www.burcununrenkleri.com
Yoganın Kronolojik Tarihçesi
Yoga Sanskritçe bir kelimedir. Pek çok anlamı vardır. Kökleri Sanskritçedeki YUJ ‘a dayanır. Yuj; bir, bütün, bütünde birleşme anlamına gelir. Bu kapsamda yoga; kontrol etmek, boyunduruk altına almak ve birleştirmek anlamlarına gelir. Ancak en temel anlamda Türkçe ’ye çevirirsek Yoga kavuşma, bir araya gelme, birlik, bütünleşme olarak çevrilebilir. Yoga bir olmak ve bütünleşmek demektir. Bu insanın kendi bedeniyle, zihniyle ve ruhuyla bir bütün olması ve dengeli bir hale kavuşması anlamına gelmekle beraber aynı zamanda tüm evrenle, evrendeki tüm canlı, cansız varlıklarla, makro kozmos ile bir olmak, tek olmak da demektir. Evrenle bütünleşmek ve aynı anda tüm evren ile iletişim halinde olma yoludur yoga.
Yoganın kökleri ve tarihleri konusunda tartışmalar mevcuttur. Kimi öğretiler yoganın insanlık tarihi kadar eski olduğunu savunurlar. En eski toplumlardan olan Aryan ırkının yoga bilgisine sahip olduğunu söylerler. Aryan ırkı o kadar zeki, hafızası o kadar kuvvetli bir ırkmış ki Yoga sözlü olarak nesilden nesile aktarılsa da hiç unutulmazmış. Ancak zamanla insanoğlunun maruz kaldığı dış etmenler ve hayat şartları değiştiği, toksinler ve kimyasallar arttığı, zihinsel olarak maddi hayata bağlılıkları arttığı için hali hazırda bildiği bu bilgiyi unutmuş ve öğretmenlere, kitaplara ihtiyaç duymuş.
Farklı kıtalarda yapılan kazılar sonucunda bulunan kalıntılarda Yoga duruşlarının ve meditasyon oturuşlarının resmedildiği görülmüştür. Babil, Çin, Mısır, Roma gibi çok eski toplumlar ve Sufizm, Hinduizm gibi kadim kültürlerde de Yoga yöntemlerinin kullanıldığı bilinmektedir. Viking ve Kelt kültürlerinde Yoga duruşlarının resmedildiği resim ve heykellerin olduğu tespit edilmiştir. Roma imparatoru Markus meditasyon konusunda bir kitap yazmış, Pisagor okulunda meditasyon derslerine yer vermiştir. Bu bilgiler ışığında Yoganın ana vatanı Hindistan’dır demek yanlış olacaktır. Yoga kültürüne ait Çakra Enerji merkezlerinin sadece Hint tıbbında değil Mısırlı dervişler, Kabalacılar, Kuzey Amerika Hopi Kızılderilileri ve Avrupa simyacıları arasında da kullanıldığı tespit edilmiştir.
Yazılı döneme bakıldığında ise Yoga, Hint felsefesinin temeli olan Veda’larda ve Upanişad’larda (günümüzden 3000-4000 yıl önce) anlatılmaktadır. Temel kaynaklarından bir diğeri de Krisna’nın yazdığı Mahabharata Destanı ve özellikle onun bir bölümü olan Bhagavat Gita’dır. Bhagavat Gita’nın aşağıdaki paragrafı Yoga ’ya %100 bir atıftır mesela.
” 5 duyunun ve zihnin tam durağanlık olduğunda ve muhakeme sükûnet içerisinde dinginleştiğinde yüce yola ulaşılır. Duyuların bu derin sükûnetine Yoga denir.“
Bhagavat Gita’yı bilimsel bir sunum olan Patajali’nin “Yoga Sutra”ları ve Hatha Pradipika denen yoga metinleri izlemiştir.
Yoganın kısa kronolojik tarihini araştırdığımızda aşağıdaki gibi dönemlerle karşılaşmaktayız.
PRE-VEDİK DÖNEM ( MÖ 6500-4500)
Pakistan’da bulunan doğu Belucistan bölgesinde yapılan kazılarda üzerinde yoga uygulayan insan figürlerinin yer aldığı 5.000 yıllık taş mühürler bulunmuştur. Bunlar yogaya ait bulunan en eski bulgulardır. Ayrıca yine bu kazılar sırasında Kaliforniya’daki Stanford büyüklüğünde bir yerleşim merkezi ortaya çıkmıştır. Bu merkezin MÖ 7. bin yılında kurulduğu anlaşılmıştır.
Mehrgarh olarak adlandırılan bu neolitik yerleşim merkezi kendisinden sonra gelecek olan uygarlığın ilk adımı olarak görülür. Bu uygarlık İndus ve Sarasvati nehirleri arasındadır.
Mehrgarh’ın zamanına göre dev sayılacak nüfusu 20.000 kişi kadardı. Bu şehirde gerek endüstriyel üretim gerekse de ticaret gelişmişti, geniş pazar yerleri ile pamuk ve pamuklu üretim tezgahları bulunmaktaydı. Teknolojik araştırmaların yapıldığına dair bulgular vardır. Felsefe çalışmalarının da bu sırada başladığı belirlenmiştir. Bu uygarlığa İndus-Sarasvati adı verilmiştir. Yukarıda bahsettiğim Aryan’lar aslında İndus-Sarasvati uygarlığı olduğuna inanılmaktadır.
Doğanın gözlemlenmesi ve bireyle olan birliğine dayalı felsefe sistemi gelişmeye bu dönemde ve bu uygarlıkta başlamıştır.
VEDİK ÇAĞ ( MÖ 4.500-2.500)
Felsefe ve bilimin birleşmeye başladığı dönemdir. Bu döneme kadar üstattan öğrenciye şifaen aktarılan yoga uygulamaları Veda’lar ile yazılı hale gelmiştir. Veda kelimesinin Türkçe karşılığı “Bilgi” dir. Başlıca 4 adet Veda bulunmaktadır.
Rig Veda
Sama Veda
Yacur Veda
Atharva Veda
Vedalardaki konuları daha detaylı anlatan Brahmana, Aranyaka ve Upanişada’lar Veda’ları takip eden yazılı metinlerdir. Sonrasında evrenin tarihini anlatmak üzere Purana, dünyanın varoluşunu anlatmak için İtihasa isimli kitaplar yazılmış ve tüm bu kitaplarda yogadan bahsedilmiştir.
Felsefenin gelişimi Rişilerin, Yoga asanalarını doğa ile bağdaştırmaları ve bunların tabletler üzerine resmedildiği dönemdir.Özellikle yoğun içsel çalışmalar yapıldığına dair bulgular vardır bu döneme ait. Ancak bu aydınlık dönem talihsiz bir iklim değişikliği ile durmuştur.
Devamı için;