Disgrafi ile Başa Çıkmak: Tedavi Yöntemleri ve Ergoterapinin Önemi
Disgrafi tanısı almak, hem çocuk hem de aile için korkutucu görünebilir. Ancak iyi haber şu ki; doğru stratejiler, terapiler ve eğitimsel düzenlemelerle disgrafinin yarattığı engeller aşılabilir. Disgrafi, ömür boyu süren bir durum olsa da, etkisi minimize edilebilir.
Bu yazıda, disgrafi tedavisinde kullanılan en etkili yöntemleri, özellikle ergoterapinin rolünü ve okulda yapılabilecek düzenlemeleri ele alacağız.
1. Ergoterapi (İş ve Uğraşı Terapisi)
Disgrafi tedavisinde en etkili yöntemlerin başında Ergoterapi gelir. Ergoterapistler, çocuğun ince motor becerilerini, el-göz koordinasyonunu ve motor planlama yeteneğini geliştirmeye odaklanır.
Ergoterapide Neler Yapılır?
İnce Motor Egzersizleri: Kil veya oyun hamuru ile oynama, boncuk dizme, makas kullanma gibi parmak kaslarını güçlendiren aktiviteler.
Kalem Tutuşu Düzeltme: Çocuğun el yapısına uygun kalem tutamaçları (pencil grips) kullanımı veya kalemi doğru açıyla tutma eğitimi.
El-Göz Koordinasyonu: Top yakalama, labirent bulmacaları çözme veya çizgi takibi çalışmaları.
Duruş Bozukluklarını Giderme: Yazı yazarken masada doğru oturma pozisyonunun (ayaklar yere basmalı, sırt dik olmalı) öğretilmesi.
Disgrafi bir öğrenme güçlüğüdür, bu nedenle akademik destek şarttır. Özel eğitim uzmanları, çocuğa harfleri doğru yazma tekniklerini farklı duyuları kullanarak (multisensory learning) öğretir.
Kumda Yazı Yazma: Harflerin şeklini hafızaya kazımak için kağıt-kalem yerine kum tepsisi, tıraş köpüğü veya zımpara kağıdı üzerine parmakla yazma çalışmaları.
Büyük Kas Hareketleri: Harfleri havada kolla çizerek motor hafızayı güçlendirme.
3. Telafi Edici Stratejiler ve Teknolojik Destek
Bazen amaç "mükemmel el yazısı" değil, "iletişim kurabilmek" olmalıdır. Çocuk yazarken çok zorlanıyorsa, teknolojiden faydalanmak onun akademik potansiyelini göstermesini sağlar.
Klavye Kullanımı: El yazısı yerine on parmak klavye eğitimi verilmesi. Birçok disgrafili birey, bilgisayarda çok daha hızlı ve akıcı yazar.
Sesli Not Alma: Derslerde not almak yerine ses kaydı yapmasına izin verilmesi veya "speech-to-text" (konuşmayı yazıya çeviren) yazılımların kullanılması.
Hazır Ders Notları: Öğretmenin ders notlarının fotokopisinin çocuğa verilmesi, böylece çocuğun yazmaya değil dinlemeye odaklanmasının sağlanması.
4. Okulda Yapılması Gereken Düzenlemeler
Eğitim kurumlarının disgrafili öğrenciler için yapması gereken yasal ve pedagojik düzenlemeler (BEP - Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı) vardır:
Ek Süre: Sınavlarda yazma güçlüğü nedeniyle %25-%50 oranında ek süre tanınması.
Sözlü Sınav Hakkı: Yazılı sınavlar yerine veya onlara ek olarak sözlü değerlendirme yapılması.
Yazı Estetiğini Puanlamama: Öğretmenin yazının güzelliğine veya imla hatalarına değil, içeriğin doğruluğuna not vermesi.
Sabır ve Teşvik En İyi İlaçtır
Tedavi süreci zaman alır. Bu süreçte çocuğun çabasını takdir etmek, "Daha güzel yazmalısın" baskısı yerine "Ne kadar uğraştığını görüyorum" diyerek destek olmak, çocuğun özgüvenini yeniden kazanmasını sağlar. Unutmayın, disgrafi bir hastalık değil, farklı bir öğrenme biçimidir.
