W Niedzielę Palmową trudno być w innym miejscu niż w Lipnicy Murowanej. Od prawie 60 lat to tutaj stają najwyższe w Polsce palmy wielkanocne!
W 1958 roku, ówczesny sołtys – Józef Piotrowski po raz pierwszy zorganizował konkurs pragnąc kultywować starą tradycję sporządzania palm przez przodków, z których po poświęceniu wykonuje się krzyżyki chroniące gospodarzy przed klęskami żywiołowymi i gwarantującymi urodzajne zbiory.
Po latach, z małej imprezy lokalnej, konkurs zyskał rangę ogólnopolską, a jego sława wśród turystów sięga poza granice naszego kraju. My znów tam wróciłyśmy…. bo co roku jest niby tak samo, a jednak inaczej!
Ponieważ trudno nam było wybrać się o świcie, dotarłyśmy dość późno, a to wiązało się – niestety – z dość odległym miejscem parkowania… ale odległość była nam niestraszna bo jesteśmy już mocno zaprawione w marszach, 🙂
Niegdyś Lipnica była miastem, obecnie to wieś położona w kotlinie, w powiecie bocheńskim, tuż u podnóża Beskidu Wyspowego. Więc malowniczo położone drogi dojazdowe do wsi umilają pieszą wędrówkę. Pierwsze wzmianki o Lipnicy pochodzą z XII wieku. Przywilej lokacyjny został nadany w 1326 roku przez króla Władysława Łokietka ówczesnemu sołtysowi Lipnicy – Konradowi. A pierwsza parafia została erygowana około 1140 roku.
Do dziś zachował się unikatowy, modrzewiowy kościół pw. św. Leonarda z XV wieku, wpisany na listę kulturowego dziedzictwa UNESCO. Wyjątkowy ze względu na piękne polichromie, słup Światowida wspierający od tyłu ołtarz główny (pozostałość gontyny pogańskiej) będący obecnie częścią na której wspiera się konstrukcja (umieszczony za ołtarzem) oraz niezmieniony styl gotycki drewnianej świątyni. Trudno było jednak w ten dzień, w ciszy i spokoju obejrzeć tą perełkę dlatego na pewno tam wrócimy w trochę innych okolicznościach.
A na lipnickim rynku gwarno, tłoczno i świątecznie. Stawianie najwyższych palm zawsze budzi ogromne emocje i jest źródłem niezapomnianych przeżyć, ale wyjątkowość tej uroczystości wynika z głębokiej wiary i nadziei w moc wierzbowych palm świątecznych. Tegoroczny konkurs nie należał do tych, w których zostałyby pobite rekordy wysokości. Najwyższa palma mierzyła zaledwie – albo aż – 28,59 m i została wykonana przez pan Andrzej Goryl, ale tytuł Grand Prix jurorzy przyznali palmie przygotowanej przez rodzinę Leszczyńskich (27,63 m), którą uznano za najpiękniejszą. W historii konkursu najwyższa palma była dziełem wielokrotnego „palmowego” rekordzisty, Zbigniewa Urbańskiego i została zaprezentowana w 2015 r., a mierzyła, 39 m 40 cm!!!
Ideą konkursu jest zachęcenie do spędzania ze sobą czasu mieszkańców pobliskich wiosek, a sam pomysł bazował na starym, regionalnym zwyczaju, według którego gospodarz musiał zrobić palmę odpowiednią do wielkości posiadanego majątku czyli ile miał ziemi, tyle metrów musiała mieć palma. Ożywienie tego obyczaju stało się wyjątkowo udanym przedsięwzięciem. Popularność wydarzenia sprawiła, że w konkursie brało udział coraz więcej osób, już nie tylko z samej Lipnicy ale i z coraz dalszych zakątków Polski, a uzależnienie wysokości palmy od posiadanej ziemi już nie było wymogiem i każdy mógł stworzyć palmę o dowolnej wysokości.
Sam regulamin konkursu zakłada podział na pięć kategorii: palmy dziecięce (do 3 m wysokości), palmy niskie (3-7 m), średnie (7-14 m), wysokie (14-22 m) i najwyższe (powyżej 22 m). Wszystkie prace ocenia Komisja Artystyczna, która zwraca uwagę na wysokość, wiązanie, zdobienie, ułożenie elementów i wysmukłość. Nagrody w konkursie są zależne od pozyskanych funduszy i darczyńców, zatem co roku się zmieniają. Są to nagrody pieniężne, rzeczowe, wycieczki. A co jest najistotniejsze to palma musi zostać postawiona pionowo siłą ludzkich mięśni – z wykorzystaniem jedynie lin oraz stabilizujących tyczek bez użycia dźwigów lub podnośników. I tylko takie palmy podlegają ocenie jury.
Dzięki konkursowi popularyzowane są zwyczaje i obrzędy Niedzieli Palmowej, kultywowana jest tradycja wykonywania lipnickich palm plecionych z wikliny i zdobionych zgodnie z miejscowym zwyczajem, a co najważniejsze zachowana jest integracja międzypokoleniowa oraz rozbudzane są zainteresowania tradycją ludową wśród dzieci i młodzieży.
Ale lipnicka niedziela palmowa to nie tylko palmy ale również barwny jarmark wielkanocny czyli wszystko co nam jest potrzebne do przygotowania Świąt Wielkiejnocy: nie brakuje tu pisanek, świątecznych ozdób wszelakiej maści, serwet, serwetek ale również możemy nabyć regionalne smakołyki. Tak więc koszyk ze święconką możemy mieć pełny a i stół świąteczny będzie bogaty i kolorowy.
Ponieważ tego dnia pogoda sprzyjała spacerom, w drodze powrotnej, po raz kolejny zawitałyśmy na Zamek w Wiśniczu. Tym razem nie zwiedzałyśmy już wnętrz ale w zupełności wystarczył nam spacer i wypicie kawy w niedawno otwartej kawiarni na dziedzińcu zamkowym.
Zapewne wrócimy tam ponownie i wtedy szczegółowo opiszę co w Wiśniczu piszczy bo historia i zabytki tam się mieszczące to materiał na rozległy post. A jako przedsmak niech posłuży kilka fotek.
ponieważ początek imprezy jest zawsze wcześnie rano (stawianie palm zaczyna się ok godz 7 rano) najlepiej przyjechać na godzinę 7 , wtedy unikniemy również problemów z parkowaniem;
w ciągu dnia niemożliwym staje się dojechanie do samej Lipnicy, auta należy dostawić na drogach dojazdowych – strażacy kierują ruchem;
należy liczyć się z dojściem około 2 km na piechotę;
z Krakowa najlepiej jechać “starą” A4 do Bochni, tam należy skręcić w kierunku Wiśnicza Nowego i dalej, prosto w kierunku Lipnicy;
chcąc zrobić zakupy na jarmarku należy zabrać ze sobą gotówkę, jedyny bankomat w okolicach rynku jest mocno oblegany i może się zdarzyć brak gotówki.
Palemki, palmy, palmiska… W Niedzielę Palmową trudno być w innym miejscu niż w Lipnicy Murowanej. Od prawie 60 lat to tutaj stają najwyższe w Polsce palmy wielkanocne!
origamiaround
baratheonpilled
ellievsbear
gummygunk
prguitarman
turnnoffyourmind
pixelskylines