[wintertuin]

KortPittig: De menselijke aandachtsspanne op speelse wijze onderzocht

Het is een jaarlijkse traditie om een programma van het driedaagse literaire festival Nieuwe Types - dat zich in theater Aan de Rijn voltrekt - door de eerstejaars Creative Writing in te laten vullen. Het programma luidt ‘KortPittig’ en onderzoekt de aandachtsspanne van de kijker. Dit doet het aanvankelijk door een wetenschapper aan het woord te laten over de werking van de menselijke concentratie en hoe die zich manifesteert in het brein. De ietwat onhandige professor Ardi Roelofs strooit met biologische termen die in literaire kringen niet tot het dagelijks jargon behoren. De vriendelijke botsing tussen de literaire alfa-wereld met de beta-wereld werkt door op de lachspieren van het publiek. De conclusie van Ardie: ‘schrijf een goed en vermakelijk boek en mensen verliezen hun aandacht niet.’ Wat goed dan is, laat Ardie - zo als een wetenschapper dat betaamt - in het midden. Op inhoudelijk vlak weinig nieuws onder de horizon, maar de toon en de invalshoek op het programma is perfect getimed. Het zorgt ervoor dat de rest van de literaire performances met de invalshoek van de aandacht worden bekeken. Het dwingt de kijker om bij zichzelf te rade te gaan: Haak ik af, of verlies ik mijzelf in de woorden van de vertellers?

Humor en verwondering

Het programma is divers en de inhoudelijke verschillen tussen de performances zijn nauwkeurig uitgedacht. Zo draagt Lotte Lentes een lang verhaal voor dat ingaat op details en vertelt Marc van der Holst korte verhalen waarin alleen het strikt noodzakelijke wordt opgenomen. Voor Marc lijkt humor een belangrijke factor te spelen terwijl Lotte zich meer begeeft op het domein van de verwondering. De twee werden in een ander programmadeel gelijktijdig door twee studentes geïnterviewd die tevens als hosts van de avond fungeerden. Hoewel de twee interessante antwoorden gaven, miste er tijdens het interview een spanningsveld tussen de twee schrijvers en mocht dat ook helemaal niet de bedoeling zijn geweest van de makers dan rest de vraag: waarom deze twee schrijvers gelijktijdig interviewen?

Gifjes en spoken word

Andere artiesten waren Lisa Weeda en L-Deep. Die eerste stal de show, allereerst omdat Lisa vermakelijk is om naar te kijken en anderzijds vanwege een interessante, maar toch vooral grappige GIF-presentatie. Lisa toont de waarde van Gifjes aan op humoristisch vlak, maar ook op informatief vlak. Via een Gifje kunnen we een verhaal vertellen dat de lading heel precies dekt, woorden zijn dan overbodig. Haar presentatie sluit ook goed aan op de algemene tendens in de samenleving dat er minder gelezen wordt. Lisa laat zien: verhalen blijven toch wel verteld worden, maar de uitingsvorm van die verhalen - getuige de populariteit van Gifjes - verandert.

Dan L-Deep die met scherpzinnige Spoken Word over liefde en de dood in ieder geval de aandacht van het publiek weet vast te houden. Zijn handgebaren en beweeglijkheid brengen zijn performance tot leven, verder speelt L-Deep met de dubbele betekenissen van woorden en spreekwoorden en verandert ze daar waar nodig. Wat dat betreft is wat hij doet pure woordkunst, of woordknutselen, het is maar net hoe je het wil bekijken. Wie echter in zijn bed nog eens diep nadenkt over wat L-Deep allemaal gezegd heeft tijdens zijn performance kan wel eens op een zwart gat in het brein stuiten. Dat is niet gek, de inhoud lijkt ondergeschikt aan de directe ervaring. Op dat gebied treffend dat hij is uitgenodigd: zijn performance wekt een spanningsveld op tussen de iets toegankelijkere performances en de iets taaiere performances van bijvoorbeeld Lotte Lentes, die iets meer aandacht van je vragen. Het programma stelde eigenlijk impliciet de vragen: Waar liggen de verschillen tussen de performances? En: Hoe ervaart de kijker de performances tijdens KortPittig en na afloop van KortPittig?

Absurdheid van de realiteit

Juweel van de avond is de eerder genoemde Marc van der Holst, die in zijn korte verhalen de absurdheid van de realiteit laat zien. Marc krijgt de lachers op zijn hand, ook door zijn oprechte, ietwat onhandige vertoning. Een interessant en goed op elkaar aansluitend programma dat de aandachtsspanne in ruime zin verkent.

[wintertuin]

Wisselcolumn #15 - T’est la vie

Dit is column #15 en daarmee de allerlaatste van de wisselcolumns tussen Marjolein Takman en Jelko Arts. Afwisselend op Tijdschrift Ei en het Wintertuinblog schreven en tekenden Jelko en Marjolein over het maakproces van hun chapbook. Lees hier de eerdere bijdragen op Tijdschrift Ei en zie onderaan voor meer informatie en een overzicht van de columnreeks. Geanimeerd beeld is van Iris Frankhuizen. Ben je benieuwd naar de chapbooks van Marjolein en Jelko? Je vindt ze in de webshop van De Nieuwe Oost.

JELKO ARTS (1991) tekent verhalen en beeldessays, schrijft proza en mengt literatuur met theater. Hij is oprichter van literair festival Boek op de Bank. Daarnaast is hij begeleider van Literaturjugend, de schrijfwerkplaats van De Nieuwe Oost Wintertuin. Jelko stond als performer, presentator en interviewer op festivals als Zwarte Cross, Crossing Border, Nijmeegs Boekenfeest, Zomerparkfeest, Vierdaagsefeesten en het Wintertuinfestival. Hij werd geselecteerd voor het Slow Writing Lab, en zit in een talentontwikkeltraject van Productiehuis De Nieuwe Oost. In 2018 verschijnt daar zijn chapbook, een grafische novelle. Voor meer tekeningen, ga naar jelkoarts.nl.

IRIS FRANKHUIZEN (1991) is een animatiefilmmaker uit Amsterdam. Ze maakt eigenzinnige animaties en illustraties met een focus op sfeer, vormgeving en concept. Momenteel werkt ze aan de conceptontwikkeling van een geanimeerde documentaireserie.

De Nieuwe Oost Wintertuin ging een bijzondere samenwerking aan met Tijdschrift Ei en vroeg schrijftalenten Marjolein Takman en Jelko Arts een wisselcolumn te schrijven. Ieder jaar maken we chapbooks met onze talentvolle schrijvers. In het voorjaar van 2018 verschijnen de chapbooks van Marjolein Takman en Jelko Arts. Een chapbook is vergelijkbaar met wat een ep voor een muzikant is: een professioneel visitekaartje dat het kunnen van de schrijver toont.

Afwisselend op Tijdschrift Ei en het Wintertuinblog schrijven en tekenen Jelko en Marjolein over het maakproces van een chapbook. Leidraad is de invloed van beelden op hun werk.

Marjolein Takman trapte half november af op Ei en Jelko’s eerste column veerscheen al vorige maand hier.  Zo zal elke twee weken een nieuwe column online komen. Inmiddels zijn we aan het einde van de reeks.

De reeks: #1 – Marjolein Takman, ‘Dit naamloze ding’ #2 – Jelko Arts, ‘Harkpoppetjes‘ #3 – Marjolein Takman, ‘Spontane roadtrips‘ #4 – Jelko Arts, ‘Uit de auto stappen‘ #5 – Marjolein Takman, ‘Tot twintig tellen’ #6 – Jelko Arts, ‘Lijnen’ #7 – Marjolein Takman, ‘Water, ijs en deadlines’ #8 – Jelko Arts, ‘Een korte verhandeling over perspectief’ #9 – Marjolein Takman, ‘Ruis detecteren voor dummies’ #10 – Marjolein Takman, ‘Een boek een boek’ #11 – Jelko Arts, ‘De week na een boekpresentatie in 3 strips’ #12 – Marjolein Takman, ‘De weken na de presentatie in enkele anekdotes’ #13 – Jelko Arts, ‘Verstelde armleuningen’ #14 – Marjolein Takman, ‘Sokken’ #15 – Jelko Arts, ‘T’est la vie’

[wintertuin]

Dit is de derde aflevering van De Schrijfopdracht, en wel met Erik Jan Harmens. In deze podcast gaat Dennis Gaens met schrijvers in gesprek over de belangrijkste les die ze geleerd hebben over het schrijven. Verwacht gesprekken over het schrijverschap, de ontwikkeling daarvan en over de vraag in hoeverre schrijven überhaupt te leren is.

In deze aflevering praat Dennis met dichter, schrijver en schrijfdocent Erik Jan Harmens over o.a. niet in het fonds passen, poetry slam, toch in het fonds passen, niets meer hebben dan gedichten en absolute vrijheid.

De Schrijfopdracht is onderdeel van Nieuwe Types, hét festival voor nieuwe literatuur. In het laatste weekend van juni onderzoeken we de toekomst van de literatuur. Nieuwe Types neemt de staat van het verhaal onder de loep en vestigt drie dagen lang de aandacht op nieuwe schrijvers, nieuwe verhalen en nieuwe vertelvormen.

NIEUWE TYPES

Kom je ook? Koop nu je kaartje! Klik op de titel om direct naar de kaartverkoop te gaan.

KortPittig & Talkpoeder (€5,-) Do 28-6, 20.30u, Theater a/d Rijn Arnhem meer info Showcase Schrijfopleidingen (€5,-) Vr 29-6, 20.00u, Theater a/d Rijn Arnhem meer info Wildgroei (Uitverkocht) za 30-6, 20.00u, Huis Oostpool, Arnhem meer info

Muziek: Daan van Haren. Geproduceerd door ondercast voor De Nieuwe Oost | Wintertuin.

[wintertuin]

De tweede aflevering van De Schrijfopdracht, met dit keer Marjolein Takman. In deze podcast gaat Dennis Gaens met schrijvers in gesprek over de belangrijkste les die ze geleerd hebben over het schrijven. Verwacht gesprekken over het schrijverschap, de ontwikkeling daarvan en over de vraag in hoeverre schrijven überhaupt te leren is.

In deze aflevering praat Dennis met Creative Writing alumna en schrijver Marjolein Takman over o.a. een moeizame relatie met het idee kunst, hoe er eigenlijk altijd onderwerpen genoeg zijn om over te schrijven, het belang van buiten je comfort zone treden of gewoon eens doen wat een docent zegt.

Vrijdag 29 juni verschijnt nog een aflevering met schrijver en dichter Erik Jan Harmens, dus houd het blog in de gaten en/of volg ons op Facebook.

De Schrijfopdracht is onderdeel van Nieuwe Types, hét festival voor nieuwe literatuur. In het laatste weekend van juni onderzoeken we de toekomst van de literatuur. Nieuwe Types neemt de staat van het verhaal onder de loep en vestigt drie dagen lang de aandacht op nieuwe schrijvers, nieuwe verhalen en nieuwe vertelvormen.

NIEUWE TYPES

Kom je ook? Koop nu je kaartje! Klik op de titel om direct naar de kaartverkoop te gaan.

KortPittig & Talkpoeder (€5,-) Do 28-6, 20.30u, Theater a/d Rijn Arnhem meer info Showcase Schrijfopleidingen (€5,-) Vr 29-6, 20.00u, Theater a/d Rijn Arnhem meer info Wildgroei (Uitverkocht) za 30-6, 20.00u, Huis Oostpool, Arnhem meer info

Muziek: Daan van Haren. Geproduceerd door ondercast voor De Nieuwe Oost | Wintertuin.

[wintertuin]

Dit is de eerste aflevering van De Schrijfopdracht! Tsead Bruinja bijt het spits af. In deze podcast gaat Dennis Gaens met schrijvers in gesprek over de belangrijkste les die ze geleerd hebben over het schrijven. Verwacht gesprekken over het schrijverschap, de ontwikkeling daarvan en over de vraag in hoeverre schrijven überhaupt te leren is.

In deze aflevering praat Dennis met dichter, performer en schrijver Tsead Bruinja over o.a. het belang van afdwalen, helderheid, denken en aanstellen.

Donderdag 28 en vrijdag 29 juni verschijnen ook nog een aflevering met schrijver Marjolein Takman en schrijver en dichter Erik Jan Harmens, dus houd het blog in de gaten en/of volg ons op Facebook.

De Schrijfopdracht is onderdeel van Nieuwe Types, hét festival voor nieuwe literatuur. In het laatste weekend van juni onderzoeken we de toekomst van de literatuur. Nieuwe Types neemt de staat van het verhaal onder de loep en vestigt drie dagen lang de aandacht op nieuwe schrijvers, nieuwe verhalen en nieuwe vertelvormen.

NIEUWE TYPES

Kom je ook? Koop nu je kaartje! Klik op de titel om direct naar de kaartverkoop te gaan.

KortPittig & Talkpoeder (€5,-) Do 28-6, 20.30u, Theater a/d Rijn Arnhem meer info Showcase Schrijfopleidingen (€5,-) Vr 29-6, 20.00u, Theater a/d Rijn Arnhem meer info Wildgroei (Uitverkocht) za 30-6, 20.00u, Huis Oostpool, Arnhem meer info

Muziek: Daan van Haren. Geproduceerd door ondercast voor De Nieuwe Oost | Wintertuin.

[wintertuin]

Nieuwe Types: Yelena Schmitz over haar schrijverschap

Schrijver en radiomaker Yelena Schmitz won vorig jaar de Nieuwe Types Afstudeerprijs voor het beste afstudeerwerk van een Nederlandse of Vlaamse schrijfopleiding. Tijdens de Wintertuinsessie van Corinne Heyrman op 7 juni in Arnhem trad Yelena op. Haar winnende inzending voor de radiowedstrijd Korte Golf, 'De jongen, de haag, het bankje', werd afgespeeld en vervolgens droeg ze de tekst 'We get our voice from the voices of others' voor over haar schrijverschap. In aanloop naar het Nieuwe Types Festival 2018 plaatsen wij graag haar mooie mini-radiodocumentaire en haar inspirerende tekst.

Het Nieuwe Types Festival is hét festival voor nieuwe literatuur en vindt plaats van 28 tot en met 30 juni in Arnhem. Op 29 juni wordt tijdens de Showcase Schrijfopleidingen in Theater aan de Rijn de Nieuwe Types Afstudeerprijs 2018 uitgereikt. Meer info: www.nieuwetypes.nl 

We get our voice from the voices of others

Dit is een pleidooi. Een pleidooi om naar buiten te gaan. Een pleidooi om je wandelschoenen aan te trekken en zomaar naar buiten te gaan. Je hoeft niet per se naar de bakker. Of naar de apotheek. Een blokje rond mag ook. Als je een hond hebt, gaat het makkelijker. Je moet hem uitlaten en daarbij laat je jezelf ook meteen uit. Als je geen hond hebt, kan je beginnen met een cirkel rond je huis. Maak elke dag een grotere. En een grotere. Koop een klein dictafoontje.

Ik schrijf al sinds ik heel klein ben. Ik tekende mannetjes in schriften en verzon er een naam, leeftijd en hobby bij. De mannetjes hadden broers en zussen, werden verliefd op buurmeisjes en achternichten, met potloodlijntjes maakte ik stambomen, ik gaf ze een stem. Altijd als het licht uit moest, schreef ik stiekem in mijn schrift, onder de lakens.

Ik schrijf nog steeds graag in mijn bed. Dan leest niemand mee. Maar het heeft me soms ook bang gemaakt. Dan wilde ik geen schrijver worden, omdat schrijvers altijd eenzaam in hun bedden schrijven, of op zolderkamers achter een oplichtend scherm zitten, in hun badjas, met sigaretten en een pot yoghurt, diep verdwaald in internetfora en Word-documenten.

Ik weet niet eens of dat beeld echt is. Of er kunstenaars bestaan die hun huis niet uitkomen. Zoals een weerman die niet meer voelt hoe vochtig het buiten is, maar enkel op zijn hygrometer kijkt.

Het was het opnameapparaat dat ik twee jaar geleden kocht, dat me dwong de straat op te gaan en steeds grotere cirkels rond mijn huis te maken.

Ik kon de stem van de jongen op het bankje niet verzinnen in mijn zolderkamer. Ik wist niet of hij lispelde, of hij van cola of Fristi hield. Hoe hij zijn stem schraapte, zijn zin niet afmaakt. Het was onmogelijk te vangen via het papier.

Na jaren van inkt heb ik met geluid leren schrijven.

We get our voice from the voices of others, staat er in een handboekje dat ik ooit kocht, met tips voor jonge schrijvers.

Mensen zijn wandelende schatkisten voor mij. Goudmijntjes. Ze hoeven zich alleen maar te openen. Je zou kunnen zeggen dat niet ik, maar zij mij kiezen, zoals je de kat uit het asiel niet koos, maar zij jou, toen ze tussen je voeten kwam liggen.

Zo ging het ook bij de mensen die ik de afgelopen jaren leerde kennen. Soms was er een opname-apparaat bij, soms was het alleen ik. Vaak als het apparaat uitging, zeiden ze iets dat ze zelf niet hadden verwacht. Ze wisten allemaal niet dat ze zoiets waardevol in zich droegen.

Er was de jongen op het bankje, Wout, die jullie nu ook kennen, en die me op zijn handycam de snelwegen toevertrouwde die hij had gefilmd.

Er was Hamed, de man die Nederlands wilde leren spreken en elke week een uurtje met me oefende. Hij trainde zichzelf door op YouTube naar de Smurfen en naar videoclips te kijken. Hij vroeg me op een gegeven moment of ik het liedje ‘Dat ik je mis’ wilde vertalen. Ken je dat? ‘Je kust me, je sust me. Omhelst me, gerust me. Je vangt me, verlangt me. Oneindig ontbangt me’ En dan moest ik aan hem uitleggen wat ont-bangen was. Ik heb er nog steeds geen goede definitie voor.

Er was Anneke, de hersendeskundige en Alzheimerspecialist, die tijdens ons gesprek toegaf dat ze dacht dat de dementie haar eigen hersens had aangetast. Lachend aan haar keukentafel noemde ze zichzelf voor mijn microfoon de queen van de dementie.

Er was meester Johan, mijn meester uit de lagere school, een bijbelschool, die na een lange stilte en met pijn in zijn hart toegaf dat hij dacht dat ik naar de hel zou gaan, en dat hij diep vanbinnen hoopte dat God een uitzondering op mij zou maken.

Al deze mensen wenden soms hun ogen af als de microfoon tussen ons staat. Al deze mensen wandelen in het rond met hun verhalen. Die onder netten van andere verhalen liggen. Al deze stemmen staan in mapjes opgeslagen en gecategoriseerd in mijn computer en sijpelen door in alles wat ik schrijf. Al deze reizende geluidsgolven. Deze trillingen. En dan te denken... alle trillingen die nog moeten komen. Alles wat nog niet gezegd, nog niet gehoord is. Wat ik, ergens onderweg, en wat jullie, wanneer we cirkels rond onze huizen maken, nog zullen tegenkomen.

[wintertuin]

Samen feesten als wake-up call - Helena Hoogenkamp

Helena Hoogenkamp bezocht op ons verzoek de voorstelling SPEAK UP!, een bijzondere samenwerking van hiphop dansgezelschap BackBone en muziektheaterhuis Silbersee. Helaas is de voorstelling inmiddels ten einde, maar zoals je hieronder kunt lezen is het nu al hoog tijd voor een reprise.

Samen feesten als wake-up call

SPEAK UP! A hip hop ritual with dance and vocals – BackBone, Silbersee

Een halve cirkel van bekladde betonnen banken, zoals je die wel vindt op pleinen in verpauperde wijken, wordt de tribune van een amfitheater zodra de performers zich presenteren als gladiatoren. Een van hen is een zwangere vrouw. In de verte klinken knallen: geweerschoten of vuurwerk?

SPEAK UP!, een samenwerking tussen danstheatergezelschap BackBone en muziektheaterhuis Silbersee, is een hedendaags ritueel, geïnspireerd door de Winti-traditie. Door een mix van hiphop, klassieke en elektronische muziek, opera, spoken word en dans ontstaan een nieuw ritueel, bedoeld om kritisch te kijken naar ons eigen gedrag. Bij Winti komen mensen bij elkaar met een zelfgeformuleerde hulpvraag waarop ze een antwoord zoeken door samen te feesten. De vier dansers, een operazangeres en de muzikant bewegen dan ook vaak als groep over de vloer, synchroon, het hoofd gebogen en de vuisten gebald. Als de zwangere operazangeres Carla Nahadi Babelegoto zich als een afgodsbeeld terugtrekt op de tribune, breekt tussen dansers Pom Arnold en Bilal Bachir een gevecht uit. Eerst speels, als puppies die hun tanden op elkaar testen, totdat de een de ander neersteekt met zijn vingers. Boven de betonnen banken hangen stalen platen vol graffiti die zijn geïnspireerd door de klaagmuur in Jeruzalem. De performers beuken erop met hun vuisten en Maciej Straburzynski, die eerder vrij melancholisch een fluit bespeelde, krast er langdurige met zijn nagels overheen. De dreigende en opzwepende soundscape van DJ LoveSupreme en JacobTV veroorzaakt vaak onrust waardoor juist de kalme momenten indruk maken. Zoals wanneer danseres Liza Panjoel zich naar ons toe achterover buigt, haar heupbeenderen hoger dan haar schouders, handen uitgestoken naar het publiek, terwijl uit de lucht een gruizige glitterstraal over haar heen stroomt. Haar ogen laten ons niet los, we worden gewogen.

SPEAK UP! gaat over verantwoording afleggen, aan elkaar en aan jezelf. Choreografe Alida Dors, oprichtster van BackBone, zegt dat nu vaak wie het hardst schreeuwt wordt gehoord. In de voorstelling wordt gezongen, gescandeerd, gefluisterd. De performers bevelen ons to ‘motivate, commit, recognize, adept!’ Het heeft iets van een sportreclame: ‘motivate, adapt!’, een vrouw die voorbijrent op schoenen die je moet kopen. Zonder context blijven het losse werkwoorden, al doen ze ook denken aan protesten waarbij demonstranten complexe problemen samenballen tot opzwepende leuzen. Het spoken word dat volgt, ‘Don’t judge me for the crimes i’ve been born into,’ en de hypnotiserende herhaling ‘I’m not my brothers keeper,’ komen harder binnen, roepen een leven op waarin wat je meekrijgt bij je geboorte verre van ideaal is. ‘Hiphop is een gevoel; een manier om uit te drukken wat niet gezegd kan worden,’ vertelt Bachir in het programmaboekje. Hij zorgt voor het meest verwarrende moment in de voorstelling, als hij onverstaanbaar in een microfoon schreeuwt. Een door wereldleiders besmet beeld, die in hun persmicrofoons woorden roepen die niet langer lijken te verwijzen naar mensen, landen, de werkelijkheid. In het programmaboekje wordt het moment toegelicht: we hoorden ‘A change is gonna come’, het protestlied dat Sam Cooke schreef toen hij in de jaren zestig tijdens een tournee werd geweigerd door een whites only hotel in Louisiana. Kan een onverstaanbare speech confronteren? Dat het hier om een belangrijk lijflied van de zwarte Amerikaanse burgerrechtenbeweging gaat, had ik graag tijdens de voorstelling al geweten. Aan de andere kant, waarom wist ik dit niet? Zo wordt SPEAK UP! ook een oproep om je te laten informeren, alle verwijzingen die je niet direct herkent thuis na te pluizen. Zorg dat je weet waarom Nahadi Babelegoto meerdere malen de zin ‘I can’t breath’ uitspreekt. SPEAK UP! voelt als een noodkreet en een wake-up call, een nieuwe stem in het verontrustende koor dat de hedendaagse chaos bezingt.

SPEAK UP! Choreografie & concept: Alida Dors – Muzikale Leiding: Romain Bischoff – Performers: Pom Arnold, Bilal Bachir, Donna Chittick, Carla Nahadi Babelegoto, Liza Panjoel, Maciej Straburzynski – Muziek: DJ Lovesupreme & JacobTV – Decorontwerp: Ascon de Nijs – Kostuumontwerp: Isis Vaandrager – Lichtontwerp: Jeffrey Steenbergen

[wintertuin]

Wisselcolumn #13 - Verstelde armleuningen

Dit is column #13 van de wisselcolumns tussen Marjolein Takman en Jelko Arts. Afwisselend op Tijdschrift Ei en het Wintertuinblog schrijven en tekenen Jelko en Marjolein over het maakproces van hun chapbook. Lees hier de eerdere bijdragen op Tijdschrift Ei en zie onderaan voor meer informatie en een overzicht van de columnreeks. Geanimeerd beeld is van Iris Frankhuizen. Ben je benieuwd naar de chapbooks van Marjolein en Jelko? Je vindt ze in de webshop van De Nieuwe Oost.

Beste Marjolein,

De wisselcolumnist heeft een intrigerend beroep. Om de beurt schrijven we een stukje tekst dat vervolgens wordt geplaatst in een steeds langer wordende rij met columns. De vaste plek van de maandagcolumnist wordt op dinsdag opgevuld door iemand anders. De wisselcolumn is de flexplek van de literatuur.

Ik heb een tijdje bij een uitgeverij gewerkt en daar moest ik mijn bureau met iemand delen. Op papier tenminste: ik zat er op even dagen, mijn collega op oneven dagen (althans, een week heeft zeven dagen, dus dat klopt niet helemaal, maar goed, we zaten er omstebeurt, vandaar). Het was altijd een onwennig begin van de dag: op dinsdagochtend hing er op mijn scherm een samenvattend post-itje over de dag ervoor, mijn armleuningen stonden een tikkeltje hoger en in de prullenbak lag steevast de verpakking van een reep die ik nooit at. Mijn papieren waren wel verschoven, maar net niet genoeg om verplaatst te lijken.

Ik heb de collega in kwestie maar twee keer gezien: het was een kleine, bebaarde zwijger en op de vrijdagmiddagborrel, waar ik soms speciaal voor naar kantoor kwam – een oneven dag immers – stonden we die keren glazig voor ons uit te kijken. We mompelden wat over het kantoor, maar na de matige bureaustoel, de moordende deadlines en de kwaliteit van de nietjes waren alle onderwerpen wel zo’n beetje de revue gepasseerd en ja, op zo’n moment was ik blij dat hij begon over hoe vervelend de late middagzon soms op het computerscherm valt. Ja, zeker, heb ik ook last van ja.

Marjolein, op een pessimistisch moment dacht ik even dat deze column onze enige gemene deler is, maar we hebben allebei net een boek gepresenteerd. Jij Jachtseizoen, ik Hoe bijen de ruimte vullen, de drukke reeks feestjes en optredens begint te minderen. We stonden vorige week op een parkeerplaats, in de pauze van een literaire middag en ik dacht: ik ken je nauwelijks. Je begon je vorige column met een verwijzing naar de ‘trouwe lezers van deze columns’, maar zij moeten misschien nu even iets voor zichzelf gaan doen. Hoe gaat het, nu het boek er is? Is er met de boekpresentatie een spanning van je schouders gevallen of juist niet? Ik heb zelf veel last van twijfel, nu het boek niet meer aangepast kan worden. Hoe meer ik over mijn boek vertel, hoe vaker de paniek toeslaat. Ik ben al twee keer ’s nachts uit bed gegaan om in mijn auteursexemplaar te controleren of ik een komma goed had staan. Twee keer dezelfde komma.

Ik heb trouwens nog nooit een briefwisseling langer dan twee brieven volgehouden. Goed om te weten, lijkt me. Komt dat denk je door mijn neiging te veel vragen te stellen? Hoevaak heb jij je auteursexemplaar al gecheckt? Ben je blij met het omslag?

Marjolein, nu mijn boek definitief gedrukt is heb ik heel veel behoefte aan glazig voor me uit kijken. Zullen we mompelen over de matige bureaustoel, de moordende deadline en de nietjeskwaliteit? Ik ben benieuwd naar jouw dagsamenvatting op een post-it. Eet er gerust een Milky Way bij.

Liefs,

Jelko

JELKO ARTS (1991) tekent verhalen en beeldessays, schrijft proza en mengt literatuur met theater. Hij is oprichter van literair festival Boek op de Bank. Daarnaast is hij begeleider van Literaturjugend, de schrijfwerkplaats van De Nieuwe Oost Wintertuin. Jelko stond als performer, presentator en interviewer op festivals als Zwarte Cross, Crossing Border, Nijmeegs Boekenfeest, Zomerparkfeest, Vierdaagsefeesten en het Wintertuinfestival. Hij werd geselecteerd voor het Slow Writing Lab, en zit in een talentontwikkeltraject van Productiehuis De Nieuwe Oost. In 2018 verschijnt daar zijn chapbook, een grafische novelle. Voor meer tekeningen, ga naar jelkoarts.nl.

IRIS FRANKHUIZEN (1991) is een animatiefilmmaker uit Amsterdam. Ze maakt eigenzinnige animaties en illustraties met een focus op sfeer, vormgeving en concept. Momenteel werkt ze aan de conceptontwikkeling van een geanimeerde documentaireserie.

De Nieuwe Oost Wintertuin ging een bijzondere samenwerking aan met Tijdschrift Ei en vroeg schrijftalenten Marjolein Takman en Jelko Arts een wisselcolumn te schrijven. Ieder jaar maken we chapbooks met onze talentvolle schrijvers. In het voorjaar van 2018 verschijnen de chapbooks van Marjolein Takman en Jelko Arts. Een chapbook is vergelijkbaar met wat een ep voor een muzikant is: een professioneel visitekaartje dat het kunnen van de schrijver toont.

Afwisselend op Tijdschrift Ei en het Wintertuinblog schrijven en tekenen Jelko en Marjolein over het maakproces van een chapbook. Leidraad is de invloed van beelden op hun werk.

Marjolein Takman trapte half november af op Ei en Jelko’s eerste column veerscheen al vorige maand hier. Zo zal elke twee weken een nieuwe column online komen. Inmiddels zijn we over de helft en hebben Marjolein en Jelko geruild van platform.

De reeks tot nu toe: #1 – Marjolein Takman, ‘Dit naamloze ding’ #2 – Jelko Arts, ‘Harkpoppetjes‘ #3 – Marjolein Takman, ‘Spontane roadtrips‘ #4 – Jelko Arts, ‘Uit de auto stappen‘ #5 – Marjolein Takman, ‘Tot twintig tellen’ #6 – Jelko Arts, ‘Lijnen’ #7 – Marjolein Takman, ‘Water, ijs en deadlines’ #8 – Jelko Arts, ‘Een korte verhandeling over perspectief’ #9 – Marjolein Takman, ‘Ruis detecteren voor dummies’ #10 – Marjolein Takman, ‘Een boek een boek’ #11 – Jelko Arts, ‘De week na een boekpresentatie in 3 strips’ #12 – Marjolein Takman, ‘De weken na de presentatie in enkele anekdotes’

[wintertuin]

Wintertuinsessie: De maker en de maatschappij

Schrijver Raoul de Jong, beeldend kunstenaar Lino Hellings en Simon Allemeersch en Stefanie Claes van theatercollectief Lucinda Ra zijn op 7 juni te gast bij de Wintertuinsessie: De maker en de maatschappij. In aanloop van deze sessie geeft Corinne drie tips van andere makers die door middel van hun werk de dialoog aangaan met de samenleving.

Benjamin Verdonck

Als eerste stip ik graag Benjamin Verdonck aan. Hij is theatermaker en beeldend kunstenaar. Zijn werk speelt zowel in theaterzalen als in de openbare ruimte. Het project KALENDER vind ik heel mooi. Daarvoor deed hij in 2009 meer dan 150 acties in de stad Antwerpen. 2009 ligt natuurlijk erg ver weg, maar er is een website waarop je veel terug kan zien:  Hij bouwde in zijn carrière ook al meerdere nesten in meerdere steden. Hier is het vogeltje in Rotterdam: https://vimeo.com/93612477. Zijn nieuwe voorstelling Liedje voor Gigi bestaat uit een reeks toverdozen, sterren, muziek, een huis, schaduwen, deuren die opengaan en toe. Benjamin Verdonck is de machinist die het verglijden van de beelden in gang zet, om er vervolgens in verloren te lopen, aldus Toneelhuis. Het speelt o.a. nog in Groningen, Utrecht en Antwerpen:  

Maud Vanhauwaert

De tweede tip is Maud Vanhauwaert. Tijdens de opleiding Woordkunst in Antwerpen kreeg ik les van haar. Toen heeft ze me een keertje in de bus gezet en gezegd: over een uur verwacht ik je hier terug met een verhaal. Ik vermoed dat haar werk ook vaak ontstaat door in de bus te zitten. Haar laatste bundel, Wij zijn evenwijdig, bestaat uit nauwkeurige observatie en een gezonde dosis relativering. Dit jaar is ze stadsdichter van Antwerpen en heeft ze onder andere enkele mooie acties in de openbare ruimte opgezet. De mooiste vind ik RADIO BABEL. Het is een installatie waarin ze mensen uit een wijk uitnodigt om een gedicht mee te brengen in hun eigen taal. Samen met hen ontcijfert ze het gedicht. Ze heeft een pareltje van een website. 

Lotte van den Berg

Het werk van Lotte van den Berg bestaat in de openbare ruimte. Ze gebruikt de theatrale vorm om verhoudingen tussen mensen zichtbaar te maken in steden over de hele wereld. Ze maakt zichtbaar wat al is en precies dat maakt haar werk heel sterk. In Rotterdam was ik ooit deelgenoot van Building Conversations. Ik ging met een groep van ongeveer vijftien mensen in gesprek: drie uur lang mocht je alles zeggen wat je wilde. Het was een bijzondere les in communicatie, en je verhouding ten opzichte van onbekenden, en ontzettend ontroerend. Haar nieuwe werk gaat 12 oktober 2018 in Rotterdam in première. Dying Together / Orgy Alone wordt uitgevoerd en ervaren door zowel performers als toeschouwers. Via hedendaagse beelden en situaties zoals een zelfmoordaanslag op straat, een peepshow op de Wallen, een uitbraak van vogelgriep in een pluimveefabriek, wordt het gehele publiek uitgenodigd om deel te nemen aan een fysiek uitgevoerde gedachtenoefening. In een geleidelijk veranderende constellatie van mensen, met langzaam opeenvolgende minimale verschuivingen in de lichamelijke verhouding tussen hen, wordt een veelkleurig palet van mogelijke relaties zichtbaar. Elke toeschouwer maakt onlosmakelijk onderdeel uit van het geheel. 

De maker en de maatschappij Datum: donderdag 7 juni Locatie: WALTER books, Looierstraat 43 Arnhem Deur open: 19.30 uur, aanvang: 20.00 uur Entree: gratis, reserveren verplicht via https://bit.ly/2rGuyM1  Meer info via https://denieuweoost.nl/event/wintertuinsessie/

[wintertuin]

Oddstream #10 - User Generated Scripture

Eind oktober exposeerde Oddstream in de Eusebiuskerk te Arnhem tien bijzondere kunstwerken op het snijvlak van kunst en technologie. Allemaal hadden ze een link met het thema ‘religie’. Drie dagen lang stonden er bijzondere installaties in de kerk met ieder hun eigen interactie: film, wachtwoordrituelen, beveiligingcamera’s, chatbots et cetera.

Oddstream vroeg De Nieuwe Oost | Wintertuin om een bijdrage in de vorm van verhalen. Tien schrijftalenten schreven ieder een verhaal bij een hun toegedeeld kunstwerk en namen dat op. Tijdens de expositie was bij ieder werk een audioverhaal te horen.

Heb je de expositie gemist? Niet getreurd! De komende weken publiceren we iedere week een van de verhalen, met beeldmateriaal en informatie over het bijbehorende werk. Koptelefoon op en lichten uit, dan is het net alsof je in de kerk staat.

Dit keer: werk van Hackers & Designers en KunstLab met een verhaal van Jordi Lammers.

User Generated Scripture User Generated Scripture is een ode aan chatbot ELIZA, ontwikkeld door Joseph Weizenbaum in 1966 aan het MIT. ELIZA is ontworpen om een zo menselijk mogelijk gesprek te voeren en lijkt voornamelijk geïnteresseerd in jouw gevoelens. De therapeutische vragen moedigen mensen aan om hun diepste gevoelens met de chatbot te delen. In User Generated Scripture word je uitgenodigd met de chatbot in gesprek te gaan en deel uit te maken van een crowdsourced religie waarin jij samen met anderen de normen en waarden van een nieuw testament bepaalt.

Hackers & Designers is een initiatief dat twee beroepen dichter bij elkaar brengt, zodat er een gemeenschappelijke taal en collectieve ontwerp concepten kunnen ontstaan. Hackers & Designers heeft, sinds de oprichting in 2013, een uitgebreid netwerk van ontwerpers, kunstenaars, software ontwikkelaars, onderzoekers, wetenschappers en theoretici opgezet. Ze organiseren workshops en houden zich onder andere bezig met web technologie, Peer 2 Peer netwerken, crypto valuta en typografie.

KunstLab is een initiatief dat zich bezig houdt met sociale innovatie. Met hun projecten, evenementen en educatie programma hopen ze creatieve mensen te inspireren met de altijd evoluerende en fascinerende combinatie van kunst en wetenschap. Ze geloven dat door hun artistieke manier van denken en hun zelfontwikkelde ontwerpmethoden twee botsende werelden bij elkaar kunnen komen en ze antwoorden kunnen vinden op sociale uitdagingen. Hun doel is om de waarde van kennis en kunst in tastbare resultaten om te zetten.

Jordi Lammers studeert Nederlandse taal en cultuur in Nijmegen. In 2016 was hij de campusdichter van de Radboud Universiteit. In datzelfde jaar won hij een voorronde van de landelijke schrijfwedstrijd Write Now! Hij publiceerde verhalen en gedichten in Revisor en Op Ruwe Planken, en op Meander en De Optimist. In mei stond hij op het International Literature Festival Utrecht met een verhaal over Joni Mitchell. Tegenwoordig treedt hij samen met zijn broer op onder de naam Lammers en Lammers.

[wintertuin]

Wintertuinsessie: De mixtape

Muzikant Spinvis, podcastmaker Dennis Gaens en eigenaar van de enige cassettebandjesfabriek in de Benelux Thomas Baur zijn op 17 mei te gast in de Wintertuinsessie De mixtape. Schrijver en muzikant Laurens van de Linde interviewt dit drietal in de Houtwerf in Nijmegen over doen wat je wilt in de kunsten. Door middel van zijn Wintertuinsessie wil Laurens van de Linde achterhalen of je als kunstenaar ook een uitvinder moet zijn, welke verschillende paden van willen naar doen je kunt bewandelen, en hoe je als schrijver of muzikant het beste je eigen gang kunt gaan. In aanloop van de sessie schreef Laurens onderstaande inleiding. Sample to sample In juni 2016 werd op de vooravond van literatuurfestival Nieuwe Types The End of the Tour gedraaid. Het was bloedheet in Focus, het Arnhemse filmhuis, en ik deed de presentatie van die avond in mijn korte broek - wat niemand gek vond. Omdat ik aan het einde van de film nog een mededeling wilde doen, had ik iedereen vooraf gevraagd om te blijven zitten tot de credits waren uitgerold. De hele tweede helft van de film maakte ik me druk: zouden mensen wel blijven zitten? Het was bloedheet en sowieso blijven maar weinig mensen zitten zodra een film afgelopen is.

Terwijl David Foster Wallace in slo-mo begon te dansen, voelde ik het einde van de film naderen en besloot ik om maar direct te gaan staan zodra het beeld naar credits ging, om het maar gehad te hebben. Maar toen begon dit fantastische nummer te spelen, of eigenlijk meer vlak langs me te glijden. Het kwam even heel dichtbij en was daarna weer weg. De bioscoop was weer terug en bloedheet, maar er waren nog mensen. Vanaf dat moment begon ik alle oude albums van Brian Eno te zoeken en te kopen en te luisteren. En te lezen. Eno experimenteerde. Hij experimenteerde bijvoorbeeld met zijn bandrecorder, koppelde er meerdere aan elkaar en maakte drone-achtige loopjes, continu op zoek naar andere geluiden, andere doeleinden voor geluid. Geluiden die nog niet eerder geproduceerd waren.

Dat knutselen sprak me wel aan. Ik had een gratis opnameprogrammaatje gedownload en een aantal drumsamples, ik had een geschikt intro van een liedje gekozen: het kon allemaal gaan gebeuren. Toen ontdekte ik whosampled.com, een website waarop je van welk liedje dan ook kunt vinden welke samples gebruikt worden - of dat nu in de tekst, de muziek, de beat, waar dan ook zit. En toen ontdekte ik Winne.

Via zo’n site kun je een stamboom uittekenen van elke artiest. Wat mij vooral opviel was de vindingrijkheid, de nieuwsgierigheid en het herkennen van potentie: ook videospelletjessoundtracks en obscure elektronische-muziekscholen worden gevonden en gebruikt. Het is opwindend om een inkijkje te krijgen in het proces en de inspiratie van andere artiesten omdat dat - in mijn geval althans - weer veel ideeën en leuke muziek oplevert. Aan de andere kant is het geruststellend: zij grijpen ook niet alles uit de lucht, maar lenen (of stelen) hier en daar wat om het vervolgens door hun eigen filter te halen. Dit is niet iets wat je alleen hoeft te doen.

Saba is een rapper uit Chicago bij wie ik uitkwam omdat ik zocht naar samples van Brian Eno. Wat hij doet, en met hem vele anderen, is zijn muziek in eigen beheer uitbrengen. Nu word je daarmee in de literaire wereld over het algemeen met de nek aangekeken omdat het synoniem is gaan staan voor ijdelheid en ondermaatse kwaliteit. In de muziekwereld - wat ik in ieder geval van hiphop weet - staat het veel meer voor artistieke en zakelijke vrijheid: doen wat je zelf wil, zonder te conformeren aan platenbazen en platenverkoop. Dit nummer gaat daarover, dat niemand durft toegeven dat de B-kant waarschijnlijk de betere is, omdat de A-kant nu eenmaal beter verkoopt. Volgens mij kun je die complete vrijheid ervaren door mensen op te zoeken en naar hun samples te vragen; zij zijn hoe dan ook interessanter voor jou dan jij voor jezelf bent, omdat zij allemaal ideeën hebben die jij niet hebt, boeken lezen die jij niet leest, muziek luisteren die jij niet luistert. En dat je daar dan mee gaat experimenteren. Het is nieuwsgierig zijn, ideeën op onverwachte plekken vinden, het is ervoor openstaan. Blijf bijvoorbeeld eens zitten tot de credits afgelopen zijn.

Klik op de afbeelding om uit te vergroten.

Wintertuinsessie: De mixtape  Datum: donderdag 17 mei Locatie: De Houtwerf, Hatertseweg 23, Nijmegen  Deur open: 19.30 uur, aanvang: 20.00 uur  Entree: 7,50 euro (5 euro voor studenten).  Tickets via www.denieuweoost.nl/event/wintertuinsessie/

[wintertuin]

Oddstream #9 - Sermon

Eind oktober exposeerde Oddstream in de Eusebiuskerk te Arnhem tien bijzondere kunstwerken op het snijvlak van kunst en technologie. Allemaal hadden ze een link met het thema ‘religie’. Drie dagen lang stonden er bijzondere installaties in de kerk met ieder hun eigen interactie: film, wachtwoordrituelen, beveiligingcamera’s, chatbots et cetera.

Oddstream vroeg De Nieuwe Oost | Wintertuin om een bijdrage in de vorm van verhalen. Tien schrijftalenten schreven ieder een verhaal bij een hun toegedeeld kunstwerk en namen dat op. Tijdens de expositie was bij ieder werk een audioverhaal te horen.

Heb je de expositie gemist? Niet getreurd! De komende weken publiceren we iedere week een van de verhalen, met beeldmateriaal en informatie over het bijbehorende werk. Koptelefoon op en lichten uit, dan is het net alsof je in de kerk staat.

Dit keer: werk van Thijs Jacobs, Kevin Kuijpers en Julian Theelen met een verhaal van Lotte Lentes.

Sermon Sermon is een installatie waarbij de overeenkomsten tussen religies centraal staan. Het werk laat je meevoeren door de klanken van verschillende religieuze voorgangers die hun volgelingen toespreken. Zie hoe het drieluik van schermen reageert op de audio en vervolgens de audio voortstuwt. Deze zes minuten durende preek begint bezwerend, maar eindigt met een heftige climax, waarna alleen nog de zwakke echo van het woord ‘hoop’ te horen is.

Kevin Kuipers, Julian Theelen en Thijs Jacobs ontmoetten elkaar tijdens Oddstream on stage, de talentopleiding van Oddstream. Kevin is autonoom kunstenaar en richt zich op het grensvlak tussen technologie en kunst. Hij interesseert zich onder andere voor datavisualisatie, licht en geur. Julian is designer en medeoprichter van motion en design studio Supermassive. Hij richt zich op het vertellen van verhalen door beeld en geluid. Thijs is een muziekproducer die voornamelijk dub en hiphop maakt, en graag samenwerkt met anderen, om zo op nieuwe ideeën te komen.

Lotte Lentes schrijft proza en theater, werkte voor Das Magazin en het Vlaamse theatergezelschap NT Gent, en schreef voor onder andere Tirade, Trouw, Hard//hoofd en De Optimist. In 2015 verscheen haar chapbook, de novelle De jongen, het stof verscheen in 2015 bij Uitgeverij Wintertuin dat in 2017 samen met een aantal korte verhalen en essays werd gebundeld onder de titel Een tweede keer kijken. Lotte werd geselecteerd voor het Slow Writing Lab van het Nederlands Letterenfonds en voor CELA, een ontwikkeltraject voor schrijvers en vertalers uit zes Europese landen. In 2017 nam ze deel aan de Parijs residentie van het Vlaams-Nederlands huis deBuren. Momenteel werkt ze aan haar debuutroman die zal verschijnen bij Uitgeverij Cossee. Lotte zit in een talentontwikkeltraject van De Nieuwe Oost | Wintertuin.

Volgende week komt het laatste bericht van de Oddstream reeks. Dat laten we het werk van Hackers & Designers en KunstLAB met een verhaal van Jordi Lammers.

[wintertuin]

Oddstream #8 - Password Rituals

Eind oktober exposeerde Oddstream in de Eusebiuskerk te Arnhem tien bijzondere kunstwerken op het snijvlak van kunst en technologie. Allemaal hadden ze een link met het thema ‘religie’. Drie dagen lang stonden er bijzondere installaties in de kerk met ieder hun eigen interactie: film, wachtwoordrituelen, beveiligingcamera’s, chatbots et cetera.

Oddstream vroeg De Nieuwe Oost | Wintertuin om een bijdrage in de vorm van verhalen. Tien schrijftalenten schreven ieder een verhaal bij een hun toegedeeld kunstwerk en namen dat op. Tijdens de expositie was bij ieder werk een audioverhaal te horen.

Heb je de expositie gemist? Niet getreurd! De komende weken publiceren we iedere week een van de verhalen, met beeldmateriaal en informatie over het bijbehorende werk. Koptelefoon op en lichten uit, dan is het net alsof je in de kerk staat.

Dit keer: werk van Octavia van Horik met een verhaal van Rik Sprenkels.

Password Rituals Elke dag gebruiken we wachtwoorden voor de belangrijkste zaken. We hopen maar dat deze wachtwoorden sterk genoeg zijn en ons goed beschermen. Daarnaast worden we ertoe verplicht eens in de zoveel tijd weer een nieuw wachtwoord te bedenken. Octavia van Horik geeft in drie rituelen vorm aan een van de belangrijkste aspecten van onze digitale veiligheid. Na het eerste ritueel krijg je door middel van een geëncrypteerde ooglens toegang tot het selecte genootschap van The Password Club. In het tweede ritueel wordt een sterk en veilig wachtwoord gegenereerd. Het derde ritueel geeft je een bijzondere manier om je wachtwoord bij je te dragen.

Octavia van Horik is half Frans en half Nederlands. In 2016 is ze van The Royal Academy of Art in Den Haag afgestudeerd op Graphic Design. Ze is altijd al gefascineerd geweest met experimenten. In haar werk experimenteert ze daarom met andere mediums, vormen en regels. Ze vindt het cruciaal om te spelen met creatieve processen om nieuwe manieren van ontwerpen te ontdekken. Ze is in zekere zin bezig met een eeuwigdurende zoektocht naar ontdekkingen en onderzoekt de rol van creativiteit binnen methodologie.

Rik Sprenkels is dichter op papier en op het podium en woont in Nijmegen. In zijn gedichten legt hij met veel genoegen de vinger op de zere plek. Hij schrijft kleine tragedies in dichtvorm, waarbij hij meer zegt dan hij zegt, en de lezer en luisteraar achterlaat met een bittere smaak in de mond. Poëzie is voor hem een voortdurende strijd tegen het cynisme.Riks gedichten ‘Nachtpicknickers’, ‘Vastgoed’ en ‘In Washington stampen ze paddenstoelen uit de grond’ verschenen in literair tijdschrift Op Ruwe Planken. Hij stond op literair podium Frontaal, op Onbederf’lijk Vers, op Dichters In De Prinsentuin, en in de finale van het NK Poetry Slam. In het dagelijks leven houdt hij zich bezig met de achterkant van websites.

Volgende week laten we het werk van Thijs Jacobs, Kevin Kuijpers en Julian Theelen met een verhaal van Lotte Lentes.

[wintertuin]

Oddstream #7 - PLPLPL.PL::Scrutiny

Eind oktober exposeerde Oddstream in de Eusebiuskerk te Arnhem tien bijzondere kunstwerken op het snijvlak van kunst en technologie. Allemaal hadden ze een link met het thema ‘religie’. Drie dagen lang stonden er bijzondere installaties in de kerk met ieder hun eigen interactie: film, wachtwoordrituelen, beveiligingcamera’s, chatbots et cetera.

Oddstream vroeg De Nieuwe Oost | Wintertuin om een bijdrage in de vorm van verhalen. Tien schrijftalenten schreven ieder een verhaal bij een hun toegedeeld kunstwerk en namen dat op. Tijdens de expositie was bij ieder werk een audioverhaal te horen.

Heb je de expositie gemist? Niet getreurd! De komende weken publiceren we iedere week een van de verhalen, met beeldmateriaal en informatie over het bijbehorende werk. Koptelefoon op en lichten uit, dan is het net alsof je in de kerk staat.

Dit keer: werk van Matthias Oostrik met een verhaal van Gerjon Gijsbers.

PLPLPL.PL::Scrutiny De video-installatie PLPLPL.PL::Scrutiny keert de beangstigende werking om van steeds slimmer wordende beveiligingscamera’s die afwijkend gedrag van personen detecteren en opslaan. De installatie gebruikt de nieuwste technologieën van de surveillance-industrie om juist in contact te komen met voorbijgangers en moedigt ze aan zich opvallend te gedragen. De technologie van PLPLPL.PL::Scrutiny houdt de speelsheid van mensen in ere en reageert zelf vrolijk op hun gedrag.

Matthias Oostrik is een kunstenaar en een software ontwikkelaar. Oostrik maakt audiovisuele installaties die technologische ontwikkelingen en hun invloed op onze levens in twijfel trekt. Zijn werk combineert elementen van digitale kunst, installatie kunst en film en maakt gebruikt van experimentele mens-machine interactie.

Gerjon Gijsbers schrijft proza. Hij is een graag geziene gast op podia. Hij trad op op onder andere de Zwarte Cross, MañanaMañana en Lowlands. Gerjon schreef voor Propria Cures en HP/De Tijd. In 2015 verscheen een selectie van zijn radiocolumns onder de titel Ik keek naar boven en had geen idee bij Uitgeverij Fagus. In 2014 verscheen zijn chapbookAan gort, dat bestaat uit drie verhalen over Luctor, een dwalende ziel op zoek naar werk, liefde en de zin van het leven, maar in eerste instantie naar een douchegordijn. Het complete verhaal over Luctor verscheen dit najaar in boekvorm onder de titel Scheuren in het canvas bij Uitgeverij Fagus. Samen met Marc van der Holst en Koen Frijnsspeeldet hij daarnaast in de voorstelling Fata Nirvana, een punkdocumentaire op het podium. Gerjon zit in een talentontwikkeltraject van De Nieuwe Oost | Wintertuin.

Volgende week laten we het werk van Octovia van Horik met een verhaal van Rik Sprenkels zien.

[wintertuin]

Flash Fiction Contest: Nederlandse finalist

Begin maart 2018 sloot de Flash Fiction Contest van de European Association of Creative Writing Programmes (EACWP). Een Europese schrijfwedstrijd voor het zeer korte verhaal. De enige regels waren dat het verhaal uit maximaal 100 woorden mocht bestaan en zich in Europa moest afspelen. Inmiddels zijn de prijswinnaars van alle Europese landen bekendgemaakt op de website van de EACWP. De winnaar die voor Nederland doorgaat naar de Europese finale is: Louis Bidder, met Het symposium. Van harte gefeliciteerd, Louis! Een tweede verhaal dat er bij de jury uitsprong was dat van Wout Waanders, getiteld Een ondergrondse. Daarom heeft de jury besloten dat er noodzaak was voor een Eervolle Vermelding. Deze komt zonder twijfel Wout Waanders toe. Ook zijn verhaal lees je hieronder. De teksten van alle winnaars per taal zijn vertaald naar het Engels en nemen het tegen elkaar op in de tweede ronde op Europees niveau. De winnaar hiervan ontvangt een geldprijs van 600 euro en een geheel verzorgde trip naar de prijsuitreiking op 13 september in Brussel. We duimen voor je, Louis! Maar Louis' verhaal gaat niet alleen door naar de finale, hij mag dit ook nog komen voordragen op het Wintertuinfestival, tijdens het laatste weekend van november in Nijmegen. Bovendien wordt zijn verhaal samen met dat van Wout Waanders gepubliceerd in Deus Ex Machina. Naast deze twee verhalen heeft DEM zelf nog drie favorieten geselecteerd om te publiceren uit de top 10 van de Nederlandse jury: 'Showtime' van Debby Willems, 'Morgenster' van Arthur de Smet en 'Gêne' van Sanne van Gent. Deze vijf verhalen maken samen met vijf verhalen uit de Vlaamse poule kans op de Deus Ex Machina-prijs van 200 euro. Kortom, het kan niet op!

FINALIST NEDERLAND | Louis Bidder Het symposium Uit Zweden kwam de hazelworm. Nederland zond een stekelbaars, Frankrijk natuurlijk een pad. Alleen de voorzitter was maar een mens, die moest de boel in goede banen leiden. Alle deelnemers hadden een pas met de vlag van hun land erop aan een koord rond hun nek, als ze die hadden. De eerste dag deden ze spelletjes om elkaar beter te leren kennen. De tweede dag was de voorzitter ziek en hingen ze allemaal maar wat rond. De derde dag moesten de pony en de meerkoet naar huis. Toch was men het erover eens dat er belangrijke stappen waren gezet. EERVOLLE VERMELDING | Wout Waanders Een ondergrondse

Pas laat kwam ik erachter dat de stad waarin ik woon een metrosysteem had. Nooit eerder had ik de openingen in de straat gezien, de roltrappen die je mee naar beneden nemen. Heel gek was dat niet. Ik keek ook een tijd over een klaproos heen, die in ons portiek groeide. Na lang twijfelen kocht ik een ticket. Ik zat op een plastic stoel in een halfvolle trein, diep onder een buitenwijk, met een mollige moeder tegenover me. Ik weet niet meer wat ze droeg, maar wel hoe ze naar me keek: alsof ze nog maar net bestond.   -- Louis Bidder heeft onder meer gepubliceerd in de tijdschriften Mosselvocht en Krakatau. Ook is hij bekend als medevertaler van de aforismen van Dr. Kyaciss Pfiell. Louis Bidder is een pseudoniem van Herbert Mattie, kunsthistoricus en kunstenaar/ontwerper. Onder de naam Studio Mattie maakt hij tentoonstellingen, animaties, illustraties en grafisch ontwerp. Ook bedenkt hij vorm en concepten voor museale, particuliere en communicatieve projecten. Wout Waanders schrijft poëzie en proza. Wout was hoofdredacteur van Op Ruwe Planken en campusdichter van de Radboud Universiteit Nijmegen. Hij werd geselecteerd voor het Slow Writing Lab van het Nederlands Letterenfonds, waar hij onderzoek deed naar zijn positionering als schrijver. In november 2015 verscheen zijn chapbook Olifantopia, een dichtbundel die leest als een pretpark, die nu in postervorm verkrijgbaar is met enkele nieuwe gedichten. 

[wintertuin]

Oddstream #6 – The Dark Age of Connectionism

Eind oktober exposeerde Oddstream in de Eusebiuskerk te Arnhem tien bijzondere kunstwerken op het snijvlak van kunst en technologie. Allemaal hadden ze een link met het thema ‘religie’. Drie dagen lang stonden er bijzondere installaties in de kerk met ieder hun eigen interactie: film, wachtwoordrituelen, beveiligingcamera’s, chatbots et cetera.

Oddstream vroeg De Nieuwe Oost | Wintertuin om een bijdrage in de vorm van verhalen. Tien schrijftalenten schreven ieder een verhaal bij een hun toegedeeld kunstwerk en namen dat op. Tijdens de expositie was bij ieder werk een audioverhaal te horen.

Heb je de expositie gemist? Niet getreurd! De komende weken publiceren we iedere week een van de verhalen, met beeldmateriaal en informatie over het bijbehorende werk. Koptelefoon op en lichten uit, dan is het net alsof je in de kerk staat.

Dit keer: werk van Wesley Goatly met een verhaal van Max Hermens.

The Dark Age of Connectionism Bij ons is de Amazon Echo nog niet heel bekend, maar in veel landen wordt deze smart speaker al veelvuldig gebruikt in het alledaagse huishouden. De speaker wordt geactiveerd met je stem. Vergelijkbaar met Siri van Apple kan de Echo gebruikt worden om vragen te stellen, maar ook om te bellen, berichten te sturen, to-do-lijstjes te maken en muziek af te spelen. Niet onbelangrijk is dat je via het apparaat ook bestellingen kunt doen bij Amazon. Amazon Echo luistert naar de naam Alexa en wordt geactiveerd door een vraag aan Alexa te stellen. Daarmee wordt geïmpliceerd dat het apparaat op andere momenten niet aan staat, maar de Echo heeft geen aan/uit-knop. De smart speaker luistert dus altijd mee en het is onbekend of data opgeslagen worden. The Dark Age of Connectionism onderzoekt de rol en vorm van data in apparaten die altijd aan staan en altijd luisteren, en hoe zij ons gedrag in de loop van tijd kunnen veranderen. In de installatie hangt een Amazon Echo Dot, een van de laatste versies in de serie van Amazon Echo, boven een kleine speaker omringd door microfoons. Zelfs het zachtste geluid zet een reeks van kritisch vragen in gang die gesteld worden door Apple’sSiri. Om de hele vraag te horen, mag je echter geen geluid maken. De installatie maakt je bewust van hoeveel sonische data je genereert rondom de Echo, omdat Siri door elke voetstap en ritseling van kleding geactiveerd wordt en een vraag aan Alexa stelt. Zo realiseer je je dat deze apparaten (ook Siri!) altijd luisteren, ook al lijken ze uit te staan. Terwijl de vraag door geluid wordt ingezet, moet je helemaal stil zijn om de complete vraag te horen. Daarmee wordt de oorspronkelijke functie van de Echo omgekeerd. In hoeverre pas jij je gedrag aan om de hoeveelheid sonische data die je genereert onder controle te houden.

Wesley Goatly is een geluidskunstenaar en onderzoeker uit Londen. Hij onderzoekt de onzichtbare kracht en verborgen processen in data en netwerk technologieën door middel van installaties, objecten en lezingen. Hij is momenteel bezig met het behalen van zijn doctoraat bij het Sussex Humanities Lab aan de universiteit van Sussex. Hier ontwikkelt hij een kritische esthetica waarmee artistieke onderzoeken en praktijken benaderd kunnen worden. Daarnaast is hij een docent bij de master Interaction Design Communication van de London College of Communication en doceert hij sonische media theorie aan de Universiteit van Brighton.

Max Hermens is schrijver en literatuurwetenschapper. Zijn verhalen verschenen in Das Magazin en Op Ruwe Planken. Hij droeg voor op onder andere voor op festival De Oversteek en het Wintertuinfestival. Als literatuurwetenschapper publiceerde hij over het werk van Joseph Conrad. Max zit in een talentontwikkeltraject van De Nieuwe Oost | Wintertuin.

Volgende week laten we het werk van Matthias Oostrik met een verhaal van Gerjon Gijsbers zien.

[wintertuin]

Oddstream #5 - Rocking Chairs

Eind oktober exposeerde Oddstream in de Eusebiuskerk te Arnhem tien bijzondere kunstwerken op het snijvlak van kunst en technologie. Allemaal hadden ze een link met het thema ‘religie’. Drie dagen lang stonden er bijzondere installaties in de kerk met ieder hun eigen interactie: film, wachtwoordrituelen, beveiligingcamera’s, chatbots et cetera.

Oddstream vroeg De Nieuwe Oost | Wintertuin om een bijdrage in de vorm van verhalen. Tien schrijftalenten schreven ieder een verhaal bij een hun toegedeeld kunstwerk en namen dat op. Tijdens de expositie was bij ieder werk een audioverhaal te horen.

Heb je de expositie gemist? Niet getreurd! De komende weken publiceren we iedere week een van de verhalen, met beeldmateriaal en informatie over het bijbehorende werk. Koptelefoon op en lichten uit, dan is het net alsof je in de kerk staat.

Dit keer: werk van Strijbos & Van Rijswijk met een verhaal van Merel van Slobbe.

Rocking Chairs Door achterover te gaan zitten maak je muziek op deze sonische schommelstoel. Met de speciaal ontwikkelde sensoren en luidsprekers die verborgen zitten in de schommelstoel wordt beweging omgezet in een muzikale ervaring.

Strijbos & Van Rijswijk zijn geluidskunstenaars die geluid op een andere manier benaderen. Ze willen een benadering die beter aansluit bij de manier waarop mensen geluid meestal ervaren. Mensen zijn altijd omringd door geluid, waar ze ook zijn. Elk individu is het centrum van een persoonlijke omgeving, een persoonlijke wereld van geluid. Bij een concert gebeurd er echter iets anders. Daar komt het geluid vanuit één richting. Deze frontale benadering reflecteert de scheiding tussen componist/muzikant en consument. Strijbos & Van Rijswijk willen verder kijken dan alleen het componeren van muziek. Ze willen de scheiding kleiner maken en dit doen ze door in composities, installaties en stukken compositie en installatie met elkaar te verweven.

Merel van Slobbe schrijft proza en poëzie. Ze studeert filosofie aan de Radboud Universiteit Nijmegen, waar ze in 2016 campusdichter was. In 2017 won ze de Meander Dichtersprijs, en in 2018 nam ze de tweede prijs van de Turing Gedichtenwedstrijd in ontvangst. Merel is onderdeel van het dichterscollectief DichterBij, dat literaire avonden op verschillende locaties organiseert. Merel zit in een talentontwikkeltraject van De Nieuwe Oost | Wintertuin.

Volgende week laten we het werk van Wesley Goatly met een verhaal van Max Hermens zien.