Karina Ratajczyk

hdjsgfhjsdgfjhsgfhj

[karinaratajczyk-blog]

29.01.2016

Jechałam wczoraj pociągiem w towarzystwie Rosemary Polańskiego. Dyskretnie, choć łapczywie wpatrywałam się w jej migdałowe oczy, szare tęczówki ruchome od lektury jakichś uczelnianych materiałów. Miała pełne, ściągnięte usta i bardzo wąską żuchwę - nadawało jej to urody małej baronowej. Szalenie ciekawił mnie jej głos, ale nie zamierzała go używać - pomyślałam, by się odezwać, uświadomić urok tej osobliwej wymowności, lecz jakoś nie potrafiłam. Normą w tych miejscach jest cisza, niepisana zasada milczenia - przymusowo integrujemy się jako pospolita masa w wagonach, poczekalniach, autobusach, przystankach i peronach, skrupulatnie pilnując granic odrębności. Posyłamy sobie wzajem - czasem prawie dzikie - spojrzenia istot niepodległych i samotnych. Głos zabrany jest głosem wariata, czyni niewygodnym narażanie wszystkich na inwazyjne dźwięki. Ciągnęłam więc milczący dialog z moją Rosemary, rozśmieszyłam ją raz, wciąż podziwiałam ciepłe rumieńce jej policzków. Przegadałyśmy tak całą drogę do Rawicza, a potem, znużona, przysnęłam z obrazem tych szarych oczu w pejzażu lasów i zimy. Bywaj, Rose. Miło było Cię poznać.

[karinaratajczyk-blog]

14.04.2016

Przepadłam z Rojkiem w melancholijnym przyjmowaniu mokrych pejzaży zza okna. Zauważyłam, że naprzeciw siedzi znany mi już z innych podróży mężczyzna; młody, po trzydziestce, przystojny – ale bez przesady. Za pierwszym razem, już kiedyś, zaprezentował się zaśmiewaniem przy jakiejś - prawdopodobnie wciągającej - lekturze, podczas konsumowania chleba z żurawiną i kozim serem; pamiętam jak smacznie jadł, mocno wygryzając kolejne kęsy, wygłodniały, zapewne po całodziennym dniu pracy. Potem mijaliśmy się w codziennych wojażach jeszcze parę razy – zawsze sprawiał wrażenie inteligentnego.

Mogłam mu się spokojnie przyglądać, bo słuchając muzyki, zamykał oczy z błogim wyrazem twarzy. Wyglądał, jakby bardzo się odprężał, a przecież jechaliśmy dosyć ciasno upchani w szynobusie nie znoszącym przeżywania najmniejszego objawu katharsis. Jego usta pozostawały w delikatnym uśmiechu, czasem chyba coś nucił, albo mówił do siebie. Wyrażał niejednoznacznie dobrą energię, rażącą kontrę dla moich szklanych oczu – uległam Lindzie i znów milcząco, w dekadenckiej atmosferze zgadzałam się: nigdy nie będzie takiego lata, takiej musztardy i tego wszystkiego... (przy czym uświadomiłam sobie, w jak szarlatański sposób Świetlicki rzucał uroki, czym poszkodował polskich piłkarzy na całe dekady - choć osobiście, wzrusza mnie to niewiele). Warto dodać, że o wrażliwiej rozwinięty intelekt tego mężczyzny podejrzewałam go przez spojrzenie, które ni mniej, ni więcej, dawało poczucie ufności.

Istnieją oczy, które coś opowiadają. Prawie krzyczą. Jak ozdobne, szkliste szkatułki, trzymające w sobie cienie historii. Okno duszy. Nie bałam się więc szukać z nim kontaktu wzrokowego, zachęcona tym, jak bardzo do mnie mówi - ciszą nieznajomego.

Niektóre oczy są jednak nieme. Bo bolesne, zahukane lub po prostu zdradzają głęboki debilizm i inne niegodziwości, z bardziej wymownym charakterem. Które ostrzegają, zwiastują obcość i nietykalność – takie wyszepczą beznamiętnie tylko najgorsze przekleństwa, i tak niezrozumiałe, więc lepiej się wycofać i więcej z nimi nie spotykać. Spojrzenia szaleńców, emocjonalnych trucheł, zimnych oprawców rzeczywistości, subtelnych zbrodniarzy myśli, kreatorów permanentnego gniewu...

Matka powtarzała mi ładnych parę lat temu: płacz, płacz, będziesz miała piękne oczy. Więc płakałam; długo, często, żywotnie i w skupieniu. Ktoś powiedział o nich kiedyś: mistyczne. Zdarzyło się też: cielęce. Zatem zajechaliśmy wspólnie: ja z Ciechowskim, z krowimi oczami szamanki, i on - bez kanapki z kozim serem... oboje, jakby nierówno przekonani o słuszności tego czwartku.

Deszcz padał. I wszystko padało.

[karinaratajczyk-blog]

04.08.2016

Autobus przystanął w palącej plamie światła. Wyszłyśmy – obywatelki codziennego mirażu. Całkiem przypadkiem, tak naturalnie, przemierzałyśmy bruk w zgodnej linii kołyszących się bioder. Orędowniczki spokojnego poranka. Szłyśmy rytmicznym krokiem, ulicą Świętego Mikołaja, odprowadzane orszakiem męskich spojrzeń. Rewia bieli, różu, czerni, zapachów, bladych lub barwnych policzków, smukłych lub korpulentnych nóg. Echo obcasów niosło się po murach, aż dotarłszy do przykościelnego bulwaru rozczłonkowała się nasza miejska mistyczność. Każda zniknęła w swoich stronach, a po pielgrzymce w zmowie milczenia – nie było już śladu. Rynek omdlewał w objęciach słońca.

Dzień dobry.

[karinaratajczyk-blog]

30.10.2016

Zatem ruszyliśmy, nieco wychłodzeni, z przewietrzonymi głowami, spoglądając prawie sennie zza okna autobusu, gdzie miasto rozlewało się ze światłami miejskich latarni w migoczące pasma, urywki, kawałeczki. Było nas mało, zapowiadało się więc na cichą wieczorną wycieczkę powrotną. Antoś siedział milcząco między nami, zadumany całkiem w tej osobliwej atmosferze i tylko warkot silnika nieznacznie przerywał poczucie powolnej medytacji.

- Spójrz, Antoś - szeptałam - z tego przystanku możesz dojechać do naszego domu. Widzisz?

Nie wiem, czy spojrzał, Radosław pokręcił za to głową z niewiadomych przyczyn.

- A tu... wjeżdżamy na most - ciągnęłam - Zobacz, jaka wielka woda!

Antoś zasępił się w obliczu przejmująco ciemnej rzeki o niewyraźnych granicach, współtkwiących w równie ciemnym horyzoncie, na który spoglądaliśmy razem, jakby wyczekująco.

- Tak. Wielka woda. Nie mógłbyś w niej nawet popływać. Przecież nie masz rączek ani nóżek, od razu byś spadł na dno!... Opadłbyś, Antoś.

Antoś odpowiedział ciszą, jak to ananas. Radek parsknął, ja ziewnęłam. Zostały jeszcze dwa przystanki...

[karinaratajczyk-blog]

07.12.2016

Niedziela. Godzina śródobiadowa. Zapach rosołu wędruje z parteru w głąb domu, po schodach, na piętro, do pokojów...

Pakuję ostatnią część wyprawki (wcześniej przybyłam z maminą). Każda wolna kieszeń jest dobra, by wepchnąć suchą krakowską, a może jeszcze jakiś przecier się zmieści. „Zatańczysz ze mną jeszcze raz, ostatni raz” - rzęzi stare radio; chwytam babcię za dłonie, tańczymy razem w zimowych kurtkach, parkietem wiatrołap dwa na dwa – ledwo co, przyniosłyśmy słoiki z piwnicy. Obkręcam partnerkę i wtem – babcia zbladła i zamarła, a ja razem z nią. Popatrzyłam pytająco.

Przecież jest adwent – prawie wyszeptała i daję słowo, gdzieś chyba strzelił wtedy piorun.

Wpatrywałyśmy się w siebie długim milczeniem... i zgodnym ruchem, znów zaczęłyśmy tańczyć - piruetami, ukłonami, wciąż trzymając się za ręce; ja, w radosnej rozpaczy, bo czeka mnie przecież dźwiganie tony jedzenia (plus minus 100kg, przez góry i doliny), a babcia, ten mój kochany Patrick Swayze, jako niezlękniony światoburca, karmicielka duszy i żołądka, a ponad wszystko – wielbicielka drobnych uciech.

Czego się nie robi po rosole... I z miłości do ogórków?

[karinaratajczyk-blog]

20.01.2017

Do autobusu wbiega istota o ślicznie okrągłych policzkach. Uśmiecha się wdzięcznie, przerywając moje próby nauki – patrzę na nią znad kartki i wtem, wszystko się rozmywa.

Spiritus movens... homo homini lupus...

errare humanum est...

de gustibus non est disputandum…

Kartka bezwiednie wysuwa się z mej ręki, jej chaotycznemu lotowi ku podłodze towarzyszy intensyfikacja detali; jeszcze chwilę temu trzymałam się obręczy, która wypłynęła spod mojego uścisku swobodnie, a wtórował jej w tym cały autobusowy stelaż – żółć była bardziej żółta, stęchlizna bardziej znośna niż podła. Przeniosłam wzrok z rumianych policzków przed siebie - w dosyć ciasnym kadrze migały elementy miejskiej scenerii; chodnik z płyt, czerwone cegły, sygnalizacja świetlna, pies okrakiem na trawie w zamiarze zrobienia kupy, starzec z białymi włosami, budka przystankowa z sępiącymi za swoim kursem ludźmi...

Czuję lekkie uniesienie – to nie ja się w sobie wznoszę, to mój fizyczny lot. Przenikam przez dach jak przez wodę, pozostałość obręczy żółtą mgiełką rozpływa się w mojej dłoni – jej migoczące resztki zostają za mną delikatną smugą.

Z wysoka widzę tramwajowe nitki, brudne dachówki. Dostrzegam swoją kamienicę – wróble przy daszku znów daremnie czekają na chleb. Sklep podsikuje bezdomny, 116 ma opóźnienie.

Przelatuje przeze mnie stado gęsi; wpadają do brzucha raz po raz, wydostają się sprawnym machnięciem skrzydeł, inne łagodnie przebijają żebra, lecą skupione i z trudem, ich pióra pachną jakąś surową częścią świata.

Wzlatuję jak pękaty balonik, kawałki chmur lepią się do brwi, czubków palców i do końców włosów. To już widok na kanał Sueski, na Kopenhagę: gdzie tato? Gdzie jesteś? Nie widać, powietrze już zbyt rozrzedzone, już mnie łaskocze kosmiczny eter. Ostatnia kwadra księżyca, wszystko w nieprzeniknionym spokoju, w cichym napięciu – w blasku głębokiej ciemności.

Chyba kichnę.

Nie, nie kichnę.

Znów trzymam kartkę w dłoni – wcale nie wypadła, to był artystyczny zabieg. Obręcze na miejscu, autobus rzęzi swoistymi dźwiękami, szyby drżą...

[karinaratajczyk-blog]

31.10.2010

wieżyczki kościelne, wygięte w pół

ze starości, drętwieją tak - jesień...

i czy ktoś zauważy

ten rudy półświatek? - to las,

dziczejąca mogiła.

ten nagrobek - jak tarcza,

ta rozmyta powierzchnia

milionem łez,

letargiem niebożym,

by wskrzesić namiastkę zgubionych fantazji

o nieśmiertelności i

spokojnym śnie...

(wiersz opublikowany w tygodniku Angora w 2011 roku)

[karinaratajczyk-blog]

Nastało takie popołudnie

kiedy drzewa pnąc się

sensualnym drżeniem

w puchnącej liśćmi aurze zwartymi rzędami

przez rozchwiane gałęzie puszczają

pożywny

pachnący wiatr

za łydami brzóz - spójrz tylko

migoce

witalna źrenica lasu

zamknięta w popłoch

w barwę pól

surowych

zaległszy

wśród wilgoci ziemi

czatuje sarnia sierota

przytula je czule paproć

niech nie płacze

niech

nie tęskni

sroka świdruje

jej lot

zatacza szersze kręgi

w liściach

i piórach

porzuca pytanie

(wiersz deklamowany w audycji poznańskiego Radia Merkury w 2016 roku)

[karinaratajczyk-blog]

Umarli

Miałam całkiem dobry wstęp do swoich przemyślań, niemal alokucję, ale podczas gdy tak swobodnie jesienny, rześki wieczór wlał mi w głowę pewien wymownie narzucający się obraz, równie prędko straciłam go, opuszczając zatłoczony przystanek i jadąc do domu w lekko ospałym transie wędrownika.

Wydaje mi się, że rozważałam o dyniach i ich uroczej świetlistości w nastałym okresie. To całkiem przyjemna ozdoba, te warzywne lampiony na gankach, w ogródkach, choć z reguły przedstawiają tylko kwaśne wyrazy, straszące miny, grymas ala wyrostek robaczkowy.

Poczułam dziś zapach cmentarza w środku miasta - jakby chmura rozgrzanej woni października wydostała się znad swojej jedynej strefy i sięgnęła aurą, niby to dla przypomnienia. Świece i kwiaty kupowane na potęgę, miasto tętni ludzkimi nitkami ciągnącymi się chodnik za chodnikiem, wszędzie zjeżdżające się rodziny, ogólna nerwowość. A to wszystko... wasze Święto Zmarłych.

Widzę ich codzienne.

Chodzą, uśpieni,

z zapadłymi spojrzeniami, chudymi myślami, wątłym duchem - hordy niestrudzonych. Czasem oszczędny uśmiech, częściej twarz moralnego zbiega. Zrównani do koloru uciszenia, dumni przedstawiciele konsumpcyjnej masy jakiejś tam dozy człowieczeństwa. Siostry, bracia - żywotne, rozkładające się truchła, wzgardzone, szukają języka miłości. Spoglądam im w oczy i przeglądam się z niepokojem. Wolałabym, bardzo, stać po drugiej stronie barykady... ale sama często chciałabym być cieplejsza.

Kto umrze zanim umrze, nie umiera gdy umiera.

I tylko skrywana nadzieja, by nie zostać żywcem pogrzebanym.

[karinaratajczyk-blog]

prawieDramat pt.: „Na Piłsudskiego, czyli pokolenia w porze Familiady”

Dręczyciel Anieli: Aniela!

Dręczyciel Anieli: Anielaaaaaa!

[Niedziela stoi skondensowanym letargiem. Msze odbyte, sakramentalne i w Tesko. Plac przecinają wonie obiadowe; to rosół z parteru, to schabowe z trzeciego, gdzieś już kipi woda z ziemniaków. Niebezpieczna pora dla dziecięcych dywizji. Piasek jeszcze nie wszędzie zruszony, bazy nie sforsowane, nie strzelono koślawego gola do domniemanej bramki.]

Dręczyciel Anieli: Anielaaaaaaa!

Dręczyciel Anieli: ANIELA! DO! DOMUUU!

[Zwarły się nerwowo szeregi taktyczne, w orężu grabki (istnieją!) i rolki, w cień toczy się piłka. W dali, na deszczowym froncie jakby gęściej, choć tu, słońce leniwe i zaprzysiężone. Owadzi zwiadowcy w wojennych lotach zdają pośpieszne raporty; przemycają wiosnę, wyszeptują światło, skrzydełka im drżą, czułki wibrują.]

Uparty Dręczyciel Anieli: DO DOMUUUUU!

[NIE! – zadźwięczało słodko i groźnie, to najmężniejszy oficer korpusu. Aniela nie skończyła przedsięwziętych działań, jeszcze na jej twarzy grymas operacji. Skonsternowane drzewa wypuszczają pąki, pod altaną, w ciepłej plamie, kot spełnia śpiącą wartę.]

Dręczyciel Anieli [natarcie]: Ale TERAZ!

Najmężniejsza Aniela [odpór]: NIE TERAZ!

[Dręczyciel Anieli – złowieszczy głęboki wdech]

Dręczyciel Anieli: TAAAAAAAATOOOOOO...

[I stało się.

W miłości i na wojnie wszystkie chwyty dozwolone. Ptaki przećwierkują w eter klęskę, nieuczciwa batalia na dziecięcą nieważkość, bierzemy jeńców i hulajnogi. Aniela przegrana, kabel w rodzinie (!), lecz nie wezmą jej żywcem. Choćby zupa, choćby pierogi. Jeszcze się zmierzy z obliczem kotleta, jego skwiercząca surowość obnaży stratę wolności, tej nietomnej cukierkowej swobody, chwil frapujących arcyrzeczy i spraw – poniemieckie kamienice przyjęły sceny tych rytualnych skazań, zmiękczyły je w zapętlonym echo rozczarowania. Aniela na czele poległych, Aniela legenda, Aniela wraz z łopatką w małej, gniewnej rączce.

Koniec buntu pustych żołądków, karłowickie dzieci, do reszty, pojmane.

Na Piłsudskiego popołudnie, już tylko brzęki sztućców.]