The body achieves what the mind believes.
anonymous
No title available
Game of Thrones Daily

#extradirty
Three Goblin Art
Sweet Seals For You, Always

izzy's playlists!

Kaledo Art

Andulka
"I'm Dorothy Gale from Kansas"

shark vs the universe

titsay
noise dept.
we're not kids anymore.
Show & Tell
Alisa U Zemlji Chuda
h
Monterey Bay Aquarium
d e v o n
No title available
$LAYYYTER
seen from South Africa

seen from Malaysia
seen from United States

seen from Türkiye

seen from Austria

seen from United States
seen from United States

seen from United States
seen from United States

seen from Taiwan

seen from United States
seen from Türkiye

seen from Portugal
seen from Italy

seen from Türkiye

seen from India
seen from Poland

seen from United States
seen from United States
seen from United States
@pattychuchay24
The body achieves what the mind believes.
anonymous
Naalala ko pa ang ngiti sa iyong mukha Kung paanong kumukurba ang iyong labi ano man ang iyong ginagawa Ang mga halakhak mong sadya namang nakakahawa Bumubulahaw na patunay sa totoo mong saya Kung paanong ang buong mundo'y tila nagliliwanag Hindi kailangan ang araw upang makita ang iyong sinag Ito'y kumukompleto sa rekado ng hapag Ikaw ang kapanatagan sa pusong nababagabag Ngunit nakapagtataka Sapagkat naaalala ko man ang iyong ngiti ngunit iba na ito saaking nakikita Naaalala ko man ang iyong saya ngunit iba na ito saaking nadarama Tila ito'y natabunan na ng mga luha saiyong mga mata Napaos na ba sa mga hikbi ang masigla mong pagtawa? Nasaan na ang dating ikaw? Nasaan na ang presenya mong matingkad pa sa dilaw? Gusto kitang hanapin Gusto kitang gamutin Gusto kong ibalik ang sigla saiyong paningin Ngunit paano ko iyon gagawin? Kung ang sarili'y basag din? Salamin salamin, ako sanay sagutin.
- "SALAMIN" // P.M.Cordero (07-26-18)
"PANGAKO"
ni Patricia Mae Cordero (05-15-18)
Mga salitang mabubulaklak Na sumibol sa mga labing ang tanging laman ay letrang mahahalimuyak Sa una'y umusbong ito at umasang ang hangarin ay matutupad Ngunit nang nagtagal ay tila natigil itong paglago Ang mga talulot nito'y unti unting napabayaan, nalanta, at nalango Hinayaan itong sa sikat ng araw ay matuyo Nang dumating ang takdang araw na iyong tinuran Nabasa ang lupang aking kinatatayuan Nang diligan ito ng mga butil ng luha mula saaking mata Sapagkat ang pangako mong bulaklak ay kinalimutan mo na pala.
🌵CACTUS🌵
by Patricia Mae Cordero (07-02-2019)
You may not be the best plant that everyone would like Nor the prettiest or as flawless as white
Dull and boring as what they are saying You have those thorns that are excruciating
But little do they know is the pain you are enduring You thrive in the dessert while keep on crying
Beyond your imperfections are the blessings I see A strong personality but full of humility
Your power is robust but make no harm to others In good times and in bad, you will still bear flowers
You adapt perfectly to almost any environment Heal wounds and save people from their deepest torment
You're the plant that nurture where others can't grow But that uniqueness is the one that makes you glow
You taught me that ugliness is not the opposite of beauty That being tough is also being gently
That love is also made from madness And that solitude can conceive patience
So that even though now that you're miles away Your words and memories will forever stay
I will endure the sun of sadness that desiccates me And will survive the sand of loneliness that drowns me
I will never complain Instead, I will wait patiently for the rain
I will wait inspite of the pain I will wait until you return again.
DEDICATED TO: Do Kyungsoo
(photo credit to dandanie)
CONFUSED
by Patty (03/11/2020)
A painter who knows not to paint but to sing, A bird who knows not to fly but to swim, A tree who knows not to bear but to bloom Am I right with this feeling or is this just an assumption?
If this is not the place where I belong, Not the pack where I should go along, Please guide me with your light Show me what path is really right.
'Cause I'm tired to live a life And to be in a battle that it is not meant for me to fight.
RULE OF LAW: THE LAMP THAT ILLUMINATES (Reaction Paper)
by Patricia Mae Cordero (03-27-2020)
“Law is a reasonable rule of action, just and obligatory, promulgated by competent authorities for common observance and benefit.” This is how Cahayon, the author of a book in Obligation and Contracts, defined the word “law”. It might be just a simple definition of word for me to memorize and study so that I could pass my Obligation and Contracts subject for the second year’s second semester before but this sentence made more sense to me now. It made more sense than just a mere requisite when I read the essay that our professor had given to us entitled, ”Rule of Law: The Lamp That Illuminates”.
When I first read the title of the essay, I thought about how could possibly the rule of law be portrayed as the lamp that illuminates when what I just knew is that it redirects people under the law for the common good. Could law be possibly use to enlighten just like a lamp?
As what I have observed, the author discussed each and every important part about rule of law which are national development, public administration, rule of law itself and how these things are connected and can complement each other.
Going back to what Cahayon said, law is promulgated by competent authorities. This competent authorities were named as public administrators by the author of the essay and defined as not just simple managers of a group but carrying an essential responsibility that involves respect and contribution to the dignity, the worth, and the potentialities of a citizen for the common observance and benefit.
On the other hand, common observance and benefit, in Cahayon’s term, are what the author called national development. National development was defined in different terms but to sum it up, it just simply means, having a capacity to innovate the resources we have, restore what had been destroyed, and acquire efficient benefits and sufficient competency to the country and in every individuals, equally. The role of the rule of law here is to be the power of the public administrator as a reasonable action to obtain national development.
When these things were digested in my mind, I finally realized how the author said that rule of law is like a lamp that illuminates. As what the author of the essay also said, “law must sheds light to the darkest hour of the night, delivering our country, finally, unto its renaissance.” It means that the role of the rule of law is clearing the path and removing what is blocking the people to obtain national development and turning its essence to be the reality for every citizen of this country with the help of public administrators. Law serves as the lamp, the public administration as the light, the reasonable action or the rule of the law is what will make our country, Philippines, to be delivered unto renaissance, which denotes as the national development. It may sounds easy but in reality, it is not.
I have realized that it is not enough that we know about the rule of the law because we are facing more than just an obstacle that words can define. This darkest hour of the night is not just the situation that we need to conquer but also, the people we need to deal with.
In the essay, it was also mentioned that the law itself is being used to own reasons and benefits by those people who are named having a privilege and disregarding the fact that law implies justice and equity for the common good. These people are setting aside, exempting themselves and hiding behind rule of law to gain selfish interests just like what is happening today in the case of COVID-19 in our country.
Many people who are having symptoms that need to be tested are losing their chance to know their real state because people from the government are using their prerogatives, playing their VIP card delusions, to set aside the protocols and imposing to be tested first. Those citizens who need to work for their families in spite of the situation of the country right now were forbidden to do it, will receive a punishment and will consider as criminals if they will not comply. But the idiocy of a senator who took a whole hospital at risk was called as compassion and doesn’t even get a right punishment, a clear example of legislative prerogative.
It is hard for the ordinary people to fight against them because what we are talking about here people who were also given a power to be a public administrators. These people whom supposed to be the light of the law are the people who chose to be the darkness we need to eliminate.
Yet, even though delivering our country unto renaissance is not easy because of these obstacles, I must say that this dream is not far from reality. As what the intro of this essay quoted by the author from Dr. Samuel Johnson, “The law is the last result of human wisdom acting upon human experience for the benefit of the public.”
Enable for the rule of law to be like a lamp in spite of all the obstacles that want to stop it to illuminate, the one who has the duty to use it as a power to obtain development, must not just have knowledge but also an adherence to the rule of law. This adherence can be acquired by loving this country and letting the experiences that were personally faced be a lesson, and the tragedies that were seen be considered like his own scars that will always remind him the reasons why he is fighting. And when I said he, what I mean is not just the law student who wrote the essay, nor just the lawyers and government officials. But also, I, as an iskolar ng bayan, and all of the people who can live as the light of the law. Those people who will share their knowledge and work out justice and equity of the law for the development of our country.
We can all be humans who has wisdom to act upon experience for the benefit of the public. We can be public administrators, the light of the lamp that illuminates.
https://www.scribd.com/document/323607084/Essay-Winner-1st
“PROMISE”
- Patty Cordero (05-18-18)
Just like my little pink piggy bank Filled with noisy rusty coins It is fancy, It is weighty But still made to be broken.
BOSES NG PAG-ASA (Pananaw sa Akdang “The Social Movement and the Current National Political Scene” ni Antonio Tujan Jr.)
Bago ako pumasok sa Politeknikong Unibersidad ng Pilipinas, pinaalalahanan na agad ako ng aking mga magulang at kaibigan na mag-ingat, lalo na sa mga aktibistang naroroon. Hangga’t maari raw ay huwag akong makikisangkot sa mga ito sapagkat ang balita nila, sila raw iyong mga nagra-rally at nag-susunog ng upuuan. Tumatatak iyon sa aking isip at aaminin kong, hindi nga maganda ang naging pananaw ko sakanila noong una kung kaya’t sinunod ko ang mga paalala saakin.
Sa tuwing makakatagpo ako ng tulad nila, iyon agad ang pumapasok sa utak ko kung kaya’t hindi ko magawang makinig sakanila ng seryoso. Ngunit kahit papaano’y hanga ako sa kung gaano sila kagaling magsalita at humikayat. Pero nanatiling sarado ang aking isip sa mga ganitong usapin.
“Mas mabuti pang mag-aral na lang ako kaysa makisawsaw sakanila.”, sambit ko pa.
Ngunit habang tumatagal ako sa unibersidad na ito, unti unting nagbago ang aking pananaw lalo na nang tumuntong ako sa ikalawang taon dito. Unti unti kong nakita ang mga basehan na binabanggit ng mga aktibistang nakasalamuha ko, unti unti kong naramdaman ang mga dating naririnig ko lang na hinaing nila, at unti unti akong nagising sa mga katotohanang aking napagtanto at nalaman.
Hanggang sa tuluyan na nga akong namulat nang naging isa sa asignatura namin ang Filipinolohiya. Naging instrument ito at si Ginoong Merdeka Morales upang matalakay at mahimay himay namin ang mga isyung kinakaharap ng bansa. Kasama sa mga isyung ito ang aking mga nabanggit sa mga nakalipas kong blog. Dito ko napagtanto kung ano ang aking obligasyon bilang mamamayan at kahalagahan ng lipunang akin kinagagalawan. Isa isang nasagot ang aking mga katanungan at nagkaroon ako ng pakialam tungkol sa mga problemang kinahaharap ng bayan.
Ngunit kung hindi ba ako nag-aral sa unibersidad na ito o hindi nakilala si Ginoong Morales at napag-aralan ang Filipinolohiya, nagkakaroon kaya ako ng pagkakatanong upang mabago ang aking pananaw o isa parin ako sa mga mamamayang sarado ang isip?
Hindi ko alam ang eksaktong mangyayari ngunit malaki ang posibilidad na manatili akong kasama sa mga taong tanging pagpupuna lamang sa mga katulad nilang mulat ang ginagawa ngunit wala namang sapat na basehan at karunungan. Isa sa mga taong bulag sa katotohanan at hindi bukas sa pagbabago.
Kung kaya’t tulad nga ibinahagi ni Antonio Tujan Jr. sa kaniyang akdang “The Social Movement and the Current National Political Scene”, napakamahalagang tayong batid ang paghihirap na nagaganap sa bansa ay magkaroon ng lakas ng loob upang ibahagi ang katotohanan at ipalaganap ang katuruang may pagpapahalaga sa lipunan sapagka’t ito ang unang hakbang sa pagkilos tungo sa pagbabagong ating inaasam.
Kahit na sa tingin natin ay nakakahiya at walang gustong makinig saatin, maisip nawa natin ang kalunos lunos na kalagayan ng bansa at maaring patunguhan nito kung hindi magigising ang marami. Mananatili tayong alipin ng katiwalian at maling sistema at maaaring magdusa pa ang mga susunod na henerasyon.
Kung nakaya ng ibang gawin ito noon, ayon kay Tujan na inihalimbawa ang People Power II, makakaya rin natin ngayon. May kapangyarihan tayong baguhin ang baluktot na sistema. Kahit ang simpleng pagbabahagi ng kaalaman at pag-iimpluwensya sa mga taong nasa paligid natin ay hakbangin na para sa layuning ito.
Walang imposible at hindi pa huli ang lahat. Tulad ng sabi ng aking papa, “Hangga’t may buhay, may pag-asa.”
Tayong nabubuhay pa, maging instrumento nawa upang mapausbong ang pagasa. Pag-asang makakamit natin ang kaginhawahang pangkalahatang ating inaasam.
- Cordero, Patricia Mae M. (BSBA-HRM 2-4D)
EDUKASYONG PARA SA LIPUNAN (Pananaw sa Akdang “Transformative Education” ni Antonio Tujan Jr.)
Kung tatanungin ang mga estudyante ngayon kung ano ang edukasyon para sakanila o ang kanilang dahilan kung bakit sila nag-aaral, marami kang maririnig na ang sagot ay upang magkaroon ng magandang trabaho o para mapaunlad ang buhay nila at ng kanilang pamilya. At sa totoo lang, isa rin ako sa mga estudyanteng ganun ang pananaw dati. Ngunit hindi natin alam na ang edukasyon ay may mas malawak pa palang papel sa buhay natin at hindi lamang ito sa pansariling layunin kundi para sa lipunan din.
Kung titignang mabuti, nakakabahala at nakakaawa ngayon ang kalagayan ng ating lipunan dahil sa mga problemang kinahaharap ng ating bansa ngunit mangilan ngilan lang saatin ang naglalakas-loob upang labanan ang kalagayang ito. Batid man ito ng maraming tao, aminin nating hindi ito masyadong napagtutuunan ng pansin. Oo, nasasama ito sa mga usapan ng mga matatanda at minsan sa mga partikular na asignaturang pinagaaralan ng mga kabataang estudyante ngunit pagkaraan ng ilang panahon, agad din itong nalilimutan at nagsisilbi na lamang ito bilang nakalipas na aralin o simpleng chismis ng mga lolo at lolang adik sa diaryo at kape.
Kung kaya’t ang pinakalayunin ng akdang Transformative Education ni Tujan ay imulat sa kalagayan ng bansa ang bawat Pilipino sa pamamagitan ng edukasyon.
Sa paanong paraan?
Mula sa sistematikong pagtuturo at implementasyon, iminumungkahi ni Tujan na maglatag ang edukasyon ng mga pamamaraang naglalayong tumugon sa mga problema ng bansa at maging instrumento para sa pagbabago ng lipunan.
Magsisimula ito sa administrasyon kung saan nakapaloob dito ang paaralan bilang intitusyon na siyang dapat na matugunan ang mga pangagailang material partikular sa mga kagamitan sa loob at labas ng silid aralan.
Nakapaloob din sa administrasyon ang mga guro bilang pangunahing tagapagpatupad na dapat naman bigyan ng tamang suporta at kondisyon upang linangin at maisakatuparan ang layunin na magkaroon ng transformative education dahil naniniwala si Tujan na mahuhubog nito ang katapan at dedikasyon sa lipunan ng mga guro at kung tapat at dedikado ang mga guro, kayang kaya nilang magbigay ng dekalidad na edukasyon.
Isa pang parte ng administrasyon ay ang kurikulum na dapat naglalaman nang mga elementong ang layunin ay hubugin ang mga estudyanteng magkaroon ng kritikal na pag-iisip na naglilinang ng tamang pagkaunawa sa kasaysayan at konkretong kondisyon at problema tungkol sa lipunan ng Pilipinas, at mga estratehiyang maghihikayat at hahamon sa mga estudyante upang maging mas aktibo sa pakikiisa upang mapaunlad ang lipunang kanilang kinagagalawan.
Kung tutuusin, napakaganda nang pamamaraang eprenisnta ni Antonio Tujan Jr. sapagkat layunin nitong hindi lamang hubugin tayo upang magkaroon ng magandangbuhay bilang indibidwal kundi magtuturo rin saatin upang maging isang mas kapakipakinabang na mamayang may kamalayan, pagpapahalaga at katapatan sa lipunang ating kinagagalawan. Ngunit kahit gaano kaganda ang layuning ito, bakit hanggang ngayon ay hindi parin ito iniemplementa o isinanasagawa? Bakit patuloy parin nating sinusunod ang sistematikong paraan na kinukulong lamang tayo sa mga paniniwalang hindi naman nakatutulong sa pag-lago ng bayan at sa katunayan pa nga ay hinuhubog lamang tayo upang maging alipin?
Ang gobyerno ngayon ay pinamumugaran ng mga taong sanhi mismo ng problema ng Pilipinas, puro mga negosyanteng ang tanging hanggad lang ay umangat at kumita ng pera. Upang matupad ang kanilang hanggad na ito, kinakailangan nila ng mga tao o manggagawang magiging tagasunod lamang nila at hindi kayang magreklamo kung mababa man ang pasahod o may katiwalian na nagaganap na sa lipunang kanilang kigagalawan. Ang mga katulad nila ang hinuhubog ng edukasyon ngayon kung kaya’t kung babaguhin ang edukasyon at gagawin ang mga pamamaraang inilatag ni Tujan, hindi ito magiging pabor sa mga nakatataas.
Iyon nga ang masakit. Ang mga taong dapat ay tumutulong sa atin upang umunlad ay mga taong ibinababa pa tayo para sa sarili nilang hangarin. Kung kaya’t napatanong ako, paano natin mapapaunlad ang bansa kung halos lahat ng may kapangyarihan ay gahaman? Wala na ba talaga tayong pag-asa?
Nang ibahagi ko ito sa aking papa, ito lamang ang kaniyang sagot, “Oo mahirap ang sitwasyon ng bansa ngayon at kung tutuusin, parang napakalayo pa natin sa pag-unlad. Pero tandaan mo ‘nak, hangga’t may buhay, may pag-asa.”
Natuwa ako sa huling pangungusap na kaniyang tinuran at nabuhayan. Simple pero may laman. Tama nga naman. Kung tutuusin, hindi ito ang unang beses na kinaharap ng Pilipinas ang katiwalian at nalugmok sa maling sistema. Mahahalintulad ko ito sa panahong inalipin tayo ng mga dayuhan. Mahabang panahon iyon at mukhang napakalabo makamit noon ang pagbabago ngunit kalauna’y may mga bayaning siyang nanindigan kung kaya’t nakamit din natin ito.
Sa panahon ngayon, marami na ring lumalaban para saatin ngunit sa tingin ko’y hindi pa ito sapat. Ngayon na nabahagi ko ito at nalaman mo ang katotohanan, oras na siguro upang mag-isip isip at may gawin. Malay mo, ikaw na ang pag-asang hinahanap ng bayan natin.
– Cordero, Patricia Mae M. (BSBA-HRM 2-4D)
SANDATA (Pananaw sa Akdang “Literatura ng Uring Anakpawis” ni Rogelio L. Ordoñez)
Sa kinahaba haba ng panahon, marami parin sa mga Pilipino ang bulag at naniniwalang ang mga mayayaman lang ang siyang may kapangyarihan upang gawin ang kanilang naisin sa lipunan. Gamit ang salapi, nagkakaroon sila ng sapat na oportunidad upang makontrol ang mga nasa ibaba na tila bang sila talaga ang pinakamakapangyarihan sa lahat. Samantalang tayong namang mga nasa ibaba ay nagiging taga-sunod na lamang ng kanilang mga hangarin sapagkat naniniwala tayong wala namang pwedeng ipangtapat sa makapangyarihang salapi nila. Hinahayaan nating apihin at alipinin nila tayo sa kadahilanang akala natin ay hindi natin kayang lumaban.
Ngunit gustong ipaalam ni Rogelio L. Ordonez sa pamamagitan ng kaniyang akdang “Literatura ng Uring Anakpawis” na marami tayong nakakaramdam ng ganitong pagpapahirap at opresyon. Inilista niya at ibinahagi ang mga taong katulad natin na hindi lamang nasadlak sa matinding pagpapahirap ng mga elitista kundi lumabad din para sa karapatan nila. Ang tawag sakanila ay mga anakpawis.
Nais ni Ordonez na maipakita saatin na bilang anakpawis, may paraan at sandata tayong pwedeng ipanlaban sa salapi nila na ginamit din hindi lang niya kundi ng mga iba’t ibang uring anakpawis na nasa iba’t ibang lugar man ngunit may iisang hangarin mapalaya tayo mula sa pang-aapi at pag-aabuso ng mga elitista. At ang sandatang iyon ay ang literatura.
Kung titignan, tila maliit na bagay lang ito at hindi lubos maisip kung ano ang kakayahan nito upang lumaban sa mga makapangyarihang mapang-api. Ngunit ang hindi natin alam, kayang kaya nitong pabagsakin ang isang baluktot na pamumuno at palayain ang isang bansa.
Bukod sa mga manunulat at akdang binanggit ni Ordonez sa kaniyang sulatin, isang magandang halimbawa na gusto kong ibahagi ay si Jose Rizal, ang ating pambansang bayani at kilalang manunulat, na naging sandata ang literatura upang kalabanin ang huwad na pang-aalipusta ng mga Kastila saatin noon sa sarili nating bansa.
Kung babalikan natin dati, malabo na makamit ang kalayaan noon sapagkat mangilan ngilan lang ang mulat sa baluktot na pamumuno at may lakas ng loob na lumaban para sakanilang karapatan. Ngunit nang dahil sa masidhing damdamin ni Rizal na ipahayag ang kalapastangan ng mga Kastila sa sarili niyang bayan, nagsimula siyang mag-sulat at ipakalat ito sa marami na may layuning ipaalam ang ganitong sitwasyon ng kaniyang bansa at bigyan ng ideya ang mga taong posible ang pagbabagong kanilang inaasam.
Sa pamamagitan ng kaniyang mga akda, nagising ang mga kamalayan ng mga Pilipino at ipinangak mula dito ang iba pang mga bayaning nagtanggol sa ating bansa.
Nandiyan si Andres Bonifacio na nang nabasa ang akda ni Rizal na El Filibusterismo ay nagkaroon ng kamalayaan at nabuhay ang masidhing damdaming ipangtanggol ang bayan. Iyon naman ang simula ng pagbuo ng himagsikan.
Naging inspirasyon din ng kilusang KKK ang mga lingap ni Rizal ngunit hindi nila ito mababatid kung hindi nila ito nabasa sa isa mga akda niya.
Kalauna’y ang simpleng pagpapahayag lamang ng saloobin at katotohanan ni Rizal ay nagresulta ng rebolusyong nagpalaya saating bansa mula sa pagkakaalipin.
Kung nakaya natin noon, naniniwala akong kakayanin din nating ngayon. Ang salapi at sistema ay ilan lang sa mga gawa ng tao at ano mang gawa ng tao ay nasisira at nawawala. Kahit matagal ng panahon itong naghahari saatin, huwag tayong mawalan ng pag-asang magagapi natin ito. Sapagkat hangga’t may anak pawis na nahihirapan, hangga’t may mulat na layuning mapabago ang lipunan, hangga’t may manunulat na kayang magtuwid ng maling paniniwala, may pag-asa tayong makaahon at mapabagsak ang maling sistemang iniataw saatin.
- Cordero, Patricia Mae M. (BSBA-HRM 2-4D)
PANANAW (Pananaw sa Akdang “Ang Kabastusan ng mga Filipino” ni Isagani R. Cruz)
Tunay ngang nasa panahon na tayo kung saan nabibigyan na ng pagkakakilanlan ang pagkakamapantay pantay ng mga babae sa mga lalaki. May mga batas ng ngayong ipinaglalaban ang aming mga karapatan at bukas na rin ang maraming oportunidad upang magawa namin ang mga bagay na ipinagkait saamin dati. Salamat sa mga peministang buong tamang at masigasig na ipinaglaban ito. Parang napakalayo na nga natin sa panahon kung saan hindi pinapansin ang kawalan ng katarungan at hinahayaan ang diskriminasyong naranasan namin.
Ngunit ibinunyag ni Isagani Cruz sa kaniyang akdang “Ang Kabastusan ng mga Filipino” ang hindi mamamatay matay na paniniwala ng masa tungkol sa kapangyarihan ng kalalakihang hanggang ngayon ay nakakaapekto parin saating lipunan.
Ano mang galing ng ating mga kababaihan ay siya paring nababalewala sapagkat nariyan ang panananaw ng masa tungkol sakanila. Sakabila ng mga batas at mga adhikaing isinusulong, nariyan parin ang mababang tingin ng lipuanan sa mga babae. Na tila ba walang kaming layang gawin ang mga kagustuhan naming sapagkat babae lang kami.
Nariyan ang sexual objectification na kung saan tinitignan lamang ang mga kababaihan bilang mga bagay na pagmamay-ari ng lalaki upang matugunan ang tawag ng laman. Ito ang dahilan kung bakit ang mga lalaki ay hindi natatakot na bastusin at pagnasaan ang mga babae, sapagkat ang tingin lamang nila sa mga ito ay parausan pagtinamaan ng libog. Nakakatawang nakikita ito ng ibang tao bilang isang normal na bagay samantalang malaki ang epeketo nito sa lipunan sapagkat dito naguugat ang krimen tulad ng panghahalay.
Naalala ko tuloy ang sinabi ng aming gurong lalaki noong ako ay nasa Junior High pa lamang, “Girls, kung ayaw niyong mabastos, huwag kayong magsusuot ng kabastos bastos. Mahirap na pigilan kaming mga lalaki dahil lalaki kami. Sadyang malikot ang utak naming.”
Natawa na lang sa mga sinabi niyo ngunit sa totoo lang, hindi ko makita ang pinupunto niya.
Bakit parang kasalanan pa naming mga babae na mabastos kami samantalang sila ang nakakaramdam ng libog? At kahit ano naman ang suot ng babae, nababastos pa rin. Sa katunayan, kahit ang mga babaeng balot na balot na ay narerape pa rin. Hindi rin dapat maging isyu sa usaping iyon ang kasarian dahil ang libog ay problema ng isang indibidwal, lalaki ka man o babae.
Nariyan din ang pananaw sa mga dapat at hindi dapat umano gawin ng mga babae.
Kung matatandaan sa mga nakalipas na aralin noong elementarya pa tayo, nariyan at itinuturo saatin ng ating mga guro kung ano at alin ang gamit na panlalaki at pambabae. Ang palda at blusa ay para babae lang at ang pantalon at polo naman ay para sa panlalaki lang. Mga simpleng halimbawa lang ito upang ipresenta sa mga bata ngunit ngayong tayo’y matatanda na, nariyan ang paniniwalang ang paglalagay ng tattoo ng mga babae ay nakakabawas ng feminine side at ang paglalagay naman ng make up ng mga lalaki ay nakakabawas sa masculine side.
Ngunit kung tutuusin, ang mga pananaw na ito ay gawa lamang ng mga tao sapagkat alam naman nating lumabas tayo sa mundong ito na hubo’t hubad at walang pagmamay-ari, walang pagkakakilanlan sa mga bagay bukod saating kasarian. Pero nakapagtatakang sa mga partikular na bagay may mga dapat at hindi dapat gawin ang babae at ang lalaki. Kung susuriin, hindi lang naman ang mga babae ang naapektuhan ng mga pananaw nato kundi maging ang mga lalaki.
Hindi natatapos sa pagkukumpara ng lalaki at babae ang maling pananaw ng masa sapagkat nariyan din ang mga maling pagkakahulugan nanilalapat ng lipunan sa isang indibidwal dahil lamang sa mga gawaing nakikita nila.
Naalala ko kung paano ako sabihang malandi at tignan ng masama ng mga kapitbahay sa aming probinsya dahil lamang sa ako’y naglalagay ng kolorete sa mukha, nagsusuot ng maiiksi, at nakikipagkaibigan sa mga lalaki. Gayong ang mga kolorete sa mukha ay tinuturing ko lang naman sining at talento, sa pagsusuot ng maiiksi ako nagiging mas komportble, at ang pakikipagkaibigan sa ibang kasarian ay hindi laging landi ang dahilan kundi gusto ko lang din namang buwagin ang harang na pumapagitan sa dalawang kasarian. Tila ba kahit ang lipunang ito’y sinusulong na ang tamang pagtingin sa mga bagay at tao’y hindi parin maiwasan na bigya ang mg ito ng ibang pagtingin ayon sa pinaniniwalaan nilang estraktura ng lipunan.
Kung tutuusin, simple lang ang mga bagay na aking nabanggit ngunit hindi natin napapansin na may Malaki itong epekto saatin at saating lipunan. Ngunit gusto kong sabihin na natutuwa ako sa kung paanong sa kabila ng pagkakaroon ng diskriminasyon at paghihilahan sa isa’t isa ng ibang tao, nariyan at meron paring mga indibidwal na piniling iangat ang kapwa at ipaglaban pa ito. Hindi man ako ang nauna sakanila ngunit gagawin ko ang lahat upang mapagpatuloy ang layuning ito na wakasan ang maling pananaw ng ibang tao.
- Cordero, Patricia Mae M. (BSBA-HRM 2-4D)
SABIHIN MO SAAKIN ANG IYONG PINAPANOOD AT SASABIHIN KO KUNG SINO KA (Pananaw sa Akdang “Si Kristo, Ronnie Poe, at iba pang ‘Idolo’: Apat na pagpapahalaga sa Dula at Pelikulang Pilipino” ni Nicanor Tiongson)
Malaki ang parte ng mga palabas at mga pelikula sa buhay nating mga Pilipino. Nagsisilbi itong aliw saatin at maging isang sining. Sa iba, ginagamit ito upang pagkakitaan. Ngunit kung magiging bukas ang ating mga mata at magoobserba ng mabuti, ang mga bagay na pinagkakaabalahan natin ngayon maging ang simpleng mga libangan ay siyang naghuhubog sa ating karakter at pag-uugali.
Sa mga taong ipinanganak sa kapanahunang wala pang internet, telibisyon ang pampalipas oras at sinehan pa lang ang libangan, nahubog tayo sa mga palabas na may iba’t ibang kulay at naglalaman ng iba’t ibang kwento. Ito ay nakapagbibigay saatin ng aliw at mga aral dahilan upang mahikayat tayong mas tangkilikin pa ito. Ngunit higit pa rito, meron din pala itong malaking epekto sa buhay natin bilang isang indibidwal at bilang parte ng lipunan.
Ang mga teleserye at pelikula nagpapakita ng mga karakter na ating hinahangaan at ginagaya ay nagrerepleka ng mga personalidad na nagiging pamantayan sa mga dapat maging estado at ugali natin sa lipunan Ngunit hindi natin napapansin na bumubuo ang mga ito sa ating isip ng mga pamantayang hindi naman talaga umiiral noong una palang ngunit kumokontrol na saatin ngayon tulad ng kagandahan, katalinutalino, at pamumuhay tulad na lamang ng mga pagpapahalaga na binanggit ni Nicanor Tiongson sa kaniyang akda.
Naalala ko pa kung paano kami magdiskusyon ni papa sa aming mga pinapanood. Ayaw na ayaw niya ang mga palabas na kung saan, sobrang api ang bida, yung mga tipikal na babaeng laki sa hirap at hinahayaan lang na kutsain at pahirapan ng mga mayayaman sapagkat iyon daw ang mabuti. Ngunit sabi ni papa, ginagawa lang nitong bobo ang mga manonood sapagkat binubuo nila ang karakter na hindi tatagal sa lipunang ating kinagagalawan.
Isa pang kinaayawan niya ay iyong mga palabas kung saan pinag-aaway away nila ang magkakapamilya, lalong lalo na ang magkakapatid. Tila raw bang sinusulsol nito ang mga tao na tama ang mga bagay na ito. Na tama lang na mapagwatak watak ang pamilya ng inggit at galit. Bilang gustong gusto ng mga Pilipinong maging bida, ang mga karakter na ito tuloy ang ginagaya. Buti raw sana kung ang lahat ng manonood ay mga matatandang marunong nang umunawa ngunit alam naman nating pinapanood din ito ng mga bata. Ang resulta, lumalaki silang nahuhubog sa ganitong pananaw.
Ayaw rin ni papa ang mga palabas na masyadong mahaba at paulit ulit ang estorya. Nagsasagisag daw kasi ito kung paano tayo lumutas ng mga problemang tila ba paulit ulit na lang na nangyayari sapagkat, nilulutas nga, sa mali namang paraan. Para bang isa itong sakit na hindi malutas lutas sapagkat maling riseta ng gamot ang ating iniinom. Ito raw ang dahilan kung bakit hindi makausad ang maraming Pilipino.
Bukod pa dito, may bahagi rin sa ating pag-iisip ang mga komersyal sa mga palabas na laging may mga produktong naghihikayat saatin upang bilhin. Kesyo kailangan daw ito sapagkat nakakaganda, nakaka-aliw, nakakatalino, at marami pang iba na kung tutuusin ay hindi naman mahalaga saating buhay ngunit lubos nating pinagtutuunan ng pansin Tila simpleng marketing strategy lamang ngunit malaki ang epekto sa ating kaugaliang panlipunan. Bukod sa aliw, hindi nating napapansing hinuhubog na rin nito ang mga taong uhaw sa atensyon at lipunang mapanghusga.
Sa kabila ng masamang epekto nito saatin, hindi naman nating maaring pigilan ang mga estasyon ng telebisyon at mga lumilikha ng pelikula sa mga gusto nilang gawin at ipalabas. Sapagkat tulad nga ng sabi ko, ito rin ay paraan nila upang mapakita ang kanilang sining at kumita ng pera. At hindi rin naman masama ang maglibang paminsan minsan. Ngunit huwag nawa tayong tanggap lang ng tanggap sa mga bagay na gustong isubo saatin. Hindi lahat ng masarap ay masustansiya. Minsan ay nagbibigay ng sakit pa nga. Huwag nawa tayong gaya ng gaya sa mga bagay na saatin ay ipanapkita. Hindi lahat ng magagandang palabas ay nakakatulong talaga. Minsan, ito pa ay nakakasama sayo at maging sa ibang tao.
- Cordero, Patricia Mae M. (BSBA-HRM 2-4D)
SANDATANG MAPANGMULAT (Pananaw sa Akdang “Blog ang Mundo: Pagsasalsal at Pakikikabaka sa Internet” ni U Z. Eliserio)
Pitong taon na ang nakakalipas, taong 2012, nang simula akong maging aktibo sa social media. Facebook ang una kong napuntahang plataporma at natatandaan kong kaunti pa lamang ang mga gumagamit nito sa mga panahong iyon. Ang mga kakaunting iyon ay wiling wili sa mga gawaing inaalok nito. Madalas ginagamit namin ito sa pakikipagkomunika sa mga mahal namin sa buhay na malayo saamin, may mga laro rin dito kung saan maaring makipagtunggali sa tinatawag na ‘friend/s’ sa isa’t isa, at minsan ay dito kami nagbabahagi ng aming mga karanasan. Hanggang sa dumami ang mga nakatuklas dito at kasabay nito’y nadagdagan pa ang mga katangian at ideya na inaalok nito upang mas maging kapakipakinabang pa ito at magbukas ng maraming oportunidad sa mga tao. Umusbong din ang iba pang social media sites at mas naging malawak ang sakop nito sa mga tao. Mas gumanda at mas naging ka-aliw aliw.Kung dati ay mga mahal lamang sa buhay ang tanging nakakausap, naisipan ng mga taong pwede rin silang makipagsalamuha sa mga hindi nila kilala upang makipagkaibigan. Nadagdagan din ang mga laro dito at sa katunayan pa nga, mula sa facebook, maari ka ring makipagkonekta sa ibang social media site upang makipaglaro. Ang simpleng pagbabahagi ng karanasan ay mas lumawak pa at naging ng pagbabahagi ng katatawanan, katatakutan, drama, at balita. Dito nakapagpauso ng mga salita at gawain. Ang impluwensya rito ay nakaapekto na rin hindi lamang sa malawak na mundo ng internet kundi maging sa reyalidad. Sadya namang nakakaaliw na tila ba ito na lang ang nagpapatakbo ng buhay ng tao.
Dumarating sa puntong ang kahumalingan ng mga tao sa internet ay nag-ugat upang makalimutan ng mga tao ang reyalidad at mabuo ang mga maling perspektibo. Naging malaking hadlang ito upang mamulat ang mga tao sa mga isyung panlipunang kinakaharap ng bansa.
Ngunit nakita ng mga taong may kaalaman sa mga isyung panlipunan ang internet bilang opotunidad upang makaimpluwensya at imulat ang mamayan sa mga isyu kinakaharap ng lipunan. Kung kaya’t sinimulan ding gamitin ito upang maging boses ng masa. Maaaring magbahagi rito ng mga paksa binibigyang diin ang tungkol sa sitwasyon ng ating lipunan lalong lalo na sa mga usapin tungkol sa politikal, ekonomikal at kultural. Nabibigyan ng pagkakataon ang mga mamamayan upang mabatid ang mga isyu ng pamahalaan at sistema at maari ring ditong magpahayag ng saloobin at suwestyon sa mga para sa ikabubuti ng bansa.
Ngunit aminin nating, mangilan ngilan lang sa mga nasa internet ang gumagawa ng mga ganitong usapin at tanging mga nag-aaral tungkol dito ang siyang nangingialam at may kumikilos patungkol dito sa kadahilanang mas gusto ng mga tao ang aliw kaysa ang karunungan. Natatakpan din ang mga paksang ito ng mga bagay na wala namang kwenta. Dagdag pang hindi lahat ng impormasyong nakikita natin sa internet ay totoo. Dahil ito’y instrumento ng malayang pahayagan, marami ritong imbes na imulat tayo sa katotohanan ay sila pang ginagawa tayong bulag sa mapapagitan ng kasinungalingan.
Dahil dito, nagiging mababaw lang ang panananaw ng iba sa mga usaping ito at minsan, batid man nila at sila ma’y nakikisawsaw din, hindi ito tumatagal at nagiging sapat upang maudyukan silang kumilos. Kung kaya’t hinihikayat tayo bilang mga may alam na na maging masigasig sa pagpapalaganap ng impormasyon at katotohanan tungkol sa dapat mabatid ng bayan at gamitin ang ating impluwensya upang makapaghikayat pa ng iba upang maging kaisa sa hadhikaing ito.
Ngunit dapat din nating pagisipan ng mabuti ang mga bagay na ipapahayag bago ito ibahagi Delikado kung isa ka rin pala sa mga taong may mabababaw na pagtingin at pagkaunawa sa mga usaping ganito. Kung kaya’t kasabay ng pakikibaka ay magsalsal.
Oh alam ko ang iyong naiisip. Hindi iyon tulad ng kabastusang nakikita mo sa internet. Yan ang eksaktong dahilan kung bakit kailangan mo pang magsalsal o sa madaling salita, magsaliksik ng mabuti upang malaman ang mga bagay tulad nito. Hindi sapat ang may alam lang. Dapat sa bawat mong sasabihin ay sigurado ka sapagkat nakasalalay ang pananaw ng maraming tao rito sapagkat ang mga salita at pahayag na ito ang sandata natin laban sa mga maling perspektibo.
- Cordero, Patricia Mae M. (BSBA-HRM 2-4D)
ANG KWENTO SA KWENTA NITONG WIKA (Pananaw sa Akdang “Ang Kapangyarihan ng Wika, Ang Wika ng Kapangyarihan” ni Conrado de Quiros)
Ang bahay na aking tinutuluyan ngayon ay pagmamay-ari ng isang pastor na may mga kamag-anak sa Reyno Unido, United Kingdom sa Ingles o tinatawag ding UK. Kamakailan lang ay bumisita sila roon ng kaniyang tatay at kinwento nga niya ang kanilang mga naging karanasan. Kasama sa kaniyang mga ibinahagi ay ang paglalakbay nila kung saan tumigil muna sila panandalian sa bansang Tsina. Medyo nainis daw siya sa mga taong naroroon lalo na sa mga nasa paliparan sapagka't hindi man lang daw sila marunong mag-Ingles at kung marunong man, hindi naman matatas. Sambit pa niya, "Pati ba naman flight attendant, ang hirap kausapin. Hindi sila masyadong marunong mag-English samantalang puro foreigners ang mga client nila."
Sa unang pakinig, sumang-ayon ako dahil parang nakakainis nga. Tama naman din, diba? Nasa isang intitusyon sila kung saan kailangan nilang makipagkonekta sa iba't ibang tao na may iba't ibang lahi at Ingles lang ang maaari nilang magamit ngunit mahina pa sila rito. Napaisip nga rin ako at napatanong, "Ano pang kwenta ng pagiging mayamang bansa nila kung simpleng pagsasalita lang ng Ingles ay hindi pa nila maaral?"
Ngunit tila may mali sa tanong ko kung kaya't pinaulit-ulit ko ito sa aking isipan.
"Ano pang kwenta ng pagiging mayamang bansa nila kung simpleng pagsasalita lang ng Ingles ay hindi pa nila maaral?"
"Ano pang kwenta ng pagiging mayamang bansa nila kung simpleng pagsasalita lang ng Ingles ay hindi pa nila maaral?"
"Ano pang kwenta ng pagiging mayamang bansa nila kung simpleng pagsasalita lang ng Ingles ay hindi pa nila maaral?"
"Ano pang kwenta ng wikang Ingles sakanila kung mayaman naman na silang bansa?"
Kung mapapansin, nagbago ang ayos ng aking huling tanong nang mapagtanto ang mga bagay na ito...
Alam nating ang wika ay isang mahalagang instrumento sa globalisasyon sapagkat ginagamit ito upang maging epektibo ang koneksyon ng iba’t ibang bansa sa sa isa’t isa. At wikang Ingles ang pangunahing ginagamit dito sapagkat ito ang tinatawag na unibersal na lengwahe sa kadahilanang halos lahat ng bansa ay may alam sa wikang ito. Samantalang ang bansang Tsina naman ay tinuringang isa sa mga makapangyarihang bansa na hinahangaan at kinakatakutan ng maraming lahi sapagkat hindi sila nagpapahuli sa larangan ng industriya, ekonomiya at politika na siyang mahahalagang parte ng globalisasyon. Ngunit alam mo bang 6.43% lang sa mga taong nasa bansang ito ang matatas sa wikang Ingles ngunit ang natitirang 93.57% ay hindi nagsasalita ng Ingles? Karamihan ng mga mamamayan sa makapangyarihang bansang ito, mayaman man o mahirap, ay hindi matatas o ni hindi man lang nagsasalita ng wikang Ingles. Sa madaling salita, walang halos pakinabang ang wikang Ingles sa bansang Tsina sapagkat lumago sila ng hindi naman ginagamit ito.
Ngunit nakapaggatakang ginagawang malaking bagay ang wikang ito ng ibang tao lalong lalo na ng mga Pilipino. Sa katunayan, idineklara pang pangalawang lengwahe ito sa ating bansa at inimplementa sa mga paaralan na hubugin ang mga estudyante upang maging matatas dito.
Ang kadahilanan? Upang makipagsabayan ang bansa sa globalisasyon na siyang tutulong umano upang umusad ang ating ekonomiya. Tulad ng nauna kong tanong kanina, napakalabo kung iisipin ang paliwanag na ito. Bakit kailangang isulsol saatin ang isang wikang hindi naman sariling atin sa kadahilanang ito samantalang nakaya naman ng ibang mga bansa tulad ng Thailand, Japan, Timog Korea, at Tsina na nabanggit ko kanina, na umusad ang ekonomiya nang hindi naman ginagamit ang wikang Ingles? Napakalabo, diba?
Malabo man ang dahilan at hangarin, nagtagumpay parin ang pamahalaan na mapasunod tayo sa kagustuhan nila. Sa katunayan, naging pamantasan pa ito ng katalinuhan at estado ng tao at naging instrumento sa diskriminasyon. Tinawag na “bobo” ang mga hindi matatas sa wikang Ingles na para bang obligado talaga ang lahat para matutunan ang wikang ito. Ang Ingles na dapat ay magkokonekta sa mga tao ay siyang pinagwatak watak ang mga Pilipino. Mga spokening dollar laban sa mga English carabao. Masyado pang sensitibo ang marami pagdating sa gramatiko nito samantalang hindi naman ganun kagaling sa wikang Filipino.
Tila ang Pilipinas ay nilamon na ng wikang pinapahalagahan nila. Nabulag na nga tayo sa kwenta nitong tayo lang din ang nakakakita.
Naalala ko tuloy ang isa sa mga linya ng artistang si John Arcilla sa pinagbinahan niyang pelikulang Heneral Luna…
“Ingles-inglesin mo ako sa bayan ko. Punyeta.”
Kung mabatid lang siguro ng mga tsinong nakausap ng pastor na kakilala ko ang kaniyang mga sinabi, baka yan din ang masambit nila. Tunay naman talagang nakakapunyeta ang pananaw natin sa kahalagahan ng wikang Ingles. Parang isang nakakaakit na dilag sa mata ng marupok na lalaking kasal na. Nasisilaw sa kagandahan niya ngunit nalilimuting may pag-mamayari na siya. Imbes na pagtuunan ang relasyon sa kaniyang misis, mas pinipiling makikalantari sa hindi naman niya pagmamay-ari. Imbes na palaguin natin ang sariling wika, pinipilit angkinin ang kapangyarihan ng wika ng iba na hindi naman saatin at kailanman, hindi mapapasaatin.
- Cordero, Patricia Mae M. (BSBA-HRM 2-4D)
PAMANTAYANG MALI NAMAN (Pananaw sa Akdang “Edukasyon Para sa Iilan: Kung Bakit Asal Mayaman si Pedrong Maralita” ni Beinvenido Lumbera)
Sa halos labing apa’t na taon ko ng pag-aaral, ni minsan ay hindi ko naisipang pumasok sa isang pribadong paaralan. Mula nang nursery ako hanggang nagkolehiyo, ipinagmamalaki kong laki at hubog ako sa pampublikong paaralan. Sa katunayan, ang mga paaralang nakagisnan ko ay hindi rin naman kalakihan at nasa medyo liblib pa nga na lugar sa probinsiya. Para saakin kasi, hindi naman mahalaga kung saan ka nag-aral kundi kung gaano mo kagustong matuto. Batid ko rin naman ang kalagayan ng aking pamilya at mga pagkakataong pinagkait saakin ang nagsisilbi kong inspirasyon upang pagbutihin ang aking pag-aaral nang sa gayon ay maabot ko ang aking mga pangarap at maahon ko ang aking pamilya mula sa kahirapan.
Ngunit kahit ganoon, saksi ako sa kung paanong ang mga tao sa aking paligid, mga kapwa ko maralita, ay siyang katulad ni Pedrong Maralitang aking nabasa sa akda ni Beinvenido Lumbera. Mga taong kung umasta ay mayaman ngunit hindi naman. Mga taong ang pamantayan ay karangyaan at hindi kaalaman.
Marami nga sa aking mga kaklase ang lumipat sa mga pribadong unibersidad para doon mag-Senior High sa iba’t ibang dahilan. Ang iba'y hindi raw gusto ang kursong inaalok sa paaralan namin, ang iba naman ay gusto lang daw na maiba naman ang kapaligirang kanilang nakikita, at ang iba’y pakiramdam daw nila, mas makakatuklas sila ng maraming bagay at mas magiging maunlad doon.
Ngunit kung tutuusin, kaming naiwan ay mas nabigyan pa nga ng pagkakataon upang lumago sapagka’t tinuring naming hamon ang mga kakulangan saaming paaralan. Sa katunayan, nakasabayan ko sa pagsusulit sa PUP CET ang isa sa mga kaklase kong nag-aral sa pribadong unibersidad at saaming dalawa, ako ang nakapasa. Ako na hamak na taga-pampublikong paaralan lamang. Kung kaya’t napatunayan kong hindi pera ang maaring humubog saiyo kundi pagpupursigi at tsaga.
Ngunit ngayong nagkolehiyo na ako, mas naramdaman ko ang kahalagahan at maging ang diskriminasyon sa pag-aaral sa pampublikong eskwelahan. Nakita ko ang pinagkaiba ng paaralang pribado at pampubliko at mas naintidihan ko ang dalawang panig maging ang dahilan ni Pedrong Marlita.
Bilang ako ay nag-aaral sa Politeknikong Unibersidad ng Pilipinas, isang pampublikong paaralan sa Maynila, nasaksihan ko at naranasan mismo ang kakulangan ng institusyon na kinabibilangan ko. Hindi naman sa ibinababa ko ang aking sariling paaralan ngunit sa totoo lang, napakakulang nito sa pasilidad kumpara sa bilang ng mga estudyanteng dapat tugunan dito. Hindi maaayos ang mga upuan, napakainit sapagkat sira rin ang maraming bentilador dito, sa oras ng pag-uulat, kailangan pa naming rentahan ang projector, laptop at extension. Hindi mo rin agad magagamit ito kung hindi ka pa hahanap ng saksakan sa ibang silid-aralan. Maging ang palikuran ay madalas barado o hindi naman kaya, walang tubig na pambuhos. Malayong malayo ito sa kaginhawahang tinatamasa ng mga taga-pribado kung saan karamihan sa kanila ay kabaliktaran ang nararanasan kumpara saamin. Kung ikaw ang tatanungin, alin ang pipiliin mo?
Ngunit maniniwala ka bang sa kabila nito, hindi ko parin naisip o inasam na mag-aral sa pribadong paaralan?
Sapagkat sa pamamagitan din ng aming sitwasyong ito, mas naintindihan ko, hindi lamang ang aking sariling kalagayan, kundi maging ang kalagayan ng halos lahat ng mga Pilipino bilang ang PUP ay kanlungan ng iba’t ibang mamamayang may iba’t ibang estado sa buhay. Karamihan ay maralita at karamihan ay lumaking mulat sa mga problema ng bansa at bokal sa saloobin upang mapabuti tayo. Dito ay hindi lamang kami hinubog sa akademika kundi napaunlad din namin ang aming kaalaman tungkol sa totoong kinahaharap ng ating lipunan sa pamamagitan ng mga ilang propesor na tumulong saaming gisingin ang aming diwa bilang mamamayang may kapangyarihan at sarili mismong karanasan na kusang nagmulat ng aming mga mata sa mga dapat pa naming malaman.
Habang nahuhubog kami sa ganitong paraan, ang mga ibang nasa pribadong paaralan naman ay naroroon at bokal ding aming naging kritiko. Halatang wala silang alam sa sitwasyon kinahaharap naming maralita. Oo nga’t, nag-aaral sila sa magandang silid aralan, maayos ang upuan, malinis, may aircon, ngunit bulag naman sa katotohanang hindi lamang ang takbo ng buhay. Nagsasalita sila ng walang basehan at nakikipagtalakayan ng walang nalalaman.
Nakakatawang kahit tayong maralita ay ang mga katulad nila ang ating pamantayan, iyong mga mayayamang pa-selfie-selfie at pa-star-starbucks lang ang alam. Sa katunayan, pilit pa nga nating inaabot kahit hindi naman kaya, inaabot kahit may matapakan mang iba.
Kung ika’y isa sakanila, panalangin ko’y huwag naman sana o nawa’y magising ka na. Sapagkat kawawa na nga ang bansa sa mga elitista, mas nakakaawa pa kung tayong mga lugmok na, sila rin pala ang ginagaya.
– Cordero, Patricia Mae M. (BSBA-HRM 2-4D)
BALATKAYO (Pananaw sa Akdang “Edukasyong Kolonyal: Sanhi at Bunga ng Mahabang Pagkaalipin” ni Bienvenido Lumbera)
Tuwing ika-12 ng Hunyo, pinagdiriwang ng ating bansa ang Araw ng Kasarinlan o mas kilala sa tawag na Araw ng Kalayaan bilang paggunita sa kalayaan ng ating bansa mula sa pagkakaalipin sa mga Kastila. Tuwing ika-4 ng Hulyo naman, ipinagdiriwang natin ang Araw ng Republikang Pilipino o kilala rin bilang Araw ng Pagkakaibigang Pilipino-Amerikano kung saan inaalala natin ang opisyal na pagkilala ng Estados Unidos ng Amerika sa kalayaan ng Pilipinas at pagkakaibigan ng dalawang bansang ito. Nakakatawang ang mga Kastila at ang mga Amerikano ay parehong mananakop ng ating bansa ngunit magka-iba ang turing natin dito at ambag nila na tinuturo saating kasaysayan sa ating mga paaralan.
Nakagisnan na nating ilarawan ang mga Kastila bilang mga mananakop na malupit, gumamit ng dahas, at minsang nagpahirap saating mga Pilipino at ang mga Amerikano naman ay mga mananakop din ngunit sila ang nagdala saatin ng edukasyon at modernisasyon habang unti unting binubura ang ating kultura. Sa katunayan, sinasabing may iilang Pilipinong nasihayan pa nga sa pananakop na ito ng mga Amerikano. Hindi ko sila masisisi sapagka’t sa unang tingin, napakaganda nga naman ang paraan ng pananakop nila saatin kumpara sa ginamit na pananakop ng mga Kastila kung saan ang mga Amerikano ay nagbabahagi ng kaalaman at kultura saatin sa pamamagitan ng eduksayon at pagtatalaga sa mga Pilipino upang maging kabilang din sa mga opisyal ng gobyerno nang mga panahong yun samatalang ang mga Kastila ay ginawang alipin ang mga Pilipino, pinahirapan at halos pinagkaitan ng pagkakataon upang umunlad. Kahit sino ang iyong tatanuning, mas pipiliin nalang na magpasakop sa mga Amerikanong mapagbigay kaysa mga Kastilang mabagsik. Tila napabango ng mga Amerikano ang salitang “pananakop” at masasabi kong isa ito sa pinakamahusay na pagbabalatkayo na aking natuklasan sapagkat kahit ako ay napaniwala sa ganitong kaalaman na ang mga Amerikano ay magagaling at nagdudulot sila ng pag-unlad saatin kung kaya’t sa matagal na panahon, hinangaan ko ang kanilang mga kaalaman, mga produkto, mga kaugalian lalong lalo na, ang kanilang wika.
Halimbawa na lang kapag ang gamit ko dati ay yung mga tinatawag na signatured American-made, pakiramdam ko, Amerikano na rin ako. O kaya kapag kumakain ako na imported tulad ng luncheon meat o tsokolateng galing sa mga kakilala naming nasa Estados Unidos, pakiramdam ko, kumakain ako ng pagkaing pang-mayaman. O kaya sa wika, pinaghuhusayan kong mabuti ang pag-aaral ng salitang Ingles sapagkat pakiramdam ko, makakaangat ako sa iba at naniniwala rin akong malawak ang mararating ko gamit ang wikang ito sapagkat may malaking ambag ito sa globalisasyon. Ngunit hindi ko namamalayang unti unti ko nang nakakalimutan ang kahalagahan ng mga gawa ng sarili kong bansa at maging ang sarili kong wika. Na kung magsalita ako ng Filipino, madalas ay may halo pa itong Ingles o tinatawag ding Taglish. Hindi mo rin ako masisisi sapagkat ganito ako nahubog ng lipunang kinagagalawan ko. Ganito rin ang isip ng halos lahat ng nakasasalamuha ko lalong lalo na sa paaralang pinapasukan ko dati na madalas, binibigyang diin ang paggiging matataas sa Ingles. Minsan pa nga, nagbibigay pa ng parusa ang guro kung hindi kami magsasalita ng tuwid na Ingles. Ngunit ang nakapagtataka, hangang hanga tayo sa mga Amerikano, sa kanilang pamamaraan, at sa kanilang wika gayong may sarili naman tayong kultura, pamamaraan at wika. Kung titignan pa nga, hindi naman naangkop sa kalagayan ngayon ng bansa ang mga araling natuturo saatin.
Sa akda ni Bienvenido Lumbera na “Edukasyong Kolonyal: Sanhi at Bunga ng Mahabang Pagkaalipin”, ibinunyag niya kung paano nagsimula ang lahat ng ito. Kung paanong ang mga pamamaraang ito ay balatkayo lamang pala ng tunay na layunin ng mga dayuhang sumakop saatin. Inilahad niya kung paanong ang pamahalaan ay naging instrumento ng hindi kapansin pansin ngunit pangmatagalang kolonyalismong nararanasan natin magpahanggang ngayon. Ginamit nila ang edukasyon hindi lamang upang tayo ay matuto kundi upang tayo ay mahubong na naayon sa kanilang pangangailangan. Ang atin isip ay nilinang nila upang maging kapakipakinabang na alipin ng globalisasyong hindi naman tayo ang nakikinabang. Itinatak nila saating isip na mas nakakaangat sila kung kaya’t hindi tayo nagaatubiling maging sunod-sunuran na lamang. Pinaniwala nila tayong malaya na ngunit sa katunayan ay hawak nila ang paa at ulo ng ating bansa, ang ekonomiya at gobyerno. Sa madaling salita, naloko tayo.
Hindi ko sinasabi ang mga bagay na ito upang mamili pabanguhin ang mga Katiala, pumili sa pagitan ng pananakop ng Kastila at Amerikano, o kamuhian ang mga Amerikano. Kahit papaano ay may naitulong din naman talaga sila saating banda. Ngunit nawa’y maging bukas ang ating isip sa katotohanan at hindi maging bulag sa mga problemang nasa likod lamang ng magandang pagbabalatkayo ng katiwalian at pamamaraan. Tignang mabuti ang paligid at magobserba at maging mulat sa totoong problema ng bansa. Sapagka’t kung magpapaalipin ka, kailan pa tayo lalaya?
– Cordero, Patricia Mae M. (BSBA-HRM 2-4D)
EDUKASYON: MAKAKAPAGPABAGO O DAPAT BAGUHIN? (Pananaw sa Dokyumentaryong “Misedukasyon”)
Maaring lumipas na nga ang panahon. Maaring marami na ang nagbago sa ating lipunan. Maaring ang nakagisnan nating edukasyon noon ay iba na sa edukasyon ngayon. Nadagdagan na ang mga paaralan at maging ang pasilidad dito. Nagbigay din ang gobyerno ng mga teknolohiyang makakatulong umano sa progreso. Nawala ang diskriminasyon sa pagtanggap sa trabaho. Natupad na rin ng gobyerno ang libreng edukasyon. Ngunit sapat na ba ito upang mabigay sa atin ang pagbabago sa bayang ating inaasam-asam?
Sa halos labing limang taon ko nang pakikipagsapalaaran sa pampublikong paaralan bilang isang simpleng estudyante mula elementarya hanggang sa ngayong ako’y nasa kolehiya na, nasaksihan ko ang pamamalakad dito na layuning hubugin umano ang mga kabataan upang maging susi sa pagbabago ng bayan. Ngunit ngayon ko lamang talaga napag-isip isip ang lahat. Sa mahabang panahon kong pag-oobserba, ngayon lamang ako napatanong.
Kung nais ng gobyernong hubugin ang mga kabataan upang maging susi sa pagbabago ng bayan, bakit hindi nila matugunan ang napakarami pangangailangan sa paaralan? Ang sabi ng isang mataas na opisyal ng gobyerno, “quality education is expensive”. Mahal daw ang edukasyong may kalidad. Ngunit hindi ba’t parang baliktad? Dahil ang totoong edukasyong may kalidad ay iyong kayang abutin at iangat ang kabataan kahit siya ay nasa pinakaibaba. At hindi ba’t mayroon namang pondong nakalaan sa mahal na edukasyon na iyon? Pero nasaan na ang kalidad? Sa mga kompyuter bang ipinamamahagi sa iba’t ibang eskwelahan ngunit kulang naman kung ikukumpara sa mga gagamit na estudyante? Sa mahihinang materyales ba na ginagamit para sa silid aralang ilang panahon at bagyo lang ay hindi na mapakinabangan? Ang inaakala ng marami, nagawa na natin ang lahat, ngunit ang totoo nama’y puro tira tira lamang ang ating natanggap.
At isa pa, kung nais ng gobyernong hubugin ang mga kabataan upang maging susi sa pagbabago ng bayan, bakit tanggap na lamang ng tayo ng tanggap ng mga kaalaman nang hindi iniisip kung ito ba talaga ay may pakinabang? Ang karamihan sa librong ginagamit ng mga gurong pangturo sa mga estudyaneting Pilipino ay nakabase sa kurikulum ng mga dayuhan na kung tutuusin ay hindi naman akma sa sitwasyon ng bansa ngayon. Hindi rin natin masyadong binibigyang pansin ang agham panlipunan na mas huhubog sana sa ating kasarinlan. Imbes na ang pamamaraan ng pagtuturo ay tungkol sa usaping nakakapagpabago ng bayan, mas nakatuon tayo sa mga paksang ginagawang robot ang kabataan. At bakit patuloy nating tinatangkilik ang gawa ng ibang bansa kaysa sa sariling atin? Dahil sa eskwelahan pa lang, itinatak na sa ating isipan na magaling ang mga gawang banyaga at kung hindi natin ito tatangkilikin, tayo ay mapagiiwanan lamang. Ngunit kung tutuusin, kahit anong habol natin dito, hindi naman talaga ito ang makagbigay saatin ng totoong sagot sa pagbabago. Sa halip, nagagamit pa ito ng ibang bansa upang alipinin ang ating mentalidad at tayo mismo.
Kung nais ng gobyernong hubugin ang mga kabataan upang maging susi sa pagbabago ng bayan, bakit hindi muna natin baguhin ang sistema ng lipunan? Hindi ba’t dapat muna nating ayusin ang pamamalakad bago simulang ayusin ang nasasakupan? Dahil walang pinong buhangin ang siyang masasala sa butas na salaan. Kung gusto natin ng pagbabago, simulan nating ayusin, itama at baguhin ang taliwas at bulok na pamamaraan nang sa gayon, maayos din na daang ating tatahakin at madaling makamtan ang inaasam.
Patuloy lang ang mga kabataan sa pagpapalawig ng kanilang kaalaman upang hindi lamang umunlad ang buhay kundi matupad din ang pangitaing iniatang sa kanila ng ating pambansang bayaning si Jose Rizal. Ngunit hindi lamang ang kabataan ang siyang dapat gumalaw upang sumibol muli ang pag-asa ng bayan. Kung lahat ay magtatanong rin at magtatyagang mag-isip ng sagot, mas mapapadali siguro ang proseso. Gusto natin ng pagbabago? Edukasyon ay ayusin, sistema ng lipunan ang baguhin. Ikaw, ano ang tanong mo?
– Cordero, Patricia Mae M. (BSBA-HRM 2-4D)