AN: This is a poem in the perspective of a young Tumandok boy.
Isa ko ka Tumandok sa kabukiran ka Calinog.
Malayo-layo pa amon balay, talakdun,
pila pa ka barangay ang imo lakbayun.
Ang amon kubo kay gamay lang gid,
Napalibutan ka mga sinari-sari nga mga puno.
Indi ka magsiling nga sa bukid lang ko gatinir.
Bay, gapanaog man kami, gasaka bukid kag gapanaog liwat para kaskwela.
Sa payag kami ginatudluan, wala pader, di sementado,
wala mga libro, manila paper lang ni Maam.
Isa lang ka semana gakadto mga maestra sa amon
kay kuno malayo, mainit kag makapoy.
Pero ginahulat ko gid ila mga tsura sa kada bulan,
gusto ko gid magtuon kag mag-alam.
Magtaas amon grade kay sa pihak barangay naman kami gakadto.
Gasimpon sa mga taga-banwa sa eskwelahan nga
may pader, sementado kag may mga libro.
Ginhawa lang ni Nanay pangita sang nami nga bayo.
Pagsulod ko, baw, gangisi gid mga klasmeyt ko
Kay kuno buki ako, taga-bukid, NPA.
Kis-a gaupod man ko kadlaw sa ila eh.
Di man na nila maintindihan ngaa
may nga sinsilyo kami sa ulo kag hawak.
La man ko labot basta makaskwela lang ko.
Gadungan kami lakat sang mga bata ka bukid.
Nami pa amon pangita ipot-ipot magsirom na.
Gabantay gid na amon mga iloy kag amay kung lapit na kami.
Kilala nila amon kadlaw, tama ka malipayon.
May nagbisita sa amon isa ka adlaw,
Indi ko na kahibalo kung ano na
basta hambal ni tatay malumos kami tanan.
Pero hambal nila mas malipay kami di.
Nabugtawan na lang kami isa ka aga sang daw linog.
Daw mabuka ang duta kag may tuman kabaskog nga lupok.
Naghinibi akon mga manghod kay abi nila ano gid.
Nagdalagan ko pakadto day Choleng para magsturya kaso
di ko makita ila balay kag damo gid tawo nga gatipon.
Di ko bala pagsuhoton sa dalum nila para makita ang ila nakita.
Nakasinggit na lang ko sang nakakapyot ko sang maragkut.
Basa kag pula akon mga kamot nga may mga unod.
Ara gali si Choleng sa tubang ko hu.
Ulo ya na lang galing bilin.
Kaagi man nga gaskwela kami sa banwa
tapos gulpi lang nagsulod mga nakauniporme nga tawo.
Ginbitbit nila kami, ginkup-an kag naggwa sa kalsada.
“Manong, ngaa ginkup-an mo ko haw?”
“Para di kami nila pagtiruhon, to.”
Basi akon naman ulo madula.