MOSKOP

[moskop]

KILL YOUR GADGETS (reduce)

Er is een tijd geweest waarin overgewicht de mode was. Een tijd waarin men dweepte bij dikke bleke billen en bij de bingowings van graven en gravinnen. Wat vandaag een tigh gap is, was toen een dubbele kin. Men bewees er zijn weelde mee. Wie cellulitis had, bezat vast en zeker een gouden fauteuil voor onder zijn gat en iemand met mollige vingers bewees dat hij of zij met zilveren lepeltjes at. Back in those days gingen status en spatader hand in hand. Vandaag, in tijden van zelfbruiner en A4 challenges zijn we die vet coole kwabben liever kwijt dan rijk. Hoe komt het dan, dat we enkel die weelde niet achterwege lieten? Hoe kan het dat spullen en status nog steeds met elkaar verbonden zijn? Dat er in de Amerika meer malls dan scholen zijn?

Minimalisme mag dan een norm op Instagram zijn —een kale muur met vintage kast, een cactus en een esthetisch gedrapeerde sportsok— de realiteit omkadert meer dan dat: Alles wat ooit nog van pas of weer in de mode kan komen. Nooit omgeruilde cadeau’s. Boekjes en Brochures om wie weet nog inspiratie uit te halen. Kookboeken om maar één gerecht uit klaar te maken. Keukengerei om misschien eens een tweede mee te maken. Abonnementen, sportartikelen en andere relikwieën van goede voornemens. Pennen, punaises en paperclips die we enkel vinden door erop te trappen en verdwaalde derde wielen van 2+1 aankopen.

The earth had enough for human need, but not for human greed. — Dalai Lama

REFUSE what you do not need was de eerste stap in het Zero Waste verhaal. Leven zonder afval na te laten is het streefdoel en de weg ernaartoe een onderzoek waarbij elke poging, elke stap telt. De tweede is REDUCE what we do need. Onze huizen, handen, hebben en houwens puilen uit van de spullen. We zijn op zoek naar onszelf, ergens daartussen, maar vinden die niet, kopen dus weer en zien door de brol de bomen niet meer.  

Reduce what you do need. Declutter of ontbrol. We moeten eerlijk zijn over wat we écht gebruiken. We kunnen voor Kerst, prulperiode bij uitstek, een omgekeerd verlanglijstje maken: wat heb ik dat ik niet gebruik, dat een ander wel kan gebruiken. Dat belachelijk groot deel van onze garderobe dat we bijna nooit dragen? Weggeven. Alles wat een jaar ongebruikt in de kast kan staan, kan beter op Kapaza staan. Alles wat maar één keer per jaar uit die kast wordt gehaald, kan beter op Peerby staan. Consuminderen betekent meer delen. ‘How to declutter’, google het.

Less means less to worry about, to clean, store, repair or dispose of later. — Bea Johnson.

Laten we ruimte maken in onze kasten, kelders en koppen in plaat van tussen onze dijen. Ruimte die leeg mag blijven. Ademruimte. Solden zijn geen stemplicht. Er hangt geen boete vast aan het negeren van een koppelverkoop. Het is een oeruitspraak, maar kwaliteit gaat wel degelijk boven kwantiteit en ervaringen gaan boven spullen. Laten we  Kerstcadeau’s op die manier herdenken. Laten we bij eender welke aankoop twee, drie keer nadenken vooraleer ze in een herbruikbare boodschappentas te proppen. Tussen must have en broodnodig ligt een wereld van verschil. 

Laten we enkel dingen kopen waar we verliefd op zijn. Voor minder dan de liefde moeten we in 2017 niet gaan.

Zalig kerstfeest en een gelukkig nieuwjaar, 

Je kapoen, MOSKOP 

Tumblr, 1 januari 2017

[moskop]

BEFORE THE FLOOD

Tien jaar na Al Gores ongemakkelijke waarheid komt Leonardo DiCaprio aanvaren met de zijne. Die waarheid blijkt één decennium later onveranderd en net daarom nog ongemakkelijker. In Before The Flood maken Regisseur Fisher Stevens en Leonardo DiCaprio opnieuw de optelsom. Is de opwarming van de aarde beyond our control? Is it too late to save the world?

Ze reizen de wereld rond als een soort avatar en verversen de wake up call.

Hoewel het ons toen al warm onder de voeten werd, ging het er ten tijde van Al Gore nog om het woord ‘klimaatopwarming’ simpelweg aan de man te krijgen. Wetenschappers schreeuwen al jaren moord en brand, maar we hebben Hollywoodsterren nodig om de boodschap duidelijk te maken. Het duurt een tijdje vooraleer de opwarming van een planeet merkbaar wordt en zolang er in onze achtertuin geen ijskap smelt of oorlog uitbreekt, geloven we graag dat het aan de buren is de aarde af te koelen. Zelfs Leo denkt op minuut zevenendertig van Before The Flood nog dat de toekomst bij de energieleverancier ligt. “Omdat Amerikanen hun levensstijl toch niet zullen aanpassen”. De Indiase klimaatactiviste Sunita Narain is het pijnlijk met hem oneens. In India hebben driehonderdmiljoen mensen nog steeds geen elektrisch licht, maar als het land plots zou welvaren op de koers die Amerika bevaart, dan zou dit de druppel zijn die het zeeniveau doet overlopen. “De gemiddelde Amerikaan heeft het energieverbruik van 34 Indiërs. Doe ons die groene energie eerst maar eens voor” snoert Narain DiCaprio de mond. Practice what you preach. Ten tijde van Al Gore luidde de boodschap nog ‘change your lightbulb’. We’re way beyond that point now. — Avatar Leo.

We know we’re doing this. We know we’re making the planet a heethoofd en we weten hoe. Met co₂. Het is door de verbranding van fossiele brandstoffen en door een flinke dosis kortetermijndenken dat er zoveel van die kleine fuckers de lucht in blijven komen. Er wordt gretig aan de ozonlaag geknaagd, maar in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden wast men zijn met olie besmeurde handen in onschuld. Gelobby tussen politiek en industrie maakt dat klimaatopwarming gebagatelliseerd kan blijven. Er was toch een wet omtrent negationisme?

De aarde hoest en de mensen die erop leven walsen beetje bij beetje haar longen plat terwijl ze in China meehoesten. Beetje bij boompje verdwijnt het regenwoud in the name of short term profits. Vooruit met die koolstoftaks.

Pas op minuut eenenvijftig luidt het ‘you can start tonight’. Change your diet. Rundvlees is één van de meest inefficiënte voedselbronnen. Waarom wordt zoiets niet op de lagere school verteld? Waarom is er geen vak ‘milieu’ in het middelbaar? We dienen te weten waar de spullen in onze winkelkar vandaan komen en wat er van de aarde gevraagd (lees: genomen) wordt vooraleer ze daar belanden. We dienen te beseffen dat de beslissingen die we nemen in ons dagelijks leven effect hebben op lokale ecosystemen. We dienen daar naar te handelen. Als de vleugelslag van een vlinder een tornado kan veroorzaken, wat kan ons schouderophalen dan wel niet?

Al Gore kreeg een Oscar, een Nobelprijs en de kikkersoort Allobates algorei voor zijn klimaatcampagnes. Die eerste heeft Leo al en die tweede is wat overdreven, maar laten we er wel voor zorgen dat er morgen nog kikkers zijn. The ecological is personal. Leo for president.

MOSKOP OUT

[moskop]

NEEDANKU (refuse)

- Brood - Salami - Kaas - Choco van ’t Boerinneke - Cornflakes voor de kids - Yoghurt - Druiven - Kerstomaatjes - Dinokoeken - Royco minute soup - Lasagne Afhaalchinees van gisteren.

OF:

- Plastic zak met gaatjes - Plastic schoteltje in plastic pak - Plastic schoteltje in plastic pak (handig hersluitbaar, dat wel) - Plastic pot met karton - Kartonnen doos en plastic zak - Plastic, karton en aluminium - Plastic doosje - Plastic doosje (of idioot plastic smoothiebekertje) - Kartonnen doos en één plastic zakje per dinotrio - Kartonnen doos en vier zakjes van zeventien gram - Aluminium bakjes en nog meer zakjes - De bonuskaart die u krijgt aangesmeerd - De flyer die u op de parking krijgt toegestopt

“Oh maar ik gebruik keer op keer dezelfde zak en ik sorteer.”

Vast wel. We hebben allemaal een herbruikbare boodschappentas. We hebben er zelfs twee: een linnen zak met daarop het geometrische logo van de nabije pop-up store en een lelijk supermarktgeval voorzien van een slogan met het woord fresh erin. Vergeten is echter menselijk dus als die linnen zak nog in de koffer ligt, in de fietszak of verdoriegewoonindegang-ikhadzenogklaargelegd, dan ligt een gratis plastic zakje snel voor de hand. Ze zijn een ziekte. Een linnen exemplaar bezitten en weten waar PMD voor staat, gaat de wereld niet vooruit helpen. Geen zier. Geen moer. Een barst. Laten we nog één ding weggooien: de vuilbak.

Op het eerste gezicht lijkt een Zero Waste Lifestyle onbegonnen werk want voedsel is één ding, maar tabak, tampons en tandpasta zijn het begin van zoveel meer. Binnen en buiten het huis vraagt Zero Waste om aanpassingen. Beetje bij beetje. Stap voor stap. Elke levensstijl die minder afval nalaat dan de vorige is een zier vooruit. De afvalloze filosofie heeft een volgorde: Refuse - Reduce - Reuse - Recycle - Rot.

REFUSE what you do not need. Het is de eerste en moeilijkste stap. Nu ja “moeilijk". Voor voedsel is het vrij eenvoudig eigenlijk: men kijkt aan de kassa wat raar naar die ene champion en kerstomaat op de loopband (daar kleeft het stickertje op, de rest zit los in uw tas ), maar dat is dan ook alles. Of nee, misschien dat de caissière zucht, misschien dat ze vraagt of de plastic zakjes op zijn en heel misschien dat u zich een beetje schaamt dan. Met het spijt me, ik heb geen vuilbak is echter alles uitgelegd. Het moet gedaan zijn met afval kopen. Het is de schaamte niet waard.

Het is handiger een flyer aan te nemen en door te lopen dan iemand in de ogen te kijken, te glimlachen en nee dank u te zeggen, maar het is de gemakzucht niet waard. Die flyer is toch voor een technofeestje.

REFUSE slaat ook op onszelf. Als die linnen zak nog thuis ligt, kunnen we gewoon iets kopen waar geen zak voor nodig is. Flexibel zijn in plaats van verwend, kerstomaatjes lopen toch niet weg. Zero Waste winkelen is een gewoonte die we ons blunder per blunder kunnen eigen maken. Een beetje planning hier, een beetje research daar en voor we het weten sparen we tijd, geld en afval uit. Voor we het weten stellen we niet alleen ons voedsel in vraag maar ook de tabak, tampons en tandpasta. Consumeren laat nu eenmaal zijn sporen na en daar zijn wijzelf verantwoordelijk voor, niet de mensen van ISVAG.

Ieder van ons heeft dagelijks ongeveer 1 kg huishoudelijk afval op zijn geweten. Uit de fabricage van onze consumptiegoederen komt daar jaarlijks  3500 kg industrieel afval per persoon bij. Zo draagt een tandenborstel 1,5 kg verborgen afval mee, een gewone gsm 75 kg en een computer 1500 kg. Van de 50 miljard plastic drinkflessen wordt slecht 23% gerecycleerd en bij elke recyclage zijn er meer grondstoffen nodig om opnieuw te kunnen produceren. RECYCLE staat niet voor niets voorlaatst in de schakel. 

Zo nu en dan haalt een statistiek de media. Nespresso bijvoorbeeld. What else? In Australië alleen worden genoeg aluminium capsules weggegooid om elke twee weken een olympisch zwembad mee te vullen. 1 Kilo aluminium verbergt 5 kilo industrieel afval, maar voor cijfers zijn we immuun geworden.

  While the individual act of refusing does not actually make the waste disappear, it creates a demand for alteratives. Refusing is a concept based on the power of collectivity. — Bea Johnson in Zero Waste Home

Vraag en aanbod, het is werkelijk zo simpel. We hoeven niet aan te nemen wat er voor onze neus in de rekken ligt. Er bestaat voor alles een alternatief. We moeten gewoon willen. Anything else, George.

Het is de goesting in kerstomaten niet waard.

Veel liefs, 

MOSKOP

(Bronnen: http://www.noble-house.tk/html/NL/Red_de_Zee_met_Amanprana/Vermijd-8-plastic-wegwerpartikelen-plastic-vervuilt.htmlhttp://www.belgium.be/nl/leefmilieu/duurzaam_consumeren/afval en Zero Waste Home - Bea Johnson) 

[moskop]

WILD VOEDSEL

Zaterdag 23 april vond in deSingel in Antwerpen de eerste editie van BOTANIK plaats, een gloednieuw groenstedelijk festival met #GreenGuerrilla als ondertitel.

De toon werd gezet op het voorplein waar guerillero’s voor deze gelegenheid hun kraam opsloegen. Ze droegen er één voor één hun plantje bij tot een prachtige markt. Ze kleurden er al die swipende, likende vingers voor één dag weer groen en bewezen dat kamerplanten niet te normativeren zijn. Er was meer te zien dan een doorsnee sanseveria: Varens, vleeseters en epifyten (google het) bijvoorbeeld, stuk voor stuk instagramwaardige planten. De moestuinier, die kon bij BOTANIK terecht voor groenten met groteske namen, bonte knollen uit de Andes of DIY oesterzwammen. Meer dan vijftien groene ondernemingen in totaal maakten dat we van BOTANIK, het groentje onder de plantenmarkten, nog veel mogen verwachten. Vijftien ondernemingen én een jongetje van tien dat aardperen verkocht vanop zijn plooistoel. Even via deze weg: Goed gedaan, Luka van ‘Luka’s aardperen’, doe zo verder. De jeugd is de toekomst.

De jeugd én de rest van de mensen, want als we die toekomst willen halen, dienen we met zo veel mogelijk outside the box te denken. BOTANIK had daarom meer dan enkel wunderkammerplanten in zijn mars: in de binnentuin die voor de gelegenheid werd omgedoopt tot Jardin Artistique, gingen de hele dag verschillende workshops door. Een van die workshops was Wild Voedsel en ging over ‘stoeptegelschatten.’

Zodra de deelnemers op een picknickdeken zijn neergestreken, begint een enthousiaste dame met knalrode lippen haar verhaal over wildpluk. 'Ik ben trouwens Nathalie’ zegt ze terwijl ze haar sprokkelonkruid ten midden van de toehoorders tentoonstelt.

Wildpluk, of ‘oogsten zonder zaaien’ is ronduit beroep doen op onze voedselzoekersgenen in plaats van op de winkel. Bloemen zoeken die naar boontjes smaken in plaats van bonen kopen omdat ze in promotie zijn. Er bestaat een wildplukkers gilde en zelfs een wildpluk wiki, maar Nathalie doelt erop de mensen simpelweg het basisidee en de voldoening van eigen voedselvoorziening bij te brengen. Zo leert ze hen dat bijvoorbeeld brem naar boontjes smaakt. 

Pluk niet op privédomein, niet naast een autoweg en niet onder kniehoogte, tenzij in een park waar geen honden komen... ‘Dat zijn de regels die ik volgens het boekje verteld moet hebben’ zegt Nathalie, ‘de enige regel die écht telt is: pluk nooit als er twijfel is.’ Als u niet zeker bent dat het om look-zonder-look gaat, dan kruidt u de soep er beter niet mee. In veel gevallen is de dubbelganger gelukkig niet giftig, maar gewoon niet lekker. Laat u leiden door een plantengids of een ervarener wildplukker, maar ook door uw smaakpapillen.

Waarom een luxe kruidenmix met fancy etiket gebruiken als u gewoon wat dennenboom doorheen uw zout kan roeren? Waarom sleept u zich nog naar de supermarkt als het ook naar een park kan? De douglasspar is trouwen ideaal om door uw zout te mixen. Zoek het op in een boek, op wildplukwiki.be of volg een workshop.

Wildpluk is een kruisbestuiving tussen kok en herborist. Het is weet wat je eet. Het is het summum van slow food misschien? Het was ooit basiskennis, maar vandaag is het vooral een goed voorbeeld van buiten de lijntjes, paden en perken denken. 

Back to the eetbare roots!

Peace out, 

Moskop

[moskop]

MANDARIJNENHEISA

Een tijdje terug heerste er heisa, mandarijnenheisa. Ze werden voor ons gepeld en vervolgens verpakt verkocht. Iemand nam daar een foto van en deelde die op Facebook. Hetzelfde gebeurde op Twitter, maar dan met een appelsien. Het wereldwijde web was even verontwaardigd en scrolde toen weer verder.

Mooi wel, dat een appelsien ons af en toe nog verontwaardigd krijgt. Jammer dat we daarbij de kans laten liggen om stil te staan bij wat we reeds gewend zijn. Water in flesjes bijvoorbeeld. Als internet had bestaan toen die pas op de markt kwamen, was het hen dan zoals die mandarijnen vergaan? Is een gepelde appelsien zo veel gekker dan water in een plastic fles? De kraan opendraaien is toch makkelijker dan mandarijnen pellen, motorisch gezien?

Het gaat over meer dan voorgepelde citrusvruchten uiteraard. Het gaat over veel te veel. Over afval dus. Iets van een 500 kg per persoon per jaar. We gooien weg wat we niet langer willen, voedsel, verpakking én verantwoordelijkheid. De vuilzak in, de straat op en hup, uit het oog, uit het hart. Dat kan anders. Dat moet.

Het idee van een Zero Waste lifestyle, is de grootste drijfveer achter deze blog. Pioniers als Bea Johnson en Lauren Singer bewijzen dat het kan, leven zonder afval. Voor alles behalve condooms bestaat er immers een afvalloos alternatief. Wat? Ja echt waar. En zo moeilijk is het niet. MOSKOP pluist het uit. Koopt u in afwachting alvast geen flesjeswater meer. 

Liefs, 

Moskop

[moskop]

HALLO

Welkom op MOSKOP. Een plek of html link om lucht te geven aan gedachten over duurzamer leven. Omdat een herbruikbare boodschappentas het afval de zee niet uithelpt en de hashtag vegan evenmin.

Want wat als duurzaam denken net als bloggen op Tumblr slechts een trend is? Dan is de linnen zak een modegril en de houmous een hype. Smoothies zijn nu eenmaal fotogenieker in bokalen... Vergeten we dan binnenkort dat granola ooit gewoon muesli heette?

De aarde schreeuwt en echoot op onze startpagina. We sharen, caren en klaar, want bio is duur en jong zijn ook. Waarom zouden we vlees vervangen en wel nog het vliegtuig nemen? Liever onbekommerd dan hypocriet. Zelfs excuses komen voorverpakt. We hoeven heus ons eigen badpak niet te breien, noch een bakfiets aan te schaffen om bij te dragen tot een beter milieu. Hoog tijd om het duurzaam denken uit zijn geitenwollensokken te helpen.

Mos is een primitieve sporenplant, maar wil ook gewoonte zeggen, dienstmeid en jonge koe. Hoe we dus, door hier en daar een beetje back to the roots te gaan verandering kunnen brengen in de jaren die ons nog te wachten staan. Hoe we bepaalde gewoontes in vraag kunnen stellen door simpelweg om ons heen te kijken.

Is het werkelijk vanzelfsprekend iets weg te gooien? Is het niet raar dat ‘in een zak op straat’ vandaag de dag ‘weg’ betekent?

Nog een blog. Een groene blog. Nummer negenhonderdduizend in het klikje digitale wereldverbeteraars. Er is lang over getwijfeld, het wereldwijde web is best eng. Maar als kleine beetjes helpen doen blogjes dat misschien ook.

Veel liefs,

Moskop