De Kronieken van de Westhoek

[kronieken]

Ik ben van Niepoort

Stilaan verzwakt het centraal gezag van de Romeinen. Vreemde volkeren vallen de grenzen aan van het ooit zo sterke Romeinse rijk. En tot overmaat van ramp krijgt onze kustbevolking af te rekenen met een reeks omvangrijke overstromingen. Al rond 240 zien de Romeinen zich genoodzaakt hun vlootstation te Arentsburg, tussen Maas en Rijn, te ontruimen. En dat betekent meteen het einde van de Classis…

Ik ben van Niepoort

[kronieken]

De derde plaag

13 juli 1647. Na een beleg van acht dagen geeft Diksmuide zich over. De bevelhebber van de Fransen laat de stad direct versterken, een reden te meer om de kasselrij van Veurne af te lopen om overal bomen te kappen die ze nodig hebben voor de palissaden van hun nieuwe verovering. De natuurschade is aanzienlijk. Vooral langs de Ijzer. Ze gebruiken de rivier om de boomstammen mee te voeren. De…

De derde plaag

[kronieken]

Hulp voor Jan zonder Vrees

De jaerboeken van Veurne tonen niet de minste aandacht voor de dood van hertog Filips de Stoute in 1404 en springen in één ruk naar het gezegende jaar 1410. De geesteszieke Franse koning Charles VI is niet in staat om zijn land te regeren en Jan zonder Vrees, zijn belangrijkste vazal, wil dat in zijn plaats doen. Ik heb de hele periode al eerder beschreven in een ander hoofdstuk en ik ben toch…

Hulp voor Jan zonder Vrees

[kronieken]

De zonen van graaf Boudewijn II

Koning Karel wil Boudewijn een lesje leren en trekt met een Frans leger op naar Atrecht, dat veroverd wordt op de Vlamingen. Boudewijn moet zich onderwerpen en verliest daarbij het graafschap Artois met zijn rijke Sint-Vaast abdij. Het is overduidelijk dat Boudewijn II er op vijftien jaar tijd in geslaagd is om zijn koninkrijk Vlaanderen op de kaart te zetten. De cocktail die hij hiervoor heeft…

De zonen van graaf Boudewijn II

[kronieken]

Wat nu, Maria van Bourgondië?

Januari 1477. Karel de Stoute is gesneuveld. Alle ogen zijn nu natuurlijk gericht op Maria van Bourgondië, Karels enige dochter en erfgename van Vlaanderen, Holland, Henegouwen, Brabant en Bourgondië. Ze moet nog 20 jaar worden volgende maand. Het onervaren meisje zit in diepe shit. Het leger is vernield, de schatkist leeg en het ongenoegen van het volk zit diep. De mensen hebben het moeilijk…

Wat nu, Maria van Bourgondië?

[kronieken]

Dinsdag en woensdag

Dinsdag. ‘Dingsdag’, ‘Desdag’, ‘Disdag’, ‘Dissedag’, ‘Dienstag’, ‘Tuesday’, ‘Tisdag’, ‘Tirsdag’. ‘Tuissonsdag’. De grote dag van Tyr, de god van de overwinning en de gerechtigheid. Ooit beweerden onze voorouders dat deze dag opgedragen werd aan ‘Dyssen’, anderen brachten hem in relatie met ‘Tuisco’, de god die op aarde geboren was en de vader geacht werd van al de Germanen. In zijn naam zien…

Dinsdag en woensdag

[kronieken]

De zee van Ruthenen

Het verhaal wordt voor het eerst pikant als de namen van de vertrekkers bekend raken. Eerst is er Turguncius die met zijn aanhangers vertrekt naar een regio waar hij een stad sticht met de naam Tongeren. Torgotus en Troyades, de zonen van Troyrus, worden verdreven van Sicambren en belanden aan de Rijn waar ze de stad Bonn optrekken. Maar de broers vallen in ruzie waarop Troyades er van onder…

De zee van Ruthenen

[kronieken]

Het graafschap bestaat niet meer

Tijdens de wapenstilstand wordt het duidelijk dat Rome een bemiddelingspoging is gestart maar uiteindelijk zelf zal beslissen over de toekomst van Vlaanderen. De bal komt in het kamp te liggen van scheidsrechterpaus Bonifatius VIII die vooral welwillend staat tegenover Filips de Schone. Die Bonifatius is pas 3 jaar paus nadat hij zijn voorganger Celestinus in de gevangenis had laten gooien.…

Het graafschap bestaat niet meer

[kronieken]

In de greep van Farnese

4 augustus 1583. Het is de Walen menens met hun beleg. We hebben hier heel lang voor gevreesd en nu is het plots realiteit. De nieuwsgierigheid van gisteren heeft plaats gemaakt voor een knagend gevoel dat er nu toch wel groot onheil boven onze hoofden hangt. Het is een heldere morgen en we kunnen de belegeraars perfect zien in de verte. Het merendeel ervan bevindt zich in de zone tussen de…

In de greep van Farnese

[kronieken]

Historie van Belgis

Ik maak kennis met geschiedschrijver Marcus van Vaernewyck. Een Gentenaar die het tussen 1518 en 1569 schopt tot bestuurder in zijn thuisstad en daar het enigszins bevreemdende manuscript ‘Historie van Belgis’ neerschrijft. Een lokale uitgever drukt de handschriften in 1829 en heeft het over een poëtische roman. Ik deel aanvankelijk die mening: zijn teksten zijn zuivere fantasie. Maar is dit…

Historie van Belgis

[kronieken]

Tweespalt in Vlaanderen

Halle. Op 27 april van het jaar 1404 sterft graaf Filips de Stoutmoedige. De Bourgondische stamvader die we kennen als Filips de Stoute, heeft de leeftijd van 62 bereikt. Een jaar eerder is er een geschil ontstaan tussen de goede lieden van Ieper en Jan van den Kerchove, de baljuw. Voor alle duidelijkheid: we bevinden ons opnieuw in de kronieken van Jan van Dixmude. Van den Kerchove heeft…

Tweespalt in Vlaanderen

[kronieken]

De eerste graven van Vlaanderen

Rond het jaar 420 zijn de Salische Franken onder leiding van hun koning Pharamond onze regionen binnengevallen. In 428, na het overlijden van Pharamond, wordt de unie van de Belgen met de Franken voltrokken. Zijn opvolgers Clodion, Meroveus en Childerik en Clovis zullen uiteindelijk de ooit zo machtige Romeinen helemaal uit onze contreien verdrijven. In 496 wordt Clovis te Reims gedoopt tot…

De eerste graven van Vlaanderen

[kronieken]

Het nieuwe volk

De jaren 500 zijn zo goed als onbekend voor de meesten onder ons. Dat geldt uiteraard ook voor mezelf. De Romeinse periode is definitief achter de rug en de Franken zijn aan zet. Ze zullen Frankrijk en Vlaanderen op de kaart zetten. Ik ben ervan overtuigd dat Vlaanderen een kind is van het Frankenrijk, een logische evolutie van wat ooit begonnen is nadat de Germanen West-Europa hebben ingepalmd.…

Het nieuwe volk

[kronieken]

Een hopeloze situatie voor Brugge

15 april 1437. Terwijl de situatie wat onduidelijk is in Brugge breekt nu oproer uit in Gent. De Gentenaars die het beleg van Calais hebben getorpedeerd zijn nog altijd kop van jut bij hun stadsbestuur. De rebellie focust zich op twee spilfiguren die indertijd blijkbaar enkele valse argumenten gebruikt hebben om het beleg te verlaten. Jacob De Zaghere en Ghijsbrecht Pateel bekopen dat nu met hun…

Een hopeloze situatie voor Brugge

[kronieken]

Carmagnolen in de Westhoek

Menen staat nu toch weer onder het gezag van de Oostenrijkers. Op 15 september komt de hertog van York naar hier om zijn hoofdkamp te installeren. Diezelfde dag vallen de Carmagnolen binnen in Veurne waar slechts een kleine afdeling Engelsen belast is met de bewaking van de voorraad en het krijgstuig. De Franse aanval is een drieste gebeurtenis. Ze roven al de magazijnen van de Engelse legers,…

Carmagnolen in de Westhoek

[kronieken]

De figuur van Willem van Lo

Een van mijn favoriete onderwerpen in de ‘Kronieken van de Westhoek’ is ongetwijfeld de legendarische moord op graaf Karel de Goede. Het illustere jaar 1127. Een van de hoofdrolspelers van die dagen is daarbij de figuur van Willem van Lo. De burggraaf van Ieper. Hoewel hij officieel nooit die functie bekleed heeft als ik er de Ieperse archieven op napluis. Na de aanslag op Karel probeert Willem…

De figuur van Willem van Lo

[kronieken]

Het gehucht Dicasmutha

Diksmuide. Ijzer. Noordzee. Pagus Iseretius. Het oord raakt duizend jaar terug stilaan bekend als ‘Dicasmutha’, ‘Dicasmut’, ‘Dicimuda’, ‘Diquemude’, ‘Disquemue’, ‘Dicimut’. Uiteindelijk wordt het ‘Dixmude’. Pas veel later zullen de mensen spreken over ‘Diksmuide’. Maar daar zijn we nog lang niet aangekomen. In de tiende eeuw is Dicasmutha eigenlijk niet veel meer dan gehucht met een kapel die…

Het gehucht Dicasmutha