Brieven aan Jong Zijn

[mandyschrijft-blog]

Lieve,

Ik ben dol op romantische sprookjes. Je weet wel, die waarbij de prins en de prinses het kwaad moeten overwinnen om samen nog lang en gelukkig te kunnen leven.

Mij is vaak verweten dat ik in een eigen sprookjeswereld leef, en vlucht voor de realiteit. Het is waar dat ik niet dol ben op de volwassen mensenwereld, en zo veel mogelijk vermijd eraan mee te doen. Het leven is er zo vermoeiend. In plaats van avonturen beleven, houdt iedereen zich bezig met dezelfde bekende verhalen reproduceren. Happy endings zijn er altijd maar tijdelijk. Daarna begint het zelfde verhaal gewoon weer van voor af aan.

Men heeft succes gedefinieerd als zo goed mogelijk de voorgeschreven scripts doorleven. Opleiding doen, werk vinden, trouwen en kinderen krijgen, carrière maken, op vakantie gaan, een goed mens zijn. Niemand weet wie die verhalen ooit bedacht heeft, en waarom ze de norm voor een succesvol leven zijn geworden. Maar hoe meer je ervan afwijkt, hoe moeilijker je het jezelf maakt.

Ik had de beste opleiding, een goede baan en veelbelovende carrière, een stabiel huwelijk, minstens twee vakanties per jaar, een prachtig koophuis en alle spullen die ik me kon wensen. Er stond nog net geen 'succesvol' op mijn voorhoofd getattoeerd. Maar ik was niet tevreden. Ik kan me niet herinneren dat ik ooit echt genoten heb van dat succes. Ik was me er zelfs niet van bewust hoe ongelukkig ik eigenlijk was. Ik leefde gewoon het script wat van me verwacht werd.

Tot ik op een gegeven moment steeds meer het gevoel kreeg dat mijn leven een tunnel geworden was. Ik wist precies hoe het zou verlopen, alles was voorspelbaar geworden. Het enige wat ik nog hoefde te doen, was door de tunnel richting mijn dood wandelen. Ik voelde me een gevangene in mijn eigen leven. Maar had geen recht om te klagen of te protesteren, ik was immers succesvol.

Een half jaar lang heb ik me enorm kut gevoeld. Daarna heb ik een afslag genomen die niet in het script stond. En een paar jaar later nog een, en daarna nog een, en nog een. Net zo lang tot ik helemaal alleen op een eigen weg liep. Alles waar ik ooit succes aan had ontleend, was ik kwijt. Maar wat ik ervoor terug kreeg, was de vrijheid om mijn eigen verhaal te bedenken. En dat een romantisch en avontuurlijk sprookje te laten zijn.

Men zegt dat geld niet gelukkig maakt. Ik kan dat beamen, en dat voor succes hetzelfde geldt. Maar dan moet er wel de kanttekening bij dat ik ontdekt heb dat voor mij vrijheid de meeste waarde heeft, en daarmee een voorwaarde is voor geluk. Dat hoeft natuurlijk niet voor iedereen te gelden. Het is best mogelijk dat geld en succes je gelukkig maken. Geluk is afhankelijk van je persoonlijke waarden.

Waar het volgens mij mis gaat, is dat niemand je ooit vraagt wat je belangrijk vindt, wat waarde voor je heeft. Dat wordt gewoon van generatie op generatie doorgegeven, alsof het om kostbaar erfgoed gaat in plaats van een persoonlijke keuze. De bekende en vertrouwde scripts zijn de basis voor opvoeding en onderwijs, voor de media, voor wet- en regelgeving, voor overheid en bedrijfsleven. In onze samenleving is er geen ontkomen aan.

Dus lijkt het alsof je geen keuze hebt. En als je het talent hebt om het daar niet mee eens te zijn, lijkt het alsof er iets mis is met je. Voor veel volwassenen geldt dat ze er op een gegeven moment vanzelf achter komen dat ze die keuze gemist hebben, en daarmee vanzelf in een verhaal terecht gekomen zijn wat ze niet gelukkig maakt. 

Het zou wreed zijn om te zeggen dat het dan te laat is, want het is nooit te laat om een andere afslag te nemen en je leven te veranderen. Maar jammer is het wel. Om op die manier een heel stuk van je eigen verhaal te missen. Mandy

[mandyschrijft-blog]

[mandyschrijft-blog]

Verslaving

Lieve,

De man die ik als de liefde van mijn leven beschouw, is alcoholist. Een prachtig mens met een fantastische potentie, die zichzelf en zijn leven vernietigt met bier. Toen hij jong was, is hij begonnen met alcohol gebruiken als 'zelfmedicatie'. Het hielp hem te dealen met zijn angsten, pijn en onmacht. Door het met alcohol te verdoven, eraan te kunnen ontsnappen. Het jammere van die manier is dat het nooit echt iets oplost. Er komen alleen maar steeds meer problemen bij, en dus meer reden voor zelfmedicatie. Zo heeft hij een intieme afhankelijkheidsrelatie opgebouwd met alcohol, die hem al zijn hele volwassen leven gevangen houdt in een leven wat hij niet wil.

De meeste mensen ontwikkelen een of meer verslavingen in hun leven. Het is hypocriet dat we ons als samenleving zo oordelend druk maken over drugs, alcohol en tabak. Terwijl verslaafd zijn aan bijvoorbeeld shoppen, werken, sporten, eten, social media of seks, zelden met dezelfde paniek en verdoemenis benaderd wordt. De manier waarop verslaving veroordeeld en afgewezen wordt, heeft invloed op de ontwikkeling ervan. Dat maakt verslaving niet alleen een individueel, maar ook een sociaal probleem. De sociale component wordt echter over het algemeen onderschat of ontkend.

Als mens willen we ons altijd goed voelen en beter worden. Er zijn maar weinig mensen die negatieve gevoelens en ervaringen kunnen accepteren zonder er iets aan te willen doen. De meeste mensen gaan meteen op zoek naar een manier om zich (weer) goed te voelen. Het gebruik van bepaalde middelen of activiteiten, is een relatief makkelijke manier om verlossing te vinden.

Het wordt bij het foei op verslaving, vaak voor het gemak vergeten dat wat gedaan wordt echt wel helpt en een gewenst verschil maakt. Helaas is het gewenste effect meestal maar van korte duur. En moet je steeds meer nemen of doen om je goed te blijven voelen. Het wordt problematisch als je daardoor verleert om op andere manieren je toestand te verbeteren, en dus afhankelijk wordt van het middel of de activiteit om je gevoel te reguleren.

Op die manier met je gemoedstoestand omgaan, is een vorm van symptoombestrijding. In plaats van je af te vragen waar het door veroorzaakt wordt en daar iets aan te doen, kies je voor het wegwerken van gevolgen in plaats van de oorzaak. Als de oorzaak blijft bestaan, is de kans heel groot dat die steeds weer opnieuw dezelfde gevolgen zal opleveren. Symptomen bestrijden in plaats van oorzaken oplossen, is in onze samenleving steeds meer de norm geworden. Want waarom zou je tijd en energie investeren in moeilijke problemen als je je met een quick fix meteen beter kunt voelen?

De belangrijkste reden dat ik er op een gegeven moment zelf voor gekozen heb om te gaan graven naar oorzaken en die te helen, was vrijheid. Ik had er genoeg van om mijn leven te laten bepalen en beperken door ouwe shit, ik wilde vrij zijn om ieder moment te leven zoals ik zou willen. Die keuze was zeker niet de makkelijkste weg. Het is gewoon echt niet fijn om met je angsten, pijn en ongewenste waarheden over jezelf bezig te zijn. Er is moed voor nodig om op die manier te investeren in jezelf en je toekomst.

Het heeft me veel gekost, maar het was alle moeite waard. Wat het uiteindelijk opgeleverd heeft, is dat ik mezelf verlost heb van mijn verleden. Alles wat daarin gebeurd is en wat me op een negatieve of beperkende manier gevormd heeft, heb ik onschadelijk gemaakt. Je zou kunnen zeggen dat ik weer van mezelf geworden ben in plaats van een product van mijn verleden. Dat is een heerlijke vrijheid.

Onverwachte bonus was dat ik leerde hoe ik effectief kon omgaan met de niet fijne en ongewenste kant van het leven. Daardoor kon ik steeds beter en sneller dealen met problemen, beschadigingen en teleurstellingen. Vooral ook de nieuwe. Als je succesvol met de monsters uit je verleden gevochten hebt, ben je minder bang voor nieuwe monsters, want je weet hoe je ze kunt temmen om er geen last meer van te hebben.

Mijn verslaving was een eetverslaving. Als ik me kut voelde, verdoofde ik dat met koekjes en chocolade. Niet dat het hielp, want daarna voelde ik me nog kutter en bevestigd in de hekel aan mezelf. Wat natuurlijk eerder meer zoetigheid eiste dan minder. Ik zie meer overeenkomsten dan verschillen in mijn eetverslaving en het alcoholisme van mijn geliefde. Hij wordt dronken, ik werd steeds dikker. Allebei komt het neer op zelf-destructie en gevangen zijn in een ongewenst leven.

Hoe langer verslavingen duren, hoe moeilijker het wordt om jezelf ervan te verlossen. Ze worden gewoontes, en gewoontes kosten enorm veel bewuste aandacht en discipline om te veranderen. Ik heb regelmatig geprobeerd met diëten af te kicken van mijn eetverslaving. Dat was nooit succesvol, en maakte na iedere poging de verslaving nog erger dan ervoor. Achteraf begreep ik pas waarom.

De strengheid waarmee je jezelf moet behandelen om af te kunnen kicken, zet de oorzaken van de verslaving enorm onder druk. In het algemeen gaan die oorzaken over een gebrek aan eigenwaarde, over onzekerheden en hoe je jezelf veroordeelt als slecht of fout mens. Al die dingen vragen eigenlijk om liefde en zachtheid, troost en geruststelling, verwelkoming en heling. Met de strenge insteek van moeten afkicken, geef je jezelf het tegendeel daarvan. In plaats van liefdevol met jezelf omgaan, doe je er nog een flinke schep zelf-haat bovenop.

Toen ik op een gegeven moment (om andere redenen) aan mezelf ging werken, werd ik vanzelf steeds dunner. Zonder dieet, zelfs zonder te willen afvallen. Ik hoefde niet meer af te kicken van mijn verslaving, zij verdween gewoon omdat ik haar niet meer nodig had. Eten kreeg een compleet andere rol in mijn leven en ik ben nooit meer te dik geworden. Omdat ik afkickte van de oorzaak in plaats van de gevolgen.

Het is dus mogelijk om duurzaam van een verslaving af te komen, en andere manieren te ontwikkelen om met de ongewenste kant van jezelf en het leven te dealen. Maar dat moet je écht zelf willen en bereid zijn ervoor in jezelf te investeren. Ik heb een hekel aan clichés, maar dit is er eentje die zich in de praktijk bewezen heeft als waar. Niemand anders kan je leven voor je veranderen, dat kun je alleen maar zelf.

Ik heb weinig vertrouwen in de gangbare benadering van verslaving. Die het als een ziekte behandelt waar je de rest van je leven toe veroordeeld bent. Terwijl het in wezen vooral gaat om een onhandige manier van je goed willen voelen. Die in eerste instantie en op korte termijn werkt. Maar op de langere termijn meer nadelen oplevert dan je lief is.

Iedereen wil zich goed voelen. Dat is geen ziekte, dat is een bestaansrecht.

Mandy

[mandyschrijft-blog]

Geliefd worden

Lieve, Geliefd worden is de belangrijkste behoefte van een mens. Dat betekent veilig zijn, gekend worden, gewaardeerd worden, ertoe doen, erbij horen, welkom zijn als jezelf. Die behoefte is zo wezenlijk dat we bewust of onbewust bereid zijn er alles voor te doen om haar te vervullen. Als je geluk hebt, hebben je ouders je overtuigend laten ervaren dat je geliefd bent. Maar zelfs als je ouders van je houden en hun best doen om je dat te laten weten, is de kans groot dat je niet het gevoel hebt dat je onvoorwaardelijk en volkomen geliefd wordt. Omdat je ouders ook maar mensen zijn, met hun eigen problemen en veranderlijke buien, hun eigen normen en waarden voor wat het betekent om liefde waard te zijn. Daardoor zullen er in de praktijk gaten zijn in hun liefde, en zul je je niet continu en absoluut geliefd voelen. Het zou ideaal zijn als je een perfect mens was. Want dan zou je automatisch door iedereen geliefd worden. Zou je denken. Alleen bestaat er niet zoiets als een perfect mens. Ieder mens is anders en uniek. Net als 'de gemiddelde mens' of 'de normale mens', is 'de perfecte mens' alleen maar een theoretisch idee waar geen enkel echt mens aan voldoet. Daar komt nog bij dat ieder mens ook andere voorkeuren heeft. Wat voor de een aantrekkelijk is, kan voor een ander afstotelijk zijn. Wie kan er dan in godsnaam bepalen wat perfectie is? Het is eigenlijk raar dat we de liefde die we waard zijn, afmeten aan de afstand tussen wie we zijn en perfectie. Daarmee doen we net alsof liefde een examinator is, die punten uitdeelt als je aan bepaalde voorwaarden voldoet, of bepaalde eigenschappen hebt, of bepaald gedrag vertoont. Als je dan genoeg punten scoort, slaag je voor het examen, en krijg je een diploma met de garantie dat je voortaan geliefd wordt. Dat is niet hoe liefde werkt. Ga maar na hoe je zelf liefhebt. Hou je van iemand omdat hij of zij voldoende scoort op een lijstje van voorwaarden? Of hou je van iemand om wie hij of zij is? En is het niet zo dat als je van iemand houdt, imperfecties geen flikker uitmaken? Want ze horen gewoon bij de unieke eigenheid van die persoon. Ik weet dat het niet vanzelfsprekend is om andere mensen te vertrouwen in hun liefde. Dat je er niet zomaar vanuit kunt gaan dat een ander op dezelfde manier liefheeft als jij. Zeker niet als je graag het object van die liefde wilt zijn. Het lastige is dat mensen op verschillende manieren uiting geven aan liefde. En je er dus niet vanuit kunt gaan dat je je eigen liefde zult herkennen in de ander. Veel mensen vinden het moeilijk of eng om uiting te geven aan hun liefde. Omdat het je kwetsbaar maakt voor afwijzing. Omdat niet iedereen geleerd heeft hoe je op een fijne en veilige manier liefde kunt geven en ontvangen. Dat kan liefde onzichtbaar of onherkenbaar maken. Als je dan ook nog eens twijfelt of je liefde waard bent, kun je te makkelijk tot de conclusie komen dat je niet geliefd wordt. Een voordeel van ouder worden, is dat de twijfel verdwijnt. Het nadeel is dat de zekerheid die ervoor in de plaats komt, vaak een 'zie je nou wel' is. Zie je nou wel dat ik niet geliefd word. Zie je nou wel dat ik geen liefde waard ben. Ik ken niet veel volwassenen die zich onvoorwaardelijk geliefd voelen, om wie ze zijn, no matter wat ze doen. Ik ken vooral veel volwassenen die hun best doen om iets van zichzelf te maken wat liefde waard is. Die niet zichzelf durven zijn, en vaak niet eens meer weten wat het betekent om zichzelf te zijn. Maak ik het te zwaar als ik zeg dat jij nog de keuze hebt? Welke afslag je neemt in geliefd worden. De keuze tussen 'zie je nou wel dat ik geliefd word' en 'zie je nou wel dat ik niet geliefd word'. Ik wil je er vooral aan herinneren dat je die keuze hebt. Het verschil is een kwestie van focus. Of je je aandacht richt op het wel of op het niet. Wil je bevestigd worden in geen liefde waard zijn? Of wil je de mogelijkheid toelaten dat je geliefd wordt? Het eerste zal vanzelf gaan, voor het tweede zul je moeite moeten doen. Alles wat er niet is, heeft een vreemd soort zuigende kracht. Die ervoor zorgt dat je aandacht vanzelf daarheen gaat en erin gevangen gehouden wordt. Het kost zelfbeheersing en discipline om je te richten op het wel en de mogelijkheden daarvan. Stom, want het is dus makkelijker om je bezig te houden met wat je mist en wat niet gewenst is. Het is vaak alsof je voor het gewenste altijd tegen de stroom in moet zwemmen, terwijl als je je gewoon laat drijven, je ergens uitkomt waar je niet wilt zijn. Het gaat er dan niet alleen om te beseffen dat je een keuze van richting hebt, maar ook om op een effectieve manier te leren zwemmen. Er zijn allerlei verschillende manieren van zwemmen. Sommige kosten super veel moeite en energie, terwijl andere relatief makkelijk en prettig zijn. Vaak is het zo dat vooral de eerste meters in een nieuwe richting heel zwaar zijn. Als je stug volhoudt, wordt het steeds makkelijker. Het mooiste is dat als je de moeite neemt om in de gewenste richting te zwemmen, er op een gegeven moment een wonder gebeurt. Dan zal de stroom zich namelijk vanzelf omdraaien. En kun je je de rest van de weg lekker laten drijven in de richting die je wilt. Waar je dan uitkomt, is weten dat je liefde waard bent. Om geen andere reden dan dat jij jij bent. Mandy

[mandyschrijft-blog]

Emoties

Lieve,

Wij mensen zijn emotionele wezens. Zolang je kind bent, is dat geen probleem. Je lacht als je blij bent, huilt als je pijn hebt, en schreeuwt als je boos bent. Je denkt er niet bij na, geeft gewoon ongecensureerd uiting aan hoe je je voelt. Dat maakt je ouders meteen duidelijk wat er met je aan de hand is, zodat ze daarop kunnen reageren. Als er op de juiste manier gereageerd wordt, verdwijnen de emoties vanzelf weer.

Naarmate je ouder wordt, merk je dat emoties problematisch kunnen zijn. Iedereen vindt het prima als je blij bent en dat laat zien, maar negatieve emoties zijn niet altijd even welkom. Zeker als je te lang of te vaak uiting geeft aan negatieve emoties, kan er oordelend en afwijzend op gereageerd worden. In plaats van de emoties en wat zij te vertellen hebben serieus te nemen, wordt er dan vooral gereageerd op dat je uiting geeft aan emoties.

Als je op een gegeven moment voor jezelf tot de conclusie komt dat je dan maar beter niet onbeperkt uiting kunt geven aan je emoties en jezelf moet beheersen en reguleren, ben je emotioneel volwassen. En fucked. Want vanaf dat moment zul je voor altijd in strijd zijn met je eigen emoties, en jezelf daarmee geweld aandoen.

Ik begrijp waarom mensen emoties moeilijk en ongewenst vinden. Met emoties valt niet te praten of  te onderhandelen, ze zijn als een rauwe storm die zich niets aantrekt van verwachtingen en verplichtingen. Ze nemen je over en doen wat ze willen, zonder rekening te houden met eventuele gevolgen. In onze samenleving van orde en structuur, zijn het verstorende invloeden van ontembare chaos.

Dus zijn mensen bang voor emoties, voelen ze zich machteloos in relatie tot emoties, schamen ze zich voor emoties, en doen ze hun best om ze te onderdrukken, bestrijden of ervoor te vluchten. Maar zoals je weet, laten emoties zich niet weg denken of willen. Hoe harder je ze afwijst, hoe meer bestaansrecht ze zullen eisen en hoe opdringender ze zullen gaan woekeren.

Emoties zijn een goed voorbeeld van hoe mensen het zichzelf onnodig moeilijk maken door overal controle over te willen hebben en alles in verantwoorde banen te willen leiden. Als mensen zouden accepteren dat emoties nou eenmaal bij het leven horen, en zichzelf en elkaar vrij zouden laten in emoties hebben en uiten, zouden we meer in harmonie kunnen leven.

Daarvoor is het nodig om te weten dat emoties er niet zijn om het je lastig te maken, maar dat ze een zinvolle functie hebben. Ze helpen je namelijk met het verwerken van ervaringen. Door je te laten voelen wat de betekenis is van wat er met je gebeurt. Zodat je daar passend op kunt reageren door iets te doen of kiezen wat je leven fijn(er) laat zijn.

Volwassenen hebben een voorkeur voor ervaringen verwerken met denken, want gedachten zijn zo lekker logisch en duidelijk. Kinderen weten dat emoties veel effectiever zijn. Als van een kind speelgoed wordt afgepakt, gaat hij niet in een hoekje zitten denken waarom dat gebeurde, wat het zegt over hem en de ander, welke scenario's er mogelijk zijn om het speelgoed terug te krijgen en hoe hij dat het best kan aanpakken. Nee, het kind zet het op een krijsen of geeft de dief boos een mep.

Het kind hoeft niet te bedenken wat de ervaring betekent, want hij voelt dat hem onrecht wordt aangedaan en dat hij het daar niet mee eens is. Dat gevoel kan hij onmiddellijk omzetten in actie om ervoor te zorgen dat hij zijn speelgoed terug krijgt. Dat ziet er van buiten misschien heftig en onbeschaafd uit, maar het werkt prima.

Emoties trekken zich niets aan van de sociale regels, normen en waarden waar het denken zich graag door laat beïnvloeden. Dat maakt emoties veel eerlijker en directer dan gedachten. Met gedachten kun je jezelf voor de gek houden en waarheden die je niet van pas komen, vervormen en vervalsen tot iets wat acceptabel is. Emoties zijn niet op die manier te beïnvloeden. Ze reflecteren onvoorwaardelijk de waarheid van het moment.

Als je die waarheid toelaat, serieus neemt, en er iets mee doet, zul je merken dat de bijbehorende emotie vanzelf verdwijnt. De functie van de emotie was om je iets duidelijk te maken, dat is gelukt, dus is de emotie niet meer nodig. Als je weigert te luisteren naar wat een emotie je te vertellen heeft, of er iets anders van probeert te maken omdat je het niet acceptabel vindt, of er niets mee doet, zal de emotie blijven. Want dan is haar functie nog niet vervuld.

Als je met je emoties zou blijven omgaan zoals je dat als kind deed, zouden ze je vooral dienstbaar zijn. Dat betekent geen oordeel hebben over je emoties, er niet over nadenken, er gewoon uiting aan geven en je erdoor laten leiden in je keuzes en acties. Maar dat is een levenskunst die je in je volwassenwording helaas afgeleerd wordt.

Het heeft mij decennia gekost voor ik erachter was hoe ik mezelf tekort deed door emoties niet als vriend maar als vijand te behandelen. Het moeilijkst was de emoties weer leren toelaten en volledig durven doorvoelen. Het is immers niet fijn om je kut te voelen en niet logisch om je bewust over te geven aan dat gevoel. Je wil er het liefst vanaf en je hoofd neemt meteen de leiding door oplossingen en uitwegen te gaan bedenken, of streng te oordelen hoe waardeloos en slecht het is dat je je kut voelt.

Ik heb op allerlei creatieve manieren geprobeerd mijn emoties onder controle te krijgen en ervan af te komen. Niet gelukt. De enige effectieve manier van omgaan met emoties is ze toelaten, voelen en uiten. En je denken zich daar vooral niet mee laten bemoeien, want dat zal de functie van emoties alleen maar saboteren en je onnodig (lang) eronder laten lijden.

Dus lieve, huil als je pijn hebt, schreeuw als je boos bent, en laat je door niemand wijsmaken dat je gevoelens slecht of fout zijn. Ze zijn jouw waarheid, jouw echtheid, jouw leven. En dus waardevol.

Mandy

[mandyschrijft-blog]

Introductie

Lieve,

Ik fantaseerde hoe het zou zijn om achterstevoren te leven. Niet in de zin van oud geboren worden en dan steeds jonger worden, want dat leek me onpraktisch. Maar hoe het zou zijn om al aan het begin van je leven de kennis en wijsheid te hebben die ontstaat door levenservaring. Wat zou het leven dan anders zijn.

Als ik terugkijk op mijn leven en alles wat ik daarin gedaan heb, dan zie ik dat uiteindelijk niets echt belangrijk was. De waarde van iedere ervaring, was vooral dat het me de mogelijkheid gaf om mezelf te leren kennen en te begrijpen hoe het leven werkt. Stel dat ik geboren was met dat weten. Dan had ik kunnen doen en kiezen wat ik écht wilde en wat bij me paste. In plaats van eindeloos te verdwalen in wat anderen van me maakten en hoe zij vonden dat ik hoorde te leven.

Het zou vooral een wezenlijk verschil gemaakt hebben in de periode tussen pakweg het tiende en twintigste levensjaar. Met stip de moeilijkste periode van het leven, omdat die gaat over ontdekken wie je bent en wat je met je leven wilt. Het is een overgang van jezelf identificeren als kind van je ouders naar je eigen autonome zijn. Is het niet wreed om van iemand zonder levenservaring te verwachten helemaal zelf en alleen de juiste weg te vinden naar volwassenheid? Ik vind van wel.

Ik heb een hekel aan het woord 'puberteit'. Het is gekaapt door ouders en professionele verzorgers, die er iets lastigs en problematisch van gemaakt hebben voor zichzelf. Alsof het iets is wat een jongere de volwassenen in zijn omgeving aandoet, en zij degenen zijn die er het meest van te lijden hebben. Dat maakt die periode voor een jong mens alleen maar moeilijker. In plaats van zich in vrijheid te kunnen focussen op de uitdagingen van volwassen worden, moet hij rekening houden met de eisen, verwachtingen en gevoeligheden van volwassenen. Het is niet raar dat daar vaak strijd en vervreemding uit ontstaat. Dat is niet de schuld van de jongere en de zogenaamde noodzaak om zich af te zetten, maar de schuld van de volwassenen die vinden dat ze recht hebben te bepalen wie je moet zijn en hoe je moet leven.

Als ouders eerlijk waren, zouden ze vertellen dat ze gewoon bang zijn. Bang om hun kind te verliezen. Bang dat hun opvoeding niet goed genoeg was. Bang dat je dezelfde fouten zult maken als zij. Bang dat de dromen die ze op jou geprojecteerd hebben, niet zullen uitkomen. Allemaal egoïstische angsten die weinig met jou te maken hebben. Maar die het je wel moeilijk maken om je eigen weg te vinden.

Als je met levenswijsheid geboren zou worden, zou je je weinig aantrekken van de bemoeizucht en oordelen van anderen. Dan zou je weten dat ze daarmee vooral iets over zichzelf en hun eigen issues zeggen. Dan zou je weigeren om jezelf puber te laten noemen. En genieten van de weg naar volwassenheid. Omdat je zou weten dat die geen einde heeft. Je alleen maar steeds meer van jezelf en het leven laat vinden.

In werkelijkheid word je met niets geboren. Mis je levenservaring op de momenten dat je haar eigenlijk het hardst nodig hebt. Dat is jammer. Maar als je wilt, kan ik je wat van mijn levenservaring geven. Ik heb genoeg.

Mandy