Antik Yunan ezoterizminde üç bilgi türü mevcuttur. Bunlardan ilki “gnosis” sezgi / tefekkür yoluyla öğrenilebilen bilgidir. İkincisi öğrenme yoluyla öğrenilebilen “mathesis”, üçüncüsü ise ızdırap çekerek öğrenilebilen “pathesis"tir.
MS 1. yüzyılda, özellikle Mısır'da şekillenen Gnostisizm'in iktisadi-sosyal koşullarının bu bilgi türlerini kapsadığını düşünebiliriz. Köleler için "pathesis”, yurttaş olmayanlar için (metekler; çoğunluğunu tacir ve zanaatkarların oluşturduğu ara sınıf) “mathesis” ve yuttaşlar için “gnosis” uygun görünmekte.
Bu sınıflar da nihayetinde üç gruba ayrılmaktaydı; tensel tözleri maddesel dünyaya ait olan somatik, ruhları Öte Dünya'ya dönmek için çabalayan psychchi, ve nihayetinde ilksel Baba'yla bütünleşme ayrıcalığına sahip pneumatici sınıfı.
Üstte verdiğim örnek Antik dönemde felsefi-dinsel kimliklerin iktisadi-sosyal koşullar tarafından belirlenmesi ve bu üç eksenin (din-felsefe-ekonomi) birbiriyle sıkı sıkıya bağlı olmasının başat ve basit bir kanıtı niteliğindedir.