Os mae gen i Twitter... Ydy hwnna yn golygu fy mod i’n newyddiadurwr?: Effaith y cyfryngau cymdeithasol ar y newyddion.
Sut ydych chi yn derbyn eich newyddion? Mae gwahanol ddatblygiadau yn y byd cyfryngol wedi creu nifer o newidiadau yn y ffordd mae newyddion yn cyrraedd y bobl. Mae hyn wedi creu nifer o sialensiau i’r cyfryngau print, ac wedi cael nifer fawr o bobl i feddwl a oes yna ddyfodol iddo?
“News, as we have known it for many years, has no natural right to exist if it cannot pay its way in a capitalist economy.”
-Freedman, D. 2010 (Tud 35)
“Simply put, if cable and satellite broadcasting, as well as the internet, had come along first, newspapers as we know them probably would never have existed”
-Freedman, D. 2010 (Tud 36, yn dyfynnu Buffett, 2007)
Mae Freedman yn y ddau ddyfyniad uchod yn cymharu sefyllfa'r papurau newyddion, (a hefyd newyddion ar y cyd), yn ôl ei pherthynas gyda’r byd gwleidyddol, a’r byd technegol. Mae e’n dyfynnu Buffett sydd yn dweud ni fyddau’r papurau wedi bodoli fel y maen nhw petai’r cyfryngau eraill wedi dod yn gyntaf. Mae e’n gwneud hyn yn y llyfr New Media, Old News: Journalism and Democracy in the Digital Age gan Natalie Fenton. Mae hyn felly yn cwestiynu pwrpas, a phwysigrwydd y papurau newydd. Rwy’n bwriadu esbonio beth sydd wedi digwydd i roi'r papurau newydd mewn i’r sefyllfa yma, a beth mae hynny yn gwneud i’r ffordd rydym yn derbyn ein newyddion dyddiau yma.
Datblygiad y cyfryngau, a’i pherthynas gyda newyddion
Ar ddechrau'r ugeinfed ganrif, y papurau newyddion oedd y brif ffordd byddau unrhyw un yn clywed am unrhyw newyddion yn y byd. Ers hynny, mae'r papurau wedi goroesi nifer o ddatblygiadau yn y cyfryngau, yn bennaf dyfodiad y radio, yna dyfodiad y teledu, a hefyd dyfodiad y We. Oherwydd y gystadleuaeth enfawr, mae cwymp mawr wedi bod yn y niferoedd sy’n darllen y papurau newydd yn gyson.
Mae'r ffigyrau yn profi fod y papurau llawer llai poblogaidd ers dyfodiad y We, ond serch hynny mae hefyd angen cofio fod y diwydiant print wedi goroesi nifer o ddatblygiadau enfawr yn y byd cyfryngol, ac maen nhw dal i fod yma heddiw, er yr holl sialensiau.
Nawr, sialens fwyaf y papurau yw delio gyda thyfiant y cyfryngau cymdeithasol. Mae'r cyfryngau cymdeithasol wedi cael effaith mawr ar y cyfryngau i gyd, ar sail cyfranogiad y gynulleidfa. Mae'r cyfryngau cymdeithasol (megis Facebook a Twitter) yn golygu dydyn ni ddim yn grŵp enfawr goddefol rhagor, rydym lawer yn fwy rhyngweithiol ac ynghlwm gyda chynyrchiadau.
“People are creators, but only within carefully limited circumstances- most people cannot draw, but everyone can colour inside the lines.”
-Koster, R. 2013 (Tud 157)
Mae Koster yn son fod y cyfryngau newydd yn ein hannog i greu, ond o fewn ffiniau'r cyfrwng. Mae hyn wedi ei gymryd o’r llyfr Spreadable Media: Creating Value and Meaning in a Networked Culture gan Henry Jenkins, Sam Ford a Joshua Green, mae erthyglau tebyg ar ei wefan nhw Spreadable Media hefyd.
Pa effeithiau ydy'r cyfryngau cymdeithasol yn cael ar y byd newyddion?
Mae hyn yn golygu fod yna gyfryngau sydd yn gyflymach na erioed am gael y newyddion diweddaraf yn gyhoeddus. Mae naws anffurfiol y cyfryngau cymdeithasol yn golygu fod pobl yn gallu rhannu straeon yn syth, heb orfod oedi am gywirdeb a manylder. Gan fod y cyfryngau cymdeithasol ar gael i unrhyw un, mae unrhyw un yn gallu rhannu newyddion. Mae'r “smartphone” hefyd yn golygu does dim angen aros i fod ar gyfrifiadur tu ôl ddesg, gall stori cael ei rhoi ar lein eiliadau ar ôl iddo ddigwydd.
Cyfweliad gyda Jacob Ellis, llywydd yr undeb ym Mrifysgol Aberystwyth:
https://www.youtube.com/watch?v=oDf17Dtw7C8&feature=youtu.be
Yn y cyfweliad uchod, fe ddysgais sut mae hyn yn gallu fod yn ddefnyddiol yn y byd gwaith. Mae Jacob Dafydd Ellis yn llywydd ar undeb y myfyrwyr ym mhrifysgol Aberystwyth. Mae Jacob yn son yn y cyfweliad ei fod yn cael ei annog i ddefnyddio'r cyfryngau i gyd fel rhan o’i swydd, ac mae pob cyfrwng yn addas at wahanol fath o newyddion. Serch hynny, mae e hefyd yn esbonio fod nhw fel undeb yn defnyddio mwy o’r cyfryngau cymdeithasol i rannu newyddion ei hun, ac roedd dau brif reswm am hyn. Un, oedd ei fod nhw yn gwybod fod y rhan helaeth o’r myfyrwyr yn defnyddio'r cyfryngau cymdeithasol, ac felly mae e’n blatfform sydd yn cyrraedd y cyhoedd yn gyflym iawn. Yr ail brif reswm oedd bod y cyfryngau cymdeithasol hefyd yn annog ymatebion, ac felly maent yn gwneud e’n haws i fyfyrwyr cysylltu yn ôl iddyn nhw gyda sylw ar unrhyw newyddion.
Mae dylanwad y cyfryngau cymdeithasol ar gyfranogiad y cyhoedd o fewn y diwydiant newyddion yn golygu fod gwaith newyddiadurwr proffesiynol llawer mwy cystadleuol. Mae'r cyfryngau wedi cael ei wneud yn fyd llawer fwy cyhoeddus sydd yn annog ymatebion gan y cyhoedd. Mae hyn yn golygu fod hyd yn oed fwy o bwyslais ar gyflymdra yn y diwydiant. Yr hyn sydd yn gwahaniaethu'r newyddiadurwyr amatur, i’r newyddiadurwyr gorau yw nifer o gysylltiadau defnyddiol. Mae Angela Phillips yn crybwyll pwysigrwydd adnabod pobl bwysig yn y llyfr New Media, Old News: Journalism and Democracy in the Digital Age;
“It is clear that the more important a reporter is, the more likely it is that they will have direct contact, via email and mobile phone with key sources. An experienced general reporter on a national newspaper will get 50 or 60 emails each day, most from PR companies. More junior reporters will have to spend time phoning around and asking for press releases- or checking organization websites in the hope that they have been published online.”
-Phillips, A. 2009 (Tud 94)
Mae'r gair “Canibalization” yn cyfeirio ato'r effaith mae'r pwysau yma ar gyflymdra wedi cael ar y newyddiadurwyr yn y diwydiant. Mae'r gair yn golygu cymryd deunydd pobl eraill, gan gymharu’r byd newyddion fel byd anifeilaidd iawn.
“What seems to be a rather more salient trend is direct cannibalization of copy. The ‘pack behaviour’ in which journalists are anxiously looking over their shoulders to make sure they are not falling behind (or moving too far ahead) of their rivals.”
-Phillips, A. 2009 (Tud 95)
Mae gramadeg effeithiol Phillips yn y dyfyniad uchod yn pwysleisio pa mor gystadleuol a greulon mae'r diwydiant, ac mae llawer o hynny oherwydd y gystadleuaeth fawr gan y cyfryngau cymdeithasol. Penderfynais fod hyn yn amser da i ystyried, sut mae'r diwydiant print wedi parhau hyd heddiw, er bod gymaint yn ei erbyn? Fe wnes i benderfynu cynnal cyfweliad trwy Facebook i olygydd papur newydd y myfyrwyr yn Aberystwyth, sef y Courier.
Cyfweliad Facebook gyda Katie Saint.
“I think people have a lot of trust in newspapers that they don't necessarily have in the internet. Anyone can write an article on the internet, so people are a lot more sceptical about websites and the validity of them. There aren't that many newspapers so their word still seems to carry more weight and respect with people, generally speaking.”
-Saint, K. (2014, mewn cyfweliad dros Facebook gyda Blayney, C.)
Fe wnaeth Saint son am yr ochr negyddol i gyhoeddusrwydd y We. Gan ei fod yn blatfform i unrhyw un i greu cynnyrch arno, mae yna gwestiynau yn codi am gywirdeb y cynnwys yna. Mae Saint yn credu fod gan y cyhoedd llawer fwy o ymddiriedolaeth yn y papurau newydd, a dyna sydd wedi cael y papurau newydd i oroesi hyd yma. Mae Alex S Jones yn cefnogi'r geiriau yma yn ei llyfr Losing the News: The Future of the News That Feeds Democracy. Mae Jones hefyd yn credu fod gan y cyhoedd fwy o barch tuag at y papurau newydd, ac mae Jones yn credu fod hyn yn bwysig iawn i gofio pan rydym yn ystyried dyfodol y diwydiant.
“The great problem for the nation’s newspapers is not whether they can save themselves, but whether they can do so without losing their meaningful public service mission.”
Jones, A, S. 2009 (Tud 153)
Yn ôl Jones, dyw goroesi ei hun ddim yn gymaint o broblem, ond yn hytrach goroesi heb golli ystyr a phwrpas y papur sydd yn anodd.
A gall y papurau newydd gymryd mantais o’r we, a’r cyfryngau cymdeithasol?
Yn y cyfweliad gyda Katie Saint, fe ddysgais am y ffyrdd maen nhw gyda'r Courier wedi cymryd mantais o’r cyfryngau cymdeithasol. (Gweler yr atodiad yn y bennod ddiwethaf). Mae'r cyfryngau cymdeithasol yn gweithio fel ffordd o hysbysebu effeithiol, gan ei fod yn blatfform mor gyhoeddus. Mae'r cyfryngau cymdeithasol hefyd yn blatfform arbennig i rannu dolennu i wefannau neu erthyglau eraill. Mae hyn hefyd yn gweithio fel fodd o hysbysebi gan ei fod yn rhoi rhagflas o stori o flaen bobl, sydd yn ei annog i ddarllen fwy. Yn ôl Alex S Jones, mae angen i’r papurau fod yn agored i newidiadau, a bod hyn yn beth arferol yn y byd newyddion ar y cyd;
“In a frenzy of change, every sector of the traditional news media has been trying to solve the riddle of how to remain solvent and relevant. There have been many “new media” moments for news, when some new technology came along and overturned what had been the accepted way of doing things.”
-Jones, A, S. 2009 (Tud 177)
Mae yna gysylltiad cryf felly rhwng y platfformau newyddion, a datblygiadau technolegol. Mae Jones yn pwysleisio fod angen i ni sylweddoli fod hyn yn naturiol, ac mae technoleg o hyd yn effeithio'r hyn rydym yn meddwl yw'r “ffordd draddodiadol” o dderbyn y newyddion. Mae technoleg yn datblygu o hyd, ac yn newid ein syniad o blatfform traddodiadol. I glou, dyma fideo o sgetsh gan Charlie Brooker sydd yn gwneud sbort ar y ffordd rydym yn derbyn y newyddion ar y teledu. Mae'r fideo yn profi ein bod yn dod i weld eisiau newidiadau yn y newyddion, a’r ffordd mae e’n cael ei chynhyrchu. Dim y papur newydd yn unig sydd yn gorfod bod yn barod i newid er lles y cyhoedd.
https://www.youtube.com/watch?v=aHun58mz3vI
380 geiriau o ddyfyniadau. 1240 o geiriau.
Brooker, C. (2010) How to Report the News: Newswipe. BBC FOUR (Mwy o wybodaeth yn y ddolen gyswllt yma- <http://www.bbc.co.uk/programmes/b00qbyth> )
Fenton, N. (2010) New Media, Old News: Journalism and Democracy in the Digital Age. SAGE Publications: Llundain
http://spreadablemedia.org/
Gwefan The Courier: Aber Student Media
http://aberstudentmedia.com/the-courier/
Gwefan Undeb Myfyrwyr Aberystwyth
Jenkins, H. Ford, S. Green, J. (2013) Spreadable Media: Creating Value and Meaning in a Networked Culture. New York University Press: Efrog Newydd
Jones, A, S. (2009) Losing the news: The future of the news that feeds democracy. Oxford University press: Efrog Newydd
(Ar gyfer y llun gyntaf- https://ajrl475.wordpress.com/2011/02/08/r-i-p-newspaper-industry/ )
Ffynhonellau Gwreiddiol i'r ddogfen hon:
Blayney, C. Saint, K. (2014) Cyfweliad trwy Facebook
http://carwynblayney.tumblr.com/post/104610737358/cyfweliad-facebook-gyda-katie-saint
Blayney, C, Ellis, J, D. (2014) Cyfweliad fideo- Cyfweliad gyda Jacob am y newyddion
https://www.youtube.com/watch?v=oDf17Dtw7C8&feature=youtu.be
dailybridgerton
kaledo-art
germansingergirl
discoholicmusic
dededos
blakekathryn
origamiaround