Voetbal speel je met 11 tegen 11. Of toch niet?
De Norwegian Football Association (NFF) lanceert een opmerkelijk voorstel. Ploegen die een averij van 4 doelpunten hebben opgelopen, krijgen er een speler bij. Een veldspeler en geen doelman natuurlijk, dat zou al te gek zijn. Een extra speler als zalfje op de wonde voor de losers van dienst. Helaas, vrees ik, in vele gevallen ook een pleister op de 22 (nu ja, 24) houten benen van diezelfde losers: een 4-0, 5-1 of 6-2 achterstand bouw je niet om in een klinkende overwinning dankzij de inbreng van één extra speler. Een speler, die bij de losers trouwens op het bankje mocht plaatsnemen. Dat belooft.
De berichten die we over dit voorstel op onze eigen nieuwssites konden lezen, waren mager en ongenuanceerd, zelfs in die mate dat je zou gaan twijfelen aan de authenticiteit ervan. Op onderzoek dan maar. Op Engelstalige nieuwssites blijkt nu dat het voorstel enkel zou gelden bij de U12, spelers van 11 of 12 jaar. Dat pleit vóór het voorstel en tégen de Vlaamse en Nederlandse nieuwssites die zoveel mogelijk CTRL+C duwden zonder daarbij te veel energie in de diepte te verliezen. Na 5 minuten googelen vond ik al heel wat meer informatie over het onderwerp, die een totaal ander licht op de situatie werpt. Verzwijgen, al dan niet moedwillig (de spektakelwaarde van het nieuwsbericht stijgt rechtevenredig met de leeftijdscategorie waarop het bericht betrekking heeft), van het feit dat het hier over U12 gaat, en niet over eerste ploegen, is absurd.
Waarom is de vermelding van die U12 nu zo fundamenteel in dit artikel? Wat leidt ertoe dat dit voorstel voor eerste ploegen waanzin is, terwijl het bij jeugd wel een slimme maatregel kan zijn?
Je ziet ze vaak en ik heb met ze te doen. Jeugdtrainers die in hun diepste binnenste denken dat ze alles in huis hebben om “the special one” te zijn. Tactieken uitdenken, die niet als doel hebben om “lekker te ballen”, zoals Boskamp het altijd zo treffend zegt, maar tactieken die als doel hebben om te winnen. Koste wat het kost. Een vroegmature jongen van 12, 13 jaar, 2 koppen groter dan de ploegkabouter en met snelle stelten: die hoort vooraan. Hoeken zoeken, puur op kracht en snelheid de tegenstand afwimpelen. Geen opbouw van achteruit, laat staan combinaties. Lange ballen richting doellijn tegenstander - onze spits doet er wel iets mee. 9 veldspelers en 1 doelman die zich wegcijferen ten dienste van die ene snelle, sterke spits. Hij trapt ze wel binnen. Dan, 2 minuten voor tijd met een veilige 2-0 voorsprong, een applausvervanging en wat meer is: tijd winnen, de 3 punten zijn bijna binnen! Fijn gevoel voor de trainer: 100 ten 100. Progressie op voetbalvlak: 0 ten 100. Opleiding als kleine broertje van resultaat. Onoverwinnelijkheid als ultieme streefdoel.
Een jeugdploeg heeft een vluchtig karakter. Het komt, blijft even en gaat weg. Geen enkele U12-ploeg zal later integraal de eerste ploeg van de club uitmaken. Zelfs niet voor 20 ten 100. Kleine voetballers als ingrediënten van een hypothetisch gerecht dat er nooit zal komen. Tot wat leidt het om een gerecht te maken, waar niemand kan van smullen? Zonde. Zou het niet beter zijn die ingrediënten als op zichzelf staande gerechten te beschouwen? Want tot wie of wat vormt een speler zich, die tijdens zijn jeugdopleiding enkel lange ballen naar zijn snelle, sterke spits heeft leren trappen? Of erger nog, lange ballen zonder veel richting? Hij of zij wordt later een ingrediënt dat niemand lekker vindt.
Bij een eerste ploeg is de trainer de chef-kok. Een 25-tal ingrediënten die je tot een delicieus gerecht omtovert. De schotel moet scoren. Verwondering wil je opwekken. Vanuit de keuken/dug-out hoop je oeh’s en aah’s bij de gasten/supporters te ontwaren. Soms lukt dat, soms niet. Maar het hoofddoel, dat is winnen. Liefst gekruid met wat champagne, maar het mag ook een goedkope schuimwijn zijn. 3 punten, dat is wat telt.
Het doel van het spelletje bij volwassenen is totaal anders dan bij jeugd. “Winnen” versus “winst boeken”. “Resultaat” versus “opleiding”. “Collectief” versus “individu”. “Efficiëntie” versus “creativiteit”. En zo kunnen we wel even doorgaan.
12 spelers bij een eerste ploeg is absurd, een aanfluiting van het spel. Een eerste ploeg speelt om te winnen en dus zou het van weinig inzicht getuigen om dergelijke oneerlijke maatregel in te voeren. 12 spelers bij een U12-ploeg is óók absurd, want voetbal speel je met 11 tegen 11. Maar verder valt er wel iets voor te zeggen. Een U12-ploeg speelt niet om te winnen, maar om individueel winst te boeken. Doe je dat nog bij een 12-0 voorsprong? Wie is er dan de winnaar van deze wedstrijd?