Vijf vragen aan Martin Berger, Junior Conservator Midden- en Zuid-Amerika
Door Sanne de Vries, 6 mei 2015
Een museum is meer dan objecten in zalen. Tijd voor een kijkje achter de schermen! Conservatoren doen onderzoek naar de verschillende objecten en de verhalen. “Klinkt niet heel spectaculair, maar dat is het wel!”, zegt Martin Berger, Junior Conservator Midden- en Zuid-Amerika. Hij legt uit hoe hij als “detective” te maken krijgt met deeltjesversnellers en schedels.
1. Wat is je favoriete object van het museum?
Ik heb eigenlijk twee favoriete objecten, mag dat ook? Een schedel uit onze collectie is bedekt met mozaïek. Het is mijn favoriet, omdat het oud én nieuw is. De schedel en het mozaïek zijn oud, maar de combinatie is nieuw. Voor dit voorwerp heb ik detectivewerk gedaan. Ik ben in het museumarchief gedoken en heb geprobeerd dingen met elkaar te verbinden.
Schedel, afkomst onbekend.
Mijn andere favoriet is het model van een balspeelplaats. Het stuk is heel oud, het komt uit ongeveer 100 v. Chr. Het spel wordt echter nog steeds gespeeld door ongeveer tweehonderd mensen in Mexico. We hebben een video waarop je mensen het spel ziet spelen. De pose die je ziet in het model, zie je ook op de video! Het spel werd vijfhonderd jaar onderdrukt door de Spanjaarden. Toch is het mensen gelukt om vast te houden aan hun cultuur.
2. Waar ben je nu mee bezig?
Ik doe onderzoek naar de schedels. Ik probeer te kijken of deze schedels allemaal door dezelfde persoon versierd zijn. Ook doe ik onderzoek naar de dagboeken van Claudius Hendrikus de Goede. Hij was een onderzoeker in Suriname. We gaan zijn dagboeken koppelen aan foto’s en objecten van de collectie. We hebben een kammetje waarvan we weten wanneer en van wie hij die gekocht heeft. De nabestaanden van de verkoper zijn drie jaar geleden hier geweest. Hierdoor kunnen we echt een verhaal aan de objecten geven.
Pelota Mixteca.
Daarnaast doe ik mijn PhD-onderzoek naar Pelota Mixteca. Dit balspel wordt gespeeld in Oaxaca, in het Zuiden van Mexico. Ik probeer ongeveer duizend jaar ontwikkeling van het balspel te volgen. Dat is natuurlijk onmogelijk! Ik bekijk hoe de regels verschilden voordat de Spanjaarden het gebied bezetten. Ik onderzoek ook wat er gebeurt als mensen verhuizen van Mexico naar Californië.
3. Wat voor onderzoeken heb je gedaan?
Ik probeer vooral dingen uit te zoeken over individuele objecten. Ook heb ik de geschiedenis van de Mexicaanse volkskunstcollectie in kaart gebracht!
4. Wat is het meest bijzondere dat je hebt meegemaakt tijdens je onderzoek?
Meestal ga je als westerse archeoloog ergens naartoe en dan zit je in een hotel. Tijdens mijn studie deed ik mee aan opgravingen in Peru. Dat betekende dat we op vierduizend meter hoogte in de Andes, dertig dagen lang op het topje van de berg zaten. Er was geen elektriciteit of water, niks. Ik heb dertig dagen mijn was in een teiltje gedaan! Daar ervoer ik hoe het daar tweehonderd jaar geleden was.
Wat ook cool was: dat ik met zo’n schedel naar een laboratorium in het Louvre ging. Daar hebben we allerlei aspecten onderzocht met deeltjesversnellers, röntgenstralen en spectometrie. Ik begreep niet wat er gebeurde, maar de uitkomst begreep ik wel. Het mozaïek en de schedel zijn oud, maar de lijm ertussen is nieuw. Dat betekent dat het geheel dus niet oud is...
5. Waar zou je nog heel graag een tentoonstelling over maken?
Ik doe zelf onderzoek in Zuid-Mexico, in het Mixteekse gebied. Er wonen nog steeds zo’n drie tot vierhonderdduizend mensen die Mixteeks spreken. Deze mensen waren de handwerkslieden en bewerkten turkoois en goud voordat de Spanjaarden kwamen. Het is aan de ene kant heel bijzonder dat deze cultuur nog bestaat. Maar de Maya’s en de Azteken zijn er ook nog gewoon hoor! Het is alleen gek dat er zo weinig bekend is over de Mixteken. Zij stonden tussen de Maya’s en de Azteken in. Zij waren echt de vakmensen voor handwerkmateriaal.
De kans dat zo’n tentoonstelling er gaat komen, is niet heel groot. Veel mensen hebben er namelijk nog nooit over gehoord. Afgelopen jaar was er wel een tentoonstelling over Mixteken in Los Angeles. Die deed het heel goed, dus het kan wel!
