Vandaag op 14 november 1567 werd Maurits van Oranje geboren in Dillenburg, Duitsland. Maurits was de prins van Oranje, graaf van Nassau, stadhouder en legeraanvoerder van de republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Hij is ook wellicht de meest succesvolle familielid van de Oranjes.
Maurits was de zoon van Willem van Oranje en zijn tweede vrouw, Anna van Saksen. Maurits groeide echter op bij zijn oom, Jan van Nassau omdat zijn moeder vlak na zijn geboorte vertrok en krankzinnig werd verklaard en zijn vader was druk bezig met de opstand tegen Spanje. Maurits was slechts 16 jaar oud toen zijn vader werd doodgeschoten in Delft op 10 juli 1584.
Iets meer dan een jaar na zijn vader's dood, werd Maurits op 1 november 1585 tot stadhouder van Holland en Zeeland benoemd. Maurits boekte grote militaire successen zoals de verovering van het noordoosten van Nederland en de inname van Breda in 1590. Ook was Maurits begaafd in oorlogsstrategieën. Zo was Maurits de uitvinder van een nieuwe methode van oorlogsvoering die door heel Europa werd overgenomen. Deze nieuwe strategie werd pas echt zichtbaar tijdens de slag bij Nieuwpoort.
Maurits werd in het jaar 1600 door de Staten-Generaal, onder leiding van raadpensionaris Johan van Oldenbarnevelt, naar Vlaanderen gestuurd om de stad Duinkerke in te nemen. Deze stad was een ware nest van Kaapvaarders die grote schade toebracht aan de Nederlandse handelsvloot. Tegelijkertijd was er ook een Spaans leger onderweg naar Vlaanderen. Beide legers kwamen elkaar plotseling tegen nabij Nieuwpoort wat tot een veldslag leidde op 2 juli 1600.
Maurits wist op het nippertje een overwinning te behalen dankzij zijn geavanceerde oorlogsstrategie maar hij was wel woest op van Oldenbarnevelt vanwege het in gevaar brengen van het voortbestaan van het land door deze missie. Na deze veldslag werd de relatie tussen de twee mannen steeds slechter en slechter.
De relatie verzuurde helemaal na het ingaan van het twaalfjarige bestand in 1609. Maurits wilde namelijk de strijd voortzetten maar van Oldenbarnevelt wilde de strijd tijdelijk staken om de handelspositie van het jonge land te verstevigen. Van Oldenbarnevelt begon ook te vrezen dat Maurits misschien een staatsgreep zou plegen waardoor hij de Scherpe Resolutie aannam. Hierin stond dat soldaten die door Holland werden betaald, ook alleen maar aan Holland gehoorzaam mochten zijn. Deze resolutie zat niet echt lekker bij Maurits die vreesde dat dit zijn macht als opperbevelhebber van het leger zou aantasten.
Uiteindelijk werd van Oldebarnevelt gearresteerd en beschuldigd van hoogverraad. Op 12 mei 1619 werd hij dan ook onthoofd in Den Haag. Uiteindelijk werd Maurits ook nog stadhouder van Groningen en Drenthe na het overlijden van zijn neef in 1620. In 1623 werd er een aanslag op Maurits gepleegd. Deze aanslag mislukte en bleek te zijn opgezet door de zonen van de onthoofde van Oldebarnevelt. Één van de zonen, Reiner, werd ook onthoofd maar de andere zoon, Willem, wist te ontsnappen naar Brussel.
Terwijl het beleg van Breda in 1624 nog gaande was, werd Maurits ziek en verbleef hij in Den Haag om staatszaken te regelen. Hij stierf op 23 april 1625 en zijn lichaam is begraven in de nieuwe kerk in Delft. Het is niet bekend aan welke ziekte Maurits nou precies stierf.
Dit zijn nog een paar punten van Maurits' revolutionaire militaire ontwikkeling:
De meeste legers rond zijn tijd bestonden voornamelijk nog uit huurlingen die meestal voor slechts één seizoen werden gehuurd om te vechten. Zij waren dan ook meestal ongedisciplineerd en moeilijk te commanderen. Maurits besloot om hierop een oplossing te vinden en hield de meeste van zijn inspiratie uit klassieke militaire geschriften van de Grieken en de Romeinen.
Hij voerde de systematische troepenexercitie in zodat soldaten meer gedisciplineerd waren en beter hun wapens onder controle hadden. Ook voerde hij een gemeenschappelijke commandotaal in zodat communicatie sneller en beter verliep tijdens veldslagen. Verder voerde Maurits het systeem in waarop soldaten in lijnen stonden en schoten. De eerste lijn schoot en sloot zich daarna achteraan de lijn om te herladen. Tijdens het herladen schoot de tweede lijn, dan de derde enzovoort. Zo was de eerste lijn klaar om te schieten als zij weer vooraan stonden. Hierdoor werd het mogelijk voor een regiment om constant te vuren.
Verder richtte Maurits ook nog twee militaire opleidingen op voor officieren en stelde diverse handboeken op met militaire doctrines. Ook standaardiseerde hij de wapens en munitie van het staatse leger waardoor er minder verschillende soorten munitie en onderdelen hoefden te worden geproduceerd en meegenomen.
Deze veranderingen waren zo revolutionair dat snel alle machten van Europa zijn systeem overnamen. We hebben de uitvinding van moderne oorlogsvoering dus eigenlijk te danken aan Maurits van Oranje.
Hier zijn afbeeldingen van:
Een jonge Maurits van Oranje door Daniel van den Queborn, 1588.
Maurits tijdens de slag bij Nieuwpoort door Hendrick Ambrosius Pacx.
Portret van een wat oudere Maurits van Oranje door Michiel Jansz van Mierevelt in 1609.
