ประชาธรรม @prachatham-blog - Tumblr Blog

Gran Torino: The Hmong next door ปู่คลินต์จ๋า ม้งอยู่ประตูถัดไป

Gran Torino (แกรนด์ โทริโน่) ผลงานภาพยนตร์แนวดราม่าของนักแสดงและผู้กำกับชาวอเมริกัน คลินต์ อีสต์วูด ในปี 2008 หรือภายหลัง 3 ปีกว่า ๆ ที่ได้รับรางวัลออสการ์สาขาผู้กำกับยอดเยี่ยม และภาพยนตร์ยอดเยี่ยมจากเรื่อง Million Dollar Baby (2004) สำหรับหนังเรื่อง Gran Torino นี้หยิบเอาชื่อรถสปอร์ตของฟอร์ดมาใช้ แน่นอนมันย่อมมีความหมายกับเนื้อเรื่องในทางใดทางหนึ่ง

ลำพังดูแค่ใบปิดหนังอาจคิดว่าเป็นหนังแอคชั่น ซิ่งรถไล่ล่า แต่นอกเหนือจากเรื่องเล่าผ่านสายตาของ วอลต์ โควาลสกี (Walt Kowalski) หนังเรื่องนี้ยังพยายามนำเสนอภาพของ ‘ความเป็นม้ง’ ในฐานะที่เป็นวัฒนธรรมย่อยหนึ่งของสหรัฐอเมริกา ซึ่งต้องหลบลี้ภัยสงคราม (secret war) เข้ามาอยู่ร่วม ‘แผ่นดินของลูกหลานผู้อพยพ’ ในราว ๆ ปี 1975 ปัจจุบันคาดการณ์ว่ามีชาวม้งประมาณ 300,000 คน กระจายตัวอยู่ตามรัฐต่าง ๆ อาทิ แคลิฟอร์เนีย วิสคอนซิน มินนิโซตา

หนังเรื่องนี้ว่ากันว่าเป็นหนังยักษ์ของฮอลลีวูดเรื่องแรก ๆ ที่มีการเสนอชนชาวม้ง ไม่ใช่การมีม้งเล่นหนังเท่านั้น หากยังเป็นตัวละครหลัก ช่วยกันเล่าเรื่องราว ผ่านบทสนทนามากมาย พาผู้ชมควบม้าเลียบค่าย แบบหนังคาวบอย wild west กับปู่คลินต์ใน มองปูมหลัง สาเหตุที่มาของการอพยพชาวม้ง รวมถึงการนำเสนอ วิถีชีวิต ความเชื่อ วัฒนธรรมม้ง ฯลฯ

ทันที่ชุมชนชาวม้งในอเมริกาทราบข่าว ก็ต่างตื่นเต้นดีใจกันมาก ที่คนม้งจะได้ปรากฏตัวในสื่อสมัยใหม่แห่งวัฒนธรรมสมัยนิยม แต่พลันเมื่อคนม้งหลายคนได้รับชม ก็ตั้งคำถามนำไปข้อวิพากษ์วิจารณ์ตามหลังว่าภาพแทน “วัฒนธรรม” ความเป็นม้งที่ปรากฏในหนังเหล่านั้นไม่ตรงความเป็นจริง ไม่สามารถอ้างอิงได้ก็ตาม (กูเกิลได้ฮะ ด่ากันเพียบ ชมก็มี)

ย้อนกลับมาที่ตัวหนัง คลินต์ อีสต์วูด รับบทเป็น วอลต์ โควาลสกี Walt Kowalski อดีตนายทหารหาญจากสงครามเกาหลี ภรรยาก็เพิ่งมาเสียชีวิตจากไป เขาพยายามปิดกั้น แปลกแยกตัวเองออกสิ่งภายนอกที่ไม่คุ้นเคย ไม่ว่าจะเป็นลูกเป็นหลานที่ไม่สนิทผูกพัน ไม่ต้องไปนับอะไรกับพวกลิงเหลือง คนม้งอะไรที่อาศัยอยู่ในละแวกบ้าน

วอลต์ พยายามรักษารูปแบบการใช้ชีวิตด้วยการนั่งอ่านหนังสือพิมพ์หน้าบ้าน คุยกับหมาของตัวเอง ตัดหญ้า ขัดสีฉวีวรรณรถฟอร์ด Gran Torino สุดหวง ตกเย็นนั่งจิบเบียร์ยามเย็นพร้อมดูแคลนเพื่อนบ้าน ทั้งหมดแทบจะกลายเป็นกิจวัตรอันศักดิ์สิทธิ์ไม่มีล่วงล้ำเข้ามาในพื้นที่ชั้นในของจักรวาลของแกได้

สำหรับคนดูหนังที่เจนยุทธ์ ไม่เกิน 20 นาทีแรก ก็พอจะคงเดาทางของเรื่องออก รวมไปถึงสิ่งที่จะเกิดขึ้นในตอนท้ายของเรื่องอย่างไม่ยากเย็นอะไร แต่ความเพลิดเพลินของการดูหนัง ไม่ได้อยู่แค่การรู้ what-อะไรเท่านั้น แต่เสน่ห์ของเรื่องเล่ามันก็อยู่ที่การเผยตัวของเรื่องเพื่อจะคลี่คลายให้ผู้ชมได้รับรู้ถึง how-อย่างไรด้วย ซึ่งหนังเรื่อง Gran Torino นี้ ก็ไม่ได้ขี่เหร่แบบดูไม่ได้เลย

มนุษย์ถูกสาปให้มีเสรีภาพ การเลือกย่อมเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ การกระทำทุกอย่างย่อมก่อให้เกิดผลตามมา ซึ่งจักรวาลนี้มันมีที่ว่างมากพอที่เราไม่จำเป็นต้องคิดเหมือนกัน เลือกเหมือนกัน ความเพลินของหนังเรื่องนี้ นอกจากจะดูความสามารถในการแสดงของอาห์นีย์ เฮอร์ (Ahney Her) ม้งอเมริกัน ซึ่งรับบทเป็นซู (Sue) พาเราเดินทางลึกเข้าไปในอารมณ์แล้ว ผู้เขียนคิดว่ามันอยู่ที่การถอยห่างออกมาและลองพิเคราะห์ดูแหละว่าถ้าเราเป็นวอลต์ โควาลสกี เราจะทำอย่างไร ถ้าสถานการณ์เดียวกันเกิดขึ้นในชีวิตของเราเอง เราจะเลือกแบบไหนและทำอย่างไร

ท้ายนี้ก็อยากจะวิจารณ์ แต่ขอสงวนเอาไว้ เพราะมันจะส้มป่อย spoil อยากแค่แนะนำหนัง ไม่อยากเป็นสปอยเลอร์ spoiler ขอโยนความคิดที่ต่อจากหนังไว้สั้น ๆ ว่า คนอพยพบน ‘แผ่นดินของลูกหลานผู้อพยพ’มันก็มีช่วงชั้นของมันนะ มาก่อน ใหญ่ก่อน ดีงามก่อน คงเหมือนที่ประธานาธิบดีทรัมป์กำลังทำอยู่กระมัง แต่ถึงกระนั้นก็อยากชวนมาดูกันเถิด มันเป็นหนังดี ดีแบบ ดีที่ได้รู้ good to know หนังอเมริกัน โดยชาวอเมริกัน เพื่อฮีโร่ชนชาวอเมริกัน ส่วนความหมายจริง ๆ ของคนอเมริกันมันจะกินความไปครอบคลุมกว้างขวางแค่ไหน อันนี้เป็นเรื่องที่เราต้องทำงานกันต่อ หนังจบการทำงานยังไม่จบ มีแต่ขึ้นเพิ่มทวีคูณ.

มติครม.ระเบิดแก่ง: คำถามต่อความรับผิดชอบต่ออธิปไตยของรัฐ

มนตรี จันทวงศ์ โครงการฟื้นฟูนิเวศในภูมิภาคแม่น้ำโขง, 4 กุมภาพันธ์ 2560

เหตุการณ์ที่บริษัทรับเหมาก่อสร้างของจีนกับหน่วยงานอย่างกรมเจ้าท่า รีบร้อนมาพูดคุยกับกลุ่มรักษ์เชียงของในวันที่ 23 ธันวาคม 2559 ที่ผ่านมา หลังจากนั้นในวันที่ 27 ธันวาคม คณะรัฐมนตรีก็มีมติเห็นชอบแผนพัฒนาการเดินเรือระหว่างประเทศในแม่น้ำล้านช้าง – แม่น้ำโขง พ.ศ. 2558 – 2568 และการดำเนินงานเบื้องต้นโครงการปรับปรุงร่องน้ำทางเดินเรือในแม่น้ำล้านช้าง – แม่น้ำโขง ตามที่กระทรวงคมนาคมเสนอ รวมทั้งหลังจากนั้นไม่กี่วัน ก็ปรากฏเรือสำรวจของจีน ลอยลำอยู่แถว ๆ อำเภอเชียงของ มีเจ้าหน้าที่ฝ่ายไทยขึ้นไปซีลอุปกรณ์สำรวจ (พอเป็นพิธี) และรองอธิบดีกรมเจ้าท่า กล่าวอ้างว่าการปรับปรุงร่องน้ำ(ระเบิดแก่ง) ให้เรือขนาด 500 ตัน (DWT) เดินเรือได้ จะได้ประโยชน์ในการลดต้นทุนค่าขนส่งได้มากถึง 10 เท่า เหตุการณ์ทั้งสามสี่อย่างนี้ไม่ใช่เรื่องบังเอิญอย่างแน่นอน เพียงแต่ในระยะสั้น ๆ เฉพาะหน้าในขณะนั้น ภาพความเกี่ยวข้องกันของสี่เหตุการณ์นี้ ยังอาจไม่ชัดเจนมากนัก แต่ถึงวันนี้ก็มีความแจ่มชัดมากขึ้นทั้งที่มาและที่จะไปข้างหน้า ที่ประมวลสรุปได้ดังนี้

ที่มาของเรื่องเริ่มด้วย จดหมายของกระทรวงคมนาคม ถึงเลขาธิการคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 25 พฤศจิกายน 2559 เพื่อขอความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรี ในเรื่องแผนพัฒนาการเดินเรือระหว่างประเทศในแม่น้ำล้านช้าง – แม่น้ำโขง พ.ศ. 2558 – 2568 และการดำเนินงานเบื้องต้นโครงการปรับปรุงร่องน้ำทางเดินเรือในแม่น้ำล้านช้าง – แม่น้ำโขง[1] ได้กล่าวถึงความเป็นมาและเหตุผลที่ต้องขอความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรี โดยสรุปคือ

1. รัฐมนตรีกระทรวงคมนาคมของจีน ลาว เมียนมา และไทย ได้ร่วมลงนามความตกลงว่าด้วยการเดินเรือเชิงพาณิชย์ในแม่น้ำล้านช้าง-แม่น้ำโขง พ.ศ.2543[2] เมื่อวันที่ 20 เมษายน 2543 และหลังจากนั้น ในวันที่ 15 มีนาคม 2544 ได้มีการลงนามบันทึกความเข้าใจว่าด้วยการดำเนินการตามความตกลงสี่ฝ่ายว่าด้วยการเดินเรือเชิงพาณิชย์ในแม่น้ำล้านช้าง-แม่น้ำโขง[3] และมีการแต่งตั้ง คณะกรรมการร่วมเพื่อประสานการดำเนินการตามความตกลงว่าด้วยการเดินเรือเชิงพาณิชย์ในแม่น้ำล้านช้าง-แม่น้ำโขง หรือ JCCCN[4] ซึ่งมีภาคผนวกแนบท้าย 6 ฉบับ โดยเฉพาะในภาคผนวกฉบับที่ 3[5] เป็นเอกสารแนบท้ายบันทึกความเข้าใจ ได้ระบุไว้ชัดเจนว่า “ให้ประเทศสมาชิกพึงใช้มาตรการที่จำเป็นในการขจัดอุปสรรคและอันตรายใดๆ ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อการเดินเรือ รวมถึงร่วมมือกันในการรักษาและปรับปรุงทางเดินเรือในแม่น้ำโขงบริเวณที่ไหลผ่านประเทศสมาชิก” และ “จะต้องไม่ส่งผลกระทบต่อการเปลี่ยนแปลงของร่องน้ำลึก (Thalweg) กระแสน้ำ รวมถึงเส้นเขตแดนที่เป็นเส้นแบ่งเขตแดนระหว่างประเทศสมาชิก”

2. คณะรัฐมนตรี มีมติเห็นชอบในหลักการโครงการปรับปรุงร่องน้ำเพื่อการเดินเรือพาณิชย์ในแม่น้ำล้านช้าง-แม่น้ำโขง ในวันที่ 29 มกราคม 2545 และเป็นที่มาของแผนงานปรับปรุงร่องน้ำ 2 ระยะ คือ การปรับปรุงร่องน้ำให้เรือขนาดไม่น้อยกว่า 100 ตัน(DWT) เดินเรือได้ภายในปี 2545 และเรือขนาด 300-500 ตัน(DWT) เดินเรือได้ภายในปี 2550 ตามลำดับ ซึ่งมีการดำเนินการระเบิดแก่งปรับปรุงร่องน้ำในระยะแรกไปแล้ว เป็นระยะทาง 231 กิโลเมตร จำนวน 11 แก่ง ซึ่งยังคงไม่สามารถดำเนินการได้เพียงแห่งเดียวคือ แก่งคอนผีหลวง(หรือแก่งคอนผีหลง) ด้วยเหตุผลว่า ต้องมีการหารือในเรื่องการปักหลักเขตแดนให้เรียบร้อยก่อน

แผนการะเบิดแก่งคอนผีหลง ในปี 2545 นำไปสู่การประท้วงทั้งจากชุมชนท้องถิ่นและองค์กรภาคประชาสังคมอย่างกว้างขวาง ทั้งในเรื่องผลกระทบด้านชุมชน สิ่งแวดล้อม ระบบนิเวศแม่น้ำโขง และเขตแดนระหว่างประเทศ การเคลื่อนไหวในขณะนั้นได้สร้างแรงกดดันให้รัฐบาล ต้องสั่งให้กรมเจ้าท่าดำเนินการศึกษาผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมจากโครงการระเบิดแก่ง โดยเฉพาะในประเด็นเรื่องการเปลี่ยนแปลงของกระแสน้ำและเขตแดนระหว่างประเทศไทยกับลาว และในที่สุดก็ต้องชะลอออกไป เนื่องจากไม่มีความชัดเจนในเรื่องการเปลี่ยนแปลงของเขตแดนระหว่างประเทศในแม่น้ำโขง

ความพยายามของจีนหวนกลับมาเป็นรูปธรรมอีกครั้ง ด้วยการผลักดันผ่านกรรมการ JCCCN จนได้ข้อสรุปในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2558 ให้รับรองแผนการเดินเรือระหว่างประเทศในแม่น้ำล้านช้าง–แม่น้ำโขง พ.ศ.2558-2568[6] และนำไปสู่ แผนงานการดำเนินงานเบื้องต้น โครงการปรับปรุงร่องน้ำทางเดินเรือในแม่น้ำล้านช้าง-แม่น้ำโขง[7] ซึ่งจะเป็นการสำรวจศึกษา ออกแบบการปรับปรุงร่องน้ำระหว่างชายแดนจีนถึงเมืองหลวงพระบาง มีระยะเวลา 365 วัน เริ่มตั้งแต่เดือนเมษายน 2558 ถึงเดือนเมษายน 2560 โดยคณะสำรวจจากจีน เมียนมา และลาว และเป็นเหตุให้กระทรวงคมนาคมต้องเร่งเสนอให้คณะรัฐมนตรีเห็นชอบ ทั้งแผนการเดินเรือระหว่างประเทศในแม่น้ำล้านช้าง-แม่น้ำโขง พ.ศ. 2558-2568 และ แผนการดำเนินการเบื้องต้นฯ ในวันที่ 27 ธันวาคม 2559 เนื่องจากการสำรวจในแม่น้ำโขงส่วนอื่นได้เสร็จสิ้นแล้ว คงเหลือเพียงแม่น้ำโขงส่วนที่เป็นเขตแดนไทย-ลาวเท่านั้น

แผนการเดินเรือฯ ฉบับใหม่นี้ เพื่อรองรับเรือ 500 ตัน(DWT) ประกอบด้วย กรอบแนวทางในการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน ได้แก่ การพัฒนาท่าเรือ พัฒนาร่องน้ำทางเดินเรือ เครื่องหมายช่วยการเดินเรือ พัฒนาระบบสนับสนุนการเดินเรือ การค้นหาช่วยเหลือผู้ประสบภัย ต่อสร้างเรือช่วยเหลือกู้ภัย การอบรมคนประจำเรือและบุคลากรบนฝั่ง จัดทำระบบสารสนเทศ และแบ่งการดำเนินการไว้ 2 ระยะ คือ ในระยะแรก (2558-2563) จะดำเนินการปรับปรุงร่องน้ำระยะทาง 631 กิโลเมตร จากชายแดนจีน-เมียนมาถึงหลวงพระบาง และระยะที่สอง (2563-2568) จะดำเนินการปรับปรุงร่องน้ำระยะทาง 259 กิโลเมตร จากเมืองซือเหมาถึงชายแดนจีน-เมียนมา งบประมาณทั้งสองระยะ รัฐบาลจีนเป็นผู้จัดหาผ่าน China-ASEAN Maritime Cooperation Fund จำนวนประมาณ 377 และ 278 ล้านเหรียญสหรัฐตามลำดับ และเนื่องจากเป็นการใช้เงินจากจีน ดังนั้นการจัดหาบริษัทวิศวกรที่ปรึกษาในโครงการนี้ จึงมีเงื่อนไขที่ต้องเป็นบริษัทจากประเทศจีนเท่านั้น

ดังนั้นโดยนัยยะของมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 27 ธันวาคมนั้น จึงเป็นการรื้อฟื้นและผลักดันโครงการระเบิดแก่งในแม่น้ำโขงขึ้นมาอย่างเป็นรูปธรรม หลังจากที่เรื่องนี้ต้องชะลอไปกว่าทศวรรษ ถึงแม้ว่าในทางปฏิบัติยังจะต้องมีขั้นตอนของการศึกษา สำรวจ ออกแบบ ขอความเห็นจากประเทศในลุ่มน้ำโขง และขอความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรีในลำดับสุดท้าย แต่ก็เป็นเพียงพิธีกรรมอำพราง ที่จะต้องให้มีการระเบิดแก่งให้ได้ตามแผนระยะที่ 1 ในช่วงปี 2558-2563 เพื่อให้เรือขนาด 500 ตันของจีนเดินเรือได้ในที่สุด

ประเด็นสำคัญที่ทำให้โครงการระเบิดแก่งต้องชะลอมาตั้งแต่ปี 2546 ซึ่งรัฐบาลในอดีตได้วางกรอบไว้คือ “จะต้องไม่ส่งผลกระทบต่อการเปลี่ยนแปลงของร่องน้ำลึก (Thalweg) กระแสน้ำ รวมถึงเส้นเขตแดนที่เป็นเส้นแบ่งเขตแดนระหว่างประเทศสมาชิก” และในประเด็นปัญหาเหล่านี้ หน่วยงานต่าง ๆ ที่ได้ตอบกลับมายังเลขาธิการคณะรัฐมนตรี ต่างมีข้อห่วงใยในเรื่องแทบทุกหน่วยงาน โดยเฉพาะอย่างยิ่งความเห็นจากกรมแผนที่ทหาร[8] มีความชัดเจน กล่าวคือ

“ปัจจุบันคณะทำงานจัดทำร่างแผนแม่บทและข้อกำหนดอำนาจหน้าที่(TOR) ในการสำรวจและจัดทำหลักเขตแดนทางน้ำร่วมระหว่างไทย-ลาว ยังอยู่ระหว่างการเจรจาตกลงเกี่ยวกับเส้นเขตแดนในแม่น้ำโขง แต่ละฝ่ายยังมีความเห็นต่างกันเกี่ยวกับวิธีการกำหนดเส้นเขตแดนในแม่น้ำโขง ฝ่ายไทยเห็นว่าควรใช้ร่องน้ำลึก ณ วันสำรวจ ส่วนฝ่ายลาวเห็นว่าควรกำหนดเส้นเขตแดนไปตาม Trace de la Frontiere Franco – Siamoise du Mekong (มาตราส่วน 1 : 25,000 ฉบับปี ค.ศ.1928-1931)

กรมแผนที่ทหาร มีความเห็นว่าการปรับปรุงร่องน้ำทางเดินเรือในแม่น้ำโขงนั้น อาจส่งผลกระทบต่อร่องน้ำลึกในอนาคตของการสำรวจและจัดทำหลักเขตแดนในแม่น้ำโขง ตามวิธีการทางเทคนิคของฝ่ายไทยต้องการใช้ร่องน้ำลึก ณ วันสำรวจ มากำหนดเส้นเขตแดนในแม่น้ำโขง อย่างไรก็ตามหากการปรับปรุงร่องน้ำทางเดินเรือดังกล่าว โดยการดำเนินการไม่ส่งผลกระทบต่อการเปลี่ยนแปลงของร่องน้ำลึก (Thalweg) กระแสน้ำ รวมถึงเส้นเขตแดนที่เป็นเส้นแบ่งเขตแดนระหว่างประเทศสมาชิกแล้ว ก็ขอให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องพิจารณาดำเนินการตามแผนพัฒนาการเดินเรือดังกล่าวอย่างเหมาะสม ทั้งนี้เพื่อมิให้ฝ่ายไทยเสียท่าทีในการเจรจาทางเทคนิค เพื่อสำรวจและจัดทำหลักเขตแดนในแม่น้ำโขงภายใต้กรอบของคณะกรรมาธิการเขตแดนร่วม (JBC) ไทย-ลาว ในอนาคตต่อไป”

กล่าวได้ว่า กรมแผนที่ทหารซึ่งมีหน้าโดยตรง ในการสำรวจและจัดทำหลักเขตแดนในแม่น้ำโขง ยังคงยึดหลักการ “ไม่ส่งผลกระทบต่อการเปลี่ยนแปลงของร่องน้ำลึก (Thalweg) กระแสน้ำ รวมถึงเส้นเขตแดนที่เป็นเส้นแบ่งเขตแดนระหว่างประเทศ” และมีความกังวลว่าฝ่ายไทยจะเสียท่าทีในการเจรจาทางเทคนิคในอนาคต ซึ่งเป็นเรื่องที่สำคัญมากในเรื่องเขตอธิปไตยของดินแดน และไม่ว่าด้วยเหตุผลใด จดหมายนำส่งของกระทรวงคมนาคมต่อเลขาธิการคณะรัฐมนตรี วันที่ 25 ธันวาคม 2559 เพื่อขอความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรีนั้น กลับไม่ปรากฏความเห็นของกรมแผนที่ทหาร ประกอบแนบไปด้วย มีเพียงความเห็นจากส่วนราชการอื่น ๆ ที่ไม่ได้มีหน้าที่โดยตรงในเรื่องการเจรจาเขตแดนระหว่างประเทศ

กลับมาที่ภาพของเหตุการณ์ดังที่ได้กล่าวไว้ตั้งแต่ต้น บริษัทรับเหมาก่อสร้างของจีนกับกรมเจ้าท่า มาทำท่าทีขอพูดคุยกับกลุ่มรักษ์เชียงของ ก็เพื่อสร้างภาพเรื่องการปรึกษาหารือกับภาคประชาสังคม และเก็บแต้มความรู้สึกเป็นมิตรไว้ก่อน ในเวลาเดียวกันกับที่กรมเจ้าท่าอีกพวกหนึ่ง กำลังสาละวนกับการเสนอเรื่องให้คณะรัฐมนตรีอนุมัติ เพราะเรือสำรวจของจีน สำรวจแม่น้ำโขงส่วนอื่นเสร็จหมดแล้ว เหลือแต่เฉพาะเขตแดนไทย-ลาว ซึ่งจะครบกำหนดต้องแล้วเสร็จในเดือนเมษายน 2560 ขณะที่รองอธิบดีก็เบี่ยงประเด็นไปในเรื่องผลประโยชน์ด้านต้นทุนที่ลดลง 10 เท่า ซึ่งไม่มีอะไรอ้างอิงคำพูดนี้ได้ แม้ในจดหมายที่เสนอขออนุมัติจากคณะรัฐมนตรี ก็มิได้กล่าวถึงผลประโยชน์ด้านนี้ไว้เลย มีแต่ผลประโยชน์การเดินเรือของจีนเป็นหลักเท่านั้น

ณ วันนี้ หากพิจารณาเพียงมิติของมติคณะรัฐมนตรี ในโครงการระเบิดแก่งนี้ ความหวังในเรื่องการปกป้องรักษาเขตอธิปไตยแห่งดินแดนของรัฐไทย ยังคงเป็นคำถามต่อคณะรัฐมนตรีชุดนี้ทั้งคณะ ว่าจะรับผิดชอบต่อความสูญเสียอย่างไรในอนาคต.

[1] หนังสือกระทรวงคมนาคม ที่ คค (ปคร) 0206/463 วันที่ 25 พฤศจิกายน 2559

[2] Agreement on Commercial Navigation on the Lancang-Mekong River among China, Laos, Myanmar and Thailand, 2000

[3] Memorandum of Understanding on the Implementation of the Quadripartite Agreement on Commercial Navigation on the Lancang-Mekong River และ ครม.มีมติรับรองบันทึกความเข้าใจฯนี้ และภาคผนวกทั้ง 6 ฉบับเมื่อวันที่ 6 กุมภาพันธ์ 2554

[4] The Joint Committee on Coordination of Commercial Navigation on the Lancang-Mekong River among China, Laos, Myanmar and Thailand: JCCCN

[5] Annex 3: Guidelines on the Maintenance and Improvement of the Navigability of the Lancang-Mekong River

[6] Development Plan of International Navigation on the Lancang-Mekong River: 2015-2025

[7] Preliminary Work of Navigation Channel Improvement Project on the Lancang-Mekong River

[8] จดหมายของกรมแผนที่ทหาร ถึงสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี ที่ กห 0314/2702 วันที่ 7 ธันวาคม 2559

#ระเบิดแก่ง

เบื้องหลังแรงบันดาลใจ แรงขับเคลื่อน การสร้างสื่อทีวีม้ง

ชลธิชา พงษ์สุวรรณ

ทุกคนล้วนมีแรงบันดาลใจของตนเองเพื่อเป็นแรงจูงใจในการใช้ชีวิตในสังคม มีอุดมการณ์ความคิดในชีวิตของแต่ละคนที่แตกต่างกันออกไป แต่มีสิ่งหนึ่งที่ทุกคนต้องการเหมือน ๆ กัน ก็คือ การประสบความสำเร็จในชีวิต และการประสบความสำเร็จกับสิ่งที่ตนเองปรารถนาหรือใฝ่ฝันมาโดยตลอด

เช่นเดียวกับ พี่เสก ชายหนุ่มจากบ้านทุ่งนาน้อย อำเภอเชียงของ จังหวัดเชียงราย ที่ได้ตัดสินใจเดินทางตามความตั้งใจหรืออุดมการณ์ของตนเอง เพื่อเข้ามาศึกษาต่อคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยแม่โจ้ ตลอดเวลาที่เรียนอยู่นั้นได้เริ่มรู้จักและสัมผัสกับคำว่า “สื่อ” มากขึ้น จนได้เรียนรู้วิธีการทำสื่อในรูปแบบต่าง ๆ

พี่เสก เล่าว่า “ตอนอยู่ก็ได้ไปทำเรื่องของสื่อหนังสือพิมพ์ในมหาวิทยาลัย เป็นของนักศึกษาทำ ตอนนั้นก็ถ่ายภาพ ถ่ายวิดีโอ เรียนรู้ถ่ายภาพนิ่ง แล้วก็ทำหนังสือพิมพ์ เขียนคอลัมน์ ก็ทำให้เราเข้าใจความเป็นสื่อมากขึ้น และสื่อมันสำคัญมาก” ซึ่งการที่ได้ไปสัมผัสหรือคลุกคลีกับการทำสื่อในช่วงเรียนมหาวิทยาลัย จึงกลายเป็นจุดเริ่มต้นเล็ก ๆ ที่ทำให้เป็นแรงบันดาลใจของชายหนุ่มชาวม้งจากจังหวัดเชียงราย เริ่มสนใจในการทำสื่อหรือผลิตสื่อต่าง ๆ ออกมา

ทว่าหลายคนอาจจะสงสัยว่าทำไมจบเศรษฐศาสตร์แล้วมาทำสื่อ ถึงแม้จบเศรษฐศาสตร์ที่ไม่ได้เกี่ยวอะไรกับการทำสื่อ แต่กับสิ่งที่เป็นแรงบันดาลใจในการจะทำสื่อทำให้เกิดความมุ่งมั่น และมีโอกาสหลายอย่างที่ได้เข้ามาในชีวิต หลังจากเรียนจบได้ร่วมทำงานกับหลาย ๆ ด้าน เช่น ทำวิจัยร่วมกับบริษัทของคนไทย, ทำเรื่องของปุ๋ยยาเกษตรอินทรีย์

“ในเรื่องของปุ๋ยยาอินทรีย์ ได้รับสินค้าไปวิจัย นำไปใช้แล้วมันดี และได้มาอบรมในเรื่องของเกษตรอินทรีย์กับอาจารย์ทางแม่โจ้ จึงมีแรงบันดาลในการที่จะปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของเกษตรกร ก็เลยส่งเสริมในเรื่องของเกษตรปลอดภัย เกษตรอินทรีย์ตลอด 7-8 ปี” ถึงแม้ว่าจะไม่ได้เป็นคนที่ทำสื่อโดยตรงแต่แรงบันดาลใจหรืออุดมการณ์ของตัวพี่เสกเองก็คือการพยายามถ่ายทอดความรู้ที่ตัวเองมีให้กับทุกคน

จากแรงบันดาลใจบวกกับความมุ่งมั่นผสมกับความรู้ที่มีนั้น ก็ได้โอกาสร่วมงานกับรายการสื่ออย่างทรูม้ง พี่เสกจึงได้นำเอาเรื่องพืชเศรษฐกิจมานำเสนอและถ่ายทอด ก็คือในเรื่องของกัญชง เป็นการถ่ายทอดประโยชน์ของกัญชง ที่มีประโยชน์ตั้งแต่ส่วนของลำต้นไปถึงส่วนของใบ อีกทั้งยังได้ส่งเสริมกัญชงให้เป็นเป้าหมายหลักให้พี่น้องชนเผ่าได้เพาะปลูก จนได้มีโอกาสในการทำสื่อทีวีม้งอย่างเต็มรูปแบบ

จุดเริ่มต้นของการเรียนรู้ นำไปสู่การสร้างแรงบันดาลใจ ซึ่งประสบการณ์ในการทำสื่อช่วงที่ผ่านมา ทำให้มีโอกาสพบปะผู้คนที่หลากหลาย จากการทำกิจกรรม รวมไปถึงได้เห็นแนวทางการทำงานของรุ่นพี่คนนึง พี่เสกเล่าว่า

“สิ่งที่เป็นแรงบันดาลใจให้ผมทำงาน มาช่วยงานสังคมก็คือ ผมเห็นรุ่นพี่ เห็นคนทำงานสังคมค่อนข้างจะเยอะ แล้วก็ล้มหายไปทีละคน เราเคยชื่นชมพี่คนนี้ทำงานเพื่อสังคมดีมากเลย แต่ผ่านไป2-3ปีแล้วเค้าก็หายไป ผมก็เลยศึกษาส่วนหนึ่งก็คือ ไม่ได้รวมตัวเป็นเครือข่าย แล้วไม่ได้ร่วมพลังกัน” และสิ่งหนึ่งที่เป็นแรงบันดาลใจเป็นอย่างยิ่งในชีวิต คือ “ในหลวงรัชกาลที่9 ท่านก็ทำ ท่านก็มีพลัง เราก็อยากจะทำบ้าง”

เมื่อมีแรงบันดาลใจสิ่งใดสิ่งหนึ่งในชีวิต แรงบันดาลใจเหล่านั้นก็กลับกลายเป็นแรงขับเคลื่อนต่อไป และเริ่มได้เห็นแนวทางในการทำงานที่กว้างมากขึ้น เมื่อเข้ามาทำงานด้านของสื่อทีวีม้ง ได้เห็นปัญหาหลักของการทำงานเพื่อสังคมของรุ่นพี่ที่ผ่าน เกิดจากการไม่ได้รวมตัวเพื่อเครือข่าย จึงไม่เกิดพลัง และหายไปในที่สุด พี่เสกได้เล่าถึงการแก้ไขปัญหานี้ว่า

“ทำไงให้เราไปหนุนเค้าได้ นั่นคือเราก็ไปช่วยเค้า ช่วยในเรื่องของกำลังกาย ช่วยในเรื่องขององค์ความรู้ที่เรามี เอาเทคโนโลยีไปช่วย เรารู้จักคน นักพัฒนา จึงเกิดเป็นเครือข่ายในการแลกเปลี่ยนเรื่องของทรัพยากร การส่งคนไป ส่งเงินไป ส่งองค์ความรู้ไป มันก็ทำให้มีพลังมากขึ้น ก็ทำให้มันสนุกด้วย เกิดกระบวนการเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ เป็นแรงบันดาลใจ คนที่เค้ามีความเสียสละอยู่แล้ว เค้าได้ทำงานในสิ่งที่เค้าชอบ แล้วได้พัฒนาสังคมต่อไป ก็เลยเป็นแรงบันดาลที่ว่าถ้าเรามีโอกาสมีเวลา เราก็อยากเสียสละไปช่วยเหลือเค้าอีกทีนึง เราก็พยายามดึงทุกคนให้เป็นเครือข่าย”

หลังจากที่ได้เข้าไปติดต่อประสานงาน เข้าไปสนับสนุนช่วยเหลือ จึงเกิดการรวมตัวเป็นกลุ่ม เป็นเครือข่าย ที่กระจายออกไป พี่เสกเล่าว่า “มันก็จะเกิดเป็นการรวมกลุ่มผู้ใหญ่ กลุ่มนักพัฒนา กลุ่มนักศึกษา กลุ่มของสื่อช่วยกัน เป็นแรงบันดาลใจที่อยากจะทำ”

จากความตั้งใจที่ต้องการจะไขว่คว้าหาความสำเร็จในชีวิตจนได้พบกับแรงบันดาลใจจากบุคคลต่างๆที่ได้ผ่านเข้ามาในช่วงชีวิตจนกลายเป็นแรงขับเคลื่อนที่มีพลังในการสร้างสรรค์สื่อสิ่งดี ๆ เพื่อเป็นประโยชน์ต่อสังคม

นี่คือแรงบันดาลใจของชายหนุ่มชาวม้งจากจังหวัดเชียงรายที่มีความเชื่อในเรื่องของการสร้างแรงบันดาลใจ เพราะ “แรงบันดาลใจในการทำงานจะไร้ความหมาย ถ้าไม่กล้าคิดกล้าทำ ไม่มีแรงสนับสนุน ไม่มีใครสานต่อ กำลังใจจึงเป็นสิ่งสำคัญและส่งผลถึงจิตใจโดยตรง บางทีก็มีน้องๆ มาบอกพี่ทำดีนะ ไม่อยากให้พี่ไปไหน อยากให้พี่อยู่ อยากให้พี่ทำต่อ แล้วก็เป็นกำลังใจให้ พอได้ฟังก็รู้สึกชื่นใจ อย่างน้อยสิ่งที่เราทำมีคนมองเห็น”

พี่เสก ผู้เป็นแรงขับเคลื่อนที่สำคัญในการสร้างสื่อทีวีม้ง

เรื่องที่เกี่ยวข้อง “TV ม้ง” ความหวังสื่อชนเผ่ายุคใหม่? : โอกาส ธุรกิจ เครือข่าย อัตลักษณ์ข้ามพรมแดน

#ม้ง #ทีวีม้ง

“TV ม้ง” ความหวังสื่อชนเผ่ายุคใหม่? : โอกาส ธุรกิจ เครือข่าย อัตลักษณ์ข้ามพรมแดน

อานนท์ ตันติวิวัฒน์

หากเอ่ยถึงการเคลื่อนไหวของกลุ่มชาติพันธุ์ต่าง ๆ เพื่อให้ได้มาซึ่งสิทธิและความเสมอภาคในประเทศไทย นับว่ากินเวลายาวนานมาหลายสิบปี ปัจจุบันแม้สถานการณ์การยอมรับกลุ่มชาติพันธุ์จะดีขึ้นบ้าง (อย่างน้อยก็ยอมรับการมีอยู่) นั่นอาจเพราะส่วนหนึ่งพวกเขายอมปรับตัวหรือกลืนเข้ากับสังคมไทย และอาจเพราะตัวตน-เอกลักษณ์ของพวกเขาถูกทำให้เป็นสินค้าทางวัฒนธรรมที่สำคัญของรัฐ อาจเพราะพวกเขารวมกลุ่มต่อรองผลประโยชน์กับรัฐและสังคมเรื่อยมา จึงทำให้สถานะทางสังคมพวกเขาไม่เหมือนเฉกเช่นในอดีต

ไม่ว่าเส้นทางการต่อสู้เคลื่อนไหวของพวกเขาจะอยู่ในเส้นทางใด สิ่งสำคัญที่พวกเขาพยายามหยิบฉวยใช้ คือ สื่อ เพราะพวกเขาเห็นว่าสื่อมีส่วนสำคัญในการนิยามอัตลักษณ์ พวกเขาร่วมต่อสู้เพื่อเรียกร้องกับเครือข่ายสื่อภาคประชาชนจนได้มาพ.ร.บ.องค์กรจัดสรรคลื่นความถี่ พ.ศ. 2540 รวมถึงเข้าไปร่วมผลิตออกอากาศกับสื่อกระแสหลักซึ่งให้พื้นที่ไม่กี่นาที หรือแม้แต่เลือกใช้พื้นที่ “สื่อทางเลือก” (ในอดีต) หรือ พื้นที่สื่อใหม่ในปัจจุบันอย่างโซเชียลมีเดีย และยูทูบ แต่ดูเหมือนว่ายังห่างไกลกับสิ่งที่พวกเขาคาดหวังไว้ โดยเฉพาะกับเครือข่าย “ชาติพันธุ์ม้ง”

ในบริบทพื้นที่สื่อขยายตัว อุปกรณ์และเทคโนโลยีที่พัฒนามากขึ้น “TV ม้ง” จึงเป็นไอเดียล่าสุดของเครือข่ายม้งที่พยายามขับเคลื่อนเรื่องสื่อมานานนับสิบปี พวกเขาหวังว่า มันจะเป็นสื่อที่ช่วยหลอมรวมคนม้งไม่ว่าจะอยู่ที่ไหนในโลกแห่งนี้ และอยู่ได้ด้วยการสนับสนุนเงินทุนของกลุ่มธุรกิจคนม้ง

“ตอนนี้เหลือแค่ทาง กสทช. อนุมัติชื่อช่อง ผมทำเป็น 2 ระบบ คือ แซทเทิลไลท์ดาวเทียม และ IPTV คือ ขอให้มีเน็ต โหลดดูได้ หรือจะโหลดผ่านแอปพลิเคชั่นผ่านมือถือก็ได้ แซทเทิลไลท์ค่าใช้จ่ายประมาณ 1 ถึง 2 ล้านบาทต่อเดือน โดยวางไว้จะมีค่าโฆษณา ค่าบริการรายเดือนมาสนับสนุนค่าใช้จ่าย เราวางการตลาดไว้ว่าอยากจะเปิดตลาดไปที่ประเทศอเมริกา เพราะทางนั้นจะมีอำนาจในการซื้อ แล้วเขาก็อยากจะได้เนื้อหาทางโซนเอเชีย” สสาร สว่างสู่กุล หรือเสก หนึ่งในผู้ร่วมก่อตั้ง TV ม้ง และประชาสัมพันธ์ เครือข่ายตระกูลม้ง ที่ขับเคลื่อนเรื่องสื่อภาคประชาชนมานับสิบปี เล่าถึงความคืบหน้าการจัดตั้ง

สำหรับความคิดของการพยายามทำสื่อชาติพันธุ์ม้งของเสก ยังคงไม่แตกต่างจากเมื่อสิบปีที่ผ่านมา คือ อยากให้คนม้ง และคนทำงานเครือข่ายมีพื้นที่สื่อสารระหว่างกัน

“ชนเผ่าแต่ละพื้นที่ก็อยากจะมีพื้นที่เป็นของตัวเอง อยากมีช่องทางการสื่อสารระหว่างกันและสามารถสื่อสารไปให้กับพี่น้องชนเผ่าอื่นด้วย พี่น้องม้งก็เหมือนกัน คือ อยากจะมีพื้นที่ อยากจะมีเครือข่ายในการสื่อสารซึ่งกันและกัน แล้วก็อยากจะได้สื่อที่เป็นทางเลือกให้กับเรา ถ้าเป็นช่องทางที่สามารถกระจายไปทั่วก็จะดี เนื่องจากพี่น้องชาวม้งอยู่หลายประเทศ ประชากร 10-20 ล้านคน ถ้าเรามีช่องทางในการสื่อสารกันได้ ก็จะเกิดการสื่อสาร การกระจายข่าวสาร การทำธุรกิจ”

“เราเริ่มคิดจากว่าจะทำอย่างไรให้เกิดช่องขึ้นมา นำสิ่งที่ดีออกมาสื่อสารให้กับคนรุ่นใหม่ ๆ เพื่อนำไปเป็นทางเลือกในสิ่งที่เขาอยากพัฒนา Youtube ก็มีเยอะ เพียงแต่ว่ามันยังไม่ค่อยตอบโจทย์ และครอบคลุมเท่าไหร่ อย่างยูทูบมันดูได้ แต่คนเกือบ 80% ยังอยู่บนพื้นที่สูงอยู่บนดอยเขาไม่สามารถดูกันได้ เขายังต้องดูผ่านดาวเทียม ต้องดูผ่านทีวี อย่างแซตเทิลไลท์ไม่ว่าอยู่ประเทศไหนก็ยังดูได้ ยิงทีเดียวแล้วรับรู้ทั้งหมด และมีช่องทางอินเทอร์เน็ตผ่าน IPTV ด้วย” เสก เล่า

ในด้านของการบริหาร “TVม้ง” จะอยู่ภายใต้การบริหารของบริษัท “ทรูม้ง” ซึ่งเสกกับเพื่อนตั้งขึ้นมา โดยบริษัทแห่งนี้เน้นเรื่อง เฮมป์ (กัญชง) ทำในเรื่องของส่งเสริมการผลิต รับซื้อ แล้วก็ส่งออก เสกบอกว่า “ทรูม้ง” (ชื่อเต็ม บริษัท ทรูม้ง โกลบอล ดีสทริบิวชั่น จำกัด) จะเป็นจะทำธุรกิจแบบครบวงจร ทั้งท่องเที่ยว สื่อภาคบันเทิง และสินค้าเกษตร

อย่างไรก็ดี TV ม้ง ไม่ได้เกิดจากบริษัท “ทรูม้ง” เพียงอย่างเดียว บริษัทนี้เพียงแต่เป็นผู้เดินเรื่องดำเนินการ อันที่จริงแล้วกลุ่มที่ก่อตั้งผลักดันให้เกิด “TVม้ง” ประกอบไปด้วยคนทำสื่อและธุรกิจเชื้อสายม้งหลายกลุ่ม ฝ่ายสนับสนุนได้แก่ MVTV หมอเมธาพันธ์ เฟื่องฟูกิจการ ประธานบริษัท ดอยปุยเฮิร์บส จำกัด ชาญวิทย์ เฟื่องฟูกิจการ ประธานบริษัท ทรูม้งโกลบอล ดีสทริบิวชั่น จำกัด ส่วนฝ่ายการผลิตก็มาจากคนม้งที่เคยทำงานในสื่อกระแสหลัก กระแสรอง ทำหนัง ทำงานโฆษณา

“TV ม้ง จะมี 2 ส่วน ส่วนของบริหาร ส่วนใหญ่จะเป็นกลุ่มประธานบริษัท ส่วนในภาคปฏิบัติจะเป็นกลุ่มที่เคยทำในเรื่องหนัง ในเรื่องของละคร สื่อมีเดีย สื่อออนไลน์ แล้วมารวมตัวกัน ส่วนใหญ่จะทำเหมือนรับงานจากช่องหลัก คุณเสือก็จะทำช่อง TNN อย่างคุณโจ้ก็จะทำสื่อเชียงใหม่นิวส์ หนังสือพิมพ์ในเชียงใหม่ ส่วนใหญ่ฝ่ายปฏิบัติจะทำเป็นสื่อสารคดี ข่าวภาคบันเทิงจะมีของคุณสุริยาเยอะหน่อย ในเรื่องกราฟิกตัดต่อ ถ่ายหนัง ภาพยนตร์ม้งจะเยอะ ที่ได้รวบรวมไว้ คือ ทีมของพิธีกร ทีมของกราฟิกตัดต่อ ทีมถ่ายวีดีโอ แล้วก็มีทีมของข่าว ถือว่าค่อนข้างจะครอบคลุม เป็นคนม้งหมดเลย ประมาณ 30-40 คน วางแผนกันมา 5 เดือน”

หากเราพิจารณาดูการวางโครงสร้างการบริหารและการผลิตของ TV ม้ง จะเห็นว่า มีความพยายามดึงภาคธุรกิจเข้ามาเป็นส่วนสนับสนุนเพื่อให้อยู่ได้ด้วยตนเอง ซึ่งถ้าเป็นจริง ในด้านหนึ่งมันช่วยทำให้เกิดการบรรจบกันในประเด็นปัญหาสื่ออิสระและสื่อทางเลือกทั้งหลายเผชิญมาโดยตลอดนั้น คือ งบประมาณที่ต้องพึ่งพาจากการขอทุน แต่ในอีกด้านหนึ่งก็เป็นความท้าทายที่ว่า ธุรกิจจะมีอิทธิพลกำกับสื่อ แต่เสกมองว่า แม้จะหลีกเลี่ยงกับธุรกิจการค้าไม่ได้ เนื่องจากเกี่ยวข้องกับต้นทุนการทำสื่อ แต่เชื่อว่าจะทำให้ “โลกของม้ง” เป็นไปในทิศทางที่ดี “เป็นพลังขับเคลื่อนในประเด็นต่าง ๆ มากมาย

“เรื่องของโอกาสทางธุรกิจ คิดว่าเป็นสิ่งที่ตามมาเกือบทุกอย่าง เพียงแต่ว่าแน่นอนในเรื่องของการทำสื่อ ในเรื่องของต้นทุน มันต้องมีธุรกิจเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย แต่ผมมองว่า มันจะเป็นช่องทางในการสื่อสาร กระจายในสิ่งที่ดีให้คนของเรามากว่า มันจะกลายเป็นพลังในการขับเคลื่อนมากขึ้น อย่างเปิดหนึ่งปี มีสักชั่วโมงหนึ่งสอนภาษา แล้วก็รีรันตลอด เราเปิดรายการสอนภาษาม้ง แล้วประชากรทั่วโลกที่เป็นของม้ง ตีสัก 5 แสนคน ที่เป็นกลุ่มเป้าหมายเหล่านั้น เกิดการเรียนภาษาม้ง พอผ่านไปสักปี คนเข้าใจภาษาม้งสัก 5 หมื่นคน คือ 10% จาก 5 แสน ผมมองว่าเป็นพลังมหาศาลมาก เนื่องจากคนม้งอ่านภาษาม้งไม่ค่อยเป็นกันแล้ว อ่านหนังสือม้งไม่ค่อยออก ทั้ง ๆ ที่ม้งมีวัฒนธรรม ภูมิปัญญา องค์ความรู้ถูกจดบันทึกไว้ในหนังสือ ตำรา ถ้าเราสอนให้เขาอ่านภาษาม้งได้ เขาสามารถหาหนังสือมาอ่านได้ เข้าใจในองค์ความรู้เป็นม้งมากขึ้น”

“ผมคิดว่าถ้าเรามีสื่อ แล้วกระจายสิ่งเหล่านี้ออกไป ผ่านไปสักปีหนึ่งแล้วมีคนเข้าใจภาษาม้งสัก 5 หมื่นคน จะกลายเป็นพลังมหาศาลมาก เปรียบเทียบกับการที่เราเอาเงิน 10 ล้าน ทำให้คน 5 หมื่นคนเก่งภาษาม้งขึ้นมา กับการที่เราใช้สื่อยิงไป แล้วรีรันได้ตลอด ทำให้คนกลุ่มใหม่หรือคนที่สนใจภาษาม้ง ผ่านไปสัก 3 ปี แล้วมีคนเก่งภาษาม้งขึ้นสัก 3 แสนคน มันจะกลายเป็นพลังที่ขับเคลื่อนได้เร็ว อันนี้แค่สอนภาษาเดียว เก่งภาษาม้ง 5 หมื่นคน เก่งภาษาอังกฤษสัก 2 หมื่นคน เก่งภาษาไทยมากขึ้น 2-3 หมื่นคน มันเป็นอะไรที่มหาศาลมาก โดยที่เราใช้งบส่วนกลางเป็นตัวทำ แต่คนทั่วไปได้ผลประโยชน์”

“ในแง่ของการสอนอาชีพ ก็จะทำให้เกิดผู้ประกอบการทางธุรกิจตามมา ม้งอาศัยอยู่หลายประเทศ ถ้าเราทำช่องขึ้นมาได้ ก็จะได้รับการสนับสนุนโฆษณาจากกลุ่มธุรกิจ ไม่ว่าจะเป็นธุรกิจท่องเที่ยว ธุรกิจสินค้า ธุรกิจทัวร์ ปีๆหนึ่ง ม้งอเมริกามาไทยประมาณ 5 พัน- 1 หมื่นคน พอเขาเข้ามา แล้วมีธุรกิจรับรอง ธุรกิจทัวร์ ธุรกิจที่พัก ธุรกิจอาหาร ธุรกิจของฝาก เกิดการไหลเวียนในเรื่องธุรกิจตามมาอีกเยอะ”

เมื่อมีเรื่องของธุรกิจเข้ามาเกี่ยวข้อง ผังรายการจึงถูกออกแบบมาให้มีความหลากหลายในหลาย ๆ ด้านเหมือนสื่อฟรีทีวีทั่วไป เนื้อหาไม่หนักมาก เรียกได้ว่าจัดเต็มด้านวาไรตี้และความบันเทิง

“เราจะเน้นไปด้านของบันเทิงเป็นส่วนใหญ่ จะมีข่าวสารเพิ่มขึ้นมาเล็กน้อย หลัก ๆ จะเป็นข่าวที่เกิดขึ้น สรุปข่าวในแต่ละวัน มีเรื่องการศึกษา โดยเปิดพื้นที่ให้เครือข่ายนักศึกษาเข้ามาร่วม รายการที่วางไว้ให้นักศึกษาม้งเข้ามามีส่วนร่วม ได้แก่ รายการของผู้หญิง ซึ่งจำลองรูปแบบคล้ายรายการผู้หญิงของคนไทย คือ เราอยากให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในสังคมของคนม้ง อยากให้มีรายการที่ให้ความรู้กับผู้หญิง เอาความรู้สมัยใหม่ หรือเอาความรู้สมัยเก่ามาถ่ายทอดให้กับคนรุ่นใหม่ เป็นรายการผู้หญิงถึงผู้หญิงมาเล่าเกี่ยวกับการดูแลสุขภาพ การดูแลครอบครัว แล้วเสริมเข้าไปคือรายการผู้ชายถึงผู้ชายเหมือนกัน ผู้ชายก็สำคัญ อยากให้ผู้ชายสื่อถึงผู้ชายด้วย”(หัวเราะ)

“มีรายการสอนภาษา สอนภาษาม้ง ภาษาจีน ภาษาไทย ภาษาอังกฤษ ผ่านTV เพื่อให้เกิดการเรียนรู้ภาษา นอกจากนี้ยังมีรายการท่องเที่ยวหมู่บ้านม้ง มีรายการทำมาหากิน ส่งเสริมในเรื่องของการหาอาชีพใหม่ ๆ ให้กับคนม้ง แล้วก็มีรายการด้านของสื่อ เปิดพื้นที่ให้คนที่สร้างสื่อสร้างหนังได้โชว์ผลงานตัวเอง” เสกแจกแจงตัวอย่างรายการอย่างออกรส-เปี่ยมจินตนาการ

นอกจากนี้ เสกยังมองว่า เนื้อหาที่มีมากในภูมิภาคจะเป็นจุดแข็งที่ทำให้ TV ม้งเติบโตในภาคธุรกิจได้ เพราะในโซนเอเชีย มีม้งหลายกลุ่ม ทั้งม้งลาว ม้งไทย ม้งเวียดนาม ม้งพม่า และม้งจีน ดังนั้นจึงมีความหลากหลาย และมีกิจกรรมต่าง ๆ ที่จะนำเสนอเป็นจำนวนมาก เช่น ป่าไม้ การท่องเที่ยว อาหารการกิน เป็นต้น

“เรามีเนื้อหามากกว่าม้งอเมริกา เพราะทางอเมริกาไม่มีกิจกรรม ซ้ำซาก ไม่มีอะไรตื่นเต้นแปลกใหม่ แต่ทางอเมริกามีเทคโนโลยี มีอำนาจของการซื้อค่อนข้างจะสูง คือ เรามองว่าคนม้งอเมริกามี 3 ล้านคน ถ้าคนม้งที่อเมริกามีกำลังจ่าย 3-5 แสนคน เราหาผู้บริโภคที่จะยอมจ่ายรายเดือนให้ได้สักประมาณ 1 หมื่นคน จ่ายคนละ10 ดอลล่าร์ เป็น 1 แสนดอลล่าร์คูณ 35 ได้ 3,500,000 เพียงพอที่ให้เราสร้างรายการที่มีคุณภาพได้ตลอด 24 ชม. เพียงพอที่จะทำให้เราสร้างทีมงานไปทำข่าว สารคดีที่ลาว เวียดนาม จีน แล้วมาป้อนได้ มันสามารถตอบโจทย์ซึ่งกันและกันได้ ทางอเมริกามีจุดแข็ง ทางเรามีจุดแข็งและจุดอ่อนในเรื่องงบประมาณ ถ้าได้โอกาสในเรื่องของช่อง การสนับสนุน และไปร่วมกับอเมริกาในเรื่องของการแลกเปลี่ยนข้อมูล มันจะยั่งยืน กลางวันที่นี่ กลางคืนที่นั่น กลางคืนที่นี่เราไม่ได้ใช้ก็ปล่อยของเราให้เขา ช่วงกลางวันของเราก็เอาความรู้ใหม่ ๆ เทคโนโลยีใหม่ ๆ ของทางม้งอเมริกา มาถ่ายทอดทางม้งโซนเอเชีย”

ทั้งหมดนี้คือ เรื่องราวของทีวีม้งที่กำลังอยู่ในช่วงตั้งไข่ ไม่ว่าหนทางข้างหน้าทีวีม้งจะออกมาในรูปแบบใด จะประสบความสำเร็จดังที่เสกและกลุ่มทีมงานคาดหวังไว้หรือไม่ คงต้องรอติดตามชม แต่สิ่งหนึ่งที่สะท้อนออกมาผ่านความคิดเรื่องการทำสื่อของกลุ่มชาติพันธ์ม้ง คือ ความพยายามจะทดลองทำสื่อเฉพาะกลุ่มรูปแบบใหม่ ๆ ที่อิงอยู่กับบริบทสื่อ(ใหม่) และด้วยภูมิศาสตร์ทั้งที่ตั้งและวัฒนธรรมของชาติพันธ์ม้งที่กระจายตัวออกไปทั่วโลกจากปัจจัยต่าง ๆ ทำให้พวกเขากลายคนกลุ่มน้อยในประเทศอื่น ๆ ถูกหมางเมินเรื่องสิทธิฯเรื่อยมา TV ม้ง อาจจะเป็นความพยายามหนึ่งในการพยายามสร้างเครือข่ายและอัตลักษณ์บางอย่างของม้ง เพื่อให้ม้งมีตัวตนทั่วโลก เป็นตัวตนที่ข้ามเส้นเขตแดน

“องค์ความรู้ของม้ง ตำราของม้งมีอยู่แล้ว มีเยอะมากด้วย แต่คนมันอ่านไม่ออก บอกไม่ได้ ใช้ไม่เป็น มันกลายเป็นปัญหาเข้าใจอัตลักษณ์ เข้าใจองค์ความรู้ของตัวเอง แล้วก็ไม่มีความตระหนักถ่ายทอดให้ลูกหลาน มันโยงเรื่องที่ว่าเราไม่มีโรงเรียน ไม่มีสถาบันในการถ่ายทอดองค์ความรู้ ทั้งที่เรามีปราชญ์ เรามีนักวิชาการ แต่ไม่มีสถานที่ที่ให้เขาไปสอน กลายเป็นการสอนในวงแคบ ๆ 2-3 คน แค่นั้นเอง ถ้าเรามีช่องทางสื่อ สอนที่เดียวเราให้คนรับรู้พันคนมันจะมีพลังมากกว่า”

“ถ้าเราไม่มีแบบนี้ก็เหมือนทุกคนยังทำเหมือนเดิม ในเรื่องของอัตลักษณ์ตัวตนส่วนหนึ่งต้องมีการปรับเปลี่ยน คือ คนอื่นจะคิดอย่างไรไม่รู้ แต่ตัวเราไม่ลืมตัวตนเราอยู่แล้ว ตอนเด็กไม่เคยศึกษาความเป็นตนเอง แต่เรียนจบตระหนักเองว่า ตัวตนของเราเป็นแบบนี้นะ ต้องย้อนกลับไปศึกษา กลับไปเรียนภาษา ไปเรียนภาษาม้ง ในช่วงระยะ ม.ต้น ม.ปลาย ปริญญา บางทีไม่ต้องไปบีบเค้ามาก ปล่อยเรียนภาษาอังกฤษ ภาษาไทย เรียนวิชาการ ปล่อยเขาให้เข้าใจในหลักการของสังคมที่เขาต้องเผชิญก่อน เสร็จแล้วเขาจะกลับมาเรียนวัฒนธรรมของตัวเอง ขอแค่เรามีสื่อกลางสอนให้เขา มีการจัดการระบบองค์ความรู้ให้” เสก ทิ้งประเด็นอัตลักษณ์ม้งกับการทำสื่อไว้อย่างน่าสนใจ. เรื่องที่เกี่ยวข้อง

เบื้องหลังแรงบันดาลใจ แรงขับเคลื่อน การสร้างสื่อทีวีม้ง

#ทีวีม้ง #ม้ง

ระเบิดแก่งสร้างแม่น้ำให้กลายเป็นคลองเพื่อการพาณิชย์ใครได้ใครเสีย?

ปฐมพงศ์ มโนหาญ

กิตินันท์ มัชฉากิจ

เรื่องระเบิดแก่งกลางลำน้ำโขงเพื่อการเดินเรือพาณิชย์ได้กลับมาเป็นประเด็นอีกครั้งเมื่อได้มีมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 27 ธันวาคมปีพ.ศ.2559 ที่ให้ความเห็นชอบแผนพัฒนาการเดินเรือระหว่างประเทศในแม่น้ำโขง หรือที่จีนเรียกว่าแม่น้ำล้านช้าง ซึ่งจะเป็นประโยชน์แก่เรือบรรทุกสินค้าขนาด 500 ตันวิ่งได้ตลอดทั้งปี[1]

ประเด็นการพัฒนาร่องน้ำเพื่อการเดินเรือพาณิชย์นี้เป็นโครงการต่อเนื่องตั้งแต่มีกรอบความร่วมมือสี่เหลี่ยมเศรษฐกิจเพื่อเป็นความร่วมมือเพื่อให้เกิดความมั่งคั่งทางเศรษฐกิจในประเทศลุ่มแม่น้ำโขงในปีพ.ศ.2536 ต่อเนื่องมาจนถึงวันที่ 20 เมษายน ปีพ.ศ.2543 รัฐบาล 4 ประเทศลุ่มแม่น้ำโขงตอนบนได้แก่ จีน พม่า ลาว และไทย ร่วมกันลงนามในข้อตกลงว่าด้วยการเดินเรือพาณิชย์ ณ ท่าขี้เหล็กประเทศเมียนมาร์ จนมีการระเบิดแก่งครั้งแรกเดือนเมษายนปีพ.ศ.2545 และได้มีการชะลอไปเนื่องจากปัญหาเขตแดน[2]

องค์กรพัฒนาเอกชนกลุ่มรักษ์เชียงของร่วมกับองค์กรพัฒนาเอกชนที่เฝ้าจับตาการจัดการลุ่มน้ำต่างๆ ในพื้นที่ได้เคลื่อนไหวต่อสู้ประเด็นการระเบิดแก่งมาอย่างต่อเนื่อง เช่นในปีพ.ศ.2549 ได้มีการออกหนังสือเผยแพร่งาน “นักวิจัยจาวบ้าน” เรื่อง “ความรู้ท้องถิ่นเรื่องพันธุ์ปลาแม่น้ำโขง”[3] เพื่อนิยามองค์ความรู้เกี่ยวกับเกาะแก่งกลางลำน้ำโขงว่ามันไม่ใช่สิ่งกีดขวางการพัฒนาเศรษฐกิจอย่างที่กระแสเสรีนิยมใหม่เข้าใจ แต่มันคือแหล่งวางไข่ของปลาและเป็นแหล่งสาหร่ายน้ำจืดเพื่อเป็นแหล่งอาหารให้กับชาวบ้าน

การแย่งชิงนิยามเรื่อง “แก่ง” กลางลำน้ำโขงโดย “นักวิจัยจาวบ้าน” ชี้ให้เห็นว่ายังมีกิจกรรมที่มีคุณค่ากับชีวิตคนพื้นถิ่นดำรงอยู่ถึงแม้ว่ามันจะอยู่นอกการนับมูลค่าทางการตลาดตามบรรดานักเศรษฐศาสตร์กระแสหลักเข้าใจก็ตามจนกระทั่งมีการสร้างสะพานมิตรภาพไทย-ลาวแห่งที่ 4 และเปิดใช้ท้ายปีพ.ศ.2556 เรื่องระเบิดแก่งก็ได้เงียบไปพักหนึ่งเนื่องจากมีความหวังว่าการค้าผ่านแดนและข้ามแดนในอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขงจะเปลี่ยนจากการค้าทางน้ำไปสู่การค้าทางบกแทน (แต่ก็ใช่ว่าสะพานจะเอื้อประโยชน์ให้แก่คนในพื้นที่อย่างทั่วถึง)

การค้าในพื้นที่ชายแดนเชียงแสนและเชียงของก็เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในรอบ 10 ปีที่ผ่านมา จะพบว่าทั้งดุลการค้าผ่านแดนและดุลการค้าข้ามแดนนั้นมีตัวเลขเป็นบวก กล่าวคือฝั่งไทยได้ประโยชน์จากการค้าดังกล่าวดังรูปที่ 1, 2, 3 และ 4

รูปที่ 1 มูลค่าการค้าชายแดนด่านเชียงแสน (ล้านบาท)

ที่มา: กรมการค้าต่างประเทศ

รูปที่ 2 มูลค่าดุลการค้าชายแดนเชียงด่านเชียงแสน (ล้านบาท)

ที่มา: กรมการค้าต่างประเทศ

รูปที่ 3 มูลค่าการค้าชายแดนด่านเชียงของ (ล้านบาท)

ที่มา: กรมการค้าต่างประเทศ

รูปที่ 4 มูลค่าดุลการค้าชายแดนด่านเชียงของ (ล้านบาท)

ที่มา: กรมการค้าต่างประเทศ

จากรูปที่ 1, 2, 3 และ 4 แสดงให้เห็นว่าการค้าชายแดนมีมูลค่าเพิ่มมากขึ้นประกอบกับได้ดุลการค้าเพิ่มมากขึ้นด้วย โดยเฉพาะเชียงของหลังจากมีสะพานมิตรภาพก็ยิ่งมีตัวเลขการค้าชายแดนเพิ่มมากขึ้น มันก็ดีแล้วไม่ใช่หรือที่มูลค่าการค้าเพิ่มขึ้น? แล้วยิ่งมาดูการค้าผ่านแดนที่เป็นการค้าเพื่อส่งต่อไปยังประเทศที่สามดังรูปที่ 5, 6, 7 และ 8 ก็ยิ่งพบว่าการค้าผ่านแดนไปยังประเทศที่สามโดยเฉพาะไปจีน

รูปที่ 5 มูลค่าการค้าผ่านแดนด่านเชียงแสน

ที่มา: กรมการค้าต่างประเทศ

รูปที่ 6 มูลค่าดุลการค้าผ่านแดนด่านเชียงแสน

ที่มา: กรมการค้าต่างประเทศ

รูปที่ 7 มูลค่าการค้าผ่านแดนด่านเชียงของ

ที่มา: กรมการค้าต่างประเทศ

รูปที่ 8 มูลค่าดุลการค้าผ่านแดนด่านเชียงของ

ที่มา: กรมการค้าต่างประเทศ

จะเห็นว่าการค้าผ่านแดนซึ่งรวมถึงการค้ากับจีนด้วยในบริเวณลุ่มแม่น้ำโขงตอนบนนั้นตั้งแต่ปีพ.ศ. 2554 เป็นต้นมาไทยจะได้การค้าเป็นบวกเสมอมาแล้วเราจะเดือดร้อนอะไรหากมีการระเบิดแก่งกลางลำน้ำโขงเพื่อการพาณิชย์ เพราะมันจะทำให้เราได้ดุลการค้าเพิ่มมากขึ้นไม่ใช่หรือ? หากมองผิวเผินเราและนักเทคนิคต่างๆ ก็จะคิดตื้นๆ เช่นนั้น แต่ถ้าเราถามว่ามูลค่าดุลการค้าผ่านแดนและชายแดนทั้งหมดที่เพิ่มขึ้นไม่ว่าจะค้าทางน้ำหรือทางบกนั้นเข้ากระเป๋าใคร เราต้องมาดูสัดส่วนการลงทุนของบริษัทร่วมทุนต่างชาติในจังหวัดเชียงรายว่าชาติไหนมีสัดส่วนมากที่สุดดังรูปที่ 9

รูปที่ 9 สัดส่วนการลงทุน 10 อันดับแรกขององค์กรธุรกิจข้ามชาติในเชียงราย ปีพ.ศ.2559

ที่มา: กรมการค้าภายใน

จากรูปที่ 9 จะเห็นว่าองค์กรธุรกิจสัญชาติจีนเข้ามาลงทุนแบบร่วมทุนกับองค์กรธุรกิจไทยมากที่สุดเป็นร้อยละ 36 ซึ่งเชียงรายถือว่าเป็นยุทธศาสตร์หลักในการเชื่อมต่อทั้งเส้นทาง R3A และ R3B ไปยังประเทศจีนตอนใต้ รวมถึงการค้าทางน้ำ หากมองว่าเชียงของคือปลายทางของการค้าทางน้ำในอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขงตอนบนแล้ว ก็ต้องมาดูว่าในอำเภอเชียงของเองมีองค์กรธุรกิจสัญชาติจีนลงทุนทำธุรกิจอยู่จำนวนเท่าใดดังรูปที่ 10

รูปที่ 10 สัดส่วนการลงทุน 10 อันดับแรกขององค์กรธุรกิจข้ามชาติในอำเภอเชียงของ ปีพ.ศ.2559

ที่มา: กรมการค้าภายใน

จากรูปที่ 10 พบว่ามีร้อยละ 57 ขององค์กรธุรกิจสัญชาติจีนที่ร่วมทุนกับองค์กรธุรกิจไทย ในจำนวน 92 องค์กรธุรกิจสัญชาติจีนร่วมทุนมีอยู่ มีบริษัทที่ตั้งชื่อสื่ออย่างชัดเจนว่าทำธุรกิจนำเข้า-ส่งออกถึง 10 บริษัท[4] หากค้นลักษณะการทำธุรกิจลึกลงไปอีกอาจจะพบว่ามีมากกว่า 10 บริษัทก็เป็นได้ แล้วใครกันแน่ที่จะได้ประโยชน์จากการเดินเรือพาณิชย์ที่บรรดานักเทคนิคเสรีนิยมใหม่คาดหวัง

ตัวอย่างของผลกระทบจากวิธีคิดแบบเสรีนิยมใหม่ก็เคยมีให้เห็นมาแล้วครั้งหนึ่งที่มาจากเขตการค้าเสรีไทย-จีน จนมีการนำเข้ากระเทียมจากจีนมหาศาล (ซึ่งยังไม่ขอพูดถึงในที่นี้) ดังนั้นสิ่งที่เราต้องคิดให้มากว่าเราจะเอาแก่งกลางลำน้ำที่เป็นแหล่งอาหารให้กับคนท้องถิ่นไปแลกกับมูลค่าการค้าจำนวนมหาศาลที่คนจำนวนน้อยได้ประโยชน์?

จากงาน “วิจัยจาวบ้าน” ที่เสนอให้เห็นแล้วว่าเกาะแก่งกลางลำน้ำเป็นแหล่งอาหารโดยเฉพาะการทำให้ชาวบ้านหาปลาได้ซึ่งประเด็นนี้ในปีพ.ศ.2553 ก็ได้มีการสำรวจโดยคณะกรรมาธิการแม่น้ำโขง (MRC) แล้วว่าผู้คนที่อาศัยอยู่บริเวณลุ่มแม่น้ำโขงรัศมี 15 กิโลเมตรบริโภคปลาในมื้ออาหาร ณ ช่วงเวลา 1 สัปดาห์ก่อนการสัมภาษณ์ เช่นไทย บริโภคปลาร้อยละ 90.1 ลาวร้อยละ 95.0 กัมพูชาร้อยละ 91.9 และเวียดนามร้อยละ 96.2 ในมื้ออาหาร[5] ประเด็นนี้อาจไม่สามารถตอบคำถามใครบางคนว่าแล้วชาวประมงหาปลาได้เท่าไหร่ แต่คงตอบได้ว่าชาวบ้านในรัศมี 15 กิโลเมตรที่อาศัยอยู่บริเวณลุ่มแม่น้ำโขงบริโภคปลาเฉลี่ยกว่าร้อยละ 90 และในเมื่อมูลค่าการค้าและดุลการค้าที่เพิ่มขึ้นก็ไม่ได้ทำให้คนส่วนใหญ่ได้ประโยชน์อย่างพร้อมหน้าอยู่แล้ว ก็ควรกลับไปเน้นการขนส่งทางบกที่เชื่อมต่อกับจีนตอนใต้ไม่ดีกว่าหรือเพื่อที่จะได้ไม่ต้องทำลายแหล่งอาหารประกอบกับทัศนียภาพของแก่งที่ประเมินค่าไม่ได้ และเพื่อจะได้ตอบโจทย์ 17 เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนขององค์กรสหประชาชาติ (ยกเว้นเสียแต่ว่าเราไม่แคร์)

[1] “ชาวบ้านค้านระเบิดเกาะแก่งน้ำโขง โวยรัฐยก น.โขงให้กลุ่มทุนใหญ่ “เตือนใจ” ชี้ละเมิดสิทธิชุมชน” [ระบบออนไลน์] แหล่งที่มา http://www.matichon.co.th/news/419921 (เข้าสู่ระบบ 30/01/2560)

[2] “ชาวบ้านริมโขงหวั่น ระเบิดแก่งกระทบความมั่นคงชี้ร่องน้ำเปลี่ยน-ทำลายระบบนิเวศ” [ระบบออนไลน์] แหล่งที่มา http://www.matichon.co.th/news/86294 (เข้าสู่ระบบ 30/01/2560)

[3] คณะนักวิจัยจาวบ้านเชียงของ-เวียงแก่น. “ความรู้ท้องถิ่นเรื่องพันธุ์ปลาแม่น้ำโขง”. วนิดา เพรส

เชียงใหม่. 2549, หน้า 46

[4] กรมการค้าภายใน

[5] Mekong River Commission. “Social Impact Monitoring and Vulnerability Assessment”. Report on a Regional Pilot Study for the Mekong Corridor. 2010

#ระเบิดแก่ง #น้ำโขง #ลุ่มน้ำโขง #ปลาแม่น้ำโขง

ตามรอยกิจกรรม Non GMOs ชิม แจก แลกเปลี่ยนใน “เทศกาลอาหารพืชพันธุ์แท้”

หลายคนอาจจะเคยสัมผัสเทศกาลอาหารมากมาย แต่แน่นอนสำหรับเทศกาลอาหาร Non GMOs หลายคนอาจยังไม่ทราบว่า คืออะไร การจัดงานในครั้งนี้ จึงเหมือนเป็นการบอกเล่าเรื่องราวผ่านวัตถุดิบอาหารจากผู้ผลิตสู่ผู้บริโภค ตามสโลแกนของงาน “หยิบ แจก แลกเปลี่ยน Taste distribute Exchange” ผ่านบรรยากาศสวยงามของบ้านข้างวัด และความน่าสนใจของกิจกรรมในงาน จึงเป็นสิ่งดึงดูดคนรักอาหารทั้งชาวเชียงใหม่และนักท่องเที่ยวได้เป็นอย่างดี

เมื่อวันที่ 21 ม.ค. 60 แคมเปญกินเปลี่ยนโลกและเครือข่ายในจ.เชียงใหม่ ได้ร่วมกันจัดงาน Good seed Good Food festival Non GMOs “เทศกาลอาหารพืชพันธุ์แท้” ระหว่างเวลา 11:00 – 20:00 น. ณ ลานกิจกรรม บ้านข้างวัด อ.เมือง จ.เชียงใหม่ การนัดหมายของผู้สนใจเรื่องอาหารในเชียงใหม่ รวมตัวกันจัดปาร์ตี้ Non GMOs โดยมีเป้าหมายที่ต้องการจะสร้างความเข้าใจกับผู้บริโภคและให้ผู้ผลิตได้มาเจอกันผ่านการ หยิบ แจก แลกเปลี่ยน จากเหล่าเชฟน้อยเชฟใหญ่ในงาน

งาน Good seed Good Food Festival Non GMOs “เทศกาลอาหารพืชพันธุ์แท้” ในครั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งของแคมเปญ กินเปลี่ยนโลกและเครือข่ายทางเชียงใหม่ จุดประสงค์ในการจัดงาน พี่เก๋ กิ่งกร นรินทรกุล ณ อยุธยา หนึ่งในผู้จัดงานได้กล่าวว่า “ปีที่ผ่านมาทางรัฐบาลจะมีการนำเข้า GMOs เพื่อที่จะเปิดเสรี อย่างที่ทราบกันดีว่า GMOs ไม่สามารถให้ทำการทดลองในระบบไร่นาได้ คือ ทำการทดลองใช้แลปมันจะไม่มีการกระจัดกระจาย ปัญหาของการปนเปื้อน และสิ่งที่เราคัดค้านมาโดยตลอด คือ ไม่ให้มีการทดลองในระบบไร่นา จนกว่าเราจะมี พ.ร.บ.คุ้มครองทางด้านความปลอดภัยทางชีวภาพ จะต้องชดเชยยังไง แก้ไขปัญหานู้นนี้นั้น พอรัฐบาลจะเอาเข้ามา พวกสนใจอาหารก็เลยรวมตัวจัดปาร์ตี้ Non GMOs ขึ้น

พี่แอน ศศิธร คำฤทธิ์ อีกหนึ่งผู้จัดงาน เล่าถึงพัฒนาการของความคิดจนกลายเป็นรูปแบบงานของครั้งนี้ ว่า “ 2 ปีที่แล้ว ตอนนั้นเป็นปาร์ตี้ฟังเพลงกัน พอปาร์ตี้พี่อู๊ดนี่แหละเป็นคนดำริปาร์ตี้ ทำยังไงดีไม่ให้ซีเรียสจัดปาร์ตี้เลย แล้วพี่ก็เริ่มประสานงาน จัดกันที่ท่าแพอีสต์ก่อน พอมันเป็นปาร์ตี้ Non GMOs อย่างเดียว คนกินไปด้วย กินกันก็แบบไม่มีใครตั้งใจฟัง ว่าทำไมเราไม่เห็นด้วยกับการที่เอา GMO เข้ามาในประเทศ แล้วมีฝรั่งมากกว่าคนไทย คนไทยไม่รู้ว่าทำอะไร ขณะเดียวกันเราก็ทำ Farmers Market เกิดใหม่ที่พันพรรณฟาร์มมาร์เก็ต แล้วต่อมาพวกเราได้ไปร่วมงาน slow food international ที่อิตาลีแล้วก็ที่เกาหลี มันก็เลยมากันเต็มไปหมดแบบที่เห็นในวันนี้

“ถ้าพูดถึงว่าใครจะเอา GMO ทุกคนไม่มีใครเอาแน่นอน และทุกคนก็พร้อมที่จะมาโดยที่บางคน บางกลุ่ม นั่งรถลงดอยมาเองมาจากเชียงราย คือ ทุกคนมางานนี้มาร่วมมือกัน ไม่ได้ออกค่ารถอะไรให้เลย แถมแต่ละร้านเอาเงินที่ตนเองได้บริจาคสมทบเข้ากองทุนด้วย” พี่แอน บอกเล่า

กิจกรรมที่จัดขึ้นในครั้งนี้ ประกอบไปด้วยหลากหลายกลุ่ม และความตั้งใจที่จะเผยแพร่พืชผักในท้องถิ่นของตน พี่แอนเล่าอีกว่า เพื่อนเชฟที่มาก็เป็นเชฟที่เขาจัดกิจกรรมกัน ช่วงนี้ คือ อาหารท้องถิ่น แต่เราจะยกระดับวัตถุดิบท้องถิ่นให้ขึ้นมา หากเราไม่กินมันก็จะหายไป ถ้าเราไม่กินผักเชียงดาอีกหน่อยเราก็ไม่รู้หรอกว่าผักเชียงดาเป็นอะไร เชฟต่าง ๆ ก็จะเอาวัตถุดิบท้องถิ่นเอามาวางบนโต๊ะอาหารเพื่อที่จะให้คนกิน ความหลากหลายทางชีวภาพทางด้านอาหารก็ยังคงอยู่ ที่สำคัญ คือ เขาก็ยังเป็นกำลังอีกแบบหนึ่งในส่วนที่อธิบายกับเด็ก

“พี่ไม่สามารถปลูกผักให้มาอยู่เต็มโต๊ะได้หรอก แต่พี่ออแกไนต์ พี่มีกิจกรรมได้ พี่ทำอาหารได้ พี่มีเพื่อนเป็นเชฟ ป้า ๆ ลุง ๆ ก็ได้ปลูกต่อไปก็ได้ขายต่อไป ขยายการผลิตให้เป็นออร์แกนิคมากขึ้น”

บรรยากาศภายในงาน Good seed Good Food festival Non GMOs

พี่เก๋ พี่แอน ผู้จัดงานทำหน้าที่พิธีกร สัมภาษณ์ร้านค้าที่มาร่วมงาน

เชฟน้อย เปิดร้านขายขนมทำเอง

รถ Food truck for change ของแคมเปญ กินเปลี่ยนโลก

slow food ผู้เข้าร่วมงาน ร่วมกินช้าๆ เพื่อเปลี่ยนโลก

ช่วงเวลา 18:00 น. ชวนชิมอาหาร เครื่องดื่มฟรี ที่ปรุงจากพืชพันธุ์สายพันธุ์แท้

Good seed Good Food Festival Non GMOs ได้จัดกิจกรรมมาเป็นครั้งที่ 2 สำหรับผู้ที่พลาดเข้าร่วมงานในครั้งนี้ สามารถติดตามข่าวสาร หรือกิจกรรมอื่น ๆในครั้งต่อไป ได้ที่ Facebook : เชฟน้อย กินเปลี่ยนโลก.

#กินเปลี่ยนโลก #NonGmos #จีเอ็มโอ

จับตาวาระครม.7ก.ค. ร่างพ.รบ.จัดซื้อจัดจ้างฯเพิ่มความโปร่งใส ยกเว้นอาวุธยุทโธปกรณ์

http://www.prachatham.com/article_detail.php?id=310

วันนี้ 7 ก.ค. กระทรวงการคลังจะยื่นเรื่องให้ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (รัฐบาลทหาร) พิจารณาอนุมัติหลักการร่างพ.ร.บ. และอนุมัติถอนร่างพระกฤษฎีกาว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ.... เพื่อกำหนดกรอบการปฏิบัติงานการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุตามแนวทางสากล เพื่อเป็นมาตรฐานกลางสำหรับใช้เป็นแนวทางการดำเนินงานของหน่วยงานของรัฐ ให้เกิดความคุ้มค่า ป้องกันปัญหาทุจริต

สำหรับที่มาที่ไปของเรื่องสืบเนื่องจากกรมบัญชีกลาง กระทรวงการคลังมีร่างพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. .... (จากเดิมมีแนวคิดที่จะยกระดับจากระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีเป็นพระราชกฤษฎีกาเท่านั้นโดยมีร่างพระราชกฤษฎีกา 29 ตุลาคม 2550) และมีการรับฟังความเห็น 2 ครั้ง (26 ธ.ค. 57 และ 2 ก.พ. 58) ทั้งนี้ นายมนัส แจ่มเวหา อธิบดีกรมบัญชีกลาง ได้ชี้แจงความคืบหน้าของร่างพระราชบัญญัติ โดยมีประเด็นดังต่อไปนี้ ร่างพ.ร.บ.การจัดซื้อจัดจ้าง และการบริหารพัสดุภาครัฐมีวัตถุประสงค์เพื่อให้การจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ และเกิดความคุ้มค่าในเชิงภารกิจของรัฐ กำหนดกรอบการปฏิบัติงานอย่างกว้างๆเพื่อเป็นมาตรฐานกลาง สำหรับใช้เป็นแนวทางในการดำเนินการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุของหน่วยงานของรัฐทุกแห่ง ซึ่งจะทำให้การดำเนินการจัดซื้อจัดจ้าง และการบริหารพัสดุภาครัฐเป็นมาตรฐานเดียวกัน ยังเป็นหลักประกันในการปฏิบัติราชการให้เป็นไปด้วยความโปร่งใส สามารถตรวจสอบได้

นอกจากนั้น นักลงทุนต่างประเทศต้องการอยากให้รัฐบาลออกกฎหมายที่เกี่ยวกับการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐทั้งหมด เพื่อให้เกิดความมั่นใจเกี่ยวกับความเป็นธรรมในการเข้าร่วมประมูลการลงทุนในโครงการต่างๆของทุกส่วนราชการ เพราะปัจจุบัน การจัดซื้อจัดจ้างของส่วนราชการจะดำเนินการผ่านระเบียบการจัดซื้อจัดจ้างของสำนักนายกรัฐมนตรี และในส่วนของรัฐวิสาหกิจบางแห่งก็จะมีระเบียบจัดซื้อเป็นของตัวเอง แต่ต่อไป จะมีกฎหมายเฉพาะเพื่อเป็นมาตรฐานกลางในการจัดซื้อจัดจ้างของทุกหน่วยงานภาครัฐ โดยจะใช้กับหน่วยงานของรัฐทุกแห่ง ได้แก่ ราชการส่วนกลาง ราชการ ส่วนภูมิภาค ราชการส่วนท้องถิ่น รัฐวิสาหกิจตามกฎหมายว่าด้วยวิธีการงบประมาณ องค์การ มหาชน องค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญ มหาวิทยาลัยในการกำกับของรัฐ หน่วยงานอิสระของรัฐ และหน่วยงานอื่นที่กำหนดในกฎกระทรวง เว้นแต่องค์กรตรวจสอบการใช้อำนาจรัฐตามรัฐธรรมนูญ รัฐวิสาหกิจที่ดำเนินการเกี่ยวกับการพาณิชย์โดยตรง ที่มีลักษณะการผลิตหรือจำหน่าย หรือบริการเพื่อหารายได้ การดำเนินการจัดหายุทโธปกรณ์ และการบริการทางทหารโดยวิธีรัฐบาลต่อรัฐบาล และการดำเนินการโดยใช้เงินกู้และเงินช่วยเหลือ ที่สัญญาหรือข้อกำหนดในการให้เงินกู้หรือเงินช่วยเหลือกำหนดไว้เป็นอย่างอื่น

ในส่วนของบทลงโทษสำหรับผู้ที่กระทำความผิดในการจัดซื้อจัดจ้าง ซึ่งเป็นนโยบายของพล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี รัฐบาลทหารต้องการให้มีบทลงโทษถึงบุคคลที่เป็นผู้สั่งการระดับสูงสุด เพราะปัจจุบัน กระบวนการลงโทษสำหรับผู้กระทำผิดนั้น มักจะสาวไม่ถึงผู้ที่สั่งการ กล่าวคือ ผู้ที่ได้รับโทษมักจะเป็นข้าราชการระดับล่างๆ เท่านั้น ทั้งนี้ บทลงโทษ ในร่างกฎหมายกำหนดว่า กรณีเจ้าหน้าที่ปฏิบัติหรือละเว้นการปฏิบัติหน้าที่ตามกฎหมายนี้โดยมิชอบ เพื่อให้ความเสียหายแก่ผู้หนึ่งผู้ใด หรือ ปฏิบัติหรือละเว้นการปฏิบัติหน้าที่ตาม พระราชบัญญัตินี้โดยทุจริต ต้องระวางโทษตามที่กฎหมายกำหนดไว้สำหรับการกระทำความผิดนั้น หากกระทำความผิดนั้น เกิดจากการ สั่งการ หรือไม่สั่งการของผู้มีอำนาจหน้าที่ รับผิดชอบในการดำเนินเรื่องนั้น ผู้มีอำนาจหน้าที่นั้น ต้องรับโทษเป็นสองเท่าของความผิด ที่กำหนดไว้

ต่อเรื่องนี้ กรรณิการ์ กิจติเวชกุล ผู้ติดตามตรวจสอบนโยบายสาธารณะกลุ่มศึกษาข้อตกลงเขตการค้าเสรีภาคประชาชน (FTA Watch) และแผนงานพัฒนากลไกเฝ้าระวังระบบยา ให้ความเห็นว่า “เราเข้าใจว่าพ.ร.บ.นี้มุ่งหมายที่ทำให้เกิดความโปร่งใส่ในการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ แต่ทั้งนี้เนื้อหาของกฎหมายต้องคำนึงถึงประโยชน์สาธารณะและผู้ประกอบการรายเล็กรายน้อยในประเทศไทย เพราะจะเปิดทางให้ธุรกิจต่างชาติเข้ามาประมูลแข่งขันตั้งแต่วงเงิน 200,000 บาทขึ้นไป ยิ่งไปกว่านั้นหากต้องการทำให้เกิดความโปร่งใสควรรวมไปถึงการเรื่องการจัดซื้ออาวุธยุทธโธปกรณ์ด้วย ซึ่งที่ผ่านมาก็พบว่ามีปัญหาเรื่องการทุจริตคอร์รัปชั่น หรือซื้อมาแล้วไม่มีประสิทธิภาพ ไม่ได้ใช้งานอยู่หลายๆ กรณี”

อนึ่ง จากรายงานฉบับสมบูรณ์ โครงการข้อเสนอผลกระทบจากการเจรจา Thai-EU FTA ที่มีผลต่อการจัดหายาในระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าและหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้อง ซึ่งจัดทำโดยแผนงานพัฒนากลไกเฝ้าระวังระบบยา ตั้งข้อสังเกตประเด็นข้อสังเกตที่เกี่ยวข้องกับการจัดซื้อจัดจ้างที่พึงพิจารณา 5 ประการดังนี้

หนึ่ง โครงการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐของต่างประเทศที่ต้องเปิดให้ผู้ประกอบการของประเทศคู่ภาคีสามารถเข้าร่วมประมูลต้องเป็นโครงการที่มีมูลค่าสูงแต่ของไทยไม่จำกัดวงเงิน (นั่นหมายความว่าต่างประเทศเข้ามาร่วมประมูลในประเทศไทยได้ง่าย แต่ไทยไปร่วมประมูลโครงการในต่างประเทศยาก)

สอง สิ่งที่เป็นอุปสรรคต่อการจัดซื้อจัดจ้างไม่ใช่แค่เรื่องราคาอย่างเดียว แต่มีเรื่องคุณภาพเข้ามาเกี่ยวข้อง ยิ่งหากกำหนดคุณภาพหรือเทคนิคของพัสดุตามประเทศที่มีมาตรฐานการผลิตที่สูงมาก หรือมีเทคโนโลยีการผลิตที่สูงมากก็จะกลายเป็นอุปสรรคต่ออุตสาหกรรมภายในประเทศเสียเอง เนื่องจากไม่สามารถจำหน่ายได้หรือหากจะทำให้มีคุณภาพที่เทียบเท่าจะต้องลงทุนที่สูงกว่า

สาม ยังมีปัญหาด้านการจัดเก็บข้อมูลสถิติด้านการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐของประเทศไทยให้มีมาตรฐานเดียวทั่วประเทศ และครอบคลุมการจัดซื้อจัดจ้างของหน่วยงานราชการทั้งส่วนกลาง ส่วนท้องถิ่น รัฐวิสาหกิจ และองค์กรอิสระ เพื่อใช้ประโยชน์ในการกำหนดนโยบายที่เหมาะสม

สี่ ยังไม่มีระบบการติดตามตรวจสอบ (monitoring) ผลการปฏิบัติงานด้านการจัดซื้อจัดจ้างของหน่วยงานภาครัฐว่าได้ดำเนินการในขั้นตอนต่างๆ ตามกฎระเบียบหรือไม่อย่างไรเช่น ไม่มีกลไกในการติดตามการประกาศข่าวประกวดราคา และการเปิดเผยผลการประกวดราคา

ห้า หน่วยงานรัฐจำนวนมากโดยเฉพาะในระดับท้องถิ่นยังไม่มีความพร้อมด้านบุคลากรที่รับผิดชอบด้านการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ ซึ่งจำเป็นต้องมีการยกระดับบุคลากรให้มีความรู้ด้านวิชาชีพ มีข้อบังคับด้านจริยธรรม (code of conduct) และมีการพัฒนาเส้นทางอาชีพ (career path) นอกจากนี้ หน่วยงานจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐขนาดเล็ก ยังขาดความสามารถในการตรวจสอบภายในองค์กร (internal audit) ที่มีประสิทธิภาพ.

เรื่องที่เกี่ยวข้อง

ดัชนีคอร์รัปชันวงการทหารปี 2013 “ไทย” อยู่ในกลุ่มเสี่ยงสูง

http://thaipublica.org/2013/03/government-defence-anti-corruption-index/

ดัชนีชี้วัดการต่อต้านคอร์รัปชันด้านการป้องกันประเทศ กรณีประเทศไทย (ภาษาอังกฤษ)http://government.defenceindex.org/results/countries/thailand#more

ชาวคะฉิ่น ร่วมใจกันจัดงานเต้นรำมะเนา ที่เชียงดาว

ระหว่างวันที่ 4-7 ธันวาคม 2557 นี้ ชาวคะฉิ่น หรือกะฉิ่น (Kachin) บ้านใหม่สามัคคี ตั้งอยู่ติดกับโครงการหลวงหนองเขียว ตำบลเมืองนะ อำเภอเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่ จะมีการจัดงานพิธีเต้นรำมะเนา(Manau) ซึ่งถือว่าเป็นชุมชนคะฉิ่นแห่งแรกและแห่งเดียวในประเทศไทย ที่ตั้งอยู่รวมกันเป็นหมู่บ้านถาวร 100 กว่าหลังคาเรือน

นางปันปัน ตัวแทนชาวบ้านคะฉิ่น บ้านใหม่สามัคคี เปิดเผยว่า การเต้นรำมะเนาในประเทศไทยเรา ที่ผ่านมาจะจัดขึ้นทุกๆ 2 ปี เราจัดครั้งหนึ่ง โดยในปีนี้จะจัดขึ้นในระหว่างวันที่ 4-7 ธันวาคม 2557 นี้ ซึ่งที่ผ่านมา จะมีพี่น้องชนชาติคะฉิ่นที่มาจากเมืองมิตจินา รวมทั้งชาวคะฉิ่นที่กระจัดกระจายอยู่ในหลายๆ ประเทศ เช่น พม่า จีน ออสเตรเลีย เนปาล ฯลฯ พากันเดินทางมาร่วมงานกัน รวมทั้งนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติที่รู้ข่าว ต่างพากันมาเที่ยวชมกันอย่างล้นหลาม บางคนถึงกับกระโดดเข้าร่วมเต้นรำกันอย่างสนุกสนาน ซึ่งงานจะมีทั้งกลางวันและช่วงกลางคืน

ทั้งนี้ พิธีการเต้นรำมะเนา ถือว่าเป็นพิธีกรรมอันศักดิ์สิทธิ์และเป็นเอกลักษณ์ของชนชาติคะฉิ่นที่ สืบทอดกันมานานตั้งแต่สมัยโบราณมาจนถึงปัจจุบัน มีการบอกเล่าไว้ว่า พิธีเต้นรำมะเนา ในอดีตนั้น เขาจะจัดขึ้นเพื่อถวายสักการะแด่ นัต มะได (Madai) และจัน (Jan) ซึ่งเป็น “ผี” ที่มีอำนาจบันดาลให้สันติและความสุขความเจริญแด่มนุษย์ การเต้นมะเนาตามแบบความเชื่อดั้งเดิมของคะฉิ่น จะต้องคารวะนัตทั้งสองก่อนเสมอ โดยมีหมอผีเป็นผู้นำพิธีเซ่นไหว้ด้วยวัว ควาย หมู หรือไก่ ต่อมา ชาวคะฉิ่นได้หันมานับถือศาสนาคริสต์ ทำให้การรำมะเนาได้เปลี่ยนมาเป็นการสักการะพระผู้เป็นเจ้าแทนที่จะเป็นนัต แต่ในปัจจุบัน ที่เมืองมยิตจินา เมืองหลวงของรัฐคะฉิ่น ก็ยังคงมีการจัดพิธีการรำมะเนากันขึ้นทุกปี เพื่อแสดงถึงการรวมพลัง ความสามัคคีกัน

ในอดีตนั้น จะมีการเต้นมะเนาในยามศึก ด้วย ซึ่งเรียกกันว่า หนิ่งทาน มะเนา (Ning manau) ที่จัดเพื่อเอาฤกษ์เอาชัยก่อนออกรบ เป็นการสักการะวีรบุรุษสงครามที่ได้จากไปแล้วและกระตุ้นความฮึกเหิมให้แก่ นักรบ ผู้รำจะใช้อาวุธประจำตนชี้ขึ้นฟ้าและปลดอาวุธลงเมื่อจบการรำ หลังเสร็จพิธีก็จะออกรบทันที

นอกจากนั้น ‘เนาส็อต มะเนา’ (Nausawt) สำหรับช่วงพักรบเพื่อเรียกขวัญและกำลังใจทหารเป็นการบูชานัตเล็กๆ ตอนสองตน และใช้เสามะเนากระดาษแข็งหรือผ้าทำลวดลายง่ายๆเท่านั้น จากนั้น หากได้รับชัยชนะในสงคราม ก็จะมี ปาดัง มะเนา (Padang manau) ที่จัดขึ้นเพื่อขอบคุณนัตและฉลองชัยชนะจากการออกรบ

ส่วนเสามะเนาตั้งปักไว้สูงเด่นเรียงกันเป็นแนวนอน 10 เสาติดกันโดยแต่ละเสาก็จะมีลวดลายสีสันงดงาม แต่แฝงไว้ด้วยความหมาย มีทั้งรูปใบไม้ ต้นไม้ สัตว์ต่างๆ เช่น นกเขา เสือ ปลา มังกร กบ ฯลฯ ว่ากันว่าล้วนซ่อนนัยยะบ่งบอกถึงภาวะและคุณสมบัติที่แตกต่างของมนุษย์ นอกจากนั้น ที่โดดเด่นที่สุดก็คือ ภาพของตะวัน จันทร์ ดาว ซึ่งบ่งบอกถึงการดำรงชีวิตของสัตว์โลก จักรวาล และสิ่งศักดิ์สิทธิ์ซึ่งเป็นผู้สร้าง และที่โดดเด่นก็คือ มีการสลักลวดลายแผ่นไม้เป็นรูปนกเงือกตัวใหญ่ทอดยาวระหว่างเสามะเนา ซึ่งบ่งบอกว่าทุกสรรพสิ่งนั้นล้วนอยู่ร่วมกันอย่างเกื้อกูลกัน

ในขณะที่พิธีเต้นรำมะเนาในประเทศไทยนั้น ได้จัดขึ้นเป็นครั้งแรกเมื่อวันที่ 2-5 ธันวาคม 2545 ที่บ้านใหม่สามัคคี เพื่อเฉลิมฉลองการก่อตั้งหมู่บ้าน หลังจากนั้นก็ได้มีพิธีการเต้นรำมะเนากันในทุกๆ สองปี และมีการสำรวจกันว่า ปัจจุบัน มีชนเผ่าคะฉิ่นอาศัยอยู่ในประเทศไทย ประมาณ 15,000 คน โดยจะอาศัยอยู่กระจัดกระจายร่วมกับชนพื้นเมืองอื่นๆ ในหลายๆ พื้นที่ของเชียงใหม่และแม่ฮ่องสอน.

เปิดเทศกาลต้นไม้ใหญ่เมืองเชียงใหม่ วันสิ่งแวดล้อมไทย2557

วันนี้(3 ธ.ค. 57) เครือข่ายเขียว สวย หอม ร่วมกับเทศบาลนครเชียงใหม่ และเครือข่ายชุมชน ร่วมเปิดเทศกาลต้นไม้ใหญ่เมืองเชียงใหม่ เนื่องในวันสิ่งแวดล้อมไทย 2557 ทั้งนี้มีตัวแทนจากหน่วยงานต่างๆ อาทิสำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดเชียงใหม่ สำนักงานอนุรักษ์พื้นที่16 สำนักงานจัดการทรัพยากรป่าไม้ที่1 สำนักงานสิ่งแวดล้อมภาคที่1 สำนักงานพลังงานจังหวัดเชียงใหม่ องค์การบริหารจังหวัดเชียงใหม่ ชมรมจักรยานวันอาทิตย์ มูลนิธิวายเอ็มซีเอ บริษัทชัยพัฒนาขนส่งเชียงใหม่ เครือข่ายเขียวสวยหอม สถาบันการศึกษา วัดและประชาชนทั่วไปกว่า 200 คน

นายทัศนัย บูรณุปกรณ์ นายกเทศมนตรีนครเชียงใหม่ กล่าวถึงการเปิดเทศกาลต้นไม้ใหญ่เมืองเชียงใหม่ว่า วันที่ 4 เป็นวันสิ่งแวดล้อมไทย ซึ่งทางเทศบาลมีความพยายามที่จะอนุรักษ์ต้นไม้ใหญ่ จากความเปลี่ยนแปลงอดีตสู่ปัจจุบัน พบว่าต้นไม้หายไปจำนวนมาก กอร์ปกับคนเข้ามาอยู่อาศัยในเมืองเชียงใหม่เป็นจำนวนมาก ทำให้ต้นหายไปเนื่องจากการก่อสร้างตึก อาคาร ปัญหาข้างต้นตนมีความพยายามจะอนุรักษ์ต้นไม้ที่เหลือให้ดีที่สุด ทั้งนี้ในเขตเทศบาลเราพยายามดูแลให้มีหมอต้นไม้ ดูแลเรื่องขยะในเมืองเชียงใหม่ มีการแยกขยะเพื่อกำจัด ซึ่งทางเทศบาลกำลังดูในเรื่องดังกล่าวอย่างเข้มข้น เพื่อป้องกันปัญหาที่จะเกิดขึ้นในอนาคต

นางสาวอมรรัตน์ โชติกะมงคล เจ้าหน้าที่กลุ่มเขียว สวย หอม กล่าวถึงเมืองเชียงใหม่ถูกพัฒนาให้กลายเป็นเมืองใหญ่ มีการพัฒนาในทุกด้าน โดยเฉพาะ ตึก อาคารขนาดใหญ่ มีการพัฒนาด้านเศรษฐกิจมากกว่าการพุดถึงเรื่องสิ่งแวดล้อม เราจึงเห็นความสำคัญและให้ประชาชนหันมาดูแลพื้นที่สีเขียวในเมืองเชียงใหม่ให้อยู่คู่เมืองเชียงใหม่พร้อมกับการพัฒนาเมืองโดยไม่ควรละเลยสิ่งแวดล้อม

การจัดงานเทศกาลต้นไม้ใหญ่ เนื่องในวันสิ่งแวดล้อมไทยว่า เพื่อให้ประชาชนในจังหวัดเชียงใหม่ได้ตระหนักถึงความสำคัญของต้นไม้ใหญ่ รวมถึงพื้นที่สีเขียว เพื่อให้เกิดการอนุรักษ์ ดูแลรักษาต้นไม้และเพิ่มพื้นที่สีเขียว ทั้งนี้เขียว สวย หอม ทำหน้าที่เชื่อมเครือข่ายระหว่าง ชุมชน สถาบันการศึกษา หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อม ให้เกิดความร่วมมือที่จะทำให้เกิดการพัฒนาเมืองเชียงใหม่ให้มีอากาศที่บริสุทธิ์ มีพื้นที่สีเขียว และมีต้นไม้ใหญ่

ทั้งนี้เราได้ดำเนินการสำรวจต้นไม้และขึ้นทะเบียนต้นไม้ไว้ประมาณ 500 ต้น เป็นต้นไม้ที่อยู่บริเวณในชุมชน วัด โรงเรียน และบริเวณพื้นที่สาธารณะต่างๆ แผนงานต่อไปเราจะดำเนินการดูแลต้นไม้ที่สำรวจพบทั้งหมด โดยมีหมอต้นไม้ที่จะเข้าไปดูแลรักษา โดยร่วมมือกับชุมชนในแต่ละพื้นที่ อย่างเช่นพื้นที่นำร่อง อาทิวัดพวกแต้ม ชุมชนพันอ้น นันทาราม เชียงมั่นและป้านปิง ทั้งนี้เราพยายามผลักดันให้เกิดเทศบัญญัติในการดูแลรักษาต้นไม้ในเชียงใหม่ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง รวมถึงผลักดันให้เกิดคณะกรรมการด้านภูมิทัศน์เมืองเชียงใหม่ ดูแผนพัฒนาเชียงใหม่ที่จะส่งผลกระทบต่อเมืองเชียงใหม่ และเพื่อดูแลปรับภูมิทัศน์เมืองเชียงใหม่ต่อไป.

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ภายในงาน มีการจัดกิจกรรมนิเวศน์วัฒนธรรม เช่น สวนสมุนไพร สวนผักอินทรีย์ แปลงเกษตรในเขตเมือง การทำปุ๋ยหมักอินทรีย์ งานฝีมือช่างชุมชน นิทรรศการนวัตกรรมใหม่ด้านสิ่งแวดล้อมของหน่วยงานต่างๆ นั่งรถราง ปั่นจักรยานชมแสดงแวดล้อมบริเวณชุมชนนันทาราม วัวลาย และเขตชุมชนศรีสุพรรณ ซึ่งกิจกรรมเหล่านี้มุ่งเพื่อส่งเสริม กระตุ้นการฟื้นฟูคุณภาพสิ่งแวดล้อมให้ความรู้และสร้างคุณภาพชีวิตที่ดีต่อประชาชนทั่วไปอย่างยั่งยืน.

เครือข่ายผู้บริโภคเสนอตั้ง 'กองทุนคุ้มครองสิทธิผู้โดยสารรถสาธารณะ'

วานนี้ (2 ธ.ค. 57) ณ โรงแรมเซ็นจูรี่ พาร์ค โครงการเสริมพลังผู้บริโภคและผู้ประกอบการเพื่อรถโดยสารปลอดภัย ร่วมด้วยสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ(สสส.) ทีดีอาร์ไอ มูลนิธิเพื่อผู้บริโภค และศูนย์วิชาการเพื่อความปลอดภัยบนถนน จัดการเสวนาวิชาการ ในหัวข้อ “บทเรียนการทำงานการคุ้มครองผู้บริโภค : อุบัติเหตุรถโดยสารสาธารณะ” เพื่อระดมข้อเสนอจากบทเรียนการฟ้องคดีอุบัติเหตุรถโดยสารสาธารณะ

ภาพจากเว็บไซต์ www.thaihealth.or.th

นายคงศักดิ์ ชื่นไกรลาศ เจ้าหน้าที่มูลนิธิเพื่อผู้บริโภค เสนอว่า ควรมีการเพิ่มวงเงินกรณีเสียชีวิตตาม พ.ร.บ.คุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถจากเดิมจ่าย 200,000 บาท เป็น 1,000,000 บาท และควรให้รถทุกคันเพิ่มการทำประกันภัยภาคสมัครใจเพื่อให้ผู้เสียหายได้รับเงินชดเชยได้มากขึ้น เพราะมีกรณีตัวอย่างมาแล้วจากบริษัทเปรมประชาที่ไม่มีการทำประกันในส่วนนี้ ทำให้ผู้ประสบอุบัติเหตุเสียชีวิตจากการเดินรถของบริษัทที่จังหวัดแม่ฮ่องสอน ได้รับเงินชดเชยเพียง 200,000 บาทเท่านั้น

นายคงศักดิ์ กล่าวอีกว่า ควรเพิ่มวงเงินประกันภัยสูงสุดของบริษัทประกันจาก 10 ล้านบาทเป็น 30 ล้านบาท เพราะจากกรณีที่มีผู้เสียชีวิตจำนวนมากในอุบัติเหตุที่อำเภอวังเหนือ จังหวัดลำปาง ทำให้บริษัทมีวงเงินไม่พอเยียวยาผู้เสียชีวิต จึงต้องหลอกให้ผู้เสียหายเซ็นยอมประนีประนอมเพื่อเฉลี่ยเงินกันไป ทำให้ผู้เสียหายได้รับเงินเยียวยาไม่สอดคล้องกับความสูญเสียที่ได้รับจริง

“อยากเสนอให้มีการเยียวยาผู้ประสบเหตุก่อนตามวงเงินที่เหมาะสม โดยให้มีการจัดตั้งเป็น 'กองทุนคุ้มครองสิทธิผู้โดยสารสาธารณะ' หากมีตรงนี้มีน่าจะมีส่วนช่วยเหลือผู้บริโภคที่บาดเจ็บหรือเสียชีวิตมีชีวิตที่ดีขึ้นได้ และอาจทำให้การฟ้องคดีสู้ศาลมีจำนวนลดลง เพราะในการสู้คดีต้องใช้เวลายาวนานและมีปัจจัยหลายอย่าง โดยไม่ว่าทางบขส. ขสมก. หรือแม้แต่ประกันโดยสมัครใจก็ตามจะระบุว่าจะไม่จ่ายเงินหากคดียังไม่ถึงที่สุด บางคดีใช้เวลา 4-5 ปีแล้วก็ยังไม่จบ” เจ้าหน้าที่มูลนิธิเพื่อผู้บริโภค กล่าว

'ธีระพงษ์' เน้นอุบัติเหตุลด ด้านผู้เสียหายกังขา 'เยียวยา' ไม่ครอบคลุม

ด้านนายธีระพงษ์ รอดประเสริฐ อธิบดีกรมการขนส่งทางบก ซึ่งเป็นประธานการประชุมวิชาการ 'ยกเครื่องรถโดยสารสาธารณะไทย ด้วยระบบประกันภัยและการชดเชยเยียวยา' กล่าวว่า เรื่องการประกันภัยและการชดเชยเยียวยาเป็นเรื่องสำคัญคู่กับการทำให้ไม่เกิดอุบัติเหตุซึ่งทางกรมขนส่งทางบกจะทำทั้งสองเรื่องให้ได้ ทั้งนี้เรื่องใหญ่ของการช่วยเหลือเยียวยาหรือการประกันภัยอยู่ที่ผู้โดยสารยังไม่ทราบถึงสิทธิประโยชน์และความจำเป็นที่ต้องมีการประกันภัย ต้องช่วยกันพัฒนาองค์วามรู้ด้านนี้ว่า เมื่อเกิดปัญหาหรืออุบัติเหตุต้องทำอย่างไร มีวิธีการดำเนินการอย่างไร หน่วยงานของรัฐและองค์กรต่างๆ ต้องจับมือกันเพื่อทำให้การช่วยเหลือเยียวยาเป็นไปอย่างรวดเร็ว

สำหรับเรื่องความเหมาะสมของวงเงินที่ควรได้รับการเยียวยานั้น นายธีระพงษ์ กล่าวว่า ได้ให้ความสำคัญและมีการพูดคุยกับผู้ประกอบการในเรื่องนี้แต่ก็มีเสียงท้วงมาเช่นกัน โดยเฉพาะเรื่องของอัตราค่าโดยสารปัจจุบันที่ไม่สอดคล้องกับต้นทุนทำให้ผู้ประกอบการไม่สามารถนำไปพัฒนาคุณภาพที่ดีหรือมีการคุ้มครองผู้บริโภคได้

อย่างไรก็ตาม อธิบดีกรมการขนส่งทางบกกล่าวเน้นว่า สิ่งที่ต้องการคือการลดอุบัติเหตุลงให้ได้มากที่สุดและเริ่มในหลายโครงการเริ่มแล้ว เช่น คนขับรถของบริษัทขนส่ง (บขส.) 155 คัน ได้มีการติดตั้งกล่องดำเหมือนเครื่องบิน เพื่อให้ได้รับรายงานการขับ หรือหนองคายโมเดลที่มีการติดตั้งกล้องจับความเร็วระหว่างการเดินรถเส้นหนองคาย -อุดรธานี รวมทั้งสถานีขนส่งบึงกาฬโมเดลที่จะทำเป็นระบบปิดที่แรกให้เป็นสถานีขนส่งผู้โดยสารแบบเดียวกับสนามบิน

"ปัญหาที่หนักใจที่สุดขณะนี้คือจะทำอย่างไรให้ระชาชนจะตระหนักเรื่องความปลอดภัยมากกว่าความสะดวกสบาย เราเคยสำรวจความพึงพอใจในการใช้รถเมล์ คงเดาได้ว้ารถเมล์ยอดแย่ก็คือรถเมล์สาย 8 แต่ข้อเท็จจริงรถเมล์ยอดนิยมก็คือ สาย 8 เช่นกัน เพราะถึงบ้านเร็ว ไม่น่าจะตายเที่ยวนี้นะ เราคิดอย่างนี้นี่คือเรื่องจริงที่เกิดกับวัฒนธรรมในการใช้รถของเรา อยากให้กลุ่มเครือข่ายมาช่วยด้วยในการเปลี่ยนวัฒนธรรมนี้ให้ได้" นายธีระพล กล่าวและยืนยันอีกเรื่องว่า จะพยายามให้รถตู้โดยสารหมดไปให้ได้ด้วยเพราะไม่เหมาะสมในการเป็นรถโดยสารสาธารณะ”

สำหรับผลกระทบจากอุบัติเหตุจากรถโดยสารสาธารณะ อธิบดีกรมการขนส่งทางบก กล่าวว่า เฉพาะด้านเศรษฐกิจมีมูลค่าความเสียหายไม่น้อยกว่า 8,000 - 9,000 ล้านบาทต่อปี ผู้ที่ได้รับผลกระทบโดยตรงคือผู้โดยสาร ส่วนผู้ประกอบการก็ได้รับความเสียหายด้านธุรกิจซึ่งทางกรมขนส่งฯยินดีที่จะทำงานร่วมกับทุกเครือข่ายและผู้ประกอบ รวมทั้งพร้อมให้เข้าพบและให้ข้อมูลด้านประกันภัยอย่างเต็มที่

ผู้เสียหายกังขา 'เยียวยา' จากรัฐ

ผู้สื่อข่าวรายงานว่าในช่วงของการเปิดเวทีอภิปรายสภาผู้บริโภคเรื่อง 'ความทุกข์ของผู้บริโภคจากอุบัติเหตุรถโดยสารสาธารณะ : กระบวนการชดเชยเยียวยาความเสียหาย' โดยมีตัวแทนผู้เสียหายจากทุกภาคมาร่วมแลกเปลี่ยนประสบการณ์ โดยประเด็นที่มีเสียงสะท้อนค่อนข้างมากคือการชดเชยเยียวยาผู้ได้รับอุบัติเหตุจากการใช้บริการรถสาธารณะโดยเฉพาะในกรณีที่ได้รับบาดเจ็บเรื้อรัง

นายสมพร รวมมหทรัพย์ ผู้เสียหายจากเหตุการณ์รถทัวร์ตกเหว ที่อำเภอวังเหนือ จังหวัดลำปาง เมื่อวันที่ 23 ต.ค. 56 กล่าวว่า กรณีดังกล่าวประเด็นสำคัญคือการตรวจเช็คสภาพรถ ส่วนอีกเรื่องหนึ่งคือคนที่ได้รับบาดเจ็บไม่ได้รับการเยียวยาเท่าที่ควร บางรายเจ็บมากและเป็นผู้สูงอายุ หรือบางรายเดินไม่ได้เหมือนเดิมทำงานได้ไม่เต็มที่จึงต้องได้รับการรักษาและดูแลเยียวยาต่อเนื่อง แต่กลับพบว่าไม่ได้รับสิทธิตาม พ.ร.บ.คุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถเท่าที่ควร

"ครั้งแรกเมื่อเกิดเหตุ ชาวบ้านไม่ค่อยรู้เรื่องกฎหมาย ส่วนใหญ่คือมีการให้เซ็นประนีประนอมยอมความ แม้ว่ากรณีของผู้เสียชีวิตจะมีการจ่ายเต็มจำนวน แต่ที่ร้องเรียนมากคือผู้บาดเจ็บ บางคนได้รับเงินแค่ 9,000 บาท หลังยอมความ ในขณะที่เขาบาดเจ็บมากและมีเงินวงเงินสูงสุดตาม พ.ร.บ.คุ้มครองฯ 150,000 บาท นอกจากนั้นกรณีดังกล่าวไม่มีหน่วยงานใดหรือภาคประกันภัยมาให้ดูแลในการใช้สิทธิเมื่อจะรักษาต่อเนื่อง โดยพยาบาลจะบอกเกินวงเงินประกันแล้วก็ตัดไปใช้สิทธิ 30 บาททันที”

ผู้เสียหายรายเดิม กล่าวอีกว่า ความรู้ความเข้าใจหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น คปภ. ดูเหมือนจะเข้าข้างผู้ประกอบการ ควรจะให้ข้อมูลที่เป็นกลาง กรณีวังเหนือเราเคยขอไม่เซ็นเพราะเกรงว่าจะมีผลต่อการฟ้องร้องหลังจากนี้ หัวหน้าคปภ.ยืนยันว่าเซ็นไป กลับมาฟ้องได้ ซึ่งเราไม่รู้ว่าประกันภัยแอบแนบเอกสารยอมความไปด้วยไหม วันนั้นคนจะไม่เซ็นกันเยอะ แต่เอกสารมาเป็นปึกๆ ภายหลังเรามาเจอมีเซ็นยอมความตรงนี้ไปโดยเจ้าหน้าที่ไม่ยอมให้อ่านเอกสาร กระบวนการเซ็นจึงไม่ค่อยโปร่งใส" ผู้เสียหายรายเดิมกล่าว ในขณะที่เสียงสะท้อนจากผู้เสียหายรายอื่นก็เป็นไปในทิศทางเดียวกันและมีข้อเสนอให้เพิ่มวงเงินในการประกันเพื่อให้การคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถครอบคลุมความเสียหายได้จริงด้วย

คปภ.แจง 'บาดเจ็บ' ประเมินชดเชยยาก

ด้านตัวแทนจากสำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย หรือ คปภ. โคราช กล่าวถึงกรณีการดูแลผู้ได้รับบาดเจ็บจากอุบัติเหตุใหญ่ ว่า ในกรณีที่มีการเสียชีวิต คปภ.ได้เข้าไปดูแลเพื่อให้ทางบริษัทประกันจ่ายตาม พรบ.คุ้มครองฯ เต็มจำนวน แต่บางกรณียังไม่มีข้อสรุปเนื่องจากเป็นการบาดเจ็บที่มีไม่เท่ากัน เรื่องค่ารักษาพยาบาลจึงสรุปไม่ได้ เท่าที่ทราบเกี่ยวกับกรณีที่เชียงใหม่ กรณีเสียชีวิตเข้าใจว่าจ่ายครบ แต่กรณีบาดเจ็บยังไม่สามารถยุติกันได้ ประเด็นคือการประกันตาม พรบ. คุ้มครองฯ มีความคุ้มครองต่ำแต่มีความเสียหายมาก บางกรณีเรียกร้องจนเต็มความคุ้มครองของประกันแล้ว ซึ่งในเรื่องค่ารักษาพยาบาลกรณีนี้ คปภ.ไม่สามารถเรียกร้องต่อบริษัทประกันได้ ต้องเป็นคดีแพ่งที่ผู้เสียหายต้องไปเรียกร้องเองกับบริษัทรถ

"โดยปกติในอุบัติเหตุใหญ่ เราจะให้บริษัทประกันของรถสาธารณะแจ้งไปทางโรงพยาบาลว่าใครมีสิทธิอะไรเท่าไหร่ ให้ดูแลตามวงเงินก่อนจากนั้นเมื่อเต็มแล้วจึงไปใช้บัตรทอง เราดูแลแค่เรื่องประกันภัยให้ดูแลตามวงเงิน หากฟ้องร้องต่อต้องไปฟ้องร้องที่บริษัทเจ้าของรถ ส่วนในกรณีบาดเจ็บเราดูตามอาการซึ่งมีไม่เท่ากัน การได้ค่ารักษาจึงไม่เท่ากันและมีการฟ้องร้องตามมา" ตัวแทน คปภ. โคราชกล่าว.

นักศึกษากับงานอาสา หมดยุค “แสวงหา” จริงหรือ?

กอแก้ว วงศ์พันธุ์

ในวันที่บ้านเมืองมีปัญหา อยู่ในภาวะวิกฤตทางการเมือง ประชาชนมักตะโกนถามหา “นักศึกษา” อยู่ที่ไหน เนื่องจากบทบาทของนักศึกษามีความบริสุทธิ์ และต่อสู้บนพื้นฐานของความอยากเห็นโลกยุติธรรมอย่างแท้จริง นักศึกษาจึงมีบทบาทในการเรียกร้องทางการเมืองและเรียกร้องความยุติธรรมในสังคมอย่างเข้มข้นเสมอมา

ยุคที่สังคมเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว กิจกรรมนักศึกษาในทุกมหาวิทยาลัยซบเซาลง สภาพเศรษฐกิจที่เปลี่ยนไปบังคับให้พวกเขาต้องนึกถึงความมั่นคงของตนเองมากกว่าปัญหาสังคม การกล่าวเช่นนี้ ประหนึ่งว่า ยุค “แสวงหา” ของนักศึกษานั้นหมดไปแล้วจริงหรือ

ผู้เขียนมีโอกาสพบผู้มีบทบาทสำคัญต่องานอาสาของนักศึกษาหรือเยาวชน 2 ท่าน ท่านหนึ่งเป็นนักกิจกรรมที่ทำงานกับเยาวชนมานานนับสิบปี คือ วัฒนา นาคประดิษฐ์ ผู้ประสานงานมูลนิธิอาสาเพื่อสังคม (มอส.) และอีกท่านเป็นผู้บริหารที่มีหน้าที่เกี่ยวข้องกับภูมิปัญญาและชีวิตความเป็นอยู่ของนักศึกษาโดยตรงคือ รศ.ดร.ณฐพงศ์ จิตรนิรัตน์ คณบดี คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ เพื่อพูดคุยเกี่ยวกับบทบาทของนักศึกษาในบริบทสังคมที่เปลี่ยนแปลง

สถานศึกษาหรือมหาวิทยาลัยเป็นแหล่งสำคัญในการสร้างมุมมองหรือทัศนคติให้กับนักศึกษา ซึ่งละสายตาไปไม่ได้เลยว่า สถานศึกษาให้อะไรกับพวกเขาบ้าง นอกจากประสิทธิประสาทวิชาความรู้แล้ว อิสรภาพในการแสดงออก แสดงความคิดเห็น และกิจกรรมเสริมสร้างความคิด มหาวิทยาลัยสร้างสรรค์ได้หรือไม่

รศ.ดร.ณฐพงศ์ จิตรนิรัตน์ คณบดีกล่าวว่า อยากจะให้มหาวิทยาลัยทักษิณเป็นแหล่งแสวงหาทางจิตวิญญาณของนักศึกษา นอกเหนือจากการเรียนการสอนทางความรู้ทั่วไปแล้ว มหาวิทยาลัยควรส่งเสริมกิจกรรมส่งเสริมความรู้นอกห้องเรียนให้กับนักศึกษา ให้นักศึกษาได้มีบทบาทในการแสดงออกมากกว่าไปจำกัดความคิดของพวกเขา

รศ.ดร.ณฐพงศ์ เคยเป็นอดีตนักกิจกรรมในรั้วมหาวิทยาลัยรามคำแหง และเคยเป็นคนทำงานอาสาพัฒนาสังคมให้กับมูลนิธิพัฒนาที่อยู่อาศัย (มพศ.) ก่อนที่จะศึกษาต่อ และจบการศึกษาเข้ามาเป็นอาจารย์และผู้บริหารที่มหาวิทยาลัยทักษิณ มีความเข้าใจปัญหาและบทบาทของนักศึกษาเป็นอย่างดี เขาจึงทำกิจกรรมนอกห้องเรียนส่งเสริมความรู้และบทบาทนักศึกษาอย่างสม่ำเสมอ โดยเฉพาะการจัดงานสิทธิมนุษยชน ซึ่งจัดติดต่อกันมาเป็นเวลา 3 ปีแล้วนับตั้งแต่ปี พ.ศ.2555 จนถึงปัจจุบัน และยังคงมีแผนงานในการจัดต่อไปอีกในอนาคต ซึ่งในกิจกรรมร่วมกับองค์กรที่มีความเชี่ยวชาญทางด้านสิทธิมนุษยชนทั้งในระดับชาติและระดับนานาชาติเข้าร่วมเป็นเจ้าภาพจัดงาน อาทิ มูลนิธิอาสาสมัครเพื่อสังคม สมาคมนักกฎหมายสิทธิมนุษยชน และ Amnesty International Thailand แต่ละองค์กรมีประสบการณ์ ความรู้ รวมไปถึงกิจกรรมหรือสถานการณ์ที่เป็นจริงมาแลกเปลี่ยนกับนักศึกษา จึงทำให้นักศึกษาได้เรียนรู้ปัญหานอกห้องเรียนอย่างเข้าใจ และแลกเปลี่ยนกับองค์กรที่มีบุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญโดยตรง ทำให้นักศึกษาได้มุมมองกว้างไกลมากขึ้น นักศึกษาสามารถนำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวันได้ นอกจากนั้นพวกเขาอาจปรับเปลี่ยนทัศนคติและได้แรงบันดาลใจในการทำงานเพื่อสังคมด้วย หันมาทำงานรับใช้ประชาชนมากขึ้น

ปัจจุบันมหาวิทยาลัยทักษิณให้ความสำคัญกับกิจกรรมนอกห้องเรียนของคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์มากขึ้น มีผู้บริหารคณะนิติศาสตร์ คณะเศรษฐศาสตร์ และคณะศึกษาศาสตร์ได้ให้นักศึกษาเข้าร่วมกิจกรรมสัปดาห์สิทธิมนุษยชนมากขึ้น เนื่องจากเห็นประโยชน์กิจกรรมความรู้นอกห้องเรียนเพื่อเสริมสร้างให้นักศึกษาเป็นบุคลากรที่มีคุณภาพและคุณธรรม เมื่อจบการศึกษาออกไป

อานนท์ ศรีบุญโรจน์ อาจารย์ประจำคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ ได้นำนักศึกษาเข้าร่วมกิจกรรม เนื่องจากต้องการให้นักศึกษาที่เรียนด้านกฎหมาย เข้าร่วมกับสมาคมนักกฎหมายสิทธิมนุษยชน เพื่อเรียนรู้ประสบการณ์จริงในพื้นที่ และมีกรณีศึกษาของจริง เพื่อให้พวกเขาได้นำเอาความรู้ทางด้านกฎหมายมาปรับใช้กับสถานการณ์จริง นอกจากนี้ยังได้ความรู้ด้านกฎหมายจากผู้เชี่ยวชาญที่มีการปฏิบัติงานในพื้นที่ ทำให้มุมมองในด้านกฎหมายกว้างขึ้น

อานนท์กล่าวต่อไปอีกว่า นอกจากเด็กได้มุมมองทางกฎหมาย แง่คิดทางกฎหมายมากขึ้นแล้ว เขายังได้เห็นว่า กฎหมายไม่ใช่แค่เป็นเพียงวิชาชีพอย่างเดียว หรือเป็นนักกฎหมายเพื่อธุรกิจ เพื่อกลุ่มคนรวยที่มีโอกาสเท่านั้น แต่กฎหมายสามารถเป็นได้หลายอย่างต่อคนกลุ่มหนึ่ง คือ คนจน คนชายขอบ คนด้อยโอกาส พวกเขาไปลงพื้นที่ทำให้พวกเขากลับมาคิดเชื่อมโยงกฎหมายกับสังคมได้

ส่วนทางด้านผู้เชี่ยวชาญงานอาสากับเยาวชนมานับสิบปี วัฒนา นาคประดิษฐ์ กล่าวว่า จากการทำงานอาสาสมัครกับคนหนุ่มสาวมาตลอด เห็นว่า สังคมที่เปลี่ยนแปลงไม่ทำให้พวกเขาสนใจปัญหาสังคมน้อยลง แต่เปลี่ยนรูปแบบ เนื่องจากระบบการเมืองการปกครองเปลี่ยนแปลง ก่อนหน้าที่จะมีการรัฐประหารครั้งนี้ สังคมมีสิทธิเสรีภาพ มีองค์กรอิสระมากขึ้น ดูเหมือนเรามีเสรีภาพ เพียงแต่คนรุนใหม่ขาดการวิเคราะห์ เพราะการกดขี่มันซับซ้อนมากขึ้น มันไม่ง่ายที่คนหนุ่มสาวจะวิเคราะห์ได้ ความซับซ้อนมันเนียนจนทำให้คนหนุ่มสาวไม่คิดว่าถูกละเมิด ซึ่งความจริงแล้วคนหนุ่มสาวไม่หายไปไหน คนที่ไม่ได้ออกไปช่วยคนที่ถูกละเมิดสิทธิ ไม่ได้หมายความว่าเขาไม่คิดอะไร เชื่อว่า นักศึกษายังคงคิดและสนใจต่อปัญหาสังคม แต่เขาอาจมีเงื่อนไขบางเรื่องเช่น การเรียน และความกลัว ซึ่งเขาต้องชนะความกลัวให้ได้ เมื่อชนะความกลัวได้ เขาจะเป็นผู้นำธงทางสังคมต่อไป

วัฒนาทำงานด้านอาสาสมัครกับนักศึกษาและเยาวชนมา 30 ปี เธอไม่เคยสิ้นหวัง เธอมองเห็นศักยภาพของคนหนุ่มสาวตลอดเวลา เชื่อพลังของคนหนุ่มสาว ที่สำคัญคือ ต้องดึงศักยภาพของคนหนุ่มสาวให้ได้ สถานศึกษาสามารถช่วยนักศึกษาวิเคราะห์สถานการณ์ได้

ท้ายที่สุดแล้ว เรายังคงมีความหวังกับคนหนุ่มสาว สถานศึกษาเป็นส่วนหนึ่งในการสร้างความคิดให้กับมนุษย์ ผู้เขียนอยากตั้งข้อสังเกตว่า มหาวิทยาลัย (ความคิด) ตายแล้ว (จริงหรือ)! เห็นได้ว่า ในสถานการณ์การเมืองปัจจุบัน นักศึกษาออกมาปะทะกับผู้มีอำนาจ ในขณะที่มหาวิทยาลัยอยู่ภายใต้ความกลัว และปฏิบัติตามคำสั่งผู้มีอำนาจ.

ม.เที่ยงคืนหนุนทุกฝ่ายร่วมกดดันยกเลิกอัยการศึก-คำสั่งคสช.ทับสิทธิเสรีภาพปชช.

วันนี้ 26 พ.ย.2557 ตัวแทนคณาจารย์มหาวิทยาลัยเที่ยงคืนร่วมอ่านแถลงการณ์เรียกร้องสังคมร่วมกดดันคสช.ยกเลิกอัยการศึกพร้อมคำสั่งคสช. ที่ปิดกั้นและคุกคามสิทธิเสรีภาพของประชาชน ย้ำชัดความเห็นต่างคือปัจจัยสำคัญนำสังคมไทยแก้ไขปัญหาอย่างสงบ

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า บรรยากาศภายในมหาวิทยาลัยเชียงใหม่หลังจากมีการประชาสัมพันธ์การแถลงข่าวในช่องเช้าผ่านทางเฟซบุ๊ค พบว่าเจ้าหน้าที่หน่วยงานความมั่นคง ตำรวจ ทหาร ต่างจัดชุดตรวจตราและลงพื้นที่ในจุดต่างๆ ทั่วมหาวิทยาลัยตลอดทั้งวันนี้

อย่างไรก็ตามในช่วงเช้าตรู่มีรายงานแจ้งว่า บริเวณถนนหน้าคณะสังคมศาสตร์ มีการพ่นสีสเปรย์ข้อความว่า no coup ในภายหลังจึงถูกลบทิ้งไป

สำหรับเนื้อหาของแถลงการณ์ ร่วมกันหยุดยั้งการคุกคามเสรีภาพประชาชน มีดังนี้

แถลงการณ์มหาวิทยาลัยเที่ยงคืน

เรื่อง ร่วมกันหยุดยั้งการคุกคามเสรีภาพประชาชน

เนื่องด้วยในห้วงเวลาปัจจุบันได้มีการใช้อำนาจตามกฎอัยการศึกและคำสั่งของคณะ คสช. รวมทั้งอำนาจของกลไกรัฐในการคุกคามประชาชนที่แสดงความคิดเห็นในประเด็นต่างๆ โดยมีการคุกคามอย่างกว้างขวางและต่อเนื่อง ไม่ว่าจะเป็นการเรียกร้องให้มีการแก้ไขปัญหาการผลักดันผู้คนออกจากพื้นที่ป่า การรณรงค์ให้มีการออกกฎหมายที่ดิน การแสดงความคิดเห็นในเชิงสัญลักษณ์เพื่อคัดค้านการรัฐประหาร การจัดรายการทางโทรทัศน์เพื่อแสดงความเห็นต่อนโยบายของรัฐบาล การประชุมทางวิชาการเพื่อถกเถียงเกี่ยวกับการร่างรัฐธรรมและการปฏิรูปประเทศ ฯลฯ

การแสดงความคิดเห็นโดยสุจริตและด้วยเจตนาดีต่อประเทศชาติและสังคมไทยดังกล่าวข้างต้นนี้ต้องเผชิญกับมาตรการต่างๆ นับตั้งแต่การขอความร่วมมือ การควบคุมตัว การเรียกตัวไปเพื่อปรับทัศนคติ และการดำเนินการด้วยกฎหมายอย่างไม่เป็นธรรม ซึ่งไม่ว่าจะเป็นการใช้วาทกรรมใดก็ตามล้วนแต่คุกคามและบ่อนทำลายสิทธิและเสรีภาพของบุคคลในสังคมอย่างรุนแรงทั้งสิ้น

ในสถานการณ์ปัจจุบัน เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นของประชาชนมีความสำคัญมากเป็นพิเศษ เพราะภารกิจด้านต่างๆ ขององค์กรของรัฐที่ได้รับการจัดตั้งขึ้นภายหลังการรัฐประหาร ไม่ว่าจะเป็นการดำเนินนโยบายของรัฐบาล การเสนอและพิจารณาร่างกฎหมายของสภานิติบัญญัติแห่งชาติ การจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ตลอดจนการพิจารณาแนวทางในการปฏิรูปประเทศของสภาปฏิรูปแห่งชาติ ย่อมส่งผลกระทบต่อผู้คนอย่างกว้างขวาง ทั้งผลในด้านลบและด้านบวกต่อประชาชนในหลากหลายมิติ และยังมีผลผูกพันต่อไปในอนาคตอีกด้วย

ดังนั้น จึงเป็นความชอบธรรมของประชาชนแต่ละกลุ่มในการแสดงความคิดเห็น เพื่อสะท้อนให้ผู้กุมอำนาจรัฐในองค์กรต่างๆ ตระหนักถึงความต้องการและผลกระทบที่ประชาชนแต่ละกลุ่มจะได้รับ รวมทั้งผลกระทบต่อสังคมไทยโดยรวมและต่อความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ การแสดงความเห็นหรือการเคลื่อนไหวเพื่อคัดค้านหรือผลักดันให้กฎหมายหรือนโยบายหรือโครงการต่างๆ ดำเนินไปในทิศทางที่ตนเองปรารถนาจึงนับเป็นสิทธิและเสรีภาพขั้นพื้นฐานของประชาชน อันจะนำไปสู่การถกเถียงแลกเปลี่ยนทั้งข้อมูลและความคิดเห็นที่จะช่วยให้การตัดสินใจของคณะบุคคลในองค์กรต่างๆ ของรัฐทุกองค์กรเป็นไปอย่างรอบคอบ เป็นธรรม และเป็นประโยชน์ต่อส่วนรวมอย่างแท้จริง

ความพยายามในการคุกคามเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น ด้วยการอ้างเหตุผลว่าเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดความขัดแย้งหรือการขอให้ทุกฝ่ายรอคอยให้สถานการณ์เข้าสู่ภาวะปกติเสียก่อนนั้น นอกจากจะไม่เอื้อให้เกิดความเข้าใจที่รอบด้านและการตัดสินใจที่รอบคอบต่อประเด็นต่างๆ แล้ว ยังอาจกลายเป็นชนวนแห่งความขัดแย้งในอนาคตอันใกล้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อคณะรัฐประหารและองค์กรที่คณะรัฐประหารจัดตั้งขึ้นได้พ้นจากอำนาจไปแล้ว เพราะการจับกุมหรือควบคุมตัวเป็นการยุติการเคลื่อนไหวของฝ่ายที่เห็นต่างได้เพียงชั่วคราวเท่านั้น และจะไม่สามารถสร้างความเห็นพ้องต่อการดำเนินการใดๆ ให้เกิดขึ้นได้อย่างแน่นอน

ดังนั้น การเปิดโอกาสให้ทุกฝ่ายได้แสดงความคิดเห็นและถกเถียงกันด้วยเหตุผลและข้อเท็จจริง ย่อมจะบังเกิดผลดีทั้งในปัจจุบันและในระยะยาว ต่างจากการปิดกั้นเสรีภาพด้วยกฎอัยการศึกและคำสั่งของ คสช. ที่เป็นการกดทับความเห็นต่างเอาไว้ และจะสร้างแรงกดดันจนกลายเป็นระเบิดเวลาที่นำไปสู่ความขัดแย้งหรือความเสียหายร้ายแรงในอนาคต

มหาวิทยาลัยเที่ยงคืนจึงขอเรียกร้องต่อสังคม ให้ทุกกลุ่มทุกองค์กรในภาคสังคมร่วมกันแสดงความคิดเห็นและร่วมกันกดดันเพื่อให้มีการยกเลิกกฎอัยการศึกและคำสั่งของ คสช. ที่ปิดกั้นและคุกคามสิทธิเสรีภาพของประชาชน และขอยืนยันว่าการร่วมกันปกป้องสิทธิและเสรีภาพของประชาชนทุกฝ่าย ไม่ว่าจะมีความเห็นตรงกันหรือแตกต่างกันอย่างไรก็ตาม จะเป็นปัจจัยสำคัญยิ่งสำหรับการนำสังคมไทยให้เดินไปสู่เส้นทางประชาธิปไตยที่เอื้ออำนวยให้รัฐและสังคมไทยสามารถจัดการกับปัญหาต่างๆ ได้อย่างสันติและเป็นธรรม

มหาวิทยาลัยเที่ยงคืน

24 พฤศจิกายน 2557

ประชุมหารือแนวเส้นทางชม.-ลำพูนสายใหม่เดือด ประชาชนเขตต.บ้านแหวน-สันผักหวานไม่เอาด้วย ล่ารายชื่อยกเลิก

เชียงใหม่/ วันนี้ (25 พ.ย.57) เวลาประมาณ 13.00 น. ณ เทศบาลตำบลสันผักหวาน อ.หางดง จ.เชียงใหม่ ผู้สื่อข่าวรายงานว่า บริษัท ทีม คอนซัลติ้ง เอนจิเนียริ่ง แอนด์ แมเนจเมนท์ จำกัด ที่ได้รับการว่าจ้างจากกรมทางหลวงให้ศึกษาแนวทางการก่อสร้างทางหลวงแนวใหม่สาย เชียงใหม่-ลำพูน จัดการประชุมเพื่อพิจารณาแนวเส้นทาง โดยมีประชาชนเข้าร่วมรับฟังกว่าสองร้อยคน

โดยเส้นทางที่ถูกวางเป็นแนวทางการศึกษา จะเริ่มต้นเชื่อมต่อกับทางหลวงหมายเลข 1141 (ถนนมหิดล) โดยอยู่ห่างจากสถานีตำรวจภูธรภาค 5 ประมาณ 1.3 กิโลเมตร บริเวณบ้านแม่ข่าน้อย ต.ป่าแดด จังหวัดเชียงใหม่ แนวถนนมุ่งหน้าลงใต้ขนานไปกับแม่น้ำปิงและข้ามน้ำปิงที่บ้านเกาะ ต.สบแม่ข่า อ.หางดง จังหวัดเชียงใหม่ จากนั้นแนวเส้นทางจะเข้าสู่พื้นที่จ.ลำพูนที่ต.ประตูป่า อ.เมือง จ.ลำพูน และไปสิ้นสุดโครงการที่ถ.เลี่ยงเมืองลำพูน รวมระยะทางประมาณ 20.5 กิโลเมตร

พื้นศึกษาครอบคลุม 2 จังหวัด 4 อําเภอ 10 ตําบล ได้แก่ อําเภอเมืองเชียงใหม่ (ตําบลป่าแดด) อําเภอหางดง (ตําบลสันผักหวาน ตําบลสบแม่ข่า ตําบลบ้านแหวน ตําบลขุนคง) อําเภอสารภี (ตําบลขัวมุง ตําบลสันทรายมหาวงศ์) จังหวัดเชียงใหม่ และอําเภอเมืองลําพูน (ตําบลในเมือง ตําบลประตูป่า ตําบลเหมืองง่า) จังหวัดลําพูน

ภาพแนวเส้นทาง

วีดีโอแนวเส้นทาง

นางบุษบา อิศรางกูร ณ อยุธยา จากทีมศึกษาโครงการ กล่าวว่า แต่เดิมโครงการไม่ได้ตัดผ่านพื้นที่อนุรักษ์ที่เข้าข่ายประเภทของโครงการหรือกิจการของราชการ รัฐวิสาหกิจหรือเอกชน ที่จะต้องจัดทำรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) แต่ต่อมาเมื่อกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มีประกาศลงวันที่ 20 มิถุนายน 2555 เรื่อง กำหนดประเภทและขนาดของโครงการหรือกิจการ ซึ่งต้องจัดทำรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อมฯ ที่ระบุให้โครงการทางหลวงหรือถนน ซึ่งมีความหมายว่าด้วยทางหลวงที่ตัดผ่านพื้นที่ที่ตั้งอยู่ใกล้โบราณสถาน แหล่งโบราณคดี แหล่งประวัติศาสตร์หรืออุทยานประวัติศาสตร์ตามกฎหมายว่าด้วยโบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ และพิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติในระยะทาง 2 กิโลเมตรขึ้นไป ต้องจัดทำรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) เพื่อเป็นข้อมูลประกอบในการขออนุมัติโครงการ

“การประชุมในวันนี้จึงเป็นเพียงส่วนหนึ่งของกระบวนการศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อมของโครงการ ไม่ใช่การประชาพิจารณ์ลงความเห็นว่าเห็นด้วยหรือไม่เห็นด้วยกับโครงการ”

“ประโยชน์ของการพัฒนาโครงการนี้ เพื่อรองรับปริมาณของผู้ใช้เส้นทางเชียงใหม่-ลำพูนที่มีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นในอนาคต และเพื่ออำนวยความสะดวกต่อผู้ใช้ทาง ลดอัตราการเกิดอุบัติเหตุ และลดระยะเวลาและประหยัดค่าใช้จ่ายในการเดินทาง นอกจากนี้ยังเป็นการสนับสนุนการพัฒนาเมืองแฝดจังหวัดเชียงใหม่-ลำพูน และเป็นแกนในการขยายตัวของเมืองในอนาคต รองรับความเจริญเติบโตทางด้านเศรษฐกิจของทั้งสองจังหวัด”

ดร.อรรถวิทย์ อุปโยคิน ทีมศึกษาโครงการ กล่าวว่า การศึกษาเพื่อที่จะได้เส้นทางที่เหมาะสมที่สุดคงจะต้องใช้เวลาอีกปีหนึ่งเป็นอย่างน้อย แนวการศึกษาการออกแบบยังไม่นิ่ง สามารถดิ้นปรับเปลี่ยนได้ พอได้แนวสุดท้ายที่มีรายละเอียดแล้วถึงจะเข้าขั้นตอนการออกพระราชกฤษฎีกาตามกฎหมายซึ่งใช้เวลาอย่างน้อยอีก 2 ปี กว่าจะลงมือก่อสร้างจริงต้องใช้เวลา 4-5 ปีเป็นอย่างน้อย

ถ้าเส้นเลี่ยงเมืองเส้นนี้เกิดขึ้นหลักๆจะช่วยให้บรรเทาปริมาณการจารจรบนเส้นทาง 106 (ถ.ต้นยาง) และถ.สายซุปเปอร์ที่ปัจจุบันรถติดจำนวนมาก ซึ่งเส้นทางสายหลักจังหวัดควรวิ่งได้ฉลุย

“ข้อมูลจากกรมทางหลวง 10 ปีก่อนเรามีรถวิ่งสายซุปเปอร์ 35,000 คันต่อวัน 10 ปีต่อมามีรถเพิ่มขึ้นมากอีกเท่าตัว 70,000 กว่าคัน อีก10 ปีข้างหน้าน่าจะเพิ่มขึ้นอีกเป็นเท่าตัว ส่วนถนนเลียบทางรถไฟ เป็นเส้นทางเล็ก 2 ช่องจารจร ต่อให้รถเพิ่มขึ้นอย่างไรก็รองรับได้แค่ 10,000 คันต่อวัน ส่วนเส้นถนนต้นยางก็มีปริมาณรถเพิ่มขึ้นร้อยละ 30-40 จากปี 2546 และคาดว่าจะเพิ่มขึ้นไปถึง 40,000 คันต่อวันในปี 2570 ด้านทางหลวงสายหางดงจำนวนรถเพิ่มขึ้นไม่มากนัก

และจากการศึกษาข้อมูลเมื่อปี 2550 พบว่าการสร้างถนนเส้นนี้ มีความคุ้มค่าในการลงทุน ซึ่งไม่ได้มองเป็นตัวเงิน แต่มองในแง่ที่ว่า จะสามารถช่วยลดอุบัติเหตุ ช่วยให้การเดินทางของชุมชน

“เราต้องมองผลประโยชน์ในภาพรวม อย่ามองผลประโยชน์ของตนเพียงอย่างเดียว ซึ่งถนนเส้นนี้จะช่วยให้หลายๆตำบลมีการเดินทางที่ดีขึ้น ลดอุบัติเหตุ”

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า หลังจากมีการให้ข้อมูลการศึกษาโครงการ ชาวบ้านที่เข้าร่วมรับฟังได้ร่วมแลกเปลี่ยนความเห็น ซึ่งส่วนใหญ่ไม่เห็นด้วยกับการตัดถนนผ่านพื้นที่

นางวิจิตร ศรีสุพรรณ ชาวบ้านในหมู่บ้านวังตาล ต.สันผักหวาน กล่าวว่า ตนมีคำถามในใจหลายคำถาม คำถามแรกคือ ทางโครงการบอกว่ามาปฐมนิเทศโครงการ แต่ตนอยู่ที่นี่ไม่เคยได้ยินข่าวเลยสักครั้งหนึ่ง ตนมาอยู่ที่วังตาลตั้งแต่ปี 2535 และคิดว่าจะใช้ช่วงสุดท้ายของชีวิตที่นี่ แต่ปรากฏว่าฝันสลาย อยากถามว่ามีมาตรการอย่างอื่นหรือไม่ ที่ทำแล้วสามารถได้ประโยชน์แก้ปัญหาอย่างที่กล่าวมา เช่น ลดอุบัติเหตุ รถที่เพิ่มขึ้น ซึ่งถ้าแก้ปัญหาโดยใช้แต่การขยายถนน เราจะต้องเวนคืนอีกกี่รอบ

“เมืองที่เป็นเมืองใหญ่อื่นๆ เขามีมาตรการ เราพอจะมีทางเลือกอื่นไหม เช่นระบบขนส่งมวลชน เราน่าจะมีทางเลือกอื่นให้กับเราเพราะนอกจากผลกระทบสิ่งแวดล้อมและด้านอื่นๆแล้ว เราเห็นผลกระทบทางสังคมและจิตใจของพวกเรา หลายท่านที่มาอาจจะไม่ได้รับผลกระทบโดยตรง แต่ด้วยความรู้สึกเป็นชุมชน หมู่บ้าน”

“การก่อสร้างเพียงอย่างเดียวไม่ทำให้มีวันพอ เพราะท่านบอกว่าต่อไปสัก 10-20 ปี ต้องขยายอีก 10 เลน 20 เลน แล้วมันจะยังไง มันจะมีจุดสิ้นสุดตรงไหนบ้าง และงบประมาณที่ใช้จ่าย จริงๆแล้วก็เป็นภาษีของเรา แต่ก็เอาภาษีของพวกเรานี่แหละมายุ่งวุ่นวายกับชีวิตพวกเรา”

“ตอนนี้โครงการค่อนข้างคลุมเครือ ไม่รู้ว่าตรงไหนจะโดนบ้าง พอต้องมาเครียดมันก็ส่งผลต่อสุขภาพของพวกเราอยู่เหมือนกัน”

ชาวบ้านวังตาลผู้ใช้ถนนเชียงใหม่-ลำพูน กล่าวว่า ชาวบ้านที่มาในวันนี้ส่วนใหญ่อยู่หมู่บ้านวังตาลซึ่งไม่ได้รับหนังสือเชิญ แม้แต่สำนักงานหมู่บ้านก็ไม่ได้รับหนังสือแจ้ง ทั้งที่เป็นหมู่บ้านที่ได้รับผลกระทบโดยตรงเมื่อดูจากแนวเขตถนน

“ผมอยากถามว่าที่บอกว่าจะมีการออกสำรวจภาคสนาม มีการสำรวจภาคสนามจริงไหม เพราะเท่าที่สอบถามคนที่ได้รับผลกระทบจากแนวถนนไม่มีใครเคยได้รับแบบสอบถามเลย”

“อีกส่วนหนึ่งที่อยากจะเสนอว่า หากเราดูตลอดแนวเส้นทาง ช่วงที่หนึ่งจะได้รับผลกระทบมากที่สุดเพราะผ่านชุมชนจำนวนมาก แผนที่ที่นำเสนอเป็นของปี 50 ผ่านมา 7 ปี มีชุมชนเกิดใหม่มากมายซึ่งจะมีผลกระทบมาก ผมทราบดีเพราะผมเคยโดนเวนคืนมาแล้วหนึ่งครั้ง ความรู้สึกมันมี”

“แล้วที่บอกว่าการจารจรคับคั่งเส้นเชียงใหม่-ลำปาง ผมไป-กลับลำปางทุกวัน ที่มันติดไม่ได้ติดเพราะถนนไม่พอ แต่มันติดเพราะมีไฟแดงจำนวนมาก แยกไฟแดงจากที่นี่ไปลำพูนมีไม่ต่ำกว่า4-5แห่ง ถ้าจะแก้ปัญหาก็ขยายเลน 8 เลน แล้วทำยูเทิร์นเกือกม้า อีกเส้นหนึ่งที่ใช้เป็นประจำเหมือนกันคือเส้นเลียบทางรถไฟ ทำไมไม่ไปทำเป็น 4 เลนให้หมด พยายามทำถนนให้มันดี ตรงนี้จะช่วยได้เยอะ”

ประสิทธิ ศรีโกศัย ชาวบ้านต.ป่าแดด กล่าวว่า ที่ผ่านมาเราจะเห็นว่าการสร้างถนนเส้นต่างๆไปทำให้ทางน้ำเปลี่ยน ถนนเป็นเหมือนทางกั้นน้ำอย่างดี และเป็นสาเหตุทีหนึ่งที่ทำให้น้ำท่วมเชียงใหม่ ประเด็นที่อยากจะฝากคือ เวลาจะสร้างถนนต้องคำนึงถึงประเด็นและศึกษาตรงนี้ด้วย

มาลี เอื้ออำนวย บ้านวังตาล ต.สันผักหวาน อ.หางดง เชียงใหม่ กล่าวว่า ตนมาซื้อหมู่บ้านเพราะอยากใช้ชีวิตหลังเกษียณอย่างสงบสุข แต่กำลังถูกทำให้เสียไป กลายเป็นอะไรก็ไม่รู้ ถนนมีหลายเส้นทำไมเราไม่ไปขยาย หรือใช้ของเดิมให้เกิดประโยชน์

“วันนี้ทุกคนได้รับผลกระทบทางจิตใจมาก ใจจะสลาย เพราะไม่รู้ว่าจะคลุมเครือแบบนี้ไปอีกนานเท่าไหร่ อีก 10 ปีหรือเปล่าก็ไม่รู้ ตอนนี้กำลังจะทาสีบ้านก็ต้องหยุดชะงักไป เราจะต้องอยู่ในสภาพนี้ไปอีกนานเท่าไหร่ อยากให้แจ้งหรือบอกให้ชัดไปเลยว่าตรงไหนจะโดนบ้าง”

อัชรา ธิปวงค์ พนักงานธนาคารออมสิน ผู้อาศัยในต.สันผักหวาน กล่าวว่า ตนซื้อที่ดินผืนนี้เพื่อปลูกบ้านและคิดว่าจะเป็นบ้านหลังสุดท้ายในชีวิต กู้เงินมา ผ่อนธนาคารจนเกือบจะหมดอยู่แล้ว พอมาเจอโครงการนี้ฝันแทบสลาย คิดว่าต้องหาบ้านอยู่ใหม่หรือ อายุก็มากแล้วที่ไหนจะให้ตนกู้อีก

“เมื่อดูแนว แล้วไปเทียบกับกูเกิ้ลแมป ข้างๆเห็นที่ดินว่างเปล่าจำนวนมาก ทำไมไม่ไปผ่านตรงนั้น ไปผ่านที่ดินที่เป็นหมู่บ้านจัดสรร หมู่บ้านที่เขาขึ้นบ้านเป็นหลังแล้ว อันนี้เหมือนเป็นเจตนาหรือเปล่า เป็นไปได้ก็ควรพิจารณาเส้นทางใหม่”

แขขัย ใหม่เมธี ชาวชุมชนแม่ข่าใต้ ต.ป่าแดด กล่าวว่า ชาวบ้านแถวนั้นไม่ทราบข่าวเกี่ยวกับโครงการนี้เลย เมื่อตนถามแม่หลวง(ผู้นำชุมชนที่เป็นผู้หญิง) ที่ควรจะเป็นผู้รู้ข้อมูลมากที่สุด ก็ได้รับคำตอบว่า โครงการได้ถูกยกเลิกไปแล้ว แต่วันนี้ก็ยังประชุมกันอยู่เลย

“ถ้าจริงใจกับประชาชนจริงๆ ควรประชาสัมพันธ์มากกว่านี้ เท่าที่ดูเอกสารสรุปการปฐมนิเทศโครงการมีคนเข้าร่วมไม่ถึง100 คิดว่าถ้าจะทำก็ควรจัดส่งไปรษณีย์ไปบ้านผู้ที่ได้รับผลกระทบเพื่อแจ้งข่าว”

“ถ้าจะพัฒนาถนนควรไปทำเส้นเลียบทางรถไฟ เพราะใช้เวลาในการเดินทางจากเชียงใหม่ไปลำพูนใกล้ที่สุด”

“ตอนนี้ข่าวมันสับสน มีข่าวลือเต็มไปหมด บ้างก็ว่าค่าเวนคืนตกไร่ละ 6 ล้าน เมื่อดูจากแนวเส้นทางก็พบว่ายังเป็นแนวเดิมของปี 2550 ที่ต้องผ่านหมู่บ้านเอื้ออาทร แต่แม่หลวงก็บอกว่าเขาจะย้ายแนวไม่ผ่านบ้านเอื้ออาทร คือ ข่าวลือตอนนี้มันเยอะมากและมันไม่เป็นผลดีต่อใครเลย”

พ.อ.ธีรภัทร์ คงพานิช ผู้กำกับการสถานีตำรวจภูธรบ้านโฮ่ง ผู้มีส่วนได้-เสียแนวถนนตัดผ่าน กล่าวว่า ถ้าถามความจำเป็นมันอาจจะจำเป็นแต่ถ้ามีทางเลือกทำไมเราไม่ทำทางเลือก ตนเห็นด้วยกับทางเลือกที่หลายท่านเสนอที่ให้ยกเลิกโครงการและอยากเสนออีกทางหนึ่ง คือทำ Free-Way แบบอเมริกาข้ามไปเลย จะได้ไม่กระทบกับชาวบ้าน

ดวงฤทธิ์ ชาติแสนปิง อดีตผู้ใหญ่บ้านหมู่บ้านใหม่ ต. สันผักหวาน จ.เชียงใหม่ กล่าวว่า ตอนนี้สถานการณ์ของคนในพื้นที่ค่อนข้างเป็นกังวลในสองเรื่อง เรื่องแรก ความไม่ชัดเจนของโครงการที่ยืดเยื้อมาตั้งแต่ปี 2550 ว่าจะทำโครงการอยู่หรือไม่ รายละเอียดว่าจะตัดผ่านตรงไหนก็ไม่ชัดเจน ทำให้ชาวบ้านกังวลว่าสรุปแล้วที่ของตนจะโดนหรือไม่ จะต่อเติมบ้าน ลงทุนทางธุรกิจก็ไม่กล้าทำ เพราะกลัวว่าถ้าทำไปแล้วจะโดนเวนคืนเพื่อทำถนน

“มันทำอะไรไม่ได้ อย่างพ่อหลวงอยากจะต่อเติม สร้างหอพักใหม่ มีที่ดินแล้ว แต่ก็ชะงักๆ เพราะกลัวว่าสร้างไปก็จะโดนเวนคืน ลูกหลานครอบครัวกำลังจะแบ่งที่ดินเพื่อปลูกบ้านก็ชะงักทำไม่ได้ เพราะซุปเปอร์จะตัดผ่าน”

เรื่องที่สอง คือเรื่องการจ่ายค่าชดเชยจากการประเมินราคา ซึ่งเรื่องนี้ชาวบ้านหลายคนก็ต้องการความชัดเจนด้วย เพราะถ้าต้องย้ายจริง ชาวบ้านไม่ต้องการการประเมินแบบเดิม เพราะมันไม่ได้อยู่พื้นฐานของความเป็นจริง เนื่องจากที่ดินมีมูลค่าสูงกว่านั้น

“การเวนคืนไม่เป็นที่น่าพอใจของชาวบ้าน ตอนนี้เมืองเชียงใหม่ขยายตัวเรื่อยๆ ราคาการประเมินหรือการชดเชยมันต้องปรับ อาจจะเป็นราคาเชิงพาณิชย์ในปัจจุบัน เพราะถ้าชดเชยราคาประเมินไม่มีใครยอม อย่างราคาที่ดินบริเวณนี้ ราคาประเมินอยู่ที่ไร่ละ 1.5 ล้าน ราคาขายอยู่ที่สองล้านกว่า จ่ายที่ล้านห้าใครจะยอม กำนันที่สบข่าเขาพูดเลยว่า มูลค่าที่ดินรวมกับปลูกลำไยประเมินมาเขาอาจจะได้ปีละ 3 แสนบาท แต่ถ้า 10 ปี เขาได้ 3 ล้านบาท จะมาให้เขาแค่ 3 แสน เขาก็ไม่เอาเพราะเขาได้มากกว่านั้น”

“การตัดถนนมันดี เพราะด้านหนึ่งความเจริญมันก็เข้ามา แต่จะไปให้เดือดร้อนชาวบ้าน ผมไม่เห็นด้วย อย่างน้อยที่สุดก็ควรหาแนวที่มันไม่กระทบต่อชาวบ้านและชุมชน”

ผู้สื่อข่าวรายงานอีกว่า หลังจากการประชุมฯได้มีการรวบรวมรายชื่อเพื่อส่งหนังสือแสดงเจตจำนงขอยกเลิกโครงการดังกล่าวแล้ว

#ถนน เมืองแฝด เมือง เชียงใหม่ ลำพูน

มุมมองเพศภาวะกับประชาคมอาเซียน ความรุนแรง และความหวัง

ระหว่างวันที่ 23-25 พฤศจิกายน 2557 ศูนย์สตรีศึกษา ภาควิชาสตรีศึกษา คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ร่วมกับ คณะกรรมการพิจารณาปรับปรุงและพัฒนากฎหมายด้านความเสมอภาคระหว่างเพศ ในคณะกรรมการปฏิรูปกฎหมาย(คปก.) องค์การเพื่อการส่งเสริมความเสมอภาคระหว่างเพศ และเพิ่มพลังของผู้หญิงแห่งสหประชาชาติ (UN Women) มูลนิธิผู้หญิง กฎหมาย และการพัฒนาชนบท(FORWORD) Asia Pacific Forum on Women Law and Development(APWLD) จัดกิจกรรมเสวนาวิชาการเดือนรณรงค์ยุติความรุนแรงทางเพศ “เพศภาวะในอาเซียน: ความรุนแรงและความหวัง” ณ ห้องประชุม ศูนย์สตรีศึกษา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ในช่วงเช้าของวันที่ 25 พฤศจิกายน 2557 มีการเสวนาเรื่อง “มุมมองเพศภาวะกับประชาคมอาเซียน ความรุนแรง และความหวัง” ประชาธรรมสรุปเก็บความดังนี้

รศ.ดร.นงเยาว์ เนาวรัตน์ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ กล่าวว่า สตรีนิยมมีหลายสายมาก มีทั้งเสรีนิยม สังคมนิยม สายก้าวหน้า สายรากหญ้า สายสตรีในประเทศกำลังพัฒนาหรือประเทศโลกที่ 3 แต่ละสายก็มีมุมมองของตนเองเกี่ยวกับสิ่งที่ผู้หญิงเผชิญอยู่ เพราะฉะนั้นเวลาพูดถึงประชาคมอาเซียน สตรีนิยมสายต่างๆย่อมมีวิธีมองที่ต่างกัน แต่มีสิ่งหนึ่งที่สตรีนิยมหลายๆสายมองเห็นร่วมกัน คือ ในการพัฒนาสังคมไม่ว่าในระดับชุมชน ภูมิภาค หรือรัฐประเทศ การมีส่วนร่วมของผู้หญิงนั้นสำคัญ เพราะถ้าปราศจากการมีส่วนร่วมของผู้หญิงแล้ว เราไม่สามารถมั่นใจได้ว่า จะออกแบบสถาบันต่างๆให้ตอบสนองต่อความต้องการของผู้หญิงได้

เมื่อพูดถึงประชาคมอาเซียนซึ่งรวมตัวกันมานานจนมาถึงจุดแห่งความหวังในอีกสองปีข้างหน้า คำถามคือผู้หญิงมีส่วนร่วมกับการสร้าง สามเสาหลักมากน้อยแค่ไหน อย่างไร และมีส่วนร่วมในประเด็นอะไรบ้าง เสาเศรษฐกิจผู้หญิงมีส่วนร่วมอย่างไร หรือมีเพียงแค่ได้ประโยชน์จากการที่ผู้อื่นออกแบบมา รวมไปถึงด้านวัฒนธรรมด้วยว่า เรามีส่วนร่วมในการออกแบบให้เคารพความหลากหลายแค่ไหน

“การที่เราพูดถึงเรื่องการมีส่วนร่วมของผู้หญิง หรือการที่ผู้หญิงไม่มีส่วนร่วมในการออกแบบ เราอาจจะพูดได้ว่านี่เป็นความรุนแรงรูปแบบหนึ่ง และความรุนแรงตรงนี้เป็นรากที่จะนำไปสู่ความรุนแรงในรูปแบบอื่นๆ เช่น ความรุนแรงต่อแรงงานประเทศเพื่อนบ้านที่ไม่ได้เคารพเรื่องสิทธิขั้นพื้นฐาน ไม่ว่าจะเป็นในฐานะผู้ทำงาน ในฐานะมนุษย์ และในฐานะผู้หญิง”

ในประเด็นเรื่องวัฒนธรรม ประชาคมอาเซียนได้พูดในประเด็นเรื่องของอัตลักษณ์ ว่า “เราจะต้องเป็นประชาคมหนึ่งเดียวในเชิงอัตลักษณ์” ซึ่งสมาชิกประชาคมอาเซียนประกอบไปด้วยคนหลายชาติพันธุ์ หลายเพศภาวะ หลายภาษา หลายวิถีชีวิต ดังนั้นประชาคมอาเซียนจะมีความเข้มแข็งและเอื้อประโยชน์ทุกกลุ่ม ความเป็นหนึ่งเดียวจะต้องเกิดขึ้นมาจากการยอมรับความหลากหลายอยู่ภายใน เพราะถ้ามองว่ามีอัตลักษณ์เดียว อัตลักษณ์อื่นๆที่เป็นอัตลักษณ์รองก็จะหดหายไปในที่สุด เช่น ภาษากลางที่เราจะใช้สื่อสารคือภาษาอังกฤษ ภาษารองคือภาษารัฐชาติต่างๆ แต่ในรัฐชาตินั้นก็มีภาษาพื้นถิ่นอีกหลากหลายมาก ซึ่งอาเซียนจะเข้าไปดูแลประเด็นเหล่านี้อย่างไร ถ้าเอาแค่อย่างที่กล่าวมา เราจะไม่สามารถดึงดูดนักท่องเที่ยวให้เข้ามาได้ เนื่องจากว่าวัฒนธรรมของเราจะดูแคบ น้อยเกินไป

“การไม่พูดถึงความหลากหลายเชิงอัตลักษณ์อาจจะส่งผลให้ประชากรหรือพลเมืองในอาเซียนบางกลุ่มอยู่ในสถานะพลเมืองที่ไม่เต็มร้อยเปอร์เซ็นต์ เขาจะมีเพียงอัตลักษณ์แต่ขาดสิทธิความเป็นพลเมืองของชาติใดชาติหนึ่ง ซึ่งตอนนี้พวกเขาก็ไม่มีสิทธิอยู่แล้ว เช่นกลุ่มที่ไม่ได้เป็นพลเมืองไทย และก็ไม่ได้เป็นพลเมืองพม่า ไม่ได้เป็นพลเมืองลาว ซึ่งคนเหล่านี้มีอยู่จำนวนมากมาย คนเหล่านี้จะสร้างอัตลักษณ์ของตัวเองเพื่อเป็นส่วนหนึ่งของประชาคมอาเซียนอย่างไร ส่วนประชาคมอาเซียนที่เน้นความเป็นหนึ่งเดียว มองแต่พลเมืองของตัวเองในแต่ละรัฐจะเข้าไปดูแลผู้หญิงหรือผู้อ่อนแอจำนวนหนึ่งอย่างไร”

มุมมองหนึ่งที่สตรีนิยมเสนอ คือ เรื่องความหลากหลายของตัวผู้หญิงเอง และมองประชากรกลุ่มอื่นๆบนพื้นฐานที่ว่ามันมีความแตกต่างหลากหลาย ด้วยมุมมองนี้อาจจะทำให้เรามองเห็นว่าในประชาคมอาเซียนมีใครอยู่ตรงไหนบ้าง นอกจากนี้สตรีนิยมยังมองไปไกลอีกว่า ลำพังแค่ความหลากหลายคงไม่พอ แต่ยังเชื่อมโยงไปถึงเรื่องความไม่เท่าเทียมทางอำนาจและโอกาสต่างๆ และตรงนี้เองความหลากหลายจึงไม่ได้เป็นเรื่องเฉพาะความสวยงาม ซึ่งเปรียบเหมือนดอกไม้ ซึ่งมีบางดอกที่ไม่สวยงามเพราะถูกกดทับอยู่ ซึ่งถ้าไม่คลี่ออกมาเราก็จะไม่เห็น มันจึงเป็นเรื่องของโอกาสและความเท่าเทียม

“ถ้าเราใช้มุมมองตรงนี้จะเห็นว่า สิทธิพลเมืองของผู้หญิงในประชาคมอาเซียนมันไม่ใช่แค่ไม่หลากหลาย แต่มันยังมีเรื่องของความไม่เท่าเทียม ซึ่งนำไปสู่การเข้าไม่ถึงสิ่งต่างๆอย่างเท่าเทียมกันด้วย”

รากเหง้าของประชาคมอาเซียนในประเด็นเพศสภาวะมีหลากหลายมาก รากเหง้าอันหนึ่งที่หลายคนเข้าใจว่า ความสัมพันธ์ระหว่างหญิงชายในประชาคมอาเซียนมีความเหลื่อมล้ำน้อย ไม่มีการกดทับกันมากนัก มีลักษณะของการพึ่งพาอาศัย เช่น หลังแต่งงานฝ่ายชายต้องย้ายมาบ้านฝ่ายหญิง ทำให้ผู้หญิงมีหลักประกันทางสังคมมากขึ้นเพราะอยู่ในเครือญาติของตน หรือเรื่องของการที่ผู้หญิงมีสิทธิเลือกคู่ครองของตนเอง หรือเรื่องการส่งผ่านมรดกระหว่างหญิงชายในภูมิภาคนี้ที่มีลักษณะใกล้เคียงกัน เป็นต้น สิ่งเหล่านี้เชื่อกันว่าเป็นสิ่งที่ทำให้สถานภาพของผู้หญิงไม่เสียเปรียบฝ่ายชายมากนัก แต่นั้นเป็นเพียงรากร่วมในอดีต ในปัจจุบันเราควรมาคุยกันว่า ความสัมพันธ์แบบนี้ถูกรัฐสมัยใหม่จัดการอย่างไร รัฐมีกฎหมายที่ไปปกป้องรากร่วมที่เคยคุ้มครองผู้หญิงมากน้อยแค่ไหน เช่น หญิงสาวไทใหญ่ที่ต้องออกจากชุมชนดั้งเดิมมาทำงาน ซึ่งแต่เดิมอยู่ในชุมชนมีกลไกคุ้มครอง และภายใต้ความสัมพันธ์แบบใหม่ เกียรติและความสัมพันธ์แบบเดิมที่เขาเคยได้รับยังมีอยู่มากน้อยแค่ไหน ได้รับการประคับประคองอย่างไร

ในขณะที่รากร่วมด้านเพศภาวะอีกด้านหนึ่งซึ่งมีลักษณะกดทับ ไม่ใช่แบบพึงพาอาศัยที่เกิดขึ้นในหลายชาติพันธุ์ กรณีแบบนี้เมื่อเราเข้ามาอยู่ในประชาคมเดียวกัน ประชาคมอาเซียนจะทำความเข้าใจกับมันได้อย่างไร ประชาคมใหม่จะออกแบบความสัมพันธ์ให้กับผู้หญิงที่อยู่ในรากร่วมแบบนี้สามารถเข้าถึงความเป็นมนุษย์ให้มากขึ้นได้อย่างไร

“รากร่วมสองด้านที่แตกต่างกัน ความสัมพันธ์อันนี้เป็นต้นตอก้าวมาสู่การมีส่วนร่วมในประชาคมอาเซียนในระดับที่แตกต่างกัน ซึ่งตรงนี้เราคงต้องกลับไปวิเคราะห์ว่าจะทำความเข้าใจอย่างไร และช่วยผู้หญิงในแต่รากร่วมคลี่คลายวัฒนธรรมทั้งเก่าและใหม่ที่รัดรึงพวกเขาไว้ด้วยวิธีการไหนและอย่างไรบ้าง”

รศ.ดร.นงเยาว์ กล่าวอีกว่า หากมองในเรื่องผู้หญิงกับความหวังในการรวมเป็นประชาคมอาเซียนนอกเหนือจากประโยชน์ในการงานบางอย่างที่ได้รับแล้ว ส่วนตนมองว่า มันเป็นโอกาสของการขยายเครือข่ายกลุ่มผู้หญิงที่กว้างออกไปในระดับภูมิภาค เราสามารถขยายเครือข่ายไปยังผู้หญิงกลุ่มต่างๆ รวมทั้งผู้ชายด้วย เพื่อให้ช่วยขับเคลื่อนเรื่องนี้ ทั้งในกลุ่มของผู้ใช้แรงงาน สตรีรากหญ้า กลุ่มชนชั้นกลาง ฯลฯ

“ถ้าสร้างเครือข่ายเหล่านี้และไปปฏิสัมพันธ์กับรัฐในประชาคมอาเซียนก็จะทำให้รัฐเหล่านี้มีความเป็นประชาธิปไตยในมุมมองเพศภาวะมากขึ้น ผู้หญิงในประชาคมอาเซียนก็จะสว่างไสวมากขึ้นด้วย”

สุนี ไชยรส รองประธานกรรมการปฏิรูปกฎหมาย และรองประธานกรรมการพิจารณาปรับปรุงและพัฒนากฎหมายด้านความเสมอภาคทางเพศ กล่าวว่า การลุกขึ้นสู้ของพี่น้องที่ทวายเพื่อต่อต้านการเข้าไปทำเขตเศรษฐกิจพิเศษ และการต่อสู้ของแรงงานที่เขมร ลาว พม่า ฯลฯ ตัวอย่างการต่อสู้เหล่านี้ยกมาเพื่อให้เห็นว่าเวลาเราพูดถึงเรื่องเพศภาวะไม่ได้หมายถึงเฉพาะเรื่องความรุนแรงทางเพศ มันหมายความมากกว่านั้น ทุกเรื่อง ทุกมิติ ไม่ว่าจะเป็นด้านการจัดการทรัพยากร การจัดการด้านแรงงาน ที่จะต้องมีมิติความเสมอภาคระหว่างเพศ

ประชาคมอาเซียนถูกบิดเบือนมาตั้งแต่ต้นทาง เพราะคนมักจะพูดแต่ด้านเศรษฐกิจ ด้านการลงทุน การเติบโต การแก้ไขกฎหมายเพื่อทำให้ทุนไปลงทุนในต่างประเทศได้ง่ายขึ้น เราจึงได้ยินแต่เรื่องการสร้างเขื่อนน้ำโขงที่ลาว กัมพูชา สร้างเขื่อนที่พม่า การกว๊านซื้อที่ดินหรือเช่าที่ดินมหาศาลแล้วไปเบียดขับพี่น้องจำนวนมากทั้งหญิงชาย

“คุณลืมเจตนารมณ์ของอาเซียน เพราะกฎบัตรได้ระบุให้เอาประชาชนอาเซียนเป็นศูนย์กลาง คุณต้องสร้างความอยู่ดีกินดีให้ประชาคมอาเซียน แล้วต้องทำให้อาเซียนผนึกกำลัง และเติบโตไปด้วยกัน รวยไปด้วยกัน อยู่ดีไปด้วยกัน ไปสู้กับตะวันตกกับมหาอำนาจอื่นๆ เพื่อทำให้ประเทศในอาเซียนไม่ถูกเอาเปรียบ จึงกลายมาเป็นสามเสาหลัก แต่ ณ ตอนนี้มันถูกเบี่ยงเบน”

คำๆหนึ่งที่บัญญัติในข้อตกลงอาเซียน ที่เชื่อมโยงกับผู้หญิงทุกกลุ่มมาก คือ การพัฒนาอย่างยั่งยืนเพื่อประโยชน์ของประชาชน คุ้มครองสิทธิมนุษยชน และเสรีภาพขั้นพื้นฐาน แต่ตอนนี้ประเทศอาเซียนทั้งหมดกำลังละเลยสิทธิมนุษยชน กับการพัฒนาอย่างยั่งยืน คือ ตอนนี้ที่ทุกอย่างดำเนินไปไม่ว่าจะเป็นเรื่องการเขื่อน การลงทุน มันทำให้เกิดด้านตรงข้ามกับที่บัญญัติไว้ในอาเซียน

อย่างไรก็ตามมีความพยายามที่จะสร้างกลไกขึ้นมาคุ้มครอง เช่น ตั้งองค์กรคุ้มครองสิทธิมนุษยชนอาเซียน ซึ่งตอนนี้กำลังทำงานกับกลุ่มผู้หญิงในอาเซียน

สิ่งที่พวกตนกำลังผลักดันให้เกิดการคุ้มครองภาพรวมของประชาชน และบางเรื่องเจาะลึกไปยังเรื่องความเสมอภาคระหว่างเพศ คือทำให้เกิดร่างข้อตกลงอาเซียนว่าด้วยการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิแรงงาน ไม่ใช่เฉพาะข้ามชาติ แต่รวมทั้งแรงงานในไทย ที่มาจากต่างประเทศ และไปทำงานที่ต่างประเทศ เพราะฉะนั้นกติกาจะมุ่งหวังให้ดูแลคนทำงานทุกคน ไม่ว่าจะเป็นแรงงานเกษตร แรงงานอุตสาหกรรม แรงงานรับเหมาค่าแรง ฯลฯให้มีมาตรฐานเดียวกันให้ได้ อันนี้ยกตัวอย่างเฉพาะกลุ่มแรงงาน เพราะเกี่ยวข้องกับผู้หญิงค่อนข้างมาก

“เพศภาวะในอาเซียนไม่ควรพูดแต่เฉพาะในประเทศไทย แต่ควรเคลื่อนร่วมกับพี่น้องที่อื่นด้วย ต้องสร้างเครือข่ายผู้หญิงอาเซียนที่เข้มแข็งกว่าที่ผ่านมา”

รศ.ดร.นิรมล สุธรรมกิจ ประธานโครงการสตรีเยาวชนศึกษา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กล่าวว่า อันที่จริงในบัญญัติอาเซียนสามเสาหลักก็มีการพูดถึงการคุ้มครองสิทธิสตรี คนพิการ คนชรา อยู่บ้าง เพียงแต่ว่าจะถูกนำมาปฏิบัติมากน้อยแค่ไหนก็เป็นประเด็นที่เราต้องถกกัน เช่น เรื่องขจัดความรุนแรงก็ถูกพูดถึงโดยเฉพาะประเด็นความรุนแรงกับเด็กและสตรีและพึ่งทำปฏิญาณในกลุ่มอาเซียนสิบประเทศเมื่อปี 2013 ว่าจะพยายามลดความรุนแรงลง ในด้านการจัดทำภัยพิบัติก็ได้ระบุประเด็นเรื่องเพศภาวะด้วย

บทบาทสตรีในบริบทของประชาคมอาเซียนในฐานการผลิต คือเป็นผู้ผลิตเพื่อขายโดยเฉพาะสินค้าข้ามแดน และประเภทฐานผลิตในโรงงานที่จะส่งออกซึ่งต้องพึ่งพาแรงงานผู้หญิงสูง มีบทบาทในฐานะแม่ ครู หรือผู้ที่ทำหน้าที่เกี่ยวกับสุขภาพและอนามัย เป็นผู้ที่สร้างความมั่นคงให้กับสังคม เพราะเท่าที่ทราบ คนที่มีบทบาทในการดูเรื่องยาเสพติดและการค้าประเวณีก็คือผู้หญิง

“ตอนนี้ก็เห็นคล้ายกับอาจารย์หลายท่านที่กล่าวมา คือว่า จะช่วยจับตามองผ่านเครือข่ายระหว่างประเทศอย่างไร”

“การบริหารเครือข่าย คิดว่าต้องมีการบริหารอย่างเป็นทางการ จะจดทะเบียนหรือไม่จดก็ไม่เป็นไร แต่ขอให้ทำกิจกรรมเพื่อร่วมกลุ่มกัน เพราะในอาชีพบางอาชีพอาจจะทำให้รวมกลุ่มกันได้ยาก เช่น อาชีพพนักงานหรือแม่บ้าน เป็นต้น เราอาจจะต้องรวมกลุ่มในด้านกลุ่มอาชีพต่างๆ เป็นเครือข่ายระดับอาชีพ ไม่ใช่เครือข่ายเฉพาะหมู่บ้าน หรือตัวแทนสตรีระดับจังหวัด อำเภอ ตำบล เพราะจะสามารถพูดคุยแลกเปลี่ยน และพัฒนาข้ามประเทศได้”

#อาเซียน สตรีนิยม เพศภาวะ สิทธิ

เครือข่ายรณรงค์ยุติความรุนแรงต่อผู้หญิงภาคเหนือเรียกร้องรัฐบาลร่างรธน.คุ้มครองผู้หญิง

วันนี้ 25 พ.ย. 57 เวลา 11.00 น. เครือข่ายสตรี นักศึกษาและประชาชนทั่วไปร่วมขบวนรณรงค์ยุติความรุนแรงทางเพศ เนื่องในวันยุติความรุนแรงต่อผู้หญิง โดยมีกิจกรรม Flash Mob ยุติความรุนแรง เดินรณรงค์ร่วมกับนักศึกษามหาวิทยาลัยเชียงใหม่ จากบริเวณลานโรงอาหาร อ.มช. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ไปยังบริเวณศูนย์สตรีศึกษามหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ภายหลังมีการแถลงการณ์ข้อเรียกร้องและข้อเสนอแนะของสตรีเพื่อยุติความความรุนแรงต่อรัฐบาลและคณกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญเพื่อกำหนดบทบัญญัติส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิความเสมอภาคเท่าเทียมกันของบุคคลทุกเพศภาพและคุ้มครองผู้หญิงให้ปลอดภัยจากความรุนแรงเพราะเหตุแห่งเพศในรูปแบบต่างๆ ทั้งในครอบครัวและในพื้นที่สาธารณะ โดยตัวแทนเครือข่ายรณรงค์ยุติความรุนแรงต่อผู้หญิงจังหวัดเชียงใหม่ ดังนี้

ผู้หญิงชนเผ่าพื้นเมือง

ให้รัฐจัดทำนโยบายและมาตรการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิของผู้หญิงชนเผ่าพื้นเมืองเพื่อให้เข้าถึงการพัฒนาศักยภาพ สวิสดิการทางสังคม และการรับบริการของรัฐ อาทิ สิทธิด้านการศึกษา สิทธิด้านอนามัยเจริญพันธุ์ การพิสูจน์สถานะบุคคลเพื่อได้รับสัญชาติ โดยต้องยึดหลักปฏิบัติ ตามอนุสัญญาว่าด้วยการขจัดการเลือกปฏิบัติทางเชื้อชาติทุกรูปแบบ(CERD) และปฏิญญาสหประชาชาติว่าด้วยสิทธิชนเผ่าพื้นเมือง(UNDRIP)

ผู้หญิงแรงงานข้ามชาติ

ต้องยุติการเลือกปฏิบัติต่อผู้หญิงแรงงานข้ามชาติการเข้าถึงสิทธิต่างๆ ตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์ พระราชบัญญัติกองทุนประกันสังคม พระราชบัญญัติเงินทดแทน ตลอดจนยุติการเลือกปฏิบัติต่อเด็กที่เป็นลูกของแรงงานข้ามชาติ เพื่อเข้าถึงสิทธิการศึกษาในไทยได้ตามกฎหมายในการเข้าถึงสิทธิในการได้รับการศึกษาโดยไม่มีค่าใช้จ่าย

ผู้หญิงทุกคนและทุกเพศสภาพที่ทำงานบริการ(Sex Worker)

ต้องยุติการเลือกปฏิบัติต่อพนักงานบริการอันเนื่องมาจากอาชีพ และไม่ถือว่าเป็นอาชีพผิดกฎหมายและยอมรับให้เป็นอาชีพภายใต้กฎหมายแรงงาน มีสวัสดิการ และมีอาชีวอนามัยในที่ทำงานให้แก่พนักงานบริการ

ผู้หญิงที่อยู่ร่วมกับเอชไอวี/เอดส์

ต้องจัดระบบการบริการสุขภาพให้กับผู้หญิงที่อยู่ร่วมกับเอชไอวี/เอดส์ สามารถเข้าถึงการรักษาและมีทางเลือกในการดูแลสุขภาพตนเอง และมีกระบวนการให้บริการปรึกษา และมีทางเลือกในการตัดสินใจด้านอนามัยเจริญพันธุ์ของตนเอง เช่น ทางเลือกในการคุมกำเนิดทางเลือกที่จะตั้งครรภ์หรือยุติการตั้งครรภ์

ผู้หญิงพิการ

-จัดระบบการบริการตรวจสุขภาวะทางเพศ อนามัยเจริญพันธุ์ รวมถึงระบบสืบพันธุ์ อย่างเหมาะสมและทั่วถึงให้กับกลุ่มผู้หญิงพิการทุกประเภทความพิการ และสามารถเข้าถึงบริการที่มีทางเลือกในการดูแลสุขภาพตน โดยเคารพในการตัดสินใจของผู้หญิงพิการ มิใช่การตัดสินใจหรือเห็นสมควรจากเจ้าหน้าที่คัดกรอง

-ควรมีระบบบริการข้อมูล รวมถึงระบบในการให้คำปรึกษาที่ละเอียดอ่อน ต่อกลุ่มผู้หญิงพิการ เด็กและผู้ปกครอง ในการดูแลสุขภาวะทางเพศ อนามัยเจริญพันธุ์อย่างรอบด้าน และไม่ละเมิดสิทธิในการทำหมันให้กับเด็กและผู้หญิงพิการ

ผู้หญิงกับการมีส่วนร่วมในกระบวนการปฏิรูปประเทศไทย

-รัฐต้องสนับสนุนให้เกิด “ร่างพระราชบัญญัติว่าด้วยการส่งเสริมโอกาสและความเสมอภาคระหว่างเพศ พ.ศ......(ฉบับประชาชน)” เพื่อนำไปสู่กลไกการส่งเสริมสิทธิด้านต่างๆ ตลอดจนนำไปสู่การปฏิรูปกลไกระดับชาติ เพื่อดำเนินการให้มีหลักประกันว่าจะมีสถาบันระดับชาติที่ทำงานด้านส่งเสริมความเสมอภาคระหว่างเพศอย่างเป็นรูปธรรม

-รัฐต้องมีการทำงานเพื่อส่งเสริมความเท่าเทียมทางเพศ เคารพในศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ และสร้างกลไกเพื่อขจัดการเลือกปฏิบัติและอคติทางเพศ เพื่อยุติความรุนแรงในครอบครัว และความรุนแรงเหตุแห่งเพศ

-ต้องมีนโยบายที่เอื้อต่อระบบบริการในการให้ข้อมูล การให้คำปรึกษาอย่างรอบด้านกับผู้หญิงและเยาวชนผู้หญิง ไม่ละเมิดสิทธิในการทำหมัน การตรวจเลือด(VCCT) อุปกรณ์การคุมกำเนิดที่ไม่มีทางเลือก การยุติการตั้งครรภ์ และสนับสนุนร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมสิทธิอนามัยการเจริญพันธุ์และสุขภาพทางเพศ พ.ศ.....(ฉบับประชาชน)

องค์กรร่วมแถลงการณ์

1.ศูนย์สตรีศึกษา ภาควิชาสตรีศึกษา คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

2.มูลนิธิผู้หญิง กฎหมายและการพัฒนาชนบท(ผกฏ)

3.ชมรมอาสาสมัครกฎหมายเพื่อผู้หญิง

4.Asia Pacific Forum on Women Law and Development, APWLD

5.มูลนิธิเพื่อสิทธิมนุษยชนและการพัฒนา

6.มูลนิธิพัฒนาภาคเหนือ

7.เครือข่ายสตรีชนเผ่าแห่งประเทศไทย(คสช.)

8.มูลนิธิเพื่อสุขภาพและการเรียนรู้ของแรงงานกลุ่มชาติพันธุ์ (MAP Foundation)

9.Shan Women’s Action Network (SWAN)

10.มูลนิธิรักษ์ไทย

11.มูลนิธิเอ็มพาวเวอร์

12.ศูนย์พหุวัฒนธรรมและนโยบายการศึกษา

13.โครงการพัฒนาเพื่อสร้างสรรค์อนาคตเยาวชน(Sangsan)

14.ศูนย์ญาณากร แหล่งเรียนรู้คนพิการ

15.มูลนิธิเครือข่ายเพื่อนกะเทยไทย

16.มูลนิธิเอ็มพลัสเชียงใหม่

17.เครือข่ายความหลากหลายทางเพศ

ใบปลิวว่อนตึกอ.มช.ยันยกเลิกอัยการศึกหยุดคุกคามนักศึกษา

วันนี้ (25 พ.ย. 57) เวลา 12.00 น. กลุ่มนักกิจกรรมมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ จัดกิจกรรม “กินข้าวถกปัญหา กิจกรรมนักศึกษาภายใต้กฎอัยการศึก” บริเวณโรงอาหารกลางอ.มช. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โดยได้รับความสนใจเข้าร่วมงานจากนักศึกษาหลากหลายชั้นปี และนักข่าวหลายสำนักเพื่อรอทำข่าวในครั้งนี้ด้วย

ผู้สื่อข่าวรายงานบรรยากาศภายในงานว่านักศึกษาได้รวมกลุ่มนั่งกินข้าวถกปัญหาในเรื่องต่างๆที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวันและในรั้วมหาวิทยาลัย โดยไม่แสดงท่าทีชัดเจนในการจัดกิจกรรม เนื่องจากได้รับแรงกดดันจากเจ้าหน้าที่นอกเครื่องแบบที่แฝงตัวเข้ามาสังเกตการณ์อย่างใกล้ชิดทั่วบริเวณอ.มช.

ตัวแทนนักศึกษาที่เข้าร่วมกิจกรรม กล่าวว่า สิทธิมันไม่มีแล้ว สิ่งที่เราทำเป็นปกติมันก็ทำไม่ได้ แสดงหรือทำกิจกรรมอะไรก็ไม่ได้ รู้สึกอึดอัด จะระบายออกมาก็กลัวโดนผลกระทบ ตนหวังว่าในอนาคตเรื่องสิทธิเสรีภาพจะกลับคืนมามากกว่าเดิม

ตัวแทนนักศึกษาที่จัดกิจกรรม กล่าวว่า บริบทของสังคมไทยควรก้าวข้ามไปจากนี้แล้ว อีกทั้งการทำงานของรัฐบาลควรถูกวิพากษ์วิจารณ์ได้ ซึ่งที่ผ่านมาเรามองเป็นปัญหา แม้แต่การจัดกิจกรรมในสังกัดของมหาวิทยาลัย ในการจัดกิจกรรมแต่ละครั้งยังมีทหารเข้ามาเฝ้าสังเกตการณ์ ส่วนหนึ่งเขากลัวว่าจัดเพื่อปลุกปั่น แต่จริงๆแล้วมันเป็นเสรีภาพทางวิชาการ ตนมองว่าในมหาวิทยาลัยควรจะพูดได้ร้อยเปอร์เซ็นต์ และไม่ควรจะถูกควบคุม

สำหรับการจัดกิจกรรมครั้งนี้เพื่อนำปัญหามาพูดคุยกัน ซึ่งปัญหามีเยอะมาก ไม่ได้เฉพาะเจาะจงการเมืองข้างบนที่จะเอามาคุยกัน อย่างเช่นปัญหาเรื่องการรับน้องที่ยังเป็นการละเมิดสิทธิอยู่ นับว่าเป็นการมาพูดคุยแลกเปลี่ยนกัน การเลือกที่จะมานั่งคุยที่อ.มช. เราคิดว่าเป็นพื้นที่กินข้าวราคาถูก อร่อย จึงได้นัดมาพูดคุยแลกเปลี่ยนกัน

อย่างไรก็ตามตนยังมองว่ามหาวิทยาลัยที่เรียกว่าUniveristy ควรจะเป็นพื้นที่ทางวิชาการ กิจกรรม หรือเป็นพื้นที่ที่สามารถแสดงความคิดเห็นได้อย่างเสรีภาพ สิ่งที่เห็นได้ชัดในตอนนี้คือพื้นที่เสรี พื้นที่ทางความคิดเหล่านี้ได้หายไปอย่างสิ้นเชิง.

ผู้สื่อข่าวรายงานเพิ่มเติมว่า ภายหลังพบกระดาษที่เขียนข้อความต้าน คสช. จำนวนมาก บริเวณห้องน้ำในตึกองค์กรนักศึกษามหาวิทยาลัยเชียงใหม่(อ.มช.) โดยระบุว่า “ยกเลิกกฎอัยการศึก” “หยุดคุกคาม นักศึกษา” “No Thai coup” ทั้งนี้ตัวแทนนักศึกษาผู้ร่วมจัดกิจกรรมครั้งนี้ ยังยืนยันที่จะจัดกิจกรรมในครั้งต่อไปเพื่อแสดงจุดยืนเสรีภาพทางความคิด อีกทั้งเรียกร้องให้มหาวิทยาลัยเชียงใหม่เปิดพื้นที่ให้นักศึกษาได้จัดกิจกรรมอย่างเต็มที่.

นักวิชาการภาคใต้จัดงานคืนสิทธิ์ คืนสุข (ศุกร์)ให้ประชาชนเสนอยกเลิกอัยการศึก

โดยนก หลงคอน ที่คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ อ.เมือง จ.สงขลา จัดงานสัปดาห์สิทธิมนุษยชนครั้งที่ 3 ขึ้น เพื่อส่งเสริมความรู้ความเข้าใจเรื่องสิทธิมนุษยชนให้กับนักศึกษา โดยปีนี้ได้เน้นการเรียกร้องประชาธิปไตย เคารพความคิดเห็นต่างของผู้คน หยุดจับจ้องและคุกคามประชาชน และมีการจัดนิทรรศการ ภาพยนตร์ กิจกรรมเกี่ยวกับสิทธิมนุษยชน งานจัดขึ้นในระหว่างวันที่ 24-27 พฤศจิกายนนี้ การจัดงานครั้งโดยความร่วมมือของมหาวิทยาลัย องค์กรด้านสิทธิมนุษยชนและสังคม ประกอบด้วย คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ มูลนิธิอาสาสมัครเพื่อสังคม สมาคมนักกฎหมายสิทธิมนุษยชน และ Amnesty International Thailand ภายใต้กฎอัยการศึก ชาวบ้านและชุมชนถูกกดดันและจำกัดเสรีภาพขึ้นหลายครั้ง โดยเฉพาะในภาคใต้ หลายกิจกรรม คนทำงานถูกทหารจับกุมและนำไปปรับทัศนคติหลายครั้ง ดังเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเร็วๆ นี้ การเดินรณรงค์ปฏิรูปพลังงานของ “ขาหุ้นปฏิรูปพลังงาน” ผู้เข้าร่วมกิจกรรมถูกจับกุมหลายสิบคน หรือแม้แต่วิทยุชุมชนในพื้นที่ภาคใต้ถูกปิดหลายร้อยสถานี โดยได้รับการเปิดเผยจากชาวบ้านที่จัดรายการวิทยุชุมชนว่า หากสถานีวิทยุชุมชนได้ปรับคลื่นกระจายเสียงตามเงื่อนไขแล้ว ก่อนจะได้รับต่ออนุญาตเปิดสถานี ต้องยอมรับเงื่อนไขของทหารด้วยว่า จะไม่จัดรายการที่เกี่ยวกับการเมือง ศาสนา และความขัดแย้ง รวมไปถึงต้องส่งสคริปต์ หรือเทปรายการให้ทหารตรวจสอบก่อนออกอากาศอีกด้วย นับเป็นครั้งแรกที่สื่อวิทยุชุมชนถูกจำกัดเสรีภาพในการแสดงออกเต็มรูปแบบ ทางคณะผู้จัดงานสัปดาห์สิทธิมนุษยชนได้ตระหนักถึงบรรยากาศอึมครึมทางการเมืองในปัจจุบัน การจัดงานสัปดาห์สิทธิมนุษยชนครั้งที่ 3 ภายใต้แนวคิด “คืนสิทธิ์ คืนสุข (ศุกร์) ประชาชน” นัยเพื่อคืนประชาธิปไตยให้กับประชาชน ไม่ใช่การพูดและบังคับให้ประชาชนเชื่อฟัง ดังอย่างที่ผู้นำพูดออกอากาศสดทุกวันศุกร์ ดังนั้นการคืนวันศุกร์ให้กับประชาชนก็คือการคืนพื้นที่ความหลากหลายทางความคิด โดยไม่ถูกจับกุม คืนบรรยากาศเสรีภาพประชาธิปไตยกลับคืนสู่ประชาชน รศ.ดร.ณฐพงศ์ จิตรนิรัตน์ คณบดีคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ กล่าวว่า สิทธิมนุษยชนเป็นสิทธิขั้นพื้นฐานของประชาชนและผู้คนในสังคมที่จะต้องได้รับการปกป้องคุ้มครอง แม้ในสถานการณ์ที่เปราะบางของบรรยากาศทางการเมืองที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในยามที่สังคมไทยและสังคมการเมืองกำลังเรียกร้องประชาธิปไตยขึ้นมาใหม่ จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องคำนึงถึงการเปิดพื้นที่สำหรับการมีส่วนร่วมของประชาชน ผู้คนในสังคม อย่างไม่เลือกที่รักมักที่ชัง การเลือกปฏิบัติ ปิดกั้นการแสดงออก ปิดหู ปิดตา รังแต่จะเพิ่มความขัดแย้ง ชิงชังให้บาดลึก ร้าวฉานในสังคมเพิ่มมากขึ้น ในสถานการณ์ของการสร้างประชาธิปไตยครั้งใหม่ ต้องสร้างหลักประกันเรื่องสิทธิเสรีภาพขั้นพื้นฐานการแสดงออก การสะท้อนปัญหาและความต้องการของประชาชน ซึ่งสิ่งเหล่านี้จะเกิดขึ้นได้ต้องยกเลิกกฎหมายพิเศษ โดยเฉพาะ “กฎอัยการศึก” และหยุดจับจ้องจับผิดผู้ที่คิดต่าง วัฒนา นาคประดิษฐ์ ผู้ประสานงานมูลนิธิอาสาสมัครเพื่อสังคม กล่าวถึงการแนวทางที่ของรัฐบาลจะจัดพื้นที่ให้นักศึกษาแสดงความคิดเห็นได้ โดยให้สถาบันทางการศึกษาแห่งหนึ่งเป็นผู้ดำเนินการว่า การที่จะมีพื้นที่ให้คนที่คิดต่างกับรัฐบาลเป็นเรื่องดี แต่ไม่จำเป็นต้องมีคนกลาง เพราะว่ารัฐบาลรู้จักแต่ละกลุ่มองค์กรเป็นอย่างดี ไม่ว่าจะเป็นกลุ่มนักศึกษาที่ขอนแก่น อย่างกลุ่มดาวดิน หรือกลุ่มพี่น้องเขื่อนปากมูนที่อุบลราชธานี กลุ่มต่อต้านเหมืองโปรแตสที่อุดรธานี หรือกลุ่มชาวบ้านกฎหมายที่มาเรียกร้องเรื่องกฎหมาย 4 ฉบับ ดิฉันคิดว่ารัฐบาลรู้จักคนเหล่านี้อยู่แล้ว รัฐบาลสามารถเปิดเวทีพูดคุยกับพวกเขาได้เลย และควรเป็นท่าทีที่รัฐบาลพร้อมจะแก้ไขปัญหาร่วมกับชาวบ้าน ไม่ควรเป็นท่าทีที่เห็นนักศึกษาและชาวบ้านเป็นศัตรู เชื่อว่าสังคมจะปฏิรูปได้จริงก็ต่อเมื่อท่าทีที่คุยกันนั้นพร้อมจะแก้ไขปัญหาได้จริงๆ แต่หากจะใช้วิธีการแก้ไขปัญหาโดยมีคนกลาง ก็ควรเป็นสถาบันที่เข้าใจมิติของชาวบ้านและชุมชนด้วย ส่วนทางด้าน Amnesty International Thailand ได้ออกแถลงการณ์ไปตั้งแต่เดือนพฤษภาคม 2557 ที่ผ่านมาว่า กฎอัยการศึกต้องไม่เป็นพิมพ์เขียวให้กับการละเมิดสิทธิมนุษยชน เนื่องจากว่าเป็นกฎหมายที่ให้อำนาจอย่างมหาศาลกับกองทัพไทย ทำให้สามารถกำหนดมาตรการจำกัดสิทธิมนุษยชนได้ ผรัณดา ปานแก้ว รักษาการผู้อำนวยการสมาคมนักกฎหมายสิทธิมนุษยชนกล่าวว่า ทางสมาคมทำงานด้านเสรีภาพของการแสดงความคิดเห็น การชุมชนของประชาชนอย่างเสรี เป็นสิ่งที่สามารถทำได้ ต้องได้รับการเคารพจากรัฐ และต้องปฏิบัติอย่างเคารพสิทธิมนุษยชนของชุมชน การจะบังคับใช้กฎหมายภายใต้กฎอัยการศึกต้องคำนึงสิทธิในกระบวนการยุติธรรม เช่น ต้องได้รับการแจ้งข้อกล่าวหา ได้รับสิทธิปรึกษาทนายความ การติดต่อญาติทันทีที่ได้รับการควบคุมตัว รวมไปถึงการเรียกร้องให้ยกเลิกกฎอัยการศึกที่เป็นอุปสรรคต่อการแสดงความคิดเห็นของประชาชน เนื่องจากกฎอัยการศึกต้องขึ้นศาลทหาร การต่อสู้ทางกระบวนการทางกฎหมายไม่เป็นไปตามปกติ ผู้ถูกกล่าวหาไม่ได้ต่อสู้ทางสิทธิได้อย่างเต็มที่ นับเป็นครั้งแรกที่มหาวิทยาลัยในภาคใต้ลุกขึ้นมาจัดงานและมีการวิพากษ์วิจารณ์สถานการณ์การเมือง หลังจากที่เงียบงันมานานนับปี.

Trending Blogs

Recently Viewed Blogs

ประชาธรรม