Zwarte page als statussymbool
Het boek “Cupido en Sideron. Twee Moren aan het hof van Oranje” van Esther Schreuder vertelt het verhaal van twee zwarte kinderen, Cupido en Sideron die in de jaren zestig van de achttiende eeuw cadeau gedaan worden aan de toekomstige stadhouder Willem V, waarschijnlijk door de West-Indische Compagnie. De zevenjarige Sideron komt uit het door droogte en hongersnood geteisterde Curaçao, de iets jongere Cupido van de kust van Guinee, in Afrika.
Boeiend om te lezen hoe zij zich weten op te werken tot de hoge functie van kamerdienaar aan het hof van de stadhouder en zijn vrouw, Wilhelmina van Pruisen. Het geeft ook een inkijkje in hoe een hofhuishouding reilt en zeilt. Een fragment over de hofkatten:
“Vanaf nu vielen de twee jongens officieel onder het departement van de Stal. Dit was verreweg het grootste van de drie departementen; naast de Stal waren er het departement van het Hof en het departement van de Kamer. Met uitzondering van de kamerdienaren waren alle livreibedienden bij de Stal ingedeeld. Hun aantal was, na het huwelijk van Willem V en Wilhelmina, met een derde vermeerderd tot ongeveer tachtig man. Behalve mensen vielen ook de paarden, de koetsen, de chaises (draagstoelen), de wapens en de hofkatten onder dit departement. Aan de kosten voor deze hofkatten is te zien dat zelfs daar een toename was. Op de jaarrekening van 1763 stond nog bescheiden: ‘J van Wouw melk voor de katten 13,16.’ Dat bedrag was tien jaar later vertienvoudigd tot 144 gulden jaarlijks. De vermeerdering van mensen en daarbij horende paarden zal een groei aan muizen hebben veroorzaakt.” (p. 82)
Zwarte kinderen, als page en bediende, werden aan de verschillende Europese hoven, beschouwd als statussymbool, machtsvertoon. Bij het bekijken van de afbeeldingen van deze ‘zwarte’ pages is duidelijk dat zij model hebben gestaan voor de Zwarte Piet figuur die in de negentiende eeuw werd gevormd. Kleding, tulbanden met uitbundige veren zijn karakteristiek voor Afrikaanse hofbedienden.
Afbeelding: Johann Georg Ziesenis (1716-76), Queen Charlotte (1744-1818) when Princess Sophie Charlotte of Mecklenburg-Strelitz,1761?
Artikel: “Afrikaanse kinderen als cadeautjes, inleiding over Afrikaanse kinderen die worden geschonken en geruild”. Historiek, Ester Schreuder. 21-09-2017
Tentoonstelling: “Afrikaanse bedienden aan het Haagse hof”, Haags Historisch Museum. 21 september 207 - 28 januari 2018