- The Rethinker -

The third side of a coin

[rethinker]

"The devil will tell you nine truths, so that you’ll believe one lie."

~ Shannon Mayer

[rethinker]

"คนที่ผ่านโลกมาอย่างโชกโชน จะไม่ทำตัวแหลมคม ไม่กลอกกลิ้งแต่เปลือกนอกอีก หากทว่ากลมกลืนกว่าเดิม เปิดกว้างกว่าเดิม และน่าสนิทสนมกว่าเดิม"

~ 劉墉, 我不是教你詐 3

หลิวยง, โคตรโกง ฉบับปรับปรุง เล่ม 3

(สำนวนแปล: ใบไผ่เขียว)

[rethinker]

"วิธีการที่เด็ดขาด ถึงแม้ให้ความรู้สึกที่สะใจ แต่ไม่ใช่ท่าทีที่ดีที่สุดในสังคมโลก"

~ 劉墉, 我不是教你詐 3

หลิวยง, โคตรโกง ฉบับปรับปรุง เล่ม 3

(สำนวนแปล: ใบไผ่เขียว)

[rethinker]

"คนเรามักผิดหวังโดยไม่ทราบสาเหตุ ผิดหวังต่อความหวังลม ๆ แล้ง ๆ ของพวกเขา ในขณะที่ความหวังลม ๆ แล้ง ๆ เหล่านั้น มักเกิดจากความไม่ตั้งใจของคนบางคน"

~ 劉墉, 我不是教你詐 3

หลิวยง, โคตรโกง ฉบับปรับปรุง เล่ม 3

สำนวนแปล: ใบไผ่เขียว

[rethinker]

"It's a calamity when the wrong health information goes... viral."

~ Jorge Cham

[rethinker]

"อดทนปฏิบัติตัวกันไปก่อนครับ หวังว่าจะมีการพิจารณาที่รอบคอบก่อนการเปิดกิจการต่าง ๆ โดยเฉพาะการเปิดกรุงเทพ Phuket Sandbox พอได้ เพราะพลาดก็ล้มในบ่อทรายไม่เจ็บมาก แต่ Bangkok Sandbox นี้ กรุงเทพไม่มีทราย กลัวจะกลายเป็น Bangkok Cement box แทน ล้มแล้วเจ็บตัวนะครับ"

~ พลอากาศโท นายแพทย์อนุตตร จิตตินันทน์

ประธานราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย

[rethinker]

"Supervision is an opportunity to bring someone back to their own mind, to show them how good they can be."

~ Nancy Kline

[rethinker]

"หนูเคยไปคุยกับนักจิตวิทยา หนูบอกพี่เขาว่า หนูกลัวแพ้ หนูไม่อยากแข่งแล้ว เพราะกลัวว่าหนูจะแพ้รุ่นน้องแล้วก็ร่วงลงไป พี่เขาก็บอกว่า แต่อย่างน้อยเราก็ได้ทำแล้วไม่ใช่เหรอ"

"แล้วเขาก็ถามว่าหนูมีฝันอะไร หนูก็บอกว่าฝันอยากได้เหรียญทองโอลิมปิก เขาก็บอกว่า ก็ทำตามความฝันไป ทำให้เต็มที่ ได้แค่ไหนมันก็คือสิ่งที่เราเต็มที่แล้วไม่ใช่เหรอ ถ้าวันหนึ่งเราแก่ไปแล้วมองย้อนกลับมา อย่างน้อยเราก็เห็นว่าเราได้ทำแล้วนะ เราเต็มที่ไปแล้ว ถ้าไม่ได้มันก็คือไม่ได้ ถ้าทำได้ก็คือฉันทำสำเร็จ"

~ เทนนิส (พาณิภัค วงศ์พัฒนกิจ) บทสัมภาษณ์ พ.ศ. 2562

[rethinker]

"ผมมาทำงานวันที่ 1 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2002 สัญญาถึงเดือนตุลาคม แค่แปดเดือนครับ ตอนนั้นสตาฟโค้ชส่วนใหญ่เป็นนักกีฬามวยไทยครับ บางคนเป็นมวยไทยแชมป์โลกด้วย ถึงมวยไทยกับเทควันโดจะเป็นกีฬาต่อสู้เหมือนกัน แต่กฎ กติกา ไม่เหมือนกันครับ บางคนคิดว่าเป็นนักกีฬามวยไทย ดึงมาให้เป็นนักกีฬาเทควันโดก็ได้ แต่มันเป็นคนละกีฬากัน

ผมคุยกับทางนายกสมาคมฯ ว่า ผมเป็นโค้ชเทควันโด ทำหน้าที่สอนเทควันโด แต่ถ้าเอานักกีฬามาจากมวยไทย ถึงจะเก่ง แต่ผมสอนไม่ได้ ผมต้องการนักกีฬาเทควันโดแท้ๆ ไม่ใช่มวยไทยห้าสิบเปอร์เซ็นต์ มวยไทยเจ็ดสิบเปอร์เซ็นต์ แล้วก็เพิ่มทักษะเทควันโดอีกสามสิบเปอร์เซ็นต์เข้าไป แบบนั้นผมทำใจไม่ได้ ถ้าวันนั้นนายกฯ บอกว่าไม่ได้ ถ้าเขาไม่ยอม ผมก็ไม่ยอม ถ้าวันนั้นเขาไม่โอเคกับผม ผมอาจจะกลับเกาหลีไปแล้วครับ"

~ ชเว ยอง-ซอก (โค้ชเช)

[rethinker]

"Happiness and life satisfaction are not synonymous. Life satisfaction refers to your thoughts and feelings when you think about your life, when happens occasionally—including in surveys of well-being. Happiness describes the feelings people have as they live their normal life."

~ Daniel Kahneman, "Thinking, Fast and Slow"

[rethinker]

"The instability of preferences produces a preference for stability."

~ Kahneman, D., & Tversky, A. (1984). Choices, values, and frames. American Psychologist, 39(4), 341–350.

🙂

สมมติว่ามีฝาแฝดคู่หนึ่ง ซึ่ง "ชื่นชอบ" อะไรคล้าย ๆ กัน แล้วพวกเค้าก็บังเอิญไปพบกับสิ่งแวดล้อมใหม่สองแห่ง ที่เมื่อดู ๆ ไปแล้ว จากสายตาของคนนอก ทั้งสองแห่งก็น่าจะ "คล้าย ๆ กัน"

ถ้าจะให้เลือกไปอยู่ที่ไหนก็สามารถไปได้ เพราะว่าไม่แตกต่างกัน

😉

ขอสมมติต่อไปว่า พวกเค้าทั้งสอง ถูกบังคับให้ต้องแยกจากกัน โดยต่างคน ก็ต้องแยกไปยังสิ่งแวดล้อมแต่ละแห่งดังกล่าวนั้น และเมื่อเวลาผ่านไป พวกเค้าแต่ละคน ก็จะเริ่มคุ้นชินกับสิ่งแวดล้อมใหม่ที่พวกเค้าอาศัยอยู่

แต่ละคน จะมี "จุดอ้างอิง" ใหม่ จากจุดที่กำลังอาศัยอยู่ และก็จะเริ่มจะมีการเปรียบเทียบข้อดีข้อเสีย ของสิ่งแวดล้อมทั้งสองแห่ง ซึ่งในตอนนี้ พวกเค้าก็จะ "ไม่" มองว่า ทั้งสองแห่ง "ไม่แตกต่างกัน" อีกต่อไปแล้ว

เมื่อเทียบในแต่ละประเด็น ก็จะพบว่า สิ่งแวดล้อมปัจจุบัน มีข้อดีบางอย่าง ที่อีกแห่งเทียบด้วยไม่ได้ และในทางกลับกัน ที่ปัจจุบันนี้ ก็มีข้อเสียบางอย่าง ที่อีกแห่งทำได้ดีเหนือกว่า

🤔

ถ้าแฝดคู่นี้ มีความคิดที่จะสลับสิ่งแวดล้อมที่อยู่กัน พวกเค้าต่างก็จะรู้สึกว่า แม้จะได้ข้อดีบางอย่าง ณ ที่แห่งใหม่ แต่ก็จะสูญเสียอะไรไปบางอย่างที่เคยได้จากที่เก่าเช่นกัน

ทำให้พวกเค้าแต่ละคน มีแนวโน้มว่า จะขอเลือกอยู่ที่เดิมต่อไป ไม่สลับที่อยู่ระหว่างกัน

😄

จะเห็นได้ว่า ความชื่นชอบหรือความต้องการ (preference) ของเรานั้น ไม่มั่นคง (instability) สามารถเปลี่ยนแปลงได้ตามการรับรู้ข้อมูลต่าง ๆ จากสิ่งแวดล้อม

และเมื่อมีจุดอ้างอิงใหม่ ก็จะมีการเปรียบเทียบข้อดีข้อเสียเกิดขึ้น จนในที่สุดก็พบว่า การเปลี่ยนแปลงนั้น อาจนำไปสู่การสูญเสียอะไรบางอย่างที่ไม่อาจยอมรับได้

การรังเกียจความสูญเสีย (loss aversion) ทำให้คนส่วนใหญ่เลือกที่จะไม่เปลี่ยนแปลง (Loss aversion favors stability over change.)

ดังนั้น ความไม่มั่นคงของการชื่นชอบต่อสิ่งต่าง ๆ จึงทำให้คนส่วนใหญ่ เลือกที่จะอยู่ในสภาวะเดิมต่อไป (The instability of preferences produces a preference for stability.)

😅

หมายเหตุ:

เรื่อง "ฝาแฝด" เรียบเรียงมาจาก ตัวอย่างใน Kahneman, D., & Tversky, A. (1984). Choices, values, and frames. American Psychologist, 39(4), 341–350.

[rethinker]

"Sanity is not statistical."

~ Winston Smith, in: George Orwell. "Nineteen Eighty-Four"

🙂

ในเรื่อง Nineteen Eighty-Four คนส่วนใหญ่ (ถูกทำให้) เชื่อเรื่องผิด ๆ มากมาย ยกตัวอย่างเช่น 2 + 2 = 5 ดังนั้น คนที่คิดได้ถูกต้องอย่างเป็นอิสระว่า ที่จริงแล้ว 2 + 2 = 4 จึงถูกมองว่าผิดปกติ

😅

อย่างไรก็ตาม การที่เราอยู่กับความจริง หรือ การมีความคิดถูกต้องนั้น แม้จะเป็นคนส่วนน้อยที่แตกต่างจากคนส่วนใหญ่ในสังคม ก็ไม่ได้ทำให้เรากลายเป็นคนบ้า

🙂

การมีจิตปกติ หรือมีกระบวนการคิดอย่างเป็นเหตุผล (sanity) เป็นสิ่งถูกต้องธรรมดาที่ทุกคนก็ควรจะเป็นแบบนี้อยู่แล้ว ดังนั้น การแจกแจงสถิติว่า มีคนปกติ (หรือผิดปกติ) มากน้อยเพียงใดในสังคมจึงเป็นเรื่องแปลกประหลาดในตัวของมันเอง

😉

ถ้าหากคนจิตปกติ ถูกทำให้สงสัยว่า ตนเองเป็นคนบ้า (และเป็นคนส่วนน้อย) หรือไม่ มันก็คงต้องมีอะไรไม่ชอบมาพากลสักอย่าง ที่กำลังดำเนินการอยู่ในสังคมขณะนั้น

🤔

[rethinker]

"Chance is commonly viewed as a self-correcting process in which a deviation in one direction induces a deviation in the opposite direction to restore the equilibrium. In fact, deviations are not 'corrected' as a chance process unfolds, they are merely diluted."

~ Amos Tversky and Daniel Kahneman, Judgment under Uncertainty: Heuristics and Biases

[rethinker]

"The only test of rationality is not whether a person’s beliefs and preferences are reasonable, but whether they are internally consistent. A rational person can believe in ghosts so long as all her other beliefs are consistent with the existence of ghosts. A rational person can prefer being hated over being loved, so long as his preferences are consistent. Rationality is logical coherent—reasonable or not."

~ Daniel Kahneman, “Thinking, Fast and Slow”

[rethinker]

"Past events, it is argued, have no objective existence, but survive only in written record and in human memories. The past is whatever the records and the memories agree upon. And since the Party is in full control of all records and in equally full control of the minds of its members, it follows that the past is whatever the Party chooses to make it."

~ George Orwell, "1984"

[rethinker]

"It is a good bet that many of the things we say we will always remember will be long forgotten ten years later."

~ Daniel Kahneman, "Thinking, Fast and Slow"

[rethinker]

"Sometimes scientific progress leaves us more puzzled than we were before."

~ Daniel Kahneman, "Thinking, Fast and Slow"