Ceyda Selvinaz

Sevgiden kuvvet doğar.

[cselvinaz]

ABDI EFENDİ

On sekizinci asır ortalarında yaşamış ve İstanbul ihtilâllerinin eti önemlilerinden biri olan 1730 Patrona Vakası üzerine bir tarihçe kaleme almış bir muharrirdir..

ABDİ EFENDİ (Basmacı)

Istan buldu on sekizinci asır sonlariyle on dokuzuncu asrın birinci yansında yaşamış Şark musikisinin büyük üstadlanndan biridir. Şöhretinin ilk parlak zamanı. Üçüncü Selim devri olnuış, sonra ikinci Mahmuda intisab etmiştir. 1859 da ölmüştür.

ABDİ EKENDİ (Mühürdar linçi)

Onsekizinci asrın İstanbullu devlet adamlarından ve şairlerinden: kavın pederi ReislilktUtab Mehmed Efendiye nisbetle “Uç Anbarh Damadı” dive de maruftur, 1699’a doğru doğmuştu. 1764 de ölmüştür. Damad Nevşehirli İbrahim vc Koca Ragtb gibi büyük vesirkrin maiyetinde çalışmış ve güvenlerini kazanmış, doğru, zekî, fikir istiklâline sahib bir zat idi. 1730 Patrona Vak’asmda ihtilâlciler tarafından takib edilen ricalden biri olmuş, hayatını, büyîik şehirlerde saklanmağa muvaffak olarak kurtarabilmiş idi. Defterdarlıklarda bulunmuş 1753, 1757 ve 1763 de üç defa Reisftl küttab olmuştur. H, 1178 vı 11 Safer ayında (1764) bir rikâbı lıümaytın günü sadırSzanı ve şeyhülislâm huzuru hümayuna girdiğinde Abdi Efendi rikab ağalariyîe sohbet ederken kalb sektesinden öldü, nâm araba île evine naklolundu ve Üsküdara gömüldü.

KelslükUltnlıı Cennet terkibi ölümüne tarih düşürülmüştür. 1644 de Birinci Mahmud tarafından yaptırılmış ve iki defa yanmış olan Defterdarkapısı mescidine minber koydurtmuştu.

ABPI EFENDİ SOKAĞI

Üsküdarda Imrahor sokaklanndandır; Hudaimahmrıd sokağı ve Kaptanpaşa sokağı ile Aziz Mah mudefendi sokağı arasındadır (B. : Tmrahorl: ilk iki sokakla bîr üç yol ağzı kavşağı yapar. İki araba geçebilecek kadar geniş, kaba taş döşeli, bozukça. Aziz Mahmudefendi sokağı kavşağından girildiğine göre, oldukça meyilli ve gavet kısa bir yokuştur. Solda üç büyük ev. sağda iki üç kulübemsi yapı ile evceğiz vardır. Soldaki evlerden birincisi yüksek sedli bir bahçe içindedir, bahçesindeki ağaçlar, bilhassa bir cam ağacı bu sokağa bir şirinlik vermektedir (îkinciteşrin 1944).

[cselvinaz]

İstanbul'daki Bizans İmparatorluk Sarayları

Latince saray anlamına gelen palatium, Grekçe palation kelimesi, Roma’da imparator sarayının yer aldığı Palatine Tepesi’nden kaynaklanmaktadır. Burası 3. yüzyıla kadar Roma imparatorlarının resmi ikametgahı olmuş ve kelime literature bu şekilde girmiştir. Bizans’ta da saraylar, palation ya da hükümdar evi anlamına gelen Basileos Oikia gibi adlarla anılmıştır.

Bizans sarayları ve saray yaşamı ile ilgili bilgilerimiz mevcut kalıntılara, arkeolojik kazılardan elde edilen sonuçlara ve daha da çok Prokopios, İmparator VII.Konstantinos Porphyrogennetos, Anna Komnena, Ioannes Kinnamos, Mikhail Psellos ve Khoniates gibi tarih yazarlarının eserlerinden edindiğimiz bilgiler ile sarayları kullanılırken ya da yıkıntı halinde de olsa görmüş olan Devil’li Odo, Tudela’lı Benjamin, Tyre’li William, Selanik’li Eustathios, Florentine Boundelmonte, Petrus Gyllius ve İbni Batuta’nın gözlemlerine dayanmaktadır. Bizans’ın çağdaşı ve yakın sanatsal ilişkiler içinde olduğu Avrupa ve İslam topraklarındaki saraylar da, günümüze ulaşmayan Bizans saraylarını, hem mimari hem de süsleme bakımından gözümüzde canlandırmamıza yardımcı olabilecek benzer özellikler gösterir. Bu saraylar arasında Bizans ile yakın ilişkiler içinde olan Got Kralı Theodoric’in Ravenna’daki Sarayı ve Sicilya’nın Palermo kentindeki Palazzo Normano’da bizzat Bizanslı sanatçıların sarayın süslemesinde çalıştığı bilinir. Bunların dışında Silifke Akkale’deki kent yöneticisine veya kentin ileri gelenlerinden birine ait büyük bir saray kompleksi, Trabzon’daki Komnenos, Kemalpaşa’daki Laskaris Sarayı ve Mistra’daki Despot Sarayı gibi yapılar, Bizans saray mimarisi hakkında bize bilgi veren diğer sayılı örneklerdir.

Bir Müslüman Arap emirinin oğlu olan Digenes Akritas’ın 9-10.yüzyılda Güney doğu Anadolu’da geçen destanında, kahramanın Fırat kıyısındaki (Samsat – Gaziantep?) yazlık sarayı tüm ayrıntılarıyla anlatılmaktadır. Kulelerinden Suriye’nin görüldüğü bu hayali saray, bir 12.yüzyıl Bizans sayfiye sarayında olması gereken tüm özellikleri ayrıntılarıyla yansıtmaktadır. Saray yapıları, kuşlar ve evcil hayvanlarla dolu, her türlü meyve ağacının olduğu bir bahçede, çiçek tarhları arasında kurulmuştur. Sarayın bahçe duvarları ve avlusu (atrium) beyaz mermer plakalarla kaplıdır. Duvarları kesme taştan yapılmış sarayın, ana yapısı üç katlıdır. Sütunlu kare planlı bir giriş bölümü vardır. Üst katlarda pencereler sıralanır. Arkada ikinci bir yapı, yakınında etrafı balkon biçiminde düzenlenmiş bir merdivenli kule ile Aziz Theodoros’a adanmış bir kilise, hamam ve konukevi bulunur. İkametgah olarak kullanılan iki büyük yapı, merkezi avluya revaklı iki yolla bağlanmaktadır. Sarayın kabul salonunun tavanında Eski Ahit’ten Samson, Davud, Musa ve Yusuf ile Grek mitolojisinin kahramanlarından Odysseus, Akhileus, Agamemnon, Penellope, Bellerophon’un Khimera’yı öldürmesi, Büyük İskender’in tarihi hikayesi gibi sahnelerin tasvir edildiğinden söz edilir.

İmparator Büyük Constantinus tarafından 325 yılında, Roma İmparatorluğu’nun Roma’dan sonra doğudaki ikinci başkenti olarak seçilen Byzantium (İstanbul), beş yıl boyunca süren hazırlıklar sırasında kent batıya doğru genişletilip kuvvetli surlar, gösterişli yapı ve meydanlarla süslenmişti. İnşaatlar büyük oranda tamamlandığında kente Konstantinopolis adı verilerek, 11 Mayıs 330 yılında resmi törenlerle açılmış ve Hıristiyanlık serbest bırakılmıştır. Yeni din gerekli olan dini yapıların yanı sıra İmparator Constantinus ile ailesinin resmi ikametgahı ve aynı zamanda imparatorluğun yönetim merkezi olacak bir saraya gereksinim duyulmuş ve kentin katedrali olan Ayasofya’nın güneyi ile Hippodromun doğusunda kalan alana, Bizans’ın ilk imparatorluk sarayı kurulmuştu.

[cselvinaz]

Walter Disney Kimdir? Kâzım Karabekir Neler Yapmıştır? Ünlü Sırp Tetikçi Kimi Öldürmüştür?

Walt Disney

Walter Elias Disney veya Walt Disney. Amerikalı sinema sanatçısı ve ressam. 1901’de Chicago’da (Amerika Birleşik Devletleri) doğdu. 1966’da Burbank’ta (Amerika Birleşik Devletleri) öldü.

Uzun canlı resim iklimlerinin ustası, Walt Disney, canlı resimleri daha uzun süre bütün dünya çocukları tarafından ilgiyle seyredilecek bir sihirbazdır. Büyük yapımcı, sayıları gitgide artan bir ressamlar ve sinema sanatçıları ekibinin yardımıyla uzun canlı resim filmlerini gerçekleştirmiştir. Walt Disney, dünyaca tanınmış Miki Fare, Ördek Donald, Köpek Pluto, Fil Dumbo, Geyik Bambi gibi hayvan kahramanların yaratıcısıdır. Bu dâhi yapımcı sayesinde en güzel masallar, en tatlı hikâyeler büyüleyici müzik eşliğinde perdeye aktarılmıştır. Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler’in, Pinokyo’nun, Külkedisi Sinderella’nın, Uyuyan Güzel’in serüvenleri bütün dünya çocuklarını âdeta büyülemiştir. Walt Disney, daha sonra bu tür çalışmalarla yetinmeyerek hayvanlarla ilgili birçok belgesel filim çevirmiştir. Bunların en önemlileri Yaşayan Çöl, Afrika Aslanı ve Büyük kanyondur.

Kâzım Karabekir

Kazım Karabekir Paşa, Türk generali ve devlet adamıdır. 1882’de İstanbul’du doğdu, 1948‘de Ankara’da öldü. Kurtuluş Savaşında Doğu Cephesi Komutanı olarak büyük hizmetler gördü.

1905 yılında kurmay yüzbaşı rütbesiyle orduya giren Kâzım Karabekir, 31 Mart isyanının bastırılmasında önemli rol oynadı, Kâzım Karabekir, Birinci Dünya Savaşı sırasında çeşitli cephelerde görev almış, Erzurum ve Erzincan’ı Ruslardan kurtarmıştır. Kurtuluş Savaşı’nda Şark Cephesi komutanı olan Karabekir, bu görevi sırasında doğudan gelen Ermeni saldırılarını önlemiş ve halk arasında Ermenistan Fatihi olarak anılmaya başlanmıştır. Kâzım Karabekir daha sonra askerlikten ayrılarak Birinci Büyük Millet Meclisine Edirne milletvekili olarak girdi. Terakkiperver Fırkası liderliğinde bulundu. 1938’de CHP’den İstanbul milletvekili oldu. Bir yıl B.M.M. başkanlığı yaptı. İtalya Habeşistan, Cihan Harbine Neden Girdik, İngiltere-İtalya, istiklâl Harbinin Esasları adlı eserleri vardır.

Princip

Gavrilo Princip Sırp tetikçisi, 1894’te Grahova’da (Bosna) doğdu, 1918’de Theresienstadt’ta (Bohemya) öldü.

Birinci Dünya Savaşının (1914-1918) çıkmasına sebep oldu. Avusturya Veliahttı Franz Ferdinand eşiyle birlikte o zaman Avusturya’nın bir vilâyeti olan Bosna’nın başkenti Saraybosna’ya resmî bir ziyaret yapıyordu. 1914 yılının 28 Haziran günüydü. Dört açık otomobilden meydana gelen kortej, parlak bir güneş altında Saraybosna sokaklarında ağm ağır ilerlemekteydi. Franz Ferdinand ile karısını yakından görmeye gelenler arasında, Avusturya’nın aleyhine çalışan gizli bir örgütün üyesi Princip de vardı. Genç adam birden ileri atılıp elindeki tabancayla iki el ateş etti. Bu iki kurşun Ardüşesi öldürmeye ve Arşidükü ide ölüm derecesinde yaralamaya yetmişti. Bu olay üzerine Avusturya, Rusya, Fransa ve İngiltere’nin desteklediği Sırbistan’a savaş ilân etti. Avusturya’nın müttefiki Almanya, Fransa üzerine yürüdü. Saraybosna suikastı böylece Birinci Dünya Savaşının başlamasına sebep olmuştu.

[cselvinaz]

Robert Falcon Scott,  Roald Amundsen ile Robert Edwin Peary

Robert Edwin Peary

Amerikalı denizci ve kâşif, 1856’da Cresson-Spring’de (A.B.D.) doğdu, 1920’de Washington’da öldü. Kuzey kutbuna ayak basan ilk insandır.

Kuzey kutbuna gitmeyi kafasına koyan birçok ünlü kâşif bu yolda maceraya atılmış ve her biri bilime yeni katkılarda bulunmuştu. 1895’te Norveçli ünlü kâşif Nansen, bu alanda büyük bir adım atmıştı. Abruzzi’ler dükü, kutba yaklaşmıştı. Amundsen ise, ulaşılması çok arzu edilen bu amacı gerçekleştirmek için hazırlıklar yapmaktaydı. Peary ondan önce davranıp köpeklerin çektiği kızaklarla bankizler üzerinde yola çıktı. Daha önce kutup bölgelerinde çok sayıda keşif yaptığı için bu bölgeleri gayet iyi bilen Peary, 6 Nisan 1909’da Kuzey kutbuna vararak oraya Amerikan bayrağını dikti. Ve böylece Kuzey kutbuna ayak basan ilk insan olmak şerefine erişti. Bu sırada Amundsen, fikrini değiştirerek Kuzey kutbunu fethetme amacından vazgeçip Güney kutbuna doğru yola çıkmış bulunuyordu.

Amundsen

Roald Amundsen, Norveçli kâşif. 1872’de Borgelez Sapsborg’da (Norveç) doğdu, 1928’de Arktika’da öldü. Güney kutbuna ayak basan ilk insandır. Magnetik kutupla ilgili incelemeler de yaptı.

Amundsen, Amerika kıtasının en kuzeyinde Atlas Okyanusu ile Büyük Okyanusu birbirine bağlayan kuzey-batı geçidini keşfetmek istiyordu. Nansen’den de destek gören kâşif, 1903 Haziran ayında, altı arkadaşıyla beraber Oslo limanından hareket etti. Kuzey kutbunun buzdan yüzeyinde üç yıl süreyle dayanılmaz sıkıntılar çektikten sonra nihayet 30 Ağustos 1906’da Alaska’daki Nome limanına vardı. Böylece Amundsen amacına ulaşmış oluyordu. Kâşif, bundan sonra Güney kutbunu fethetmeye karar vererek hemen yola çıktı. Isının sıfırın altında 50 dereceye kadar düşmesine ve kar fırtınasına rağmen buzlar üstünde yılmadan ilerleyen Amundsen, 14 Aralık 1911’de Güney kutbuna Norveç bayrağını dikti. Arktika’da kaybolan İtalyan kâşifi Nobile ve arkadaşlarını, Latham adlı su uçağı ile ararken 18 Haziran 1928’de kutupta kayboldu…

Robert Falcon Scott

İngiliz kâşifi. 1868’de Dovenport’ta doğdu, 1912’de Antarktika’da öldü. Güney kutbunun kendisinden önce keşfedildiğini görüp geri dönerken arkadaşlarıyla beraber dondu.

Scott, 1910’da, İngilizlerin Güney kutbunu keşfetmekle görevlendirdikleri heyetin başkanı oldu. Ross adasına bin kilo yiyecek yığan kâşifler, bu muazzam depoya «Ton» adını verdiler. Scott, Amundsen’in de Güney kutbunu fethetmek için hazırlık yaptığını haber aldı. Ne yazık kİ bu yarışta Scott üst üste başarısızlığa uğrayacaktı… 15 Ocak 1912’de Güney kutbuna vardığı zaman-Amundsen’in oraya kendinden bir ay önce gelmiş olduğunu öğrendi. Hayal kırıklığına uğrayan Scott ve arkadaşlarının önünde korkunç bir dönüş yolculuğu uzanıyordu. Ne yiyecekleri vardı, ne yakacakları… Bununla birlikte beş kâşiften üçü bitkin bir hâlde «Ton» adını verdikleri sığınağın birkaç kilometre yakınına varabildiler. Ama orada bir kar fırtınasına yakalandılar ve hedefe çok yaklaştıkları hâlde ölümün pençesinden kurtulamadılar.

[cselvinaz]

Ünlü Matematikçilerin Hayatlarına Bir Bakış

Miletos’lu Thaies

Yunanlı düşünür ve matematikçi, M.Ö. 630’a doğru Miletos’ta (Türkiye) doğdu, M. ö. 550’ye doğru öldü.

Eski Yunan’ın Yedi Bilge’sinden biri. Büyük Yunan filozofu Miletos’lu Thaies, günümüzden yüzyıllar önce evrenin doğuyu, biçimi ve oluşumundaki sırları çözmeye çalışmıştır. Aynı zamanda büyük bir fizikçi, matematikçi ve astronom olan Thales, daha hayattayken dehasını kabul ettirmiş, çevresindekilerden büyük saygr görmüştü. Bu değerli bilgine, bir binanın yüksekliğini bulmak İçin yalnızca binanın gölgesini ölçmek yetip de artıyordu bile… Bir ırmağın karşı yakasındaki bir cismin kendisine olan uzaklığını, Thales, karşıya geçmeden hesaplayabiliyordu. Hatta bir keresinde güneşin tutulacağını çok önceden haber vermiş, gerçekten de dediği çıkmıştı. Geometrinin temel ilkelerini koyan bu büyük bilginin adı, tıpkı Pythagoras’ınkl gibi hemen herkesin bildiği bir geometri teoremine Thales teoremi verilmiştir.

Pythagoras

Pitagor veya Pisagor da denir. Ünlü Yunan filozofu ve matematikçisi, M.Ö. VI. yüzyılda Samos’ta (Yunanistan) doğdu.

Çarpım cetvelini ve kendi adıyla bilineni teoremi buldu; Pitago-rasçılık öğretisini kurdu. Hayatıyla İlgili efsanelerde, bir yarı tanrı, bir peygamber ve mucizeler yaratıcısı olarak tanıtılan Pythagoras, Sicilya’nın Krotone bölgesine yerleşmiş olan bir filozoflar grubunun önderiydi. Büyük filozof, sayıların evreni ve İnsanları etkilediğine inanmıştı. Dostlarıyla birlikte geometride Pitagor teoremi diye bilinen ve hipotenüsün karesiyle ilgili ünlü teoremi ortaya atmıştır. Pythagoras ayrıca «Pitagor tablosu» da denilen ve bütün dünya öğrencilerinin bildiği çarpım tablosunu icat etmiştir. Ünlü düşünür, ses veren tellerin uzunluğunu ölçerek müziği de sayılarla ifade etmiş, ayrıça «kervancıların gamı» adı verilen telli çalgılar gamı teorisini ortaya atmıştır. Antik çağın ünlü düşünürü Pythagoras’ın günümüze kadar gelmiş hiçbir yazılı eseri yoktur.

Aristoteles

Aristoteles veya Aristo, Yunan filozofudur. M.Ö. 384’te Stagira’da (Makedonya) doğdu, M.Ö. 322’de Khalkhis’te (Eubeia) öldü.

Gelmiş geçmiş en engin zekâlardan biri. Ünlü filozof Eflatun’un öğrencisi olan Aristoteles, çağının bütün bilgi ve kişisel gözlemlerini bir sisteme bağlayarak modern bilimin gerçek kurucusu olmuştur. Makedonya kralı Phillppos II, oğlunun eğitimini Aristoteles’e bırakmıştı: Filozofun yetiştirdiği bu çocuk, tarihin Büyük İskender’iydi. İskender’in hocasına karşı büyük bir saygısı vardı: Babam bana hayat verdiyse Aristo da bana yaşamak sanatını öğretti» derdi. Daha sonra çeşitli yerlerden birçok öğrenci, Aristoteles’in derslerini İzlemek İçin akın etmeye başladı. Bilgin, derslerini Atina’da «gymnasion» denilen yerin sütunlu galerilerinde gezinerek veriyordu. Bu nedenle bu tür öğretime «Gezime» felsefe adı verilir. Mantığın babası olarak nitelendirilen Aristoteles, Atina’da kurduğu okula lykelon adını vermişti. Lise kelimesi de buradan gelir.

[cselvinaz]

Hayatları Fayda Sağlamış İnsanlar

Chardonnet

Hilaire Bernigaud, Chardonnet de Grange kontu, Fransız kimyacı ve sanayicisi, 1839’da Besançon’da (Fransa) doğdu, 1924’te Paris’te öldü.

İlk suni iplik fabrikasını kurarak suni dokuma sanayiinin öncüsü oldu. 1883 yılının haziran ayında fotoğrafçılığa çok meraklı bir kişi olan Chardonnet, parmakları arasında tuttuğu şişeden Önünde duran fotoğraf camına kolodyum (fotoğraf camlarının hazırlanmasında kullanılan bir madde) damlatıyordu. Yapışkan ve yanmaz sıvı, fotoğraf camı levhasından taştı. Chardonnet, parmağının ucuyla onu durdurdu. Elini çektiği zaman parmağına yapışan, ipek gibi yumuşak ve ince, uzun bir iplik meydana gelmişti. Bu olaydan sonra kimyacı bir laboratuvar kurdu, ana maddesi kolodyum olan suni iplikler yaparak bunları dokutmaya başladı. Kız işçilerinden biri, dünyanın ilk suni ipekten korsesini gururla giydi. Fakat bir fırına yaklaştığı zaman korse bir anda alev aldı, bereket versin, kıza bir şey olmadı. Chardonnet de o andan İtibaren Besançon’daki yeni fabrikasında, yanmaz suni dokumalar yapımına girişti.

Hyatt

John Wesley Hyatt, Amerika’lı matbaacı ve kimyacı, 1837’de Starkey’de (Amerika Birleşik Devletleri) doğdu, 1920’de New York’ta öldü.

İlk bilinen plastik madde olan selüloidi keşfetti. 1850 yıllarına doğru Amerika Birleşik Devletleri’nde bilârdo topu yapan zengin fabrikatörler şaşkına dönmüşlerdi. Fil sürülerini yok eden ve uzun bir zamandan beri süregelen kontrolsüz avlamalar sonucu bilördo topu yapımında da kullanılan kıymetli fildişi artık çok az bulunabilen bir madde haline gelmişti. Bunun yerini tutan bir madde bulmak İçin altın dolar üzerinden büyük bir ödül verilecek yarışmalar düzenlendi. Hyatt da, akla gelebilecek her türlü maddeyi biraraya getirip karıştırarak elde ettiği nesnelerle bu yarışmacılar arasında yer aldı… Fakat boşuna. Hyatt, 1867 yılında tehlikeli bir patlayıcı madde olan nitroselüloz üzerinde de çalıştı. Bu maddeye tesadüfen bir parça kâfuru ile alkol katarak bir yüzyıldan beri çok çeşitli yerlerde başarıyla kullanılan selüloidi elde etmiş oldu.

Carothers

Wallace Hume Carothers,  Amerikalı kimyacı ve mucit, 1896’da Burlington’de (A.B.D.) doğdu, 1937’de Philadelphia’da (A.B.D.) öldü.

Naylonu buldu. Carothers, Dupont de Nemours şirketinde araştırma laboratuvarı müdürüydü. Bu gibi büyük firmaların, araştırma laboratuvarlarında, yeni yapım imkânlarını incelemekle görevli araştırıcı ve bilginler çalışır. Dupont de Nemours İsimli amerikan şirketi, kimyasal maddeler, siyah barut, suni ipek, boyayıcı maddeler alanlarında uzmanlaşmıştı. Carothers, «neopren» denilen sentetik kauçuk ile (1931) ve «naylon» İsmi verilen değerli maddeyi, buradaki çalışmalarında buldu. Naylonun kullanıldığı sayısız yerleri hepiniz biliyorsunuz. Fakat bir odanın duvarları badana yapılırken veya bir döşemeye halı ve benzeri kaplama maddeler yapıştırılırken Carothers’in bulduğu neopren’den üretilmiş kimyasal maddelerden yararlanıldığını biliyor muydunuz? Carothers ayrıca yüksek polimerler alanındaki buluşlarıyla da ün yapmıştır.

[cselvinaz]

Yüksek Gerilim, Atom Pili ve Elektrik Ampulü

Yüksek Gerilim

Elektrik akımının kuvveti, üreten aygıta ya da akımı kullanan aygıta göre değişir. Yüksek gerilimli elektrik akımı hem çok kuvvetli, hem de çok tehlikelidir.

Elektriğin kuvveti, şehir suyu şebekesin, deki suyun basıncına benzer. Elektrik akımı, üretildiği santraldan kullanılacağı yere kadar yüksek gerilim kabloları adı verilen çok kalın tellerle nakledilir. Elektrik akımının yol boyunca gerilimi 200.000 hatta 300.000 volttan aşağıya düşmez. Gideceği yere vardığı zaman gerilimi dev transformatörlerle düşürülür. Evlere dağıtılan elektrik akımının gerilimi çoğu yerde 220, hattâ bazı yerlerde 110 volttur. Ama bu volttaki elektrik akımının bile bizler için ne kadar tehlikeli olduğunu unutmamak gerekir.

Atom Pili

Atom pilleri, uranyum cevherinin ihtiva ettiği enerjiyi kullanırlar. Uranyumun parçalanması sonucu elde edilen ısıyla atom santrallarında elektrik üretilir.

Atom pili, uranyum atomlarının kontrollü bir şekilde parçalanması sonucu buhar Örsten büyük bir ibriğe benzetilebilir. Bu buhar, elektrik türbinlerini çevirerek aydınlanmakta, ısınmakta, ya da bir atom denizaltısında olduğu gibi motorların çalıştırılmasında kullanılır. Atom pilinin atomik yakıtı enerji vererek tükenmez, devamlı çalışma sonucu yeni bir atom yakıtı hâline gelir. Bu yakıt da bir başka atom pilinde yeniden kullanılabilir. Atom pili, atom enerjisinin sulh alanındaki en verimli kullanılış şekillerinden biridir.

Elektrik Ampulü

Elektrik ampulü camdan bir balondur. İçinde, elektrik akımı geçen iplik gibi ince bir tel vardır. Elektrik akımı geçince bu tel ısınır, önce kızarır, sonra beyazlaşır ve etrafım aydınlatmaya başlar.

İçinde kömürden, ince bir tel bulunan ilk ampulü 1878’de Edison keşfetmiştir. Bu ampulün İçindeki İnce tel, akkor haline gelinceye kadar ısınıp etrafa ışık veriyordu. Bugünkü ampullerde kullanılan ince tel  2500, hatta 3000 derecelik sıcaklığa dayanabilirler tungsten adlı madenden yapılmıştır. Ama’ bu tel havanın oksijeniyle temas ederse bir anda yanıverir. Buna engel olmak İçin iki usul uygulanır: Ya ampulün İçinin havası boşaltılır ya da içi sıvı havanın damıtılmasıyla elde edilen azot gibi yanmaya engel olan bir gazla doldurulur.

[cselvinaz]

John Kay, Oberkampf ve Oehmichen’in Hayatı

John Kay

İngiliz mucidi ve dokumacısı, 1704’te Walmersley’de (Büyük Britanya) doğdu, 1764’te Fransa’da öldü.

Kay mekiğini ve otomatik dokuma tezgâhını icat etti. XVIII.        yüzyıl başlarına kadar dokumacılar Leonardo da Vinci tarafından icat edilmiş olan el mekiğini kullanıyorlardı. Şimşir ağacından küçük bir iğ olan bu mekik, biçim bakımından bir gemiyi andırıyordu. Bunun içinde, bir masuraya sarılmış iplik bulunuyordu. Dokuma işçisi, açılan zincirleme iplikler arasına mekiği elle atıyor, sonra öbür eliyle alıp tekrar atıyordu. Tabiî, bu iş elle yapıldığı için vakit alıyordu. Kay’ln 1733 yılında icat ettiği mekanik mekik ise bir yuva tarafından idare ediliyor, daha hızlı çalışıyordu. Böylece dokumacının iki kol açıklığından daha geniş kumaş şeritleri dokumaya imkân veriyordu. Kay mekiğ» ismini alan bu âlet o kadar hızlı hareket ediyordu ki iplikhaneler ihtiyacı karşılayamaz hâle düşmüşlerdi. Bu sebeple Arkwright de bir büküm tezgâhı icat etti.

Oberkampf

Crlstophe Philippe Oberkampf Fransız sanayicisi ve mucidi, 1738’de Weissenbach’da (Almanya) doğdu, 1815’te Jouyen Josas’da (Fransa) öldü.

Avrupa’da ilk defa basma kumaş fabrikasını kurdu. Dokuma kumaşların nitelikleri, kumaşın yapıldığı elyafa, boyaya, dokumanın çeşidine göre değişir. Ancak, kâğıt üzerine olduğu gibi dokuma kumaşlar üzerine de baskı yapılır. Üzerlerine bu şekilde baskı yapılmış kumaşların en ünlüleri, ingilizlerin Hindistan’dan getirdikleri Hint kumaşlarıdır. Oberkampf kumaşa, üstüne boya sürül-müştbir merdane yardımıyla veya üzeri ItlnayİB oyulmuş büyük bakır levhalar aracılığıyla baskı yapmayı düşündü. 1757 yılında, Paris’in güneyindeki Jouy en Josas’da küçük bir fabrika kurdu. Jouy bezi o zamandan bu yana, dünya ölçüsünde ün kazandı. Bu başarısı üzerine Oberkampf, 1787 yılında Fransa kralı Louis XVi’dan soylu kişi olduğunu belirten bir belge aldı. 1806 yılında da Napoléon Bonaparte ona Légion d’honneur nişanını verdi.

Oehmichen

Fransız mühendisi,  1884’te Châlonssur Marne’da (Fransa) doğdu, 1955’te Paris’te öldü. Helikopterin ve düşey uçuşun öncüsü. Oehmichen, öğrenimini büyük başarıyla tamamladıktan sonra toplar ve tanklar Özerinde çalıştı. Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra kendini, düŞey uçuş yapabilecek bir aracı gerçekleştirmeye verdi. Uzun süreden beri üzerinde çalışılmış olmasına rağmen helikopterin İlk tipleriyle Birinci Dünya Savaşı’na kadar tatmin edici denemeler yapılamamıştı. £tienne Oemichen, 1923 yılında, bir helikopterle 10 dakika kadar havada kalmayı başaran öncülerden biridir. Fransız mühendisi, bu uçuşu gerçekleştiren helikopterini Peugeot fabrikasında bulduğu, işe yaramaz diye bir kenara atılmış malzemelerden yararlanarak kendisi yapmıştı. 1924 yılında havacı, Doubs bölgesindeki Ar-bouans’da, bir kilometrelik bir kapalı dolaşımla ilk turunu yaptı. Oehmichen‘in mezarı, bu başarılı uçuşu yaptığı yerdedir.

[cselvinaz]

Yüksek Fırın, Pnömatik Çekiç ve Perçin Nedir? Ne İşe Yarar?

Yüksek Fırın

Yüksek fırın, demir cevherinin dökme demir adı verilen ve sâf olmayan bir demir karışımı hâline getirildiği yerdir. Dökme demirin sâf hâle getirilmesiyle de demir ve çelik elde edilir.

Yüksek fırınlar aralıksız çalışır, soğuyunca donacağı İçin devamlı sıcak tutulmasına gayret edilir. Fırına üst tarafından demir cevheriyle kok kömürü doldurulur. Buna demir cevherini, içindeki kil ve kumdan ayırmak için “ergltici” denen kireçli ya da silisli bir madde de ilâve edilir. Alt taraftan devamlı üflenen sıcak hava kömürün yanmasını çabuklaştırır ve böylece demir cevheri erimeye başlar. Kum ya da kille birleşen ergitici, ergimiş bir hâldeki demirin üzerinde camsı bir madde hâlinde birikir. Bu madde toplanıp toz hâline getirilir ve sunî gübre olarak kullanılır.

Pnömatık Çekiç

Sıkıştırılmış hava, kendisini sıkıştırmak için sarf edilen bütün enerjiyi muhafaza eder. Pnömatik çekiçler, sıkıştırılmış havanın bu enerjisinden yararlanır. Otomatik delici ve kazıcılar, sıkıştırılmış havayla çalışırlar. Bu çeşit âletlerin esası, buhar makinelerindeki gibi bir çeşit pistonun ileri geri gidip gelmesine dayanır. Böylece çabuk çabuk özerine vurulan çekiç ya da delicinin sivri ucu hızla ileri-geri hareket eder. Sıkıştırılmış hava ya bir kompresörden veya içine önceden hava depo edilmiş özel şişelerden sağlanır. Bu çeşit âletler kıvılcım çıkarmadığı için kömür ocaklarında emniyetle çalışılmasını sağlar, aynı zamanda da perçin çivilerinin çakılmasında da kullanılır.

Perçin

İki maden levhasını birleştirmek için perçinden yararlanılır. Perçin, iki levhada açılıp üstüste getirilen deliğin içinden geçirilip çekiçle iki tarafı ezilen çividir. Derileri birleştirmek için de bu usulden yararlanılır.

Perçin çivisi, dövülerek yassıltılabiten çekiçle vurularak sabitleştirilen bir çividir. Eğer soğuk olarak kullanılacaksa bakır ya da pirinçten olanları alınır. Özel bir kıskaç bunların iki ucunu ezip kolayca yassıl-tır. Deriden elbise ve eşya yapanlar, de. rileri birleştirmek için bu usulden yararla, nırlar. Sıcak perçin ise ağır maden endüstrisinde kullanılır: Kıpkırmızı hâle gelince, ye kadar ısıtılmış çelik perçin çivisi pnömatik çekiçle vurularak yerine yerleştirilir, soğuyunca da, birleştirilen iki maden levha birbirine daha sıkı bir şekilde yapıştırılmış olur.

[cselvinaz]

Efsanevi Komutanların Hayatı

Oğuz Han

Mete, çincesi Mo-du. Oğuz Han da denir. Ünlü Türk-Hun imparatoru, doğduğu tarih ve yer bilinmiyor; M.Ö. 174’te öldü.

Mete’nin yaptığı seferler ve kazandığı zaferlerin hikâyesi, Oğuz Destanı şeklinde devrimize kadar gelmiştir. Mete, babası Teoman’ı tahttan uzaklaştırdıktan sonra M.Ö. 209’da Çin tarihlerinin Hiung-nu dedikleri Koyunlu isimli Türk devletinin başına geçti ve bu devleti genişleterek Büyük Hun imparatorluğunu kurdu. Hun tahtında kaldığı süre içinde bütün Türk, Moğol. Tunguz boylarını ve 26 krallığı bir araya topladı. Japon denizinden Hazer denizine kadar Asya’yı fethetti. Karşısında kuvvetli bir devlet olarak sâdece Çin kalmıştı. Mete, Çin’e her yıl yaptığı akınların birinde ünlü Çin şeddini de aşıp. 300 000 kişilik Çin ordusunu kuşattı M.Ö. 199 yılında Çin İmparatorunun aman dilemesi üzerine. Çin’lilerden her yıl vergi almak şartıyla, imparatoru serbest bıraktı. Böylece Çin, Hun Türklerinin egemenliğine girdi. Mete Han’ın fetihleri Oğuz Han Destam’nda anlatılmıştır.

Sezar (Caius İulius Caesar)

Romalı general ve devlet adamı,

M.ö. 101’de Roma’da doğdu, M.ö. 44’te aynı yerde öldü. Orduları, amansız Galyalıları yendikten sonra Roma’mn en güçlü adamı oldu. Sezar, dâhi bir asker olduktan başka, çok bilgili ve kültürlü bir politikacı idi. Bu nitelikleri ona içten dostlar ve ölümüne sebep olacak amansız düşmanlar kazandırdı. Sezar, Galya’nın fethini tamamladıktan sonra, ordularının başında Roma’nın yolunu tuttu. Bir akarsuyun, Rubicone’nin çizdiği İtalya sınırına gelince duraksadı: Eğer, Roma’ya ordularını bırakarak girerse, düşmanlarının eline düşmek tehlikesi vardı; şehre, askerlerinin başında yürürse, kanunları çiğnemiş ve Roma Cumhuriyetinin düşmanı olacaktı. Sezar: “Alea jacta esti (Ok yaydan çıktı)” diyerek Rublcone’yi ordusuyla geçti. Düşmanları kaçtılar; dostlarıysa ona, kendisini devlet başkanlığına eriştirecek olan diktatörlüğü ve konsüllüğü sundular. Sezar, M.Ö. 44’te, 15 Mart günü senatoya girerken, aralarında dostlarının da bulunduğu bir grup tarafından vuruldu.

Kleopatra

VII. Kleopatra, Mısır Kraliçesi. M.Ö. 69’da İskenderiye’de doğdu, M.ö. 30’da aynı yerde öldü. Güzel ve zeki kraliçe Kleopatra, Sezar ile Marcus Antonius’un müttefiki olmuştur.

Kleopatra bir komplo sonucu tahtından ayrılmak zorunda kalmıştı. Bu sırada Sezar’ın orduları İskenderiye’ye girdi. O zaman genç kraliçe Sezar’la konuşup bir anlaşmaya varmak istedi. Fakat komplocular tarafından öldürülmek tehlikesi olduğu için şeytanlık düşündü: Sezar’a, gelişini kutlamak için köleleriyle birçok hediye gönderdi Bunlardan biri de, içine Kleopatra’nın saklanmış olduğu, yuvarlanarak sarılmış büyük ve çok değerli bir halıydı. Halı açılınca, ortaya çıkan Kleopatra amacına ulaşmış oldu! Sezar, Roma’ya dönüp iktidarı alınca Kieopatra’yı oraya çağırdı. Sezar öldürüldükten sonra Kleopatra, Mısır’a döndü. Daha sonra Marcus Antonius’la 11 yıl süren bir ilişki kurdu. Fakat Octavianus’a Actium’da yenilince intihar etti.

[cselvinaz]

İki Uzmanla Bir Hokkabazın Hayatına Kuş Bakışı

Liebig

Justus baron von Liebig, Alman kimya bilginidir. 1803’te Darmstadt’ta (Almanya) doğdıı, 1873’te Münih’te (Almanya) öldü.

Kimyasal gübrenin değerini ortaya koydu. Liebig dünyanın en büyük kimyacılarından biriydi. Ünlü bilim adamı özellikle canlı maddelerin kimyasal yapışım inceleyen organik kimyada, yani bitki ve hayvan kimyasında uzmanlaşmıştır. Tabiattaki karbon ve azot çevrimlerin açıklayan Liebig ayrıca büyümeleri için gerekil mineraller sağlandığı takdirde bitkilerin, daha iyi gelişebileceklerini ispat etmiştir. Bilgin, 1840’ta yayımlanan eserlerinden birinde, köylülere, kemik tozunu tarlaya serpmeden önce sülfürik asitle muamele etmelerini salık veriyordu. Çünkü sülfürik asit, kemik tozunun bileşimindeki fosfatları serbest bırakıyor bunun sonucu olarak organik tozun etkisi artıyordu. 1843 yılında ilk kimyasal gübreler çuvallara doldurularak çiftçilere dağıtıldı ve bundan böyle sunî gübre bütün dünyada kullanılmaya başlandı.

Robert – Houdin

Jean-Eugène Robert-Houdin, Fransız hokkabazı 1805’te Blois’da (Fransa) doğdu, 1871’de Saint-Gervais-la-Fôret’de (Fransa) öldü.

Sihirbazlığın ustasıydı, Robert-Houdin hokkabazlık sanatının klâsik hünerlerini yepyeni bir şekilde seyircilere sunmayı bilmiştir Gösterişli ve karışık bir mizansene başvuracak yerde, halkın karşısına dapdaracık siyah bir elbiseyle çıkıyor ve böylelikle, görünüşte, faydalanabileceği bütün hile unsurlarını ortadan kaldırmış oluyordu. Çok ustaca yapılmış otomatlar başarısını daha da artırıyordu. Robert-Houdin ayrıca o zaman için yepyeni bir buluş olan elektrikten yararlanarak seyircilerini hayretler içinde bırakıyordu. Soirées Fantastiques adlı tiyatrosu binlerce seyirciyle dolup taşıyordu. Robert-Houdin adı artık sihirbaz kelimesiyle eş anlama gelmeye başlamıştı. Robert-Houdin. Blois yakınlarındaki malikânesinin döşeme, duvar ve mobilyalarının her yanını garip nesnelerle donatarak burayı bir büyücü evine döndürmüştür.

Giacomo Inaudi

İtalyan hesap uzmanı, 1867’de Roccabruna’da (İtalya) doğdu, 1950’de Champigny-sur-Mame’da (Fransa) öldü.

Sayıları tutma kabiliyeti çok yüksekti, Piemonte’de sunilerini güden genç çoban Giacomo Inaudi’nin bir gün seçkin bir adam olacağı hiç kimsenin aklına gelmezdi. O zamanlar kendi kendine hafızasını yoklamakla eğlenen İnaudi günün birinde, sayıları ve kafadan yaptığı dört işlemin sonuçlarım kolaylıkla aklında tutabildiğini far ketti Zihinden hesap yapma kralı İnaudi, bundan böyle Batı Avrupa’nın birçok şehrinde kendini tanıtmak için bu yeteneğinden büyük ölçüde yararlandı. Paris Bilimler Akademisi üyeleri tarafından Fransa’ya davet edilen İnaudi kendisine bu konuda sorulan bütün soruları kolaylıkla cevaplandırıp en karmaşık işlemlerin sonuçlarım çok kısa zamanda söyleyerek herkesi şaşırtmıştı Gerçekten hesap mı yapıyordu, yoksa yaptığı bütün işlemlerin sonuçlarım mı aklında tutuyordu? Onu zihinden hesap yaparken görenler hâlâ bu soruyu sorarlar.

[cselvinaz]

Hokusay, Van Eyck ve Michelangelo’nun Hayatları

Hokusay

Katsuşika Hokusay, Japon desinatörü ve gravürcüsüdür. 1760’da Tokyo’da doğdu, 1849’da aynı yerde öldı 30 000’den fazla eseri vardır.

Eserlerinde 60’dan fazla takma ad kullandı. Katsuşika Hokusay, Japonya’da devrinin en İleri gelen ressam ve süslemecilerinden biriydi. Sanatçı yaptığı desen, gravür ve tablolarında son derece çeşitli konulara yer vermiştir: Manzaralar, davranışlar, kıyafetler, gelenekler, çalışanların yaşayışı, tarih v.d. Sanatçı, ayrıca insan, hayvan ve çiçekler üzerine incelemeler yapmıştır. Eserlerine «Şunro», «Sori», «Hişivka» gibi imzalar atan Hokusay’ın 60’tan fazla takma adı vardır. Bunların en ilgi çekicisi, «Resjm delisi» anlamına gelen «Guakyocin» dir. Hokusay başlıca eserlerini albümler hâlinde yayımlamıştır. Japonların kutsal saydıkları Fuji-Ya-ma dağı eserlerinde önemli bir yer tutar. Sanatçının çok canlı ve eğlenceli olan desenleri, Caran d’Ache’ın karikatürleri ve diğer birçok usta sanatçının eserleriyle boy ölçüşebilir.

Van Eyck

Jan Van Eyck, Flaman ressamı. 1390’a doğru Maaseik’te (Belçika) doğdu, 1441’de Bruges’de (Belçika) öldü.

Yağlıboya resmi icat etti. Flaman resminin büyük ustası Jan Van Eyck, boyaları inceltmede ilk defa keten yağından yararlanarak, resim tekniğini geliştirmiştir. XV. Yüzyıla kadar ressamlar tablolarını yaparken suluboya, tebeşir ve toz hâlinde toprak boyalar (tempera tekniği) kul-, tanırlardı. Ayrıca eserlerinin uzun süre bozulmaması ve dayanıklı olması için çoğu zaman ya fresk ya da mumlu boya tekniğine başvururlardı. Flaman resim okulunun kurucusu olan Jan Van Eyck, yeni bir usul ortaya çıkarmıştır: Buna göre boya, su ile değil de yağ ile karıştırılıyor ve bu yüzden de hem daha yavaş kuruyor, hem de uzun süre parlaklığını muhafaza ediyordu. O devrin Avrupalı ressamları Jan Van Eyck’in icat ettiği bu yeni tekniği çok beğenip çabucak benimseyerek kısa zamanda eserlerinde uygulamaya başlamıştır. Daha sonra da yağlıboya bütün dünyaya yayılmıştır.

Michelangelo

Michelangelo Buonarroti, Mikelanj da denir. İtalyan ressamı, heykeltıraşı, mimarı ve şairi. 1475’te Capresse’de (İtalya) doğdu, 1564’te Roma’da öldü.

Sanat dünyasını her devirde etkileyen en büyük sanatçılardan biridir. Michelangelo çok genç yaşta, Floransa’daki Muhteşem Lorenzo’nun sarayında, maaşlı sanatçılar arasına katılmıştı. Bu eşsiz sanatçının hepsi de başlı başına birer şaheser olan yapıtları arasında en tanınmışları Roma’daki Sistina kilisesinin tavanını süsleyen freskler, yine aynı kilisenin sunak duvarında yer alan «Mahşer« adlı fresk ile «Pieta». «Esirler», «Davud», «Musa» gibi heykeller ve Roma’daki San Pietro katedralinin kubbe maketidir. Çağdaşları, hayran oldukları Michelangelo’nun değerini pek İyi bilirlerdi. Ama Michelangelo, huysuzluğuyla herkesi yıldırmıştı. Bu öfkeli ve asık yüzlü sanatçı, şaheserler yaratmak için ölesiye çalışırdı. 1588’de Roma’da, San Pietro katedralinin kubbesi bütün haşmetiyle gökyüzüne yükseliyordu ama Michelangelo kendi eseri olan bu muhteşem yapının tamamlandığını göremeden ölmüştü.

[cselvinaz]

İcat Çıkaran Rahatsız İnsanlar

André – Jacques Garnerin

Fransız havacısı ve mucidi, 1769’da Paris’te doğdu, 1823’te aynı yerde öldü. Kendi icadı bir paraşütle ilk olarak çeşitli yüksekliklerden atlamayı başardı.

Garnerin, çok genç yaşta havacılığa heves etti, ilk uçuşunu yirmi bir yaşında, kendi yaptığı Montgolfier tipi bir balonla gerçekleştirdi. Yirmi beş yaşında ordu siyasî komiseri oldu, sonra da hapsedildi. Bunun üzerine Magdeburg kalesinin bir kulesinden çok İlkel bir paraşütle atlayıp kaçmaya çalıştı. 22 Ekim 1797’de, balonundan 1 000 m yükseklikte ayrılarak, paraşütle Paris’teki Morceau parkına İndi. Bir balonun zarfına tutturulmuş olan paraşüt, bir de balon sepeti taşımaktaydı. Garnerin istediği yüksekliğe ulaşınca, paraşütü tutan ipi kestü Paraşüt açıldı ve salına salına inişe geçti. Bu gösteriyi aşağıda büyük bir seyirci kitlesi şaşkınlık ve heyecan içinde izliyordu. Mucidin paraşütü çok geçmeden yavaşça yere kondu. Daha sonra Garnerin, Avrupa’da balonla birçok hava yolculuğu yaptı.

Roland Garros

Fransız havacısı ve pilotu, 1888’de Saint-Denis’de (Reunion) doğdu, 1918’de Vouzier’de (Fransa) öldü. İlk defa uçakla Akdeniz’i geçmeyi başardı.

Paris’teki Roland Garros stadının dünya tenisinde önemli bir yeri olduğu İçin çok kimse Roland Garros‘nun bu sporla ilgilendiğini ve bu alanda ün yaptığını sanır. Oysa Garros, havacılığın kahramanlarından biridir. 1911’den itibaren uçuşlara başlayan pilot, 1913 yılının 23 Eylül günü tek başına Akdeniz üzerinde sekiz saate yakın bir süre uçmuştur. Garros‘nun, Salnt Raphaöl’den başlayan yolculuğu Tunus’un Bizerte limanında son bulmuştur. O sıralarda 720 metrelik denizaşırı bir mesafeyi hiç yere inmeden kat etmek büyük cesaret meselesiydi. Bu uçuşuyla üne kavuşan Roland Garros. Birinci Dünya Savaşı sırasında Yüzbaşı Guynemer’in filosundan bir askerî uçağı kullanarak cesaret ve hünerini bir kere daha göstermiştir. Pervane arasından ateş etmek de Garros’nun buluşudur. Havacı 1918’de, bir hava çarpışmasında ölmüştür.

Charles Lindbergh

Amerikan havacısı. 1003‘de Dotroit’te (Amerika Birleşik Devletleri) doğdu. Atlas Okyanusunu hiçbir yere uğramadan, doğu-batı doğrultusunda ilk defa geçmeyi başardı.

1927’de, uçsuz bucaksız Atlas Okyanusu üstünde tek başına uçmak, çok cesaret İsteyen bir serüvendi. Lindbergh‘in Spirit of Saint Louis adlı tek kanatlı uçağı günümüzdeki okyanuslar aşan modern Jet uçaklarının yanında pek küçük kalırdı. Bununla birlikte genç havacı İdare mekanizması çok İlkel olan uçağıyla gecenin karanlığında ve rüzgârlarla boğuşarak, imkânsız gibi görünen bir yolculuğu gerçekleştirmeyi başarmıştır. 1972 yılının 20 Mayıs’ında Türkiye saatiyle 14,50’de New York’tan yola çıkan Lindbergh, 21 Mayıs’ta Türkiye saatiyle 00,20’de 5800 kilometrelik bir mesafeyi aştıktan sonra Parla yakınlarındaki Bourget’ye İndi. Burada büyük ilgi ve heyecanla karşılanan Charles Lindbergh, halktan çok yakınlık gördü ve yıllarca sürecek bir üne kavuştu. Ama bu gökler fatihi de bunu fazlasıyla hakketmişti.

[cselvinaz]

La Cierva, Goodyear ve Eckener’in Hayatlarına Bir Bakış

La Cierva

İspanyol mühendisi ve havacısı, 1896’da Murcia’da (İspanya) doğdu, 1936’da bir kaza sonucu Croydon’da (Büyük Britanya) öldü.

Helikopterin atası olan otojir’i gerçekleştirdi. Uçak, uçuş halindeyken, hızı dolayısıyla havadan destek almak imkânını bulur. Eğer hız belirt’ bir sınırın altına düşerse sonuç korkunç bir felâket olur, uçak düşer. İşte v 1918 yılında, Juan de La Cierva da az kalsın böyle bir hız kaybının kurbanı oluyordu. Havacı ölümden kurtulduktan sonra, uçakların uçuş dengelerini sağlamlamak üzere araştırmalara girişti. Uçağa sabit kanatlar yerine, havada serbestçe dönen, hareketli kanatlar takmayı düşündü. Böylece gerçekleşen helikopterin atası otojir 1923 yılında havalandı. Hız kaybı sonucu, araç, hareketli kanatlarının, paraşüt görevini yapması sayesinde, yere yumuşak bir inişle kondu. Bu deney. La Cierva’yı haklı çıkarmıştı. Ancak. Ia Cierva’nın deneyini yaptığı otojiri helikopterle karıştırmamak gerekir.

Eckener

Doktor Hugo Eckener Alman mühendisi ve bilgini, 1868’de Flensburg’da (Almanya) doğdu, 1954’te Friedrichshafen’da (Almanya) öldü.

Dünyanın en büyük güdümlü balonlarım yaptı. 1918 yılından beri Hugo Eckener, Graf Zeppelin havacılık şirketinin müdürüydü. Bu şirket, Doktor Eckener’in önderliğinde, Atlas Okyanusu’nun bir yakasından öbür yakasına yolcuların ulaşımını sağlamak ve Normandiya ile Queen Mary isimli büyük gemilerle rekabet edebilmek için, her biri bir öncekinden daha büyük güdümlü balonlar yapıyordu. Bunlar en büyüklerinden biri olan Graf Zeppelin adlı dev güdümlü balon tek başına, Avrupa ile Amerika arasında, 15.000 den fazla yolcu 120 ton yük taşıdı. Fakat Eckener’in en fazla iftihar ettiği hava gemisi olan Hindenburg 245 metre boyundaydı ve saatte 130 kilometre yapabiliyordu. Ama Hindenburg’un acıklı bir sonu oldu: 6 Mayıs 1937 tarihinde bu dev güdümlü balon, New York’s inmeye hazırlanırken patladı ve yandı.

Goodyear

Charles Goodyear Amerika’lı mucit, 1800’de New Haven’de (A.B.D.) doğdu, 1860’da New York’ta öldü. Kauçuğu sıcağa ve soğuğa karşı dayanıklı olması için kükürtle işleme usulünü keşfetti.

Tabir kauçuk, olağanüstü niteliklerinin yanısıra düzeltilmesi gereken bazı özellikleri bulunan bir maddedir. Esnek olduğu, kolayca İşlenebildiği ve her kalıba girdiği için her çeşit eşya yapımına elverişlidir. Su geçirmediğinden, kauçuk, çizme yapımında da kullanılmak İstendi. Fakat ne yazık ki, olumlu bir sonuca varılamadı.

Bu çizmeler, hava değişikliğinin, özellikle sıcağın etkisiyle birkaç hafta sonunda deforme oluyordu. XIX. yüzyıl başında, birçok sanayici bu talihsiz denemeyi yapmış ve hemen hepsi de parasını batırmıştı. Bunlardan biri, hünerli bir adam olan Goodyear‘a başvurarak, kauçuğun elâstikî niteliklerini kaybetmeden, ona verilen biçimi korumasını sağlayacak bir usul bulmasını- istedi… Uzun deneme ve araştırmalardan sonra, nihayet 1839 yılında, Goodyear, kauçuğu kükürtle işleyerek soğuğa ve sıcağa dayanıklı bir hâle getirdi.

[cselvinaz]

Hannibal, Scripio ve Pyrrhos İle Tarihe Bakış

General Hannibal

Hannibal veya Annibal Kartacalı general ve fatih, M.Ö, 247’de doğdu. M. Ö. 183’te Küçük Asya’da (Türkiye) öldü.

Tarihin en büyük generallerinden biridir. Ordusunu fillerle karlı Alplerden aşırdı.  İsa’nın doğumundan İki yüzyıl önen, İki rakip şehir İtalya’da Roma Kuzey Afrika’da da Kertece, kıyasıya savaşıyorlardı. Hannibal, Roma’nın denizcilikte ne kadar güçlü olduğunu biliyordu; bu yüzden şehre karadan saldırmaya karar verdi. Ve büyük bir orduyla Kuzey Afrika’dan hareket etti, Cebelitarık Boğazı’ndan (Septe) geçerek İspanya’ya vardı, Prieneleri aştı. Galya’dan geçerek Alplar özerinden Roma kapılarına dayandı. Kartaca’lılar, yabancı bir ülkede savaşmalarına ve sayıca az olmalarına rağmen başarı üstüne başarı kazandılar. Cesur Roma’lı askerler, M. Ö. 216’da Cennes’da olduğu gibi usta ve kurnaz komutan Hannibal’ın tuzağına düşüyorlardı. Üstelik Hannibalin fillerini görmek en gözü pek lejyon askerlerini bile ürkütüyordu. Roma neredeyse bu yaman Kartaca’lı generale yenilecekti. Ama Sclpfo pusudaydı…

Afrikalı Scipio

Publius Comelius Scipio, Romalı general ve konsül, M. Ö. 235’e doğdu, M. ö. 183’te Litemum’da (İtalya) öldü. Hannibal’in zorlu düşmanıydı.

ö. 202’de Zama zaferini kazandı. Milâttan iki yüzyıl önce Roma ve Kartaca şehirlerinin kıyasıya mücadelesi, Karta-cali Hannlbal ile Romalı Scipio arasındaki rekabet yüzünden tarihte büyük yankılar yaptı. Babasıyla beraber Hannibal e karşı savaşan Scipio. İspanya’da prokonsül ilân edildikten sonra düşmanları buradan kovdu. Kuzey Afrika topraklan üzerinde Hanniballn ordusuna saldırdı ve onu yenerek M. ö. 202’de Zama zaferini kazandı. Yenik düşen Kartaca şehri teslim olmak zorunda kaldı. Tekrar Roma’ya dönen Scipio ise bundan böyle Afrikalı Scipio olarak anıldı. Elde ettiği zaferler ona birçok dostun yanışını bir o kadar da düşman kazandırmıştı. Hannibal ve Scipio bir rastlantı sonucu aynı yıl içinde öldüler. Her iki generalin ölümünden az zaman sonra da Kartaca şehri yeni bir savaş sonunda tamamen yakılıp yıkılarak ebediyen ortadan kaldırıldı.

Epir Kralı Pyrrhos

Pyrrhos II veya Lâtince Pyrrhus. Epir kralı, M. Ö. 318’e doğru doğdu, 272’de Argos’ta (Yunanistan) öldü. Romalılarla yaptığı savaşlarda büyük kayıplara uğramasına rağmen parlak zaferler kazandı.

Epir kralı olan Pyrrhos bir imparatorluk fethetmeyi tasarlardı. Çevresindekiler ondan Kartal diye bahsederlerdi. Roma şehrinin, kendilerine saldırmasından korkan İtalya’daki Yunan sitelerinin Epir kralını yardıma çağırmaları üzerine Pyrrhos 20 000 ücretli askeri ve 20 filiyle hareket ederek Güney İtalya’dan karaya çıktı ve Roma üzerine yürüdü. Romalılarla çarpışan Pyrrhos büyük kayıplar pahasına da olsa parlak bir zafer kazandı. Bu yenilgi karşısında Romalılar, barış isteyecekleri yerde Yunanlılar üzerine yeni bir ordu gönderdiler. Büyük bir zaferle sonuçlanan bu ikinci savaştan sonra İtalya’yı terkeden Epir kralının buradan ayrılmadan önce “Bunun gibi bir zafer daha kazanırsak mahvoluruz” dediği söylenir. Yunanistan ve Makedonya’da birçok savaş kazanan Pyrrhos, Argos’a girerken yaşlı bir kadının attığı taşla öldü.

[cselvinaz]

Edebiyatın Seyrini Değiştiren Sanatçılar Serisi

Cervantes

Miguel de Cervantes Saavedra. İspanyol yazarı, 1547’de Alaca de Henares’de (İspanya) doğdu, 1616’da Madrid’de öldü.

Ünlü «Don Kişot» adlı romanın yazarı. Cervantes gezici hekimlik ve cerrahlık yapan yoksul bir adamın oğluydu. Bu yüzden daha küçük yaşta babasıyla beraber, tedavi edilecek hasta aramak üzere şehirden şe-hire dolaştı. Bunun sonucunda Cervantes askerliği meslek edinmeye karar verdi. Çünkü askerlik ona hem kazanç bakımından İyi, hem de seyahat imkânları sağlayan bir meslek gibi görünüyordu. Böylece orduda görev alan Miguel, serüven dolu bir hayat sürmeye başladı ve bu arada birçok Akdeniz ülkesini gezmek fırsatını elde etti. Ine-bahtı deniz savaşına katılan Cervantes bu savaş sırasında yaralandı ve sol elini kullanamaz duruma geldi. Ispanya’ya dönerken. Türk korsanlarının eline düştü ve Cezayir’de beş yıl esir kaldıktan sonra serbest bırakıldı. Madrid’e dönen Cervantes yazarlık yapmaya başladı ve Don Kişot adlı psikolojik eseriyle ölümsüzlüğe kavuştu.

Honoré de Balzac

Fransız yazarı, 1799’da Tours’da (Fransa) doğdu, 1850’de Paris’te öldü.

İnsanlık Komedyası adlı eseriyle XIX. Yüzyıl Fransız toplumu-nu gözler önüne serdi. Honoré de Balzac, hukuk öğrenimini yaptıktan sonra, ailesinin şiddetle karşı çıkmasına rağmen, birden yazar olmaya karar verdi. O tarihten İtibaren, Balzac, çılgınca bir hayat sürmeye başladı. Gırtlağına kadar borca battı. Borçlarını ödeyebilmek için ölesiye çalışıyor, yine de alacaklılarından yakasını kurtaramıyordu. Balzac, sayısı yüzü bulan roman yazdı ve bunlardan bazılarını yayımlayabilmek için hem basımcılık, hem de yayımcılık yaptı; ama ticaret alanında pek becerikli olamadığı için para kazanamadı. Balzac yarattığı roman kişilerini çok sever, onlara adetâ gerçek birer insan gözüyle bakardı. O kadar ki yazar ölüm döşeğindeyken, kahramanlarından Doktor Blanchon’u yardıma çağırmıştı. İnsanlık Komedyası, 2000’i aşan kahramanları ile geçen yüzyılın Fransız toplumunu yansıtan bir aynadır.

Li Po ve Du Fu

Li Tey-Po veya Li Po (701-762), Du Fu (712-770).  Çin’li şairler. Çin şiirinin ilk ustalarından olan bu iki şair, Çin edebiyatının gelişmesine büyük katkıda bulundu.

Du Fu ile arkadaşı Li Po. Tang sülâlesinden gelen imparatorlar devrinde, yâni Çin’de barışın hüküm sürdüğü yıllarda Çin şiirini geliştirmişlerdi. Hsiüen-dzung’un hükümdarlığı sırasında yüksek görevlere getirilen bu kültürlü edebiyatçılar, kendilerini iyi şiir yazmaya verdiler. Bu İki şairden Du Fu, ağırbaşlı ve filozof bir kişiydi. Li Po İse tam tersine, uçarı, derbeder bir kimseydi: içkiye, özellikle pirinç rakısına olan düşkünlüğü, kılıksızlığı ve patavatsızlığı yüzünden sarayla arası açıldı. Bir gece, körkütük sarhoş hâlde nehirde sandalla gezinirken, ayışığının sudaki aksini gördü ve bu görüntüye bir öpücük vermek için suya eğilince, dengesini koruyamayıp düşerek boğuldu. Li Po şiirlerinde daha çok zamandan kaçma, dostluk ve şarap gibi konuları İşlemiş, Du Fu ise kargaşalık ve savaş konularını ele almıştı.

[cselvinaz]

Bilinmesi Gereken Kişi Hayatlarından Bir Kuple

Demokles

Siracusa’nın müstebit hükümdarı Yaşlı Dionysios’un ünlü dalkavuğu. M.Ö. IV. yüzyıl başlarında yaşadı.

Hükümdarı ona çok kötü bir oyun oynadı. Adım Demokles’in kılıcı deyimine verdi. Demokles, efendisi Yaşlı Dionysios’a gıpta ediyor ve ona durmadan, kralların dünyanın en mutlu kişileri olduklarını tekrarlayıp duruyordu. Bu ardı arkası gelmez lâflardan bıkan Siracusa kralı «Senin de bu mutluluğu tatmanı istiyorum» diyerek tahtını bir gün için Demokles’e bırakmayı teklif etti. O da bu teklifi büyük bir sevinçle hemen kabul etti. Demokles, kral oluşu şerefine verilen şölende, başköşede otururken, birdenbire başının üstünde, sadece bir at kılına bağlı ve her an kopma tehlikesi olan pırıl pırıl bir kılıcı dehşetle gördü. Dalkavuk, o zaman, kralın etrafındaki debdebeye rağmen her zaman, devamlı bir tehlike korkusuyla yaşadığını anladı. Devrimizde de, bir kimseyi sürekli olarak tehdit eden bir tehlikenin varlığını belirtmek için başının üstünde Demokies’in kılıcının bulunduğundan sözedilir.

Krezüs

Karun veya Kroisos da denir. M.Ö. 560 ile M.ö. 546 yılları arasmda saltanat sürdüğü sanılmaktadır.

Bu kral, dünyanın en büyük altın hâzinesine sahip olduğundan, çok zengin kimseler için «Krezüs gibi zengin» deyimi kullanılır. Anadolu’nun batı kıyısındaki Lidya krallığında bol altm madeni vardı ve ticaret de çok gelişmişti. Bu ülkenin, altın para kullanan ilk Akdeniz devleti olduğu sanılmaktadır. Lidya’nın zenginliğiyle ün salmış kralı Krezüs, davranışlarında çok cömertti. Yunanlıların müttefiki olan bu hükümdar, yunan kültür ve sanatına hayrandı. Bu nedenle yunan tapınaklarına hesapsız bağışlarda bulunuyordu. Krezüs’ün cömertliği efsanelere geçti. Fakat İran kralı Keyhüsrev, önce Lidya başkenti Sart’ı, daha sonra tüm krallığı egemenliği altına alarak bütün eli açıklıklara, hoyratça son verdi. Krezüs’ün ölümü, hayatı kadar efsanevidir. Bazı kaynaklara göre odun yığını üzerinde yakılmaya mahkûm edilmiştir. Bazı kaynaklara göre ise, galibi Keyhüsrev tarafından hayatı bağışlanmış ve Persepolis’e götürülerek onun danışmanı olmuştur.

Bekri Mustafa

Bekri Mustafa Ağa, Sultan Dördüncü Murat’ın sarayına mensup ve ağalarından olduğu tahmin edilmektedir.

İçki düşkünlüğünü temsil eden halk tipidir. XVII. yüzyılda İstanbul’da ayyaşlığı, hazır cevaplığı ve hoş fıkralarıyla tanınmıştır. Bekri Mustafa, rivayete göre Dördüncü Murat | İçkiye alıştırmıştım Toplum kurallarına önem vermeyen, kalender, açık sözlü, keyif ehli ve sevilen bir tiptir. İçki düşkünlüğünün bir sembolü haline gelmiş olan Bekri Mustafa’nın Küçük Ayasofya semtinde oturduğu bilinmekle beraber hayatı hakkında başka bilgi yoktur. Daha sağlığında bir halk tipi kişiliğini almış olan Bekri Mustafa’nın Nasreddin Hoca’nınkilere yaklaşacak kadar çok fıkra ve hikâyesi vardır. İçkiye aşırı düşkünlüğü yüzünden lâubali davranışları, onun fıkralarının Bektaşi fıkralarıyla karıştırılmasına da sebep olmaktadır. Fıkralarının birçoğunda Sultan Dördüncü Murat ‘in İçki yasağına karşı, İçki düşkünlerinin tepkileri ifade edilmektedir. Karagöz’deki Tuzsuz Deli Bekir tipi onu temsil eder.