Raspberry Melomel
De eerste 10l-batch mede is een Frambozen Melomel geworden. Dit recept is een allegaartje van ideeën van verschillende websites.
Basismateriaal:
2 dame-jeanne flessen 10 liter
2 bijhorende rubberen stoppen zonder gat
2 bijhorende rubberen stoppen met gat
1 waterslot
1 hevelslang
sulfietpoeder (voor de reiniging)
citroenzuur
wijngist of gist voor mede
gistvoedingszout
Recept Frambozen Melomel:
3 kg biologische honing (achteraf heb ik moeten bijzoeten, dus de zoetebekjes onder ons steken er best 5 kg van begin af aan in!)
1,5 kg frambozen (vers of bevroren, in dit geval is bevroren zeker niet minder wenselijk aangezien daar de celwanden van het fruit al afgebroken zijn en dit gemakkelijk door de gist wordt verteerd)
5 liter water van de fles naar keuze (ik heb Evian genomen)
Let’s start
Eerste en belangrijkste stap; je zorgt ervoor dat ALLES steriel en proper is:
dame-jeanne flessen reinigen door er 1 à 2 liter warm water in te doen, een theelepel sulfietpoeder en een halve theelepel citroenzuur - flink mee schudden en ZEER goed naspoelen (dit is belangrijk, ik had niet goed nagespoeld en de geur en smaak van sulfietpoeder was nog lang in het proces merkbaar). ATTENTIE!!! de gassen van sulfietpoeder kunnen je luchtwegen aantasten dus ga niet boven de pot hangen bij het uitwassen.
De rest van het materiaal uitwassen door je lavabo te vullen met water en daar een theelepel sulfietpoeder en een theelepel citroenzuur in te mengen. Daar steek je al je materiaal in (watersloten, doppen, etc,...), en laat je liggen tot je het nodig hebt.
De Most
Plet de frambozen, zodat er goed veel sap uit komt - hoe meer sap, hoe meer smaak. Hier heb ik ook een paar verse frambozen apart gehouden om ze rechtstreeks in de fles te steken, maar achteraf geleerd dat dit niet nodig is.
Warm circa 3 à 4 liter water op, maar breng dit niet tot aan het kookpunt. Indien je in het bezit bent van een grote pot van 10 liter inhoud, kan je alles best in één en dezelfde pot steken, om dit in zijn geheel over te kappen in de dame-Jeanne fles. Zo niet maak je de most gereed in een kleinere pot (bv. 5l à 7l), giet je deze over in de dame-Jeanne, en vul je daarna aan met flessenwater.
In het warme water kap je de 5kg bio-honing en de geplette frambozen met pulp. Goed door elkaar roeren. Bij dit recept heb ik ook de sap van één limoen toegevoegd, achteraf gezien zou ik deze weglaten (mede was niet zoet genoeg).
Eens alles gemengd is, giet je de vloeistof over in een andere grote pot via een zeef. Zo blijven de frambozenpitten en de pulp achter in de zeef en heb je achteraf minder moeite met overhevelen van de drank.
Giet de vloeistof over in de propere en droge (!) dame-Jeanne en vul bij met flessenwater tot je aan 10l zit. Laat vanboven zo’n 15- à 20-tal cm over voor de schuimvorming van het gistingsproces.
Schud goed met de fles tot het water volledig vermengd is met de honing-frambozen vloeistof.
De Giststarter
Neem 500gr van het mengsel uit de dame-Jeanne.
Doe daar 8gr gistvoeding in (ong. een eetlepel). Los goed op.
Strooi hier 10gr gist bovenop (of hoeveelheid afhankelijk van het gist-pakje. Bv. als er op het pakje staat dat dit genoeg is voor 10l - 25l, zou ik achteraf gezien één pakje delen door twee en elke helft gebruiken voor een 10l-batch).
Laat dit enkele uren op een warme plaats staan.
Wanneer de gist begint te werken, giet je de giststarter over in de dame-Jeanne bij het overige mengsel en voeg je er nog 3 koffielepels voedingszout aan toe.
Vul je waterslot tot aan de helft met water, steek hem in de rubberen dop met het gat in, en zet deze stevig op de dame-Jeanne.
Afdekken van het licht en op een warme plaats zetten.
Observeer & geniet van het gistingsproces! Op dit moment zou het waterslot er lekker op los moeten bubbelen, wat betekent dat het gistingsproces in volle gang is.
Af en toe (1 keer per dag) de fles heen en weer schudden zodat de gist goed aan de vloeistof kan.
Overhevelen
Laat de mede staan tot hij volledig uitgegist is, als er geen bubbels meer omhoog komen. Bij mij duurde dit ongeveer 3 maanden, ik had de mede gezet op 15 mei 2016, en overgeheveld op 2 september 2016 om te laten klaren. Mijn vriend heeft hier met zijn mede (Oranjebloesem-mede) de gistingsproces vroeger gesopt (mede overgeheveld en de stop erop gezet), en achteraf had hij lekkere bruisende mede! Maar dit is gevaarlijk om uit te proberen want als er nog te veel koolstof in de drank zit, kan de fles ontploffen.
Als de mede uitgegist is, hevel je met jouw hevelslang de heldere vloeistof over in een propere, droge dame-Jeanne fles. Bij aankoop neem je best ineens een automatische rechte hevel, ik had bij deze eerste batch een gewoon slangetje en aangezien deze de hele tijd krult was het moeilijk om de uitgang van de slang precies tussen de drab beneden en de drijvende drab boven te houden. Vanzelfsprekend laat je alle drab (boven en beneden) liggen.
Laten klaren
Je zet een rubberen dop zonder gat op de fles en zet deze in een donkere, koele ruimte om te klaren, bv. in een kelder. 5 maanden later was mijn mede volledig geklaard met een prachtige rode kleur. Er was ook weer wat drab afgezakt. Op dit moment kon ik hem bottelen, maar door tekort aan materiaal (kurken, flessen,...) heb ik hem nog een keer overgeheveld in een propere dame-Jeanne en de drab achtergelaten. Ook was de mede op dit moment niet zoet genoeg (had er van begin 3kg honing in gedaan), dus heb terug wat water met 1,5 kg honing opgewarmd en afgekoeld, en dit bij de mede gekapt. Daarna nog 2 weken laten staan tot de smaken volledig gemengd waren met de nieuwe honing, en dit gebotteld. De gebottelde flessen kan je nog lang laten liggen in een donkere koele ruimte, dan zullen de smaken zich verder ontwikkelen. Hoe langer de mede ligt hoe lekkerder hij wordt. Je kan hem ook ineens drinken. Deze mede is lekker zoet met noten van frambozen op de achtergrond.