#sinemakulubu

[dearceren]

In Good Company

Yaş ve kariyer arasındaki korelasyon, bir noktadan sonra olasılık hesaplarına dönüşmeye başladığında, geç gelen başarı hikayelerine daha çok bel bağlıyorsunuz. Adolesan çağında toptan, poptan parayı vurmuş veletleri de görmezden geliyor, en kötü tipiyle dalga geçiyor oluyorsunuz ki bunun da hüsranı ne derece azaltabileceği ortada. İş hayatı, kapitalist düzen, kurumsal şirket gibi konuları; bir yanda 26 yaşında, dağdan gelip bağdakini kovacak şekilde müdür pozisyonuna getirilen, Porsche sahibi, sofistike eşyalarla döşenmiş ve modern mimarisiyle göz alan bir evde yaşayan Carter Duryea (Topher Grace) ve diğer yanda 52 yaşında, biri üniversiteye başlayacak iki kız sahibi, üçüncüsü de yolda olan, yıllarını reklam satış işine vermiş, işe taksiyle gelen ve şehrin dışında yaşadığı için sabah 4.30’da kalkan Dan Foreman (Dennis Quaid) arasında filizlenen bir eski – yeni çatışmasıyla anlatmayı denemiş, “In Good Company”. Araya ebeveyn tarafından hoş karşılanmayacak bir gönül ilişkisi de sokulmuş ki, böylece hikaye o kadar da sıkıcı olmasın. Ne var ki Alex rolündeki Scarlett Johansson pırıl pırıl parlasa da (yüzü yani, yüzü parlıyor) neden kızın esas oğlandan hoşlanmaya başladığına dair bir fikir oluşmuyor kafanızda. Hırstan gözü dönmüş bir haldeyken, “benim istediğim bu değildi” kafasına gelen Carter da terkedilme sonrası yaşadığı dev yalnızlık sebebiyle bırakıyorsa bu işleri, gerçekten iyi. Biz çevremizde pek göremiyoruz böyle değişimler. Öte yandan empati kurabileceğiniz karakterler bunlar, yalan değil. Sushi sahnesinde annemle yaşadığım diyaloglar geldi aklıma zira. Konu da her gün yaşadığımız bir şey olunca izlemek istiyorsunuz ama hikayenin o oturmamış tarafları çok zorluyor sizi. Evet, bazen sıkıcı, bazen durağan, çoğunlukla komik değil fakat iyi niyetli bir yapım “In Good Company”. Filmin senaryo yazarı, yapımcısı, yönetmeni, her şeyi Paul Weitz, Hollywood’un mutluluk klişelerinden uzakta durmayı denemiş ve sonuç olarak ortalama bir drama çıkmış ortaya. İzleyip izlememek keyfinize kalmış kısacası. CEO rollerinin vazgeçilmez ismi, bir tür Hulusi Kentmen olan, bir zamanların “droogie”si Malcolm McDowell’ın hırslı yönetici adaylarının idolü “Teddy K.” rolünde kısa da olsa göründüğü filmimiz, tanıdık sima kategorisinden David Paymer, Ty Burrell, Clark Gregg, Selma Blair, Kevin Chapman, Philip Baker Hall gibi genelde dizilerde izlediğimiz bir kadroya sahip. “Romantik komedi arıyordum, yine sosyal mesajlı filme denk geldim” diye özetleyebileceğim “In Good Company”, sevdiğimiz nadir dizilerden “That 70s’ Show”un yıldızı Topher Grace hatrına izlediğimiz bir yüz küsur dakika oldu. Siz de Scarlett hatrına izlersiniz, ödeşiriz. Olur bence.

[dearceren]

MELANCHOLIA

“Senle topla beni, çarp uzaklarla, ekle sensizliği, böl saatlere” formülüyle hesaplayabileceğimiz melankoli, başta 90′lar Türk sineması olmak üzere kitleleri etkisi altına alan, karaağaç kökleri ayak bilekleriniz etrafına dolanmışçasına sizi hayattan alıkoyan bir duygudur. Türkçesi karaduygululuktur ki fanboyları bile mevcuttur.

Sonradan yaptığı açıklamalar doğrultusunda, filmin kendinden olmadığını ifade eden Trier’in 2011 yapımı “Melancholia”sı iki kızkardeşin ilişkisi temelinde dünyanın sonunu irdeliyor. Böyle de başını, sonunu bir kerede bağladığım filmin ilk on dakikası geri kalanın özeti niteliğinde. Bu prelude ile “kendine spoiler” izlence, sinemada sıklıkla gördüğüm garip bağları olan ve nerelerde yaşadığını merak ettiğim bir aileyi barındıyor. İlk sahneler itibariyle aklı başında, ayakları yere basan çift ve delirmiş kız kardeş ekseninde ilerlerken konu; tatlı hayat şarabından içmenin artık mümkün olmadığının anlaşıldığı o bedbaht anlarda ters yöne dönüyor ve bir zombi saldırısı veya ne bileyim uzaylı istilası gibi nahoş durumlarda soğukkanlılıkla bu işin üstesinden gelebilecek bireylerin karakter yapısını gözler önüne seriyor.

6 yaşındaki çocuğun yapabileceği, son derece primitif bir aletle melancholia isimli gezegenin hareketlerini inceleyen size göre Jack Bauer bana göre Dr. Schreber’ın gemiyi ilk terkeden olması da sürpriz olmuyor haliyle. Golf sahasındaki performansıyla Cannes’da en iyi kadın oyuncu ödülünü alan Kirsten Dunst ve sevgili Charlotte Gainsbourg’un Justine ve Claire kardeşleri oynadığı “Melancholia”, özellikle başlangıç ve bitiş sahneleriyle benim beğenimi kazandı açıkçası. Hiç kurcalamadan “melankoli adamı öldürür, bu sitemler nedendir” gibi bir anlam çıkardığım Lars von Trier eseri, kendisinin de dediği gibi tam bir kadın filmi. Şurada 11, bilemedin 12 ay sonra beklediğimiz akıbetin romantik bir görseli. Tabii o kara gün gelip çattığında, filmdeki gibi hazırlıklı mı olmak yoksa neye uğradığımı şaşırmak mı isterdim, düşünüyorum hala.

Bu arada primitif alet deyip hakir gördüğüme bakmayın. Primitif aletler kullanışlıdır ve bunların kralı taştır. Taşın işlevselliğine ulaşabilmiş bir şey henüz yapılmadı zannımca. İşte bu film de taş gibi. Keza sıkılarak izleyip bitirseniz bile, devam eden günlerde aklınıza gelip içinize taş gibi oturacak düşüncelere sebebiyet verebilir. İzleyin.

[dearceren]

THE IRON LADY

1979 yılında İngiltere’de iktidara gelen Thatcher; benim gibi 80′lerin sonu 90′ların başında çocukluğunu yaşamış bir güruhun, Gorbaçov ve Reagan’la birlikte, televizyonda en çok izlediği uluslararası üç politik simadan birisiydi. Ha tabii çocuk aklımızla biri Demir Leydi, diğeri kovboydu, berikinin ise hangi kıta olabileceği konusunda yoruma açık bir beni mevcuttu.

Ne zaman ki bu isimler günümüz siyasetine derin izler kazıyarak, “Alzheimer”ın yolunu tuttular; o vakit biyografilerinin beyazperdeye aktarılması icap etti, bu şahısların. İşte Phyllida Lloyd da tam bu noktada devreye girip, “Mamma Mia!”da beraber çalıştığı Meryl Streep’le beraber Oscarlık bir işe imza atmış, “The Iron Lady” ile. Yalnız altını çizmem gerekir ki, bahsettiğim Oscar sadece ve sadece en iyi kadın oyuncu dalında olabilir.

Flashbacklerle Thatcher’ın hikayesini anlatmayı yeğleyen yapım, gerçekten de anımsama tadında, hiç bir konuyu derine inmeden yüzeyden yüzeyden vermiş, bizlere. Örneğin genç Maggie’nin annesi bağlamında, evinin kadını, çocuğunun anası cefakar kadına karşı olan tutumunu tek sahnede; okula kabul edilişini açıkladığı sırada annesiyle arasındaki soğuk tavırda görebiliyoruz. Mahallenin kızlarının “bakkalın kızı, çakkalın kızı” diye neden dalga geçtiğini anlayamamakla beraber, hırs küpü olmasına sebep olarak köşeye bir yere not düşüyoruz. Bütün bunlara rağmen evlenmesini ise, danslarla çok romantik bir şekilde verilmeye çalışılmış olsa da, siyasi bir manevra olarak değerlendiriyoruz.

Hepsinden öte işçi düşmanı diye tanınan, döneminde çok sevdiğim müzik gruplarının hedef tahtası haline gelmiş bu neo-liberalist liderin filmde çizilmeye çalışılan imajı, az biraz siyasi tarihe hakim kişileri irrite etmeye müsait. “İngiltere’nin ilk kadın başbakanı” sıfatını ön plana çıkararak, cinsiyet üzerinden parlamentodaki “yalnızlığı”nı izlediğimiz Thatcher, bir kadın olarak siyasi arenada tutunduğu sert ve tavizsiz tavrının, aile hayatında kendisine getirdiği dezavantajlarla karşımıza çıkıyor filmde. Böyle olunca da zaten yaşlanmış hali içler acısı olan “saucy minx”in (kaynak için Love Actually’e yönlendireyim) aslında ne kadar iyi biri olduğuna dair bir hava sarıyor etrafı.

Bunları gözardı edip, Meryl Streep’e odaklanırsak, kendisinin müthiş oyunculuğunun “The Iron Lady”i izleten yegane unsur olduğunu söyleyebilirim. Altın Küre’de de şaşırtmayarak ödülü hakederek kazandı zaten.

Yine de dönemin İngiltere’sini ve Thatcher’ın etkilerini daha fazla irdelemek isterseniz “This is England”ı izlemenizi ve dizi versiyonlarına da göz atmanızı öneririm. Hiç olmazsa daha sağlıklı bir fikir edinebilirsiniz.

[dearceren]

THE MUPPETS

Komedi benim kalemim değil. Ne ara bağlarımı kopardığımı hatırlamıyorum ama Adam Sandler’la Will Ferrell arasında bir yerde olsa gerek. Hal böyle olunca janrında komedi yazan filmleri izlemem için Kermit gibi, Gonzo gibi, çocukluğa özlem gibi sıradışı şartlar gerekiyor.

Jim Henson’ın hediyesi Muppet Show 1976 – 1981 yılları arasında televizyonda yayınlandı ve izlediğiniz ilk gün nasıllarsa hala öyleler. “Muppet”lar yaşlanmıyorlar ve bence en güzel özellikleri de bu. Dahası bu kadar sahteliğin arasında, gerçeklik hissini verenin kuklalar olması da nasıl bir ironi, bilemiyorum. Belki gerçekten çocuklukla özdeşleştirilen naifliktir söz konusu olan.

Yönetmenliğini James Bobin’in yaptığı, senaryosunu Jason Segel ile Nicholas Stoller (ve bir uncredit olarak Jim Henson)’ın yazdığı “Muppets”; ikiye ayırdığım bir film oldu. Evet, ancak böyle ifade edebilirim sanırım: Filmin 1. ve 2. yarısı, kuklalar ve insanlar, eski ve yeni, genç ve yaşlı. Bunun gibi.

Jason Segel (Gary), Amy Adams (Mary), Chris Cooper (Tex Richman) ve bir dolu sevdiğimiz ünlü insanı cameo olarak barındıran filmde, yepyeni bir muppet olarak da Walter çıkıyor karşımıza. Walter ve Gary‘nin çocukluğa dayanan arkadaşlıklarıyla film açılınca, artık ne kadar çok dramatik film izlediysem, Walter’ın sonunda Faulkner’ın Benji’si gibi bir karakter olarak “insani” değişime uğrayacağını düşündüm. Gerçi o değişim de yaşandı bir şekilde, yaşanmadı değil ama iq seviyesi haddinden fazla biri olarak tanıdığımız bir zat olunca, ironi bir kez daha vurdu beni.

Filmin ilk yarısını basbayağı sıkıcı buldum, Gary ve Mary’nin hikayesini de sevmedim. Müzikal anlamda da başarılı bulmadım. Bret McKenzie’yi ve tabii ki Flight Of Conchords’u çok çok sevsem de, aklımda kalan tek şarkı “Man Or Muppet” oldu ki akademideki ahbaplarım da en iyi şarkı dalında adaylık için onu uygun gördüler. Açıkçası “Muppet Show” başlayana kadar eğlendiğimi söyleyemeyeceğim çünkü onu izlemek için ordaydım. Siz elbette benim aksime Amy Adams’ı sempatik buluyor olabilir ve icra ettiği şarkılardaki jest ve mimiklerine gülebilirsiniz.

Şarkı söylediği sahne ile en eğlenceli anlardan birini yaşatan Tex Richman karakterinin üzerinden, komünizm propagandası yapıldığı ve kapitalizmin yerildiğine dair(!) eleştiri bile alan filmde Muppetların artık unutulduğu ve yeni neslin bambaşka kafalarda olduğu o kadar çok dile getirilmiş ki, bloglarda bu kadar paylaşım yapan insanlar kim o zaman demek istiyorum kendilerine. Yok, sadece çocuklar bizi tanımıyor diyorlarsa da, üzülmesinler, Disney pazarlamada bir dünya markasıdır.

Kermit’in celebrity avından elinin boş çıkması, berber sahnesi ve tavukların şarkısı ile nostaljik kahkahalar attıran “Muppets”, kendiyle dalga geçen zekice espriler içeriyor. Açıkçası direkten dönen top da bu esprilerin yumuşak vuruşuyla gole dönüşüyor ve film izlenmesi zevkli bir hale geliyor. Oscar’da sunuculuk da yapacak olan kahramanlarımızı beyazperdede gülmek için, eğlenmek için, anımsamak için ve hepsinden önemlisi şunu diyebilmek için izlemelisiniz: Manah manah.

[dearceren]

THE HOLIDAY

Aşk acısı çekmemiş insanları samimi bulmuyorum. Hayatın o en acıklı, en kendinizi tanıyamadığınız, en içiniz dışınıza çıkacak kadar ağladığınız ve sonra oturup bir de bu halinize kızdığınız, ne hissettiğinizi bilemediğiniz dönemini bir şekilde yaşamış ve atlatmış olmanız gerek. Ergen desinler, değmez desinler, sen ondan daha iyilerine layıksın desinler, ne derlerse desinler de birisini kendinizden daha çok sevmeye karar verdiğiniz bir zaman diliminden bahsediyoruz. Yalnızlık korkularınızı derinlere gömdüğünüz, kendinizi mutlu ve güvende hissettiğiniz kısa bir zaman dilimi; ancak, Einstein’ın da dediği gibi mutluluğumuz birilerine bağlı olmamalı. Öpüyoruz Albert.

“The Holiday”de kahramanlarımız Iris ve Amanda da, ilişkilere dayalı bu tür sıkıntıların ardından çözümü “bir hava değişikliği iyi gelir”de arayıp, evleri değiştiriyorlar. Hollywood’un fragman kraliçesi Amanda Woods (Cameron Diaz) bavulları toplayıp, İngiltere’nin yolunu tutuyor. Surrey’de mazbut bir hayat süren gazeteci Iris Simpkins (Kate Winslet) ise Los Angeles’ta ihtişamın, lüksün ve film yıldızlarının arasına düşüyor. Eh, olaylar gelişiyor, aşk kapıyı çalıyor, herkes mutlu oluyor. Son. Yazıyı burada noktalayıp, en kısa yazı rekorumu da elime alırdım ama öyle değil, üzgünüm. Bir kere bu kapıyı çalan aşıklar Jude Law ve Jack Black, yani size bir eşleştirin desem çoğunluk kararıyla Diaz’a Black’in düşmesi gerek. O iş öyle olmuyor. Cameron Diaz’ı sevmem, bu filmde beğenenler olmuş ama hala sempatik bulmuyorum kendisini. Dolayısıyla ilah rolünde karşımıza çıkan Jude Law’a da yakıştıramadım. Olmamış diyoruz.

Rufus Sewell’ın canlandırdığı Jasper Bloom türevi bir erkekle aranızda tanışmayan var mı, peki? Iris’in tiradında kendinden bir şeyler bulmayacak olanlar var mı? Evet, “The Holiday” senaryo, görsellik ve sinematografik açıdan bir çok alanda sınıfta kalır ama hayat da Tarkovski şiirselliğinde geçmiyor ki, keşke geçse. Bu yüzden kendi hayatınızdaki Jasper’ı aklınıza getirip, sizi çok da derinlerden sarsmayacak küçük bir konuşmaya, umut dolu şeker bir filme ihtiyaç duyuyorsunuz. “The Holiday” tam da böyle “ihtiyaç anında kolu çekiniz” filmi. Hiçbir şey yapmazsa gülümsetir, az şey değil bence. Diğer akılda kalan noktalara gelirsek; Amanda’nın kendi aşk hayatına yönelik fragmanları oldukça eğlenceli, lakin İngiltere hiçbir filmde bu kadar küçük bir Avrupa kasabası olmamıştır herhalde. Çok tatlı “cameo”lar var filmde. Asıl benim dikkatimi çeken kısım da burada başlıyor. “İyi, Kötü, Çirkin”in en sevdiğim karakterine can veren Eli Wallach, bu filmde eski ve çok ödüllü bir senaryo yazarını canlandırıyor. Onun anlattıkları ekseninde film sektörüne dair, eski Amerikan filmlerine dair bir dolu güzelleme yapılmış. Bu güzellemeler yapılsın diye film çekilmiş sanki ya da ben tam bir komplo teorisyeniyim. Nihayetinde filmin en güzel karakteri Arthur Abbott ve Iris Simpkins’e ithafen kurduğu neden kendi hayatında başrol yerine, başroldeki kadın oyuncunun en yakın arkadaşı gibi davranıyorsun temalı cümle de en güzel replik. Kate Winslet her zamanki gibi çok iyi, Jude Law’a ilah demiştim değil mi, Cameron Diaz ve Jack Black’e de uygundur notu düşersek; 2006 “Christmas”ı için salonlar dolsun diye çekilen, Nancy Meyers’ın yönettiği filmimiz; ne eksik, ne fazla, tam bir romantik komedi. Zira Nancy Meyers son olarak “It’s Complicated” ve daha önce de “Something’s Gotta Give”, “What Women Want” gibi filmleri yönetmiş biri olarak konuya oldukça hakim. Kafayı boşaltmak, iyi vakit geçirmek, sevdicekle romantik anlar yaşamak için biçilmiş kaftan “The Holiday”.

Bu arada kuantum fiziğinin temellerini atan bir insanı da böyle antin kuntin veciz sözleriyle hatırlamamız, jenerasyonumuzun ayıbı; onu da belirtmek isterim ama ne demiş Einstein “Yalnızca iki şey sonsuzdur, insanoğlunun aptallığı ve kainat ama ikincisinden emin değilim.” Statülerinizi güncelleyebilirsiniz.

[dearceren]

FREAKS AND GEEKS

Lise, bir tür kabul görme yeridir. Kendine nasıl yer bulacağınla ilgilidir. Çocuk veya yetişkin değilsindir ve bu durumun yarattığı sancı, çevrendeki neredeyse herkesin de aynı şekilde kıvranıyor olmasından dolayı arşa değer.

Lise hayatını anlatan diziler arasında “Freaks and Geeks” bütün bu hezeyanları olduğu gibi, tüm gerçekçiliğiyle anlatmasıyla diğerlerinden farklı bir yerdedir. Yazık ki 18 bölüm sürmüştür, zira kimse gerçeklerden hoşlanmaz. Biraz “Beverly Hills: 90210” şaşaası, biraz “Dawson’s Creek” duygusallığı olsaydı belki, elimizde birkaç sezonluk bir dizimiz olabilirdi.

Yapımcısı Jude Apatow’a nazarımda bir hayli kredi kazandıran ve Paul Feig tarafından yaratılmış “Freaks and Geeks”, 1980 yılında “McKinley High” öğrencisi bir grup gencin hayatlarını aktarıyor bize. Fazla zeka pırıltısı gerektirmeden, iki grup öğrenci var elimizde. “Freak” diye tabir edilenler asiler, derslerde başarısızlar, sert müzik dinliyorlar, ot içiyorlar, illegaller. Daniel Desario (James Franco), Nick Andapolis (Jason Segel) ve Ken Miller (Seth Rogen)’dan müteşekkil kadromuz özgüven problemleri ve ebeveynlerle olan anlaşmazlıklar gibi sıkıntılı konuları aşmaya çalışırken, izleyiciye empati kurma şansı veriyor.

“Geek” ünvanlılarımız kısaca hakir görülüyorlar ve pek tabii sınav notları fena değil, beden eğitimi hariç. Sam Weir (John Francis Daley), Neal Schweiber (Samm Levine) ve Bill Haverchuck (Martin Starr) aile ile okuldaki kısıtlı sayıdaki ilişkileri dışında sosyal hayattan uzak kalan, platonik aşklara meyilli hatta bazen hala biraz çocuk karakterler olarak dizinin güldürü unsurunun çatısını oluşturuyorlar.

Her iki grubun ortak paydası ise esas kızımız Lindsay Weir (Linda Cardellini). Kendisi track 1 bir öğrenci olmakla beraber, Nick’in kız arkadaşı; her ne kadar umutsuzca Daniel’a aşık olsa da. Sam’in ablası olarak bir tür köprü görevi de gören Lindsay’in içsel çatışmaları gerçekçi bir şekilde yansıyor bizlere.

Bölümleri klasik mutlu sonla bağlamamak gibi bir gayesi olan yapımcılar, gerçeklik payını arttırabilmek adına hem oyuncuları doğaçlama yapmaları konusunda teşvik etmişler, hem de kendi yaşadıklarından hikayeler katmışlar diziye.

Bir sezon bile sürememiş dizinin Joan Jett-Bad Reputation ile açılması ve müzikal anlamda dönemine uygun enfes bir listeye sahip olması (KISS, Grateful Dead, Deep Purple, Styx, Van Halen, Janis Joplin, The Who vb.), dahası sınav kağıdına yazılan kocaman “Led Zeppelin” ile Star Wars ve Dallas gibi popüler kültür öğelerine yapılan göndermelerle de hitap ettiği kitle tarafından yüceltilmesi kaçınılmaz. Hatta optimizmin uçlarında gezersek, yarım yamalak kalması belki de dizinin ruhuna daha uygun.

Ana karakterlerin dışında anne-baba Weir (Becky Ann Baker ve John Flaherty), Daniel’ın sevgilisi Kim Kelly (Busy Philipps), rehber öğretmen Jeff Rosso (Dave Allen) ve Koç Ben Fredricks (Thomas F. Wilson)’i de anmadan geçmememiz gereken dizide Ben Stiller, Shia LaBeouf, Jason Schwartzman’ın göründüğünü de not düşelim.

Öncelikle James Franco’yu genç kızlara kazandırması dışında, Jason Segel’in artık “How I Met Your Mother” ile anıldığı, en son “50/50”de izlediğimiz Seth Rogen’in yıldızının giderek parladığı günümüzde; kadrodaki çoğu ismi Judd Apatow yapımlarında izlemeye devam ediyoruz. İzlerken “bir yerden hatırlıyorum” oyununu zevkle oynayabileceğiniz “Freaks and Geeks”, televizyon tarihinde tutunamayıp, zamansız iptal edilen dizilerden biri olsa da kalplerimizdeki yerini on yıldır aynı sağlamlıkta korumaya devam ediyor.