ŞÜPHELİ PAKETLER NASIL ANLAŞILIR?
Hemen hemen hepimiz şüpheli paketler ile ilgili bir şeyler duyarız. Peki, şüpheli bir paket ile karşılaştığınız zaman ne yapmanız gerektiğini biliyor musunuz? Ya da bir paketin şüpheli olduğunu nasıl anlayacağınıza dair bir fikriniz var mı? Yoksa işte size şüpheli paketlerle ilgili bilinmesi gereken her şey…
Dünyanın her yerinde olduğu gibi Türkiye’de de şüpheli paketlerle karşılaşılıyor. Genelde posta ya da kurye yoluyla alınan şüpheli paketler ve mektuplar, terörizm tehdidinin arttığı dönemlerde halk arasında paniğe de neden oluyor. Her ne kadar bir mektubun ya da paketin patlayıcı bir cihaz, kimyasal, biyolojik ajan ya da radyoaktif bir madde içermesi son derece nadir meydana gelen durumlar olsa da, şüpheli paketlere karşı tetikte olmak gerekiyor.
Patlayıcı Cihaz İçeren Paketler
Patlayıcı cihaz içeren şüpheli paketler, birçok şekilde görülebilir. Bu paketler, kabarık bir mektup, küçük veya büyük bir paket, bir bavul, mutfak tüpü kadar büyük veya ampul kadar küçük sıradan bir eşya olabilir. Patlayıcı cihazın infilak etmesi için hazırlanmış tetik mekanizması genelde postanın ya da mektubun açılma eylemiyle bağlantılı olduğu için bu tür paketlere temas minimuma indirilmelidir.
Kimyasal Ajanlar Paketin Açılmasıyla Ortama Yayılır
Şüpheli paketin içerisinde bulunan kimyasal ajanlar ya da toksik maddeler genelde paketin açılmasıyla ortama yayılır. Paketten sızan sıvı, tozdan kaynaklanan olağandışı koku ya da lekelerden, bu tarz şüpheli paketleri ayırt edilebilirsiniz. Kimyasal bir ajana maruz kalan kişilerde, ciltte kızarıklık, bulantı, nefes darlığı, baş dönmesi ve bilinç kaybı gibi belirtiler ortaya çıkar.
Radyoaktif Ajan İçeren Paketleri Tespit Etmek Zordur
İçinde radyoaktif ajan olan paketler, içerikleri hakkında genelde hiçbir ipucu vermeyebilir. Madde katı ya da sıvı olabilir. Bu maddeler, koku gibi duyularla algılanamaz fakat radyasyon detektörleriyle keşfedilebilir. Belirtiler genelde maruziyetten günler sonra ortaya çıkar. Bu belirtiler, bulantı, halsizlik ya da maruziyetin derecesine bağlı olarak daha ciddi etkilerdir.
Biyolojik Ajan İçeren Paketler
Biyolojik ajan içeren şüpheli paketleri keşfetmek çok daha zordur. Biyolojik ajan toz, sıvı veya aerosol spreyler gibi zararsız maddelere çok benzer yapılarda olabilir. Normalde, biyolojik ajanlar renksiz ve kokusuz hatta görünmezdir. Maruziyetten sonra belirtilerin ortaya çıkması saatler hatta günler alabilir. Genelde etkilenen insanlar, soğuk algınlığı benzeri belirtiler gösterir fakat sonrasında rahatsızlık, ciddi veya ölümcül bir hastalığa dönüşebilir.
Şüpheli Paketler Nasıl Anlaşılır?
Şüpheli paketlerin patlayıcı bir cihaz ya da kimyasal, biyolojik veya radyolojik bir tehdit içermesi her ne kadar düşük bir olasılık olsa da, bu tür tehditlere karşı önlemler alma konusunda ihtiyatlı davranılmalıdır. Şüpheli paketleri anlamak içinse şu kriterlere dikkat etmek gerekmektedir:
-Beklenmeyen bir posta olması
-Olağandışı veya beklenmeyen bir yerden gönderilmiş olması
-Pul üzerindeki damganın iade adresiyle alakasız şehir içermesi
-Paketin iade adresinin bulunmaması
-Postanın üzerinde “Kişiye Özel” “Gizli” “Acele” “Geciktirmeyin” gibi kısıtlayıcı ifadeler bulunması -Yabancı bir ülkeden gönderilmiş olması
-Pakette fazla sayıda posta pulu olması
-Hatalı yazılmış kelimelerin varlığı
-Birey adına değil sadece unvan adına gönderilmiş olması
-Zarfın sert veya kabarık olması
-Adreslerin kötü ve hatalı yazılmış olması
-Badem, makine yağı kokusu gibi tuhaf kokuların olması
-Çıkıntı yapan kablo veya tellerin varlığı
-Yağ lekeleri, solgun renkler
-Paketin çıkıntılı, orantısız veya şekilsiz olması
-Unvanların hatalı yazılmış olması
-Paket üstünde selobant, paket lastiği gibi aşırı güvenlik önlemlerinin olması
Şüpheli Paket Keşfedildiğinde Neler Yapılması Gerekiyor?
-Hemen ellerinizi su ve sabunla yıkayın.
-Uzman ekiplerin gelmesi için 122 AFAD, 112 Acil Çağrı, 155 Polis veya 156 Jandarmayı arayın.
-Odanın dışında güvenli bir yerde ekiplerin gelmesini bekleyin.
-Şüpheli mektup ya da paket alındığı zaman odada bulunan insanların bir listesini yapın. Bu listeyi hem gelen KBRN ekipleri ve sağlık yetkililerine, hem de soruşturmayı yürütecek olan güvenlik birimlerine verin.
-Eğer paketten duman, sis ve tuhaf kokular yayılıyorsa veya insanlar nefes almada güçlük gibi hastalık belirtileri gösteriyorsa yangın alarmını çalıştırarak binayı tahliye edin.
Eğer Paket Açıldıysa Ne Yapılması Gerekiyor?
-Paketi sallamayın ve paketin içeriğini dökmeyin. -Paketin içeriği ile temas etmeyin, içeriği koklamayın ve tatmayın. -Paketin içeriği zemine, etrafa ya da kıyafetlerinize bulaşmışsa temizlemeye çalışmayın. Eğer mümkünse içeriğin bulaştığı kıyafeti çıkarın. -Ellerinizi yüzünüzden uzak tutun, eğer mümkünse alandan ayrılmadan ellerinizi yıkayın.
