Anksiyete (kaygı) bozukluklarının en yaygın çeşitlerinden bir tanesi olan agorafobi, Yunancada ‘alan korkusu’ demektir. Agorafobisi olan bireyler, kaygı hissettiklerinden bu durumdan kaçması zor olan veya kaçılamayan ortamlara girmekten kaygı duyarlar. Örneğin, kalabalık bir markette bulunan birey, eğer kaygı hissetmeye başlarsa bu kalabalıktan kaçamayacağını düşünerek kaygı hissetmeye başlar.
(adsbygoogle = window.adsbygoogle || ).push({});
Agorafobi DSM 5 Tanı Kriterleri Nelerdir?
A. Aşağıdaki beş durumdan ikisi (ya da daha çoğu) ile ilgili olarak belirgin korku ya da kaygı duyma.
Toplu taşıma araçlarını kullanma (örn. Otomobiller,
otobüsler, trenler, gemiler, uçaklar).Açık yerlerde bulunma (örn. Otoparklar,
alışveriş merkezleri, köprüler).Kapalı yerlerde bulunma (örn. Mağazalar,
tiyatrolar, sinemalar).Sırada bekleme ya da kalabalık bir yerde
bulunma.Tek başına evin dışında olma.
B. Kişi kaçmanın güç olabileceğini ya da panik benzeri ya da yetersizleştiren ya da utanç veren (örn. Yaşlılarda düşme korkusu; altına kaçırma korkusu) diğer belirtilerin olması durumunda yardım alamayabileceğini düşündüğü için bu tür durumlardan korkar ya da kaçınır.
C. Agorafobi kaynağı durumlar, neredeyse her zaman, korku ya da kaygı doğurur
D. Agorafobi kaynağı durumlardan etkin bir biçimde kaçınılır, bir eşlikçiye gereksinilir ya da yoğun bir korku ya da kaygı ile buna katlanılır.
E. Duyulan korku ya da kaygı, agorafobi kaynağı durumların yarattığı gerçek tehlikeye göre ve toplumsal-kültürel bağlamda orantısızdır.
F. Korku, kaygı ya da kaçınma, sürekli bir durumdur, altı ay ya da daha uzun sürer.
(adsbygoogle = window.adsbygoogle || ).push({});
Agorafobi Sebepleri Nelerdir?
Sebepleri hakkında çok fazla bir şey bilinmese de agorafobinin genetik
yatkınlık ve yaşam olaylarıyla ilişkili olduğu düşünülmektedir. Aynı zamanda
bilişsel faktörler de hastalığın oluşması ve gelişmesinde önemli etkilere
sahiptir. Bilişsel faktörlere bakıldığı zaman, bireyin korkudan korku duyması,
bireyin toplum içinde bir anksiyete geçirmesi hakkındaki negatif ve katasrofik
düşünceleri hastalığın oluşumunda ve gelişiminde etkilidir. Örneğin, kalabalık bir ortamda kaygılanıp
kendini kaybetmekten korkan bir insan aynı zamanda toplum tarafından deli
damgası yemekten de korkar ve toplumun içinden kaçma olanağı olmaması durumu
onu daha çok endişeye sokar.
(adsbygoogle = window.adsbygoogle || ).push({});
Agorafobi Nasıl Tedavi Edilir?
Agorafobisi olan bireyler hem ilaç hem psikoterapi aldıkları zaman iyileşme
olasılıkları çok yüksektir. Sadece psikoterapi de agorafobiyi tedavi etmede çok
etkilidir. Genelde kullanılan psikoterapi tekniği ‘Bilişsel
Davranışçı Terapi’dir. Bu terapide kişi, korktuğu duruma sistematik bir
şekilde maruz bırakılarak ‘maruz bırakma’
tekniği uygulanır. Tedavinin yanı sıra, bireyin çevresindeki insanlar ada
bilgilendirilmeli, bireye destek olabilmeleri açısından psikologlar tarafından
bilinçlendirilmelidir.
Kaynak:
Köroğlu, E. DSM 5 Tanı Ölçütleri Başvuru Kitabı, APA. Sayfa 113.
Read the full article