Compagnie Amai Improvistietheater

Het reilen en zeilen van improvisatie in Vlaanderen

[compagnieamai]

Personages: sleutels naar een goed verhaal

Het lijkt misschien heel vanzelfsprekend, maar toch wil ik graag benadrukken waarom personages zo belangrijk zijn in improtheater en bij verlenging ook in series, films, boeken, theaterstukken, enz...

Er wordt af en toe over gediscussieerd: wat maakt een improscène nu echt een goede improscene.  Ikzelf geniet vaak van absurditeiten en heel veel comedy en kan niet zo goed om met louter sentimentele scenes in improtheater.  Lange tijd kon ik niet echt verklaren hoe dit kwam.  Maar omdat ik zelf samen met Kenny (mijn man) heel veel series en films zie begon ik al snel de gelijkenissen tussen mijn favoriete series /films en improscenes te zien.  Ik hou blijkbaar van personages die een soort uniekheid uitstralen, die heel specifiek zijn, met zowel donkere als minder donkere karaktertrekken.  Dit mondt dan vaak uit in series, films maar ook improvisatiescenes die over de kleine dingen des levens kunnen gaan, met een zekere absurde ondertoon.  Mooie Belgische voorbeelden hiervan zijn series zoals “in de gloria”, maar ook reality tv kan dit triggeren bij mij: neem bv “de rechtbank”.  Internationaal hou ik dan weer van series zoals The Office, Parks and Rec,  Insecure, Atlanta, the wire, six feet under, enz...  Allemaal series waarin doorsnee personages in hun eigen wereld proberen om te gaan met de waan van de dag.  

De beste improscènes incorporeren voor mij dit soort realistische personages die wel degelijk moeten omgaan met moeilijkheden maar daar elk op hun eigen manier op reageren.  Ik kan niet goed tegen “niveau 1″-acteren waarbij er op een sterfgeval meteen wordt gereageerd met een huilbui.  Zo werkt het leven in het echt ook niet.  Dus in een impro- scène moet het al heel goed geacteerd zijn vooraleer ik er in trap.  Integendeel, ik hou er van als een personage net helemaal anders reageert dan verwacht, wanneer een personage op geheel eigen wijze met moeilijkheden omgaat.  Want tenslotte, ook in het echte leven is ieders manier van reageren anders.  

Hoe kan een ideale improscène voor mij dan verlopen?  Want je kent je personage vooraf nog niet tot je het begint te spelen?  

Wel, als het even kan, en als de improspelers goed op elkaar ingespeeld zijn dan zie ik het graag zo: 

Een scene start zoals hij start, iemand doet iets of staat of zit ergens.  Eén of meerdere personages komen er bij en benoemen wat zij zien of voegen toe waardoor duidelijk wordt wat er aan de hand is.  Ze observeren elkaar en behandelen elkaar op een zodanige manier dat duidelijk wordt wat ze van elkaar vinden.  Dit kunnen ze doen door iets te zeggen maar ook door iets te doen.  Die keuze maken ze zelf, maar ze kunnen dit ook baseren op wat ze zien in de andere persoon.  Als de ander heel duidelijk een oude man speelt, dan nemen ze dat mee in in die scène.  En van daaruit proberen de spelers op scène in te pikken op alles wat de ander doet of zegt.  Doen ze dat met meerdere spelers dan ontstaat er bijna automatische een unieke situatie met unieke personages die hun eigen manier van handelen en denken hebben.

Als er echt zeer aandachtig geluisterd en gekeken wordt, naturel vanuit het personage wordt gereageerd en de situatie ontspint zich op een vlotte, maar spontane wijze, dan heb ik de avond van mijn leven.  Van zodra ik echter voel dat er iemand te hard aan touwtjes trekt haak ik af, maar ik haak nog meer af als de personages niet echt lijken of er te dik op liggen.  

Een heel goede speler kan hier en daar wel wat leuke personages uit zijn of haar arsenaal aan personages oprakelen, maar nog leuker vind ik het als ik een personage zie verschijnen op het podium door reacties, situaties, opmerkingen, enz...  Dat is het wonder der improvisatie.  En ook in series of films is het fijn om verschillende kanten van je personage te ontdekken.  Het moet helemaal niet rechtlijnig of voorspelbaar, het kan best wel een beetje spannend of bizar.  En voor mij ontstaat dit alles uit het personage. 

Heb ik je hiermee overtuigd om nog meer vanuit personage te spelen?  Misschien niet, ....  Maar probeer het misschien toch eens uit en kijk hoe het voelt.

-

[compagnieamai]

Waarom het Improhotel een goed idee is!

Als improvisator kan je eigenlijk vooral leren op het podium en in de workshopruimte.

In Belgie kan je nu al regelmatig een workshop volgen van een internationaal impro-icoon. Maar meestal blijft dat bij een eenmalige workshop van een halve tot hele dag. Bij internationale workshoplesgevers is het meestal zo dat zij je enorm veel kunnen bijleren omdat ze zo ervaren zijn en bijna fulltime bezig zijn met improvisatietheater. Het is dan ook bijna zonde als je maar 1 dag of minder kan bijleren van dergelijke lesgevers.

Improhotel is op dat vlak uniek. Je krijgt 6 dagen aan 1 stuk 5 uur per dag les in een vakantie-omgeving van iconische lesgevers. Je kan je de voordelen wel inbeelden! Ik som ze graag nog even op.

- je hebt elke lesgever 2 - 4 dagen ter beschikking dus je kan echt diep ingaan op elk onderwerp

-je wordt veel persoonlijker gecoacht want de leerkracht leert je van dicht en uitgebreid kennen.

-je verblijft in hetzelfde hotel en je doet ook leuke activiteiten samen dus je leert zowel je mede-improvisatoren en je lesgevers beter kennen.

-het algemene niveau van je medespelers is vrij hoog omdat iedereen gemotiveerd is en niet vrijblijvend deelneemt.

-de lesgevers zijn van een internationaal niveau en zijn gespecialiseerd in bepaalde onderwerpen.

En hoe was het nu voor mij en Kenny?

Wij gingen voor de eerste keer ooit mee. En de Belgen waren duidelijk in de minderheid met twee van de 40 deelnemers. Het improhotel wordt aangestuurd door Duitsers dus het zal niet verbazen dat meer dan de helft van de aanwezigen Duitsers waren. En dan waren er nog enkele Nederlands, nog heel wat Zweden en 1 Poolse deelnemer. Het evenement gaat al jaren zo’n drietal x per zomer door en dat voor bijna meer dan 12 jaar. Dus er is ondertussen al heel goed uitgedacht hoe het tegelijk een ontspannende als leerrijke ervaring kan zijn. Je hebt elke dag les in de voormiddag, dan volgt er een siesta van ongeveer 4,5 uur met eventuele middagactiviteit , dan weer een workshop en ‘s avonds volgt een diner en een avondactiviteit. Je hebt dus veel tijd om elkaar te leren kennen maar je kan ook makkelijk je eigen ding doen. Wij kregen les van Daniel Orrantia, een ongelooflijk goede mimische improspeler uit Colombia, Inbal Lori, een heel grappige en sterke improvisatrice uit Israel met tonnen ervaring en Victoria Bang, een komische improvisatrice uit Zweden met tonnen ervaring op vlak van longform.

De lessen die ze gaven waren elk heel verschillend en zowel ik als Kenny waren het meest gecharmeerd door Inbal, die qua stijl heel sterk aansluit op onze typische amai-stijl. Inzichtelijk is Inbal ook heel sterk en ze maakt bijna instant een betere improvisator van je. Maar via Daniel leerden we op mimisch vlak heel veel nieuwe maar ook leuke bewegingsoefeningen kennen (we zullen de Colombiaanse challenge weldra beginnen verspreiden in Belgie) en via Victoria gingen we echt heel diep in op acteeroefeningen. Dus hoe dan ook was het enorm leerrijk en leuk.

Ben je dus een gemotiveerde improvisator die het gevoel heeft dat er meer is en dat je een soort plafond hebt bereikt, ga gewoon naar improhotel. Je horizon zal hoe dan ook verruimd worden. Bovendien is er ook nog een masterclass voor de echt heel ervaren spelers. Dus niets hoeft je tegen te houden. Ook iemand met 10 jaar ervaring kan nog bijleren me dunkt!

[compagnieamai]

Amerikaanse invloeden op improvisatietheater in België?

Misschien vallen sommigen van jullie wel helemaal uit de lucht, maar er zijn wel degelijk een aantal stromingen binnen het improvisatietheater.  En de Europese stroming ziet er helemaal anders uit dan die in Amerika.  Als je deze namen leest: Keith Johnstone, Viola Spolin en Dell Close.  Wie van de drie klinkt jou dan het meest bekend in de oren? 

Vermoedelijk zal dat Keith Johnstone zijn. Hij heeft dan ook de grootste invloed gehad op de Europese improvisatie-wereld.  Hij was een Britse acteur, toneelregisseur en theaterdocent en één van de grondleggers van het hedendaagse improvisatietheater in het algemeen en de theatersport (gelicenseerd onder de naam TheatreSports) in het bijzonder.  In Nederland heeft bijna elke stad wel één of meer teams. In België zijn verschillende improvisatietheaterverenigingen, maar geen enkel team speelt de exacte regels van Keith Johnstones "Theatersport". De in Antwerpen gevestigde Belgische Improvisatie Liga speelt een verwant genre: Match d'Impro van Robert Gravel en Yvon Leduc.

De BIL bestaat 30 jaar en was daar de eerste Nederlandstalige improvisatiegroep in België. Als je bedenkt dat de eerste persoon die echt met improvisatie bezig was Viola Spolin was in 1946, dan heeft er best wat tijd gezeten tussen het ontstaan van improvisatie en het invoeren van de theaterkunst in België. 

Wat is er dan in België verder gebeurd met improtheater nadat de BIL het invoerde zo’n 30 jaar geleden?  Wel, anarchistisch als we zijn hebben we er vooral een beetje ons eigen ding mee gedaan. Maar dat heeft wel een hele tijd geduurd.  Vreemd eigenlijk, want in 1994 en 1995 was er “onvoorziene omstandigheden”, een programma dat improvisatietheater populariseerde onder het brede publiek.  Als je weet dat wij zo’n 28 jaar later nog steeds aangesproken worden over dit programma, dan zou je verwachten dat de impact op het Vlaamse improlandschap groter geweest zou zijn.  Maar het duurde nog even totdat ook Inspinazie en de lunatics ontstonden.  Toch zeker 5 à 8 jaar.  Terwijl inspinazie eerder het pad van het longform improvisatietheater heeft gekozen zijn de lunatics net de andere kant opgegaan met shortform improcomedy.  Meteen is duidelijk dat de Belg/vlaming vooral graag een eigen pad kerft.  Er waren 20 jaar geleden 3 groepen en ze konden niet meer verschillen. 

Daarna is er hier en daar wel nog een groepje ontstaan zoals RIOT, die zich focuste op impromusical of Borrris die zich focust op een format zoals “de vloer op”‘.  Maar het is pas recent, zo’n 5 - 7 jaar geleden dat er echt een impro-groeispurt is geweest in ons kleine Belgenland.  Ligt dat aan het feit dat er momenteel meer internationale festivals zijn waardoor je hoe dan ook meer buitenlandse invloeden binnen krijgt, of ligt het aan de talrijke Amerikaanse series waarin improvisatie-acteurs geweldige prestaties neerzetten.  Het is niet helemaal duidelijk, maar je voelt dat het creatieve tijdperk van improvisatietheater in België pas nu echt is aangebroken. Met onze eerste editie van Kemphanen werd meteen duidelijk hoe verscheiden het Vlaamse improlandschap momenteel is.  En op Festiv’amai konden wij 5 dagen vol plannen met improtheater en toch was er geen enkele show dezelfde.

In compagnie Amai laten we zoveel mogelijk invloeden van buitenaf toe.  Zo gaan we jaarlijks naar Impro Amsterdam om improvisatieshows van over de hele wereld te gaan bekijken en les te krijgen van internationale lesgevers.  Daarnaast gaan we ook tweejaarlijks naar het Edinburgh Fringe Festival waar je zeker meer dan 100 (!) verschillende improshows kan gaan bekijken, van Harry Potter tot een stille film. Van musicals tot james bond - saga’s.  Niet alles is even goed, maar inspirerend is het wel.  Daarnaast kijken ook heel wat van onze spelers actief naar series zoals “Parks and rec”, “Atlanta”, “Community”, “the office (amerikaanse versie) en andere.  Deze series werken heel actief met improvisaties en improvisatie-acteurs en het wordt meteen duidelijk waarom sommigen onder hen ondertussen wereldsterren zijn.  Denk maar aan Chriss Pratt, Steve Carell en Amy Poehler.  Amy Poehler in het bijzonder is bewonderenswaardig.  Ze zit achter één van de grootste improv-revoluties in Amerika van de laatste jaren.  Meer weten?  Lees dan zeker: https://uproxx.com/movies/ucb-oral-history/. 

Ze ontstonden in 1990, dus niet zoveel na de BIL en hebben ondertussen een imperium uitgebouwd met hun improvisatielessen en vooral ook afgestudeerde improvisatie-acteurs die overal hoge toppen scheren.  Wil je nog meer weten, lees dan https://www.amazon.com/High-Status-Characters-Upright-Citizens-Brigade-ebook/dp/B00EECW5VC.

Heb je momenteel nog niet al te veel de invloed gevoeld van het Amerikaanse improvisatiemodel, dan zal je verbaasd zijn over wat er allemaal mogelijk is eens je je gaat verdiepen in de verschillende scholen. Er is niet enkel UCB, maar ook Second City, the Annoyance, the Groundlings, enz...  Deze stromingen zijn overigens heel hard beinvloed door Dell Close en veel minder door Keith Johnstone.  En ook al lijken de verschillen subtiel, de nadruk in hun workshops liggen helemaal anders dan wij die kennen.

Wij hebben alvast met Compagnie Amai een grote mentale sprong voorwaarts kunnen maken toen we ons zijn beginnen verdiepen in deze volledig onbekende improwereld.  We hoeven zeker niet met z’n allen diezelfde stijl te beginnen spelen, maar toch kan het zijn dat je met je groep veel dichter aanleunt bij deze stijl en je dus ook nog beter je sterktes zal ontdekken eens je meer in de theorieën erachter duikt.  We wensen je alvast veel leesplezier! 

[writerofscreen]

Suspense, Horror and Mystery Genre Differences Infographic

[compagnieamai]

Waarom we volgend jaar zeker nog een Gents improfestival moeten organiseren...

Caque - Salamie- the lunatics - compagnie amai- improcessie.

Op het eerste zicht lijken die woorden weinig betekenis noch inhoud te delen.  De meesten zijn nonsens-woorden, verkeerd gespeld, raar geschreven...      Enkel improvisatoren kunnen een dergelijke groepsnaam verzinnen. 

Al deze groepen met hun totaal van de pot gerukte namen delen echter wel 1 doel: het spelen van improvisatietheater.  En bij verlenging het overtuigen van heel Gent, wat zeg ik Vlaanderen, dat improvisatietheater echt de moeite waard is.

Het was dus dringend tijd, hoogdringend zelfs, dat dit eerste festival, het GIF-festival (Gents improfestival) uit de grond werd gestampt. Over wat pinten werd er in den Turk hevig gepalaverd over wat de inhoud moest worden.  En het ging aanvankelijk een beetje stroef met dat plannen, maar uiteindelijk is het er toch gekomen: het eerste GENTSE improfestival.

U denkt misschien.  Oh, maar dat is nu toch evident.  Waarom zou dat nu moeilijk zijn.  Wel, iedere improgroep heeft toch een eigen speelstijl, een eigen cultuur, ja zelfs een eigen taal.  Een shortformspel heeft in elke groep wel een andere naam.  Wat wij in Compagnie Amai "het vierkant" noemen, noemen ze bij "the lunatics" een diamant.  Dat het er uitziet als een vierkant toont aan dat wij van Compagnie Amai nogal eenvoudig van geest zijn en ja, dat The lunatics er een diamant van maken dat is omdat ze het graag groots zien misschien?  Verzin zelf maar een reden...

Het was dus wel degelijk een experiment om als tweede act op zaterdag een Gentse impromix te programmeren.  Van elke groep werd er een afgezant gezonden en samen mochten ze een show van 1 uur brengen in de Gentse Minard. Dat het een succes was mag wel gezegd, want de show duurde al meteen een half uur langer omdat ze zo op dreef waren. 

En waarom zouden we dat nu nog eens doen? Eén keer was misschien voldoende?  Wel, ondanks het feit dat al die groepen het zelfde doen was er tot voor kort nog maar weinig dat ons verbond.  Iedereen organiseerde zijn eigen optredens, eigen festivals, eigen workshops.  Heel veel uitwisselingen waren er niet.  En ook al was het nu schoorvoets, deze uitwisseling was een succes en er mogen er gerust nog komen. 

Op naar volgend jaar dus met een volgend festival!

[compagnieamai]

Wat improvisatietheater kan doen voor een team

Improvisatietheater lijkt op het eerste zicht weinig te maken hebben met teams.  Maar als je wat dichter kijkt dan zie je al gauw dat er heel wat gelijkenissen zijn.  Daardoor kan een improvisatieworkshop je team een hele boost geven. 

Wat zijn de gelijkenissen en hoe kan je bepaalde troeven versterken met een improtraining? 

Voorwaarts blijven bewegen door "JA EN..." te zeggen.  In improvisatietheater is er één heel belangrijke regel: "ja en" zeggen.  Dat wil zeggen dat je dat wat je partner je geeft gebruikt waardoor de scène voorwaarts blijft bewegen en niet stilvalt.  Je negeert het niet, je doet er iets mee.  Je werkomgeving op een dergelijke manier benaderen, met de JA EN- houding kan een hele nieuwe wind door je team doen blazen.  Het helpt om projecten te laten evolueren en geeft een positieve draai aan de probleemoplossingsvaardigheden van je team.   

Het verandert de groepsmentaliteit van 'ik' naar 'ons'.  In improvisatie is de groepsgeest enorm belangrijk.  Je leert denken in groep en elkaar bijna intuïtief aan te voelen.  Dit zorgt ervoor dat de focus ook meer op de groep komt te liggen dan op het individu. In improvisatie is het niet de bedoeling dat je als speler alle aandacht naar je toe trekt met een grap of een bepaalde houding waardoor de rest niet meer kan spelen.  Als we deze lijn doortrekken dan kunnen we stellen dat succesvolle teams degene zijn waarin het individu ondergeschikt is aan de groep en waarin groepsleden elkaars bijdragen respecteren en aanvaarden. 

Er zijn geen foute ideeën.  ACCEPTATIE In een goede improscène kan elk idee tot iets prachtigs gemaakt worden.  Gaat het nu over een schoenveter of over een ruimteraket, elk idee wordt met evenveel enthousiasme onthaald en kan tot leuke scènes leiden.  Dit creëert heel veel vrijheid voor de spelers en zorgt voor een flexibele, accepterende sfeer.  In een goede brainstormsessie krijg je net als bij improvisatie de kans om al je ideeën, hoe banaal ook, op tafel te smijten.  In een goede brainstormsessie wordt ook afgesproken dat iedereen die in de brainstorm zit ideeën geeft maar niet meteen die ideeën begint af te breken.  Dat zorgt er voor dat mensen vrijer durven denken en op elkaars ideeën durven associëren.  Een accepterende houding van alle teamleden is hier van groot belang.  

Humor!

Naast de evidente reden dat humor nu eenmaal een goede sfeer teweeg brengt in een team is humor ook iets dat een andere blik geeft op de realiteit.  Met humor kunnen bepaalde zwaardere onderwerpen gerelativeerd worden en zelfs helemaal anders bekeken worden.  Daarnaast zorgt het ook voor verbondenheid in je team.  In improvisatie is humor een belangrijke factor.  Op allerlei manieren komt humor in improvisatiespelletjes en scènes aan bod. 

Overweeg je ook om eens een improvisatieworkshop te organiseren voor je team, contacteer ons dan op [email protected] of [email protected]

[writerofscreen]

Suspense, Horror and Mystery Genre Differences Infographic

[compagnieamai]

De 10 leukste publieksopwarmingen voor een show!

Improvisatoren gebruiken heel vaak opwarmingen zodat hun publiek actief luistert en kijkt naar hun voorstelling. Hier sommen we enkele van deze.opwarmingen op zodat jij ook aan de slag kan met je publiek.

 - 1) het koor. Verdeel je publiek in 3 of 4 delen. Neem een woord dat je in drie of vier lettergrepen kan opsplitsen. Laat elke groep 1 van de lettergrepen zingen op een bepaalde toon. Gebruik ze liefst door elkaar. Dirigeer dan het publiek zodat je uiteindelijk het woord te horen krijgt. Works like a charm. 

 - 2) Tarzan en Jane: duid een Tarzan aan in je publiek en een Jane. Laat de rest van het publiek allerlei verschillende oerwoudgeluiden maken. Op een bepaald moment roept Jane: help Tarzan, help! Tarzan roept zijn typische tarzangeluid. Zorgt voor veel hilariteit.

 - 3) Chanting: je leert het publiek om iets terug te roepen als een bepaald woord roept: als ik JA zeg roepen jullie NEE, als ik NEE roep roepen jullie MISSCHIEN, enz... leuk om het publiek in de war te brengen. 

 - 4) Verschillende soorten applaus: verzin verschillende gelegenheden waarbij men kan applaudiseren, oefen dit met het publiek. Voeg op het einde het Noord-Koreaans applaus toe. Dat is een applaus waarbij het publiek exact jouw handen moet volgen en als 1 man tegelijk moet klappen. 

 - 5) Suggesties oefenen: een publiek dat suggesties moet durven roepen oefent daar best eens op. Laat het publiek tegelijk hun eigen naam roepen. Daarna de naam van hun grootmoeder, en nog een paar zaken. Probeer er rare of grappige namen uit te pikken. 

 - 6) Massamassage: laat iedereen rechtstaan, een kwartslag naar rechts maken en hun voorganger masseren, laat hen dan een halve slag draaien en ze masseren hun andere buur. Terwijl ze dit doen moeten ze in allerlei talen "ik zie je graag zeggen". Dit zorgt voor veel hilariteit, wees gerust. 

 - 7) Het marcheerlied: best met een beat eronder. (Piano of muziekinstallatie). De verschillende mensen op het podium vertellen elk een deel van een verhaal. Liefst op een locatie. Ze zeggen dan een kort zinnetje met een beweging erbij. Het publiek dient dit drie keer te imiteren. Dan is het de beurt aan een andere speler. 

 - 8) De harigste: laat alle mensen op jouw teken naar iemand wijzen die volgens hen de harigste is. De persoon waar de meeste mensen naar wijzen is jouw slachtoffer. Hij moet oefenen op het maken van dierengeluiden. Laat hem of haar kiezen welk harig dier hij of zij zal imiteren. Vertel dan een klein verhaaltje waarbij het publiek bepaalde geluiden moet maken en ook de harigste persoon. 

 - 9) Het interactief verhaal: je leert het publiek allerlei gebaren. Bij elk handgebaar hoort een bepaald geluid. Je leest een verhaal of verzint een verhaal en maakt de juiste tekens om het publiek een gepast geluid te laten maken. 

 - 10) De symfonie: deze lijkt op het koor maar zit anders in elkaar. De spelers verzinnen op het moment zelf een lied. Elk maakt hiervoor een specifiek geluid. Elk deel van het publiek krijgt een bepaald stukje aangeleerd. Dan wordt de song nog eens hernomen.

 - Zo, hiermee kan je publiek echt helemaal opwarmen. Pas op, 1 of 2 opwarmingen zijn meestal meer dan genoeg!

[cracked]

28 Great Movie Moments Created By Ignoring The Script

[compagnieamai]

Improvising can be a genius idea!

[compagnieamai]

Impro for dummies

“Oeioei, da s niets voor mij ze”. Dit anwoord krijg je vaak als je vraagt aan de altijd wat terughoudende Belg om eens improtheater te proberen. Uitgezonderd een paar enthousiaste enkelingen zitten we in België toch nog met een verlegen volksaard. Het credo"doe maar gewoon, da s al zot genoeg" wordt hier hoog aangeschreven. En laat improtheater nu net geassocieerd worden met zot doen op een podium…. Maar improtheater is zoveel meer dan grappig zijn of gekke bekken trekken. Het heeft ook zoveel meer mogelijkheden. Tegenwoordig is er zelfs een hele beweging rond “applied improvisation” op gang aan het komen. Toegepast improtheater dus. Maar waar kan je improvisatie nu in godsnaam op toepassen. Wel, er zijn een paar hele verrassende en toffe wijzen waarop je improtheater kan toepassen in het bedrijfsleven, maar daarnaast ook in de sociale sector. Zo kan je bv met de principes van playback theater, een improvisatievorm die werkt met verhalen uit het publiek, traumatiserende of aangrijpende gebeurtenissen in groep verwerken. Zo kennen wij ondertussen Fayez, een Syriër die in Libanon duizenden kinderen met deze vorm van improtheater hun trauma’s van de oorlog in Syrië hielp verwerken. Met inspringtheater kan je dan weer belangrijke vaardigheden aanleren bij een publiek van jong tot oud. Zo mochten wij al verschillende malen inspringtheater brengen voor mensen uit de kinderopvang. De mensen uit het publiek kunnen inspringen in korte scenes om te tonen hoe zij omgaan met moeilijke situaties in hun sector. Het zal je niet verbazen als ik zeg dat deze vorm van educatie ook heel interessant kan zijn voor jongeren. BV rond onderwerpen als pesten, drugs en seksualiteit. Ook in de reclamewereld zijn er mogelijkheden. In Amerika rekruteert men BV improvisatoren om aan het begin van een brainstorm voor een product scenes te improviseren. De veelvuldigheid aan associaties leidt hier tot een meer succesvolle brainstorm met meer ideeën. Meer komische ideeën ook. Misschien interessant als manier om een nieuwe wind door het Belgische reclamewereldje te laten blazen… Bon, het hoeft niet gezegd dat improvisatietheater heel wat mogelijkheden in zich herbergt. Je hoeft enkel de sprong te wagen en het uit te proberen. Contacteer ons gerust als je vragen hebt. Www.amaiproducties.com - producties, workshops en animaties Www.compagnieamai.com - improtheaterlessen en optredens

[compagnieamai]

Groei en bloei van improtheater

"Wat is dat eigenlijk, improvisatietheater? ", het is geen onbekende vraag voor een improvisator. 1 op 2 mensen lijkt niet echt te weten wat het is. Dat leggen we dan geduldig uit en hup, weer iemand die iets belangrijks bijgeleerd heeft. Het lijkt soms wel wat vechten tegen de bierkaai. Je hobby of werk ongeveer helft van de tijd moeten uitleggen aan iedereen. Maar goed nieuws, improvisatietheater groeit in België. Er komen steeds groepjes bij en overal duiken workshops op. Ooit komt er een dag waarop iedereen improvisatietheater kent! #hoopvol 

Die uitbreiding van het aantal improgroepen in Belgie is eigenlijk nog maar recent aan het gebeuren. Maar het broeide al langer. Je kan bij heel wat improvisatiegroepen lessen volgen en al die aspirantimprovisatoren willen aan de slag. Impro moet je immers doen.                                                                   Dus tegenwoordig duikt er met de regelmaat van de klok wel een nieuwe improgroep op. 

 Er is wel nog steeds een groot verschil met Nederland. Op www.theatersport.nl zien we dat er in Nederland minimum 100 improvisatiegroepen zijn en dan heb je ook nog een 30tal kleine teams van 4-6 mensen. In Vlaanderen zijn er tussen 25 en 40 actieve groepen waarvan er misschien een 15-tal zeer regelmatig optreden (ongeveer 1 x per maand). Er komen er elk jaar wel enkele bij dus die cijfers zijn onderhevig aan verandering. In Gent alleen zijn er momenteel al 5 actieve groepen waaronder wijzelf met Compagnie Amai. In Antwerpen en Leuven zijn er een drietal, en dan in een aantal kleinere gemeenten ook. 

 Er is dus zeker al heel wat veranderd ten opzichte van 10 jaar geleden. Toen waren er hooguit 10 actieve groepen in Vlaanderen. 20 jaar geleden waren er dat zelfs maar twee.                                                                                               We lopen echter wel een beetje achter op Nederland, waar improvisatie al veel langer mainstream is en waar heel wat mensen al eens een improcursus, workshop of optreden achter de rug hebben. Misschien ligt het aan de Nederlandse volksaard, of misschien ligt het aan het feit dat improtheater in Nederland veel meer als Theatersport wordt beoefend. Groepen gaan tegen elkaar wedstrijden spelen (met rechters en zo). Competitie brengt automatisch wat meer leven in de brouwerij.... Misschien iets om hier in te voeren? 

 Eigenlijk kan je de situatie van improvisatie in België vergelijken met de situatie van 50 jaar geleden in Amerika. Daar begon improvisatie op dat moment populairder te worden en doken er meer en meer groepen op. Er waren ook een paar improvisatiegoeroe's die improvisatie uit haar niche haalden en de populariteit ervan enorm deden stijgen. #improgoeroegezocht

 Nu is improvisatietheater in Amerika al zeer mainstream. Niet in de kleine dorpjes in Virginia misschien maar in grote steden kan je letterlijk de straten leggen met de verschillende improgroepen. Ook komen alle grote komische acteurs daar uit het improvisatiecircuit. Saturday Night Live neemt BV regelmatig nieuwe improvisatoren op in hun spelersteam. Naast comedians natuurlijk. Bij de Emmy's vielen er dit jaar (2016) zelfs enorm veel improvisatieacteurs in de prijzen. Heel wat improvisatoren maken en spelen er namelijk in series die zeer succesvol zijn. En heel grappig uiteraard. Broad city, Key and Peele, Parks and Rec zijn maar enkele voorbeelden van series gemaakt door improvisatoren. 

Bepaalde improgroepen zijn daar ook zo populair dat ze hun eigen improtheater hebben waar je iedere dag van de week naar improshow kan gaan kijken: second city, UCB, Annoyance,.... Een week vooraf zijn de meeste shows daar steevast uitverkocht. Daarnaast is er vaak een school aan verbonden waar je een heel arsenaal lessen kan gaan volgen. Je betaalt er een stevige prijs voor want ze zijn zodanig succesvol dat ze voortdurend vol zitten. Dit is toch een heel andere situatie dan in België. Ook al is het positief dat er zoveel improgroepen bijkomen, geen enkele improgroep is voorlopig slachtoffer van zijn eigen succes met voortdurend uitverkochte zalen. Integendeel, voor de meeste vraagt het wel wat promo om mensen naar hun optredens te krijgen. Zelfs als zijn ze gratis. Of zelfs al heb je iets bekendere mensen in je midden zoals Bill Barberis (gekend van Thuis, speelt in Boterbrigade), Jeron Dewulf (gekend van foute vrienden, speelt bij de Improfeten), enz.... 

 Het is dus wel zeker zo dat een heel deel van de Belgische bevolking improtheater nog moet leren kennen en appreciëren. @ We kunnen alleen maar hopen dat met de groei aan improvisatiegroepen, de populariteit van improvisatie ook stijgt. Hoe we dat juist moeten doen, dat is niet meteen duidelijk. Vernieuwende en toffe optredens geven, goede opleidingen organiseren, en blijven spelen is al een begin. Hoop doet leven!

[compagnieamai]

Wie wordt er improvisatie-ambassadeur?

Wij, de improvisatoren uit Vlaanderen, wij zijn toch goed bezig?  Toch?   

Iedere grote stad heeft een aantal improvisatiegroepen, het ledenaantal van de meeste groepen groeit en als je wil kan je alle dagen naar improtheater gaan kijken. 

KLOPT als een bus.  Maar het kan nog altijd beter…

Hier knelt het schoentje voornamelijk. Je kan inderdaad alle dagen naar improvisatietheater gaan kijken, maarrrr….  het is moeilijk om nieuwe mensen aan te trekken.  Het ledenaantal van de nieuwe groepen stijgt, maarrrrr….. heel wat spelers spelen bij verschillende groepen, dus echt nieuw zijn die spelers niet.  En er zijn inderdaad verschillende improvisatiegroepen in elke stad, maarrrrr…. echt samenwerken doen die nog niet.         

(Het moet gezegd zijn: in Gent staat er ondertussen wel een gezamenlijk improfestival in de stijgers: het GIF.  En in Leuven had je Improovelicious die alle andere improgroepen uit Vlaanderen betrok. )

Je kan je uiteraard afvragen of het eigenlijk wel nodig is om een meer verscheiden publiek aan te trekken, meer mensen improvisatie te leren kennen en meer met de verschillende improvisatiegroepen samen te werken.   Zoals ik het zie is dit wel nodig.  Ik leg uit waarom.      

De meeste groepen maken op dezelfde manier reclame, ze richten zich via facebook op de improfans, familieleden, vrienden en mensen uit het circuit.  Buiten die comfortzone wordt er nauwelijks getreden.  Uiteraard wordt er ook geflyerd of worden er affiches gehangen, maar het is toch altijd koffiedik kijken of deze veel extra mensen aantrekken.  Het lijkt moeilijk om buiten de grenzen van de eigen vrienden- en kennissengroep te geraken.                 

We denken misschien dat we het doen, maar een facebookpagina richt zich uiteindelijk toch maar naar de mensen die je al kent.  Het gevoel dat toch meestal dezelfde mensen naar  improvisatietheatervoorstellingen komen blijft hangen. 

Als je bedenkt dat er een veelvoud aan theater- en muziekgroepen zijn die wel aan een verscheiden en groot publiek geraken en dat de meeste grote stand up comedyshows en musicals vrij snel uitverkocht zijn (ook al vragen ze letterlijk 50 € meer voor een ticket) dan kan het onmogelijk zo zijn dat er geen interesse is van de Vlaamse bevolking om te gaan kijken naar culturele optredens.  Akkoord, die producties hebben de luxe van BV’s in te kunnen schakelen en bovendien hebben ze vaak ook meer geld, maar als je de BV-spotters al niet meerekent dan blijft er nog een hele groep van mensen over die graag naar iets cultureels of theatraal gaan kijken. Al zijn het er al duizend die je kan overtuigen, plots zit ieder improvisatie-optreden vol. 

Wat heeft een improvisatiegroep in mijn ogen dus nodig?                        

Er moet de perceptie komen vanuit het publiek dat er iets waardevols wordt gebracht.  Wat we brengen moet met een zeker trots gebracht worden.              

We brengen als improvisatiegroepen toch een kostbaar iets aan: wat op het toneel verschijnt ziet je immers maar één keer in je leven en dan zie je het nooit meer terug.  Die ene geniale scène waar iedereen zich plat mee lacht, zie je nooit meer terug, die suggestie die leidt tot een ongelooflijk interessant verhaal die krijg je misschien ook nooit meer te horen. 

Dus met een zekere trots mogen we toch verkondigen dat improvisatietheater een exclusief product is.

Misschien moeten we het met z’n allen dan ook meer zo gaan behandelen. Dat bedoel ik met het opstellen van jezelf als ambassadeur.  Als improvisator heb je een prachtproduct in de aanbieding, a once in a lifetime experience, dat de moeite waard is en waarvoor mensen ook gerust wat moeite mogen doen. 

Op deze manier kunnen we de blijde boodschap misschien met vereende krachten verspreiden:

*Zorg dat wat je brengt exclusief aanvoelt.  Dat het niet aanvoelt als een repetitie voor een theaterstuk, maar als een improvisatietheater-voorstelling.  Ook als het doorgaat in een café, maar eveneens als je in een prachtige zaal speelt.  *Promoot ook improvisatietheater op momenten dat je niet speelt.  Je hoeft niet gewoon reclame te maken voor shows, je kan de boodschap helpen verspreiden dat improvisatie een fantastisch iets is door toffe teksten te delen, door leuke filmpjes te maken, enz….     *Ga op zoek naar vernieuwing.  Blijf niet hangen in je comfortzone, maar probeer eens een eigen improformat uit.  *Nodig eens mensen uit om improvisatie te spelen die er misschien in eerste instantie niets mee te maken hebben.  Een improslam organiseren kost geen moeite.  *Spreek de jeugd aan, leer hen het medium kennen.  Zij zijn de toekomst.  Je kan echt al vroeg beginnen met improvisatie.   *en last but not least: ga samenwerken met andere groepen.  Het hoeft geen strijd te zijn waarbij je elkaars publiek probeert weg te halen, of waarbij je de zeer goede spelers van andere groepen voor je eigen groep probeert te winnen.  Werk samen aan een positief beeld van improvisatie en versterk elkaar.  

[compagnieamai]

Talent of techniek: hoe een goede improvisator worden...

Het is een sluimerende kwestie binnen de improvisatiewereld in Vlaanderen. Hoe word je een goede improvisator: door het aanleren van allerhande technieken of door het cultiveren van het talent dat je reeds hebt. Die vraag is dubbel want uiteraard kan je met veel talent voor improviseren veel makkelijker technieken aanleren. Maar ik zag ook al menig getalenteerd improvisator terug in zijn schulp kruipen en niet meer 'presteren' door de nadruk op het aanleren van technieken... Moeilijk... De kunst van het improviseren is een vaardigheid die we allemaal sinds jongs af aan bezitten en ook lustig toepassen. Improviseren is namelijk net als spelen. En dat deden we toen we jong waren bijna allemaal. Wie herinnert zich nog de verhalen die spontaan ontstonden toen je nog met duplo, LEGO of barbiepoppen speelde. Vaak ontspon zich uit een simpele opzet van wat blokjes een ingewikkeld, uitgebreid en gedetailleerd verhaal dat zich nadien nooit kon herhalen. Geen enkel kind onthield het, niemand was voorbereid, maar leuk was het wel. En al spelenderwijs leerde je omgaan met anderen. Net als bij improvisatie. Vreemd genoeg stopt bijna iedereen met spelen vanaf een zekere leeftijd. Dan moet plotseling alles volgens de geijkte paden lopen. Behalve dan bij een paar enkelingen... Dat worden dan improvisatoren 😃 Improvisatietheater heeft zeer veel overeenkomsten met het spel van een kind. Het ontstaat spontaan vanuit 1 suggestie, je weet nooit echt waar het heen gaat, het loopt vast wanneer iemand koppig nee blijft zeggen, het is vaak leuk om naar te kijken en nog leuker om in mee te doen. Nu is de vraag of je voor dat improspel eigenlijk talent moet hebben, of eerder technieken moet aanleren. Een moeilijke vraag, waarover zeker wat verdeeldheid bestaat in het improlandschap, Sommige improgroepen focussen namelijk voornamelijk op het aanleren van allerhande improtechnieken. Anderen baseren zich louter op enkele basisregels maar kiezen ervoor om ze ook snel weer los te laten. De eerste methode leidt vaak tot heel secure en strakke scenes met een opbouw die lijkt geschreven te zijn op voorhand. Mooi om te zien maar het boet soms wat in op vlak van spontaniteit. De tweede methode leidt soms tot ongelooflijk hilarische scenes doordat nooit betreden paden en wonderlijke zijwegen verkend worden, maar het kan ook stranden in complete chaos zonder duidelijk verhaal. Een improgroep die beide methodes beheerst is misschien nog wel het interessantst te noemen, maar het is een delicaat evenwicht dat niet snel bereikt wordt... Vraag is wel of je met veel nadruk op techniek echt de essentie van improvisatietheater blijft bewaren: het durven maken van fouten en het maken van plezier. Het is namelijk dat wat zo entertainend kan zijn voor een publiek (Een onbevreesd zootje ongeregeld op het podium dat scènes laat vloeien uit slechts 1 suggestie) snel kan verdwijnen als er te veel focus ligt op techniek. De spontaniteit kan op een bepaald moment volledig verdwijnen doordat de angst om fouten te maken toch de overhand krijgt. En als een publiek angst voelt geniet het ook veel minder van het optreden. Ook al is het verhaal heel mooi gezet, kloppen de personages helemaal en wordt elk voorwerp dat gezet wordt supergoed gerespecteerd. Er blijft in die gevallen iets ontbreken... Heel wat gezelschappen kiezen er bovendien voor om na een minder geslaagd of zelfs na een zeer goed optreden alle scenes te analyseren op fouten. Terwijl de essentie van improvisatie net is dat je geen angst mag hebben om fouten te maken. Want wie hier schrik voor heeft is uiteindelijk niet meer in staat om spontaan te zijn. Het analyseren op fouten kan je zeker iets bijleren maar het kan je ook blokkeren... En angstig maken. Alweer delicaat dus. En ja, dat talent... Is dat nu het het belangrijkste? Volgens mij is talent voor improviseren het talent om je innerlijke kind boven te halen. En het talent om je niet bezig te houden met dingen die verkeerd zijn gegaan, maar in een soort trial and error de leukste en beste wegen te leren kennen. Het woord zegt het zelf: Trial and error - proberen en fouten maken. Een goede improspeler is iemand die fouten durft maken om hier uit bij te leren, maar niet op een rigide manier. Een goede improspeler probeert, faalt en geniet er nog van ook. En dat is een groot talent. En dat is ook wat het publiek graag ziet.

[compagnieamai]