Ebû Mansûr el-Mâtürîdî (863–944)
“Akıl, imanın hizmetkârıdır; körü körüne değil, hikmetle inanılır.”
• Kalbe: “İman, sadece teslimiyet değil; anlamaktır.” Mâtürîdî, inancı akıl süzgecinden geçirerek temellendirdi. Onun kalbi, hikmetle ve tevazu ile doluydu.
• Gönülle: “İtikad, kalbin huzurudur.” Ehl-i Sünnet’in iki büyük itikad imamından biri olarak, inançta dengeyi ve adaleti savundu. Gönül gözüyle bakıldığında, onun düşüncesi bir iç barış çağrısıdır.
• Akla: “Akıl, vahyin dostudur.” Kelam ilminde müctehid oldu. İnanç esaslarını akıl ve nakille temellendirdi. Ebu Hanife’nin çizdiği yolu sistemleştirdi, Mâtürîdîlik mezhebini kurdu.
• Bilime: Kitâbü’t-Tevhîd ve Te’vîlâtü’l-Kur’ân gibi eserleriyle İslam düşüncesine yön verdi. Kur’an’ı akılcı bir yorumla tefsir etti. İman, irade, kader, özgürlük gibi konularda derin analizler yaptı.
• Bilgiye: Ebü Manşer’in mirası bize şunu öğretir: Gerçek inanç, akıl ve kalbin birlikte yürüdüğü yoldur. Onun kalemi, sadece yazmadı; inancı düşünceyle buluşturdu.
