#rijstpapier

[dutchjan]

23-05-2025

[pobsb]

Dagtekening 26-5-2016 #dailydrawing #pentekening #watercolor #ricepaper #rijstpapier #fountainpendrawing #sketch #sketchaday #sketchoftheday #sketchdaily #sketch_daily

[pobsb]

Dagtekening 25-5-2016 #fountainpendrawing #ricepaper #rijstpapier #dailydrawing #pentekening #portrait #scary #watercolor

[kunstruimte-hv]

monnikenwerk met engelengeduld

Rijstpapier heeft niets met rijstkorrels te maken dan enkel de kleur: zilvergrijs. Het is een goede ondergrond om er met een trekpen vol Oost-Indische inkt op te werken. De inkt vlekt niet op het papier en kan zo keurige lijnen en rondingen vormen. Gonne Corstens werkt met en op deze soort papier. Met engelengeduld bezet zij het materiaal om zeer kijkbare composities te maken. Iedere enkele afbeelding bestaat uit duizenden kleine vormen.

De “ruimtenevel” deelt zich op in kleine tot grotere cirkels. In het centrum ontstaat, doordat de betekening dichter opeen en dus donkerder is, als vanzelf een zwart gat. Zo zijn andere werken ook opgebouwd uit puntjes die zijn gekoppeld met lijntjes of gekriebelde vormen. De kijker krijgt er spontaan jeuk van, van al deze kriebelingen. Het monnikenwerk kent een hoogtepunt in “woorden zijn onhandige instrumenten”. Dit zinnetje is als een strafregel gepend op een meer dan menshoge lap rijstpapier. Netjes in schoonschrift. Vet wanneer er voldoende inkt in de pen schuilt en dan uitgeschreven vaal wanneer de pen weer gedoopt dient in de inkt. Op afstand gezien een sfeer bepalend van flarden nevel.

Op een dunne stam is ijverig een overvloed aan gebladerte bevestigt. De boom lijkt zijn kruin echter met verve te kunnen dragen. De wind ruist door het loof en er vormt zich een lommerrijk beeld in het drietal “overvloed aan zilvergrijs en groen”. Ook weer dergelijke composities om bij stil te staan en respect te hebben voor het werk meer dan voor de vormgeving.

Corstens werpt zich ook op installaties die bestaan uit een veelvoud aan vergelijkbare beeltenissen. Zo is het 24-tal “vlucht” een tot op de draad uitgekauwde Jozef en Maria met kindje Jezus op een ezel. In een aaneengeregen lijn, die schijnbaar nergens een onderbreking kent, is het beeld in één beweging op papier gezet. Het 38-tal “vrouw met kind” is per beeltenis een enkele zeefdruk doorwerkt met inkt. De tint is telkens anders, maar de uitdrukking dezelfde. Als het ware is de vrouw met een mand op haar hoofd als stempel gebruikt. De doekjes zijn over de wand uitgestrooid. Jammer is het dat de installaties per onderdeel aangekocht kunnen worden. Zo valt de schepping na deze expositie uiteen als losse puzzelstukjes. Mooi is het wel dat ieder stukje zo krachtig in uitdrukking is dat het gemakkelijk een eigen leven kan leiden. In de massa staat een mens nooit op zichzelf, maar kan wel in afzondering acteren.

De vluchtdoeken hebben eenzelfde snelle betekeningen als de ezelvorm in “vlucht”. De doeken zijn kleurig en lijken als banieren mee te zijn gevoerd op een tocht uit bedreigd gebied. De doeken hebben een religieuze inslag met de kruisvorm beschilderd. De kleurende bijenwas op bewerkt rijstpapier is gebroken door schijnbare invloed van weer en wind. Het is een emotionele installatie die hoog boven het gezichtsveld zich laat zien. De smart van het ontvluchten van het onveilige moederland naar de vreemde veiligheid schuilt er voelbaar in.

De installatie met een twaalftal rode kussentjes is geïnspireerd op de bakermat van het rijstpapier. De kussens zijn niet gemaakt van zachte zijde, maar hebben de hardheid van met pigment bewerkt papier. Een zwarte cirkel met rode stralen verbeeldt de rijzende zon. Dan weer jammer dat deze kussens niet los te koop zijn. Boven de stapel op een houten console is tegen de muur een verfomfaaid velletje papier geplakt. Het roze is uitgevlekt, maar de zon is onmiskenbaar rood. In een zee van zwarte vormen die zich als golven verhouden spiegelt de cirkel zich.

Het negenluik “winter in Izbor” kent een onderdeel dat mijns inziens het hoogtepunt van deze uitstalling is. In kleine kaders zijn soortgelijke wolken en kruinen getekend als eerder in groot formaat gezien. Het is een vormgeving die door het geduld de aandacht trekt, maar waarop je na een paar composities wel bent uitgekeken door de drukte die het in zich opneemt. De compositie met als portretten op de heuvels gezette bomen vormt een verademing in dit geheel aan indrukken. De in een enkele lijn opgezette einders doen denken aan het tekenfilm mannetje “la linea”. De lijnen lopen van zwart naar lichtgrijs om zodoende in perspectifisch opzicht een diepte te vormen. Het houdt de aandacht meer dan vast.

Jurjen K. van der Hoek * Kunststukjes

Expositie “werken op en van rijstpapier” van Gonne Corstens in Kunstruimte Museum Willem van Haren in Heerenveen, van 13 januari tot 18 maart 2013.