nirannjan17

[nirannjan17]

समग्र क्रांती आणि कॉकरोच_जनता_पार्टी..

"भटांच्या गुलामगिरीतून दीनांची आणि शूद्र-अतिशूद्रांची मुक्तता करणे, हाच मानवी हक्कांचा खरा मार्ग आहे." असं फुले लिहीतात साधारण १०० वर्षांपूर्वी. भारतात कुठल्याही प्रकारची समग्र क्रांती होऊ शकत नाही.. भारत हा खंडप्राय विशाल असा देश आहे. जिथे समान कार्यक्रम राबविला जाऊ शकत नाही. इथं गुलामांची काही कमी नाही.

विविध जाती धर्म पंथ भाषा संस्कृती असल्याने कोणाचा पायपोस कुणात नाही.. भारतातील झेन झी काय एकुणच जनमानस हे मुर्खपणाचा बगिचा आहे.

भारतीय समाज हा सोशिक मला काय त्याचे म्हणत आला दिवस ढकलणारा आहे. महात्मा गांधीना भारतीय समाजाच्या मानसिकतेची परिपूर्ण कल्पना असल्यामुळे त्यांनी त्यांना झेपेल असा अहिंसा सविनय कायदेभंगाचा मार्ग अवलंबला होता. त्यात ते काही एक यशस्वी झाले परंतु त्यांना ही पेंशन बंद झाली म्हणून ठार केले ते याच गुलामगिरी मानसिकतेतूनच. गांधीच काय ज्योतीबा फुलें ना माननारा समाज आजही भटांच्या अडगळीस राजकीय स्वार्थापोटी काम करताना दिसतो.

ज्या कुणाला वाटते भारतात बेछूट क्रांती होईल ते मुर्खा च्या नंदनवनात वावरत आहे.. !!!घंट्याची आली म्हणे #कॉकरोच_जनता_पार्टी . आताची झेन जी तर पक्की वाय झी असणार.

N_D_PATIL_031

[nirannjan17]

रक्तातला विद्रोह असा सळसळला पाहिजे,

अन्यायाच्या भिंतींना धक्का बसला पाहिजे…

मनातल्या ज्वालेतून विचार पेटले पाहिजेत,

आणि शब्दातून सत्य उघडले पाहिजे…

तुझ्यातला हि ज्योतिबा जगास कळला पाहिजे,

अंधारलेल्या वाटांना प्रकाश मिळाला पाहिजे…

शिक्षणाच्या दीपातून क्रांती उजळली पाहिजे,

प्रत्येक माणसाला स्वाभिमान मिळाला पाहिजे…

भीतीच्या सावल्या पायाशी झुकल्या पाहिजेत,

हक्कांसाठी हात उंचावले पाहिजेत…

जाती-भेदांच्या साखळ्या तुटल्या पाहिजेत,

समतेचे सूर प्रत्येक ठिकाणी गुंजले पाहिजेत..

रक्तातला विद्रोह फक्त राग नको असावा,

तो बदल घडवणारा एक आवाज असावा…

तुझ्यातला ज्योतिबा जागा झाला की,

नव्या युगाचा सूर्य उगवला पाहिजे… 🔥

N_D_PATIL_30

11th April 2026.

[nirannjan17]

असेच होते म्हणायचे तर...

असेच होते म्हणायचे तर अशी अचानक भ्यालिस का?

अर्ध्या वाटेवरती जाऊन पुन्हा परत तू आलीस का?

असेच होते म्हणायचे तर वरवर फसवे हसलिस का ?

स्वप्‍नाला चुरडून मिठीतच पुन्हा तयावर रुसलिस का ?

असेच होते म्हणायचे तर उगाच खोटे रडलीस का ?

भरात येऊन भलत्यासलत्या करांत माझ्या शिरलिस का ?

असेच होते म्हणायचे तर अशी जिवाला डसलिस का ?

केस मोकळे ओले घेऊन वणव्यामध्ये घुसलिस का ?

--- विंदा करंदीकर

N_D_PATIL_29

[nirannjan17]

मकरसंक्रांत आणि विज्ञानातील सूर्य..

सूर्याला काहीही फरक पडत नाही: ‘मकरसंक्रांती’ नावाची मानवी गोष्ट

सर्वप्रथम एक कटू सत्य मान्य करूया—सूर्याला मकरसंक्रांती माहित नाही. त्याला उत्तरायण, दक्षिणायन, पुण्यकाल, महापुण्यकाल, दान, उपवास, कीर्तन, भाषण—कशाचाच काहीही फरक पडत नाही.

तो फक्त हायड्रोजन जाळतो. तेही अब्जावधी वर्षांपासून. मानव अस्तित्वात येण्याच्या फार आधीपासून.

उरलेले सर्व अर्थ—आपण घडवलेले आहेत.

उत्तरायण शुभ असेल तर दक्षिणायन अशुभ का नाही?

जर सूर्याचा उत्तर दिशेने प्रवास ‘शुभ’ असेल, तर त्याच तर्काने त्याचा दक्षिणेकडील प्रवास ‘अशुभ’ असलाच पाहिजे.

पण तसे कुठे घडते?

दक्षिणायनात:

* पीक येते

* मूल जन्माला येते

* लग्नं होतात

* उद्योग चालतात

* संस्कृती नष्ट होत नाहीत

मग काय बिघडते?

काहीच नाही.

मग प्रश्न असा आहे की शुभ-अशुभ हे निसर्गाचे गुणधर्म आहेत की मानवी सोयीचे लेबल?

रात्र वाईट नाही. हिवाळा शाप नाही. अंधार म्हणजे अधःपतन नाही.

हे सर्व निसर्गावर लादलेले मानवी भावनिक अर्थ आहेत.

दिशा निसर्गाला कळत नाहीत

उत्तर, दक्षिण, पूर्व, पश्चिम—या दिशा माणसाने शोधलेल्या नाहीत, माणसाने ठरवल्या आहेत. निसर्गाला दिशा नसतात. त्याला फक्त बलं (forces) कळतात.

सूर्य “मकर राशीत प्रवेश करतो” ही भाषा वैज्ञानिक नाही; ती सांस्कृतिक आहे. आकाशात कुठेही मकर राशीची पाटी लावलेली नाही. सूर्य कुठल्याही सीमारेषा ओलांडत नाही.

मानवाने आकाशाचे तुकडे केले आणि मग त्या तुकड्यांना अर्थ चिकटवले.

सिंधू संस्कृतीत उत्तरायण नव्हते—का?

हा प्रश्न फार अस्वस्थ करणारा आहे, म्हणून तो विचारला जात नाही.

सिंधू संस्कृती—इतकी प्रगत, इतकी नियोजित, इतकी शिस्तबद्ध— पण तिथे:

* उत्तरायण नाही

* दक्षिणायन नाही

* सूर्याच्या दिशांना आध्यात्मिक श्रेणी नाही

का?

कारण त्या लोकांना निसर्गाशी जगायचं होतं, त्याच्यावर अर्थ लादायचा नव्हता. त्यांची संस्कृती प्रॅक्टिकल होती, पोएटिक नव्हती.

म्हणजेच— सूर्याच्या हालचालींना आध्यात्मिक अर्थ देणे हे अपरिहार्य नाही; ते सांस्कृतिक आयात आहे.

युक्रेनच्या थंडीतून जन्मलेली अध्यात्मिक गोष्ट

मग हे उत्तरायणाचं ‘शुभत्व’ कुठून आलं?

त्याचं उत्तर वेदात नाही, तर भूगोलात आहे.

स्टेपी प्रदेशात भटके गुराखी गायी पालनावर आपला उदरनिर्वाह करायचे. हा प्रदेश म्हणजे आजचा युक्रेन, रशिया, मध्य आशिया. तिथे हिवाळा म्हणजे:

* मृत्यू

* हालचाल थांबलेली

* अन्नटंचाई

* जीवनाचा प्रश्न

तिथे सूर्य उत्तर दिशेने येणं म्हणजे जगण्याची परवानगी.

म्हणून ते लोक सूर्याच्या उत्तरायणाला आनंदाने साजरं करत. ते धर्म नव्हतं—ते सुटकेचं समाधान होतं.

जेव्हा हे स्टेपी प्रदेशातील भटके गुराखी लोक ३९०० वर्षापूर्वी अन्नाच्या शोधात भारतात आले, तेव्हा त्यांनी आपला भौगोलिक अनुभव धर्मात रूपांतरित केला.

भारताला त्याची गरज नव्हती. पण कथा टिकून राहिली.

भूगोल जेव्हा देव बनतो

भारतात उत्तरायण नसतं तरी आयुष्य चाललं असतं. पण एकदा एखादी गोष्ट ‘पवित्र’ ठरली की, ती प्रश्न विचारायला बंदी घालते.

आणि इथेच समस्या सुरू होते.

आपण भूगोलाला देव बनवतो, हवामानाला तत्त्वज्ञान बनवतो, आणि मग त्यालाच शाश्वत सत्य समजतो.

शेतीला देव लागत नाही

शेतीला पाऊस लागतो. माती लागते. कष्ट लागतात.

देव, पुण्यकाल, संक्रांती—हे सर्व नंतर जोडलेलं आहे.

प्रथम गरज होती. मग निरीक्षण. मग सवय. मग विधी. मग धर्म.

हा क्रम उलटा सांगितला जातो—हीच फसवणूक आहे.

सूर्याला आपण महत्त्वाचे नाही

हे स्वीकारणं अवघड आहे, पण आवश्यक आहे:

* सूर्य आपल्यासाठी उगवत नाही

* ऋतू आपल्यासाठी बदलत नाहीत

* विश्व आपल्याला अर्थ देत नाही

अर्थ आपणच तयार करतो.

आणि मग तो अर्थ विश्वावर लादतो.

निष्कर्ष: मोठं होणं म्हणजे प्रामाणिक होणं

मकरसंक्रांती साजरी करू नये असं नाही. पण तिला वैश्विक सत्य म्हणू नये.

ती एक सांस्कृतिक आठवण आहे—युक्रेनच्या थंडीची, मानवी भीतीची, आणि सुटकेच्या आनंदाची.

सूर्य काही देत नाही. तो फक्त असतो.

अर्थ हवा असेल, तर तो आपण निर्माण करूया—खोट्या आकाशीय मंजुरीशिवाय.

कारण शेवटी एकच सत्य उरतं:

विश्व आपल्याला काहीच देणं लागत नाही.पण माणूस स्वतःला प्रामाणिकपणा देऊ शकतो.

आणि तोच खरा ‘उत्तरायण’ आहे.

[nirannjan17]

पाऊस आणि तु...

चेहरा तुझा किती तो साजरा

वरतून माळलाय केसात तो गजरा

नको जाऊ बाजारी सखे

तुझ्यावरच राहतील सगळ्यांच्या नजरा..

आताच तर सोडून गेली घराच्या खाली

तितक्यात आली पावसाची सरी..

ओल्या वाऱ्यात मिसळले तुझ्या गंधाचे स्पर्श

जपून ठेव प्रिये हे स्वप्नांचे हर्ष....

नशीब त्या पावसाच्या थेंबाचे

जो स्पर्शून गेला तुझ्या यौवनाला ,

लाज लाजून आली असेल ना तुझ्या गाली

विचारून बघ तुझ्या मनाला..!

🩷

N_D_PATIL_26

[nirannjan17]

कुंभमेळ्यात झालेली चेंगराचेंगरी नसून मोक्षप्राप्ती झाली असं म्हणणारे साधु अथवा आज महाराष्ट्रात असलेलं..हे साधू महंत जे प्रकाशझोतात असतात किंवा आणले गेलेंले असतात अशें सदर गृहस्थ फार सद्सद्विवेकाचा आव आणून किर्तनादी गप्पा मारताना दुरचित्रवाणी वर दिसतात. देश या असल्या भोंदूंच्या जोखडातून मुक्त झाल्याशिवाय प्रगती अशक्य आहे.जगद्गुरू तुकाराम महाराजांनी ते फार अगोदरच सांगून ठेवलं आहे..

‘ऐसें कैसें झाले भोंदू। कर्म करोनि म्हणती साधु।।

अंगा लावुनिया राख। डोळे झांकूनि करिती पाप।।

दावूनि वैराग्याची कळा। भोगी विषयांचा सोहळा।।

तुका म्हणे सांगों किती। जळो तयांची संगती।।

‘ऐसें संत झाले कळीं। तोंडी तमाखूचि नळी।।

स्नानसंध्या बुडविली। पुढें भांग ओढवली।।

भांगभुर्का हें साधन। पची पडे मद्यपान।।

तुका म्हणे अवघें सोंग। तेथें कैंचा पांडुरंग।।’

N_D_PATIL_25

[nirannjan17]

#भगवदगीता #BhagavadGita

💫अध्याय पहिला

🌟 श्लोक २७, २८ आणि २९

तान्‌ समीक्ष्य स कौन्तेयः सर्वान्‌ बन्धूनवस्थितान्‌ ॥ १-२७ ॥ कृपया परयाविष्टो विषीदन्निदमब्रवीत्‌

अर्थ

तेथे असलेल्या त्या सर्व बांधवांना पाहून अत्यंत करुणेने व्याप्त झालेला कुंतीपुत्र अर्जुन शोकाकुल होऊन असे म्हणाला ॥ १-२७(उत्तरार्ध), १-२८(पूर्वार्ध) ॥

अर्जुन उवाच

दृष्ट्वेमं स्वजनं कृष्ण युयुत्सुं समुपस्थितम्‌ ॥ १-२८ ॥

सीदन्ति मम गात्राणि मुखं च परिशुष्यति ।

वेपुथश्च शरीरे मे रोमहर्षश्च जायते ॥ १-२९ ॥

अर्थ

अर्जुन म्हणाला, हे कृष्णा, युद्धाच्या इच्छेने रणांगणावर उपस्थित असणाऱ्या या स्वजनांना पाहून माझे अवयव गळून जात आहेत; तोंडाला कोरड पडली आहे; शरीराला कंप सुटला आहे आणि अंगावर रोमांच उभे राहात आहेत. ॥ १-२८(उत्तरार्ध), १-२९ ॥

युद्धासाठी समोर उभे असलेले आपलेच नातेवाईक बघून अर्जुन गोंधळून गेला आहे.

अर्जुनाचे मन युद्धाच्या भविष्यातील परिणामाबद्दल चिंताग्रस्त, दुःखी आहे. ती चिंता, दुःख अर्जुनाच्या संपूर्ण शरीरावर परिणाम करत आहे. त्याच परिणामात अर्जुन स्पष्ट शब्दात सांगत आहे की बोलणे सुद्धा कठीण होत आहे! संपूर्ण शरीर थरथरत आहे!

#भगवदगीता #BhagavadGita

💫अध्याय दुसरा : सांख्ययोग

🌟 श्लोक ३

क्लैब्यं मा स्म गमः पार्थ नैतत्त्वय्युपपद्यते ।

क्षुद्रं हृदयदौर्बल्यं त्यक्त्वोत्तिष्ठ परन्तप ॥ २-३ ॥

अर्थ

म्हणून हे पार्था (अर्थात पृथापुत्र अर्जुना), षंढपणा पत्करू नकोस. हा तुला शोभत नाही. हे परंतपा, अंतःकरणाचा तुच्छ दुबळेपणा सोडून देऊन युद्धाला उभा राहा. ॥ २-३ ॥

आत्मज्ञानाच्या मार्गावर यशस्वीपणे पाऊल टाकण्यासाठी उच्च आत्मविश्वास आणि नैतिकता असणे आवश्यक आहे. ज्यासाठी माणसाने आशावादी आणि उत्साही बनणे आणि आळशीपणा, अज्ञान आणि आसक्ती यांसारख्या सांसारिक मानसिकतेवर मात करणे आवश्यक आहे.

श्री कृष्ण हे एक सक्षम गुरू आहेत आणि म्हणून अर्जुनाला फटकारताना ते आता त्याला परिस्थितीला तोंड देण्यास प्रोत्साहित करून त्याचा आत्मविश्वास वाढवताना हा श्लोक उच्चारला आहे.

अर्जुनाला पृथपुत्र (कुंतीचे दुसरे नाव) म्हणून संबोधून, श्रीकृष्णाने त्याला त्याची आई कुंतीचे स्मरण करण्याचे आवाहन करतात. कुंतीने स्वर्गीय देवतांचा राजा इंद्राची पूजा केली होती आणि अर्जुनाचा जन्म इंद्राच्या आशीर्वादाने झाला होता, म्हणून त्याला इंद्रासारखे विलक्षण सामर्थ्य आणि शौर्य लाभले होते. श्रीकृष्ण त्यांना या सर्व गोष्टींची आठवण करून देत आहेत आणि त्यांना अशा दुर्बलतेचा स्वीकार करू नकोस असे सांगत आहेत. श्रीकृष्ण पुन्हा अर्जुनला परंतप म्हणजेच 'शत्रूंवर विजय मिळवणारा' संबोधित करतात आणि क्षत्रिय धर्माचे पालन करण्याचे आव्हाहन करत आहेत.

N_D_P_24

[nirannjan17]

निवडणूक_डायरी_२०२४_लेख १

वस्तादांचा पहिला डाव!

मुत्सद्दी राजकारणी कसं असावं याचं उदाहरण देणारा हा लेख आहे. सगळे बोलतात पवारसाहेबांनी नमो रोजगार महामेळाव्याच्या स्टेजवर जाऊन आपलीच किंमत कमी करून घेतली पण वास्तवात तसं नाही एखाद्या माणसाला शिष्टाई ने पण उत्तर दिलं जाऊ शकतो याचं ऊत्तम उदाहरण महाराष्ट्रातील जनतेसमोर घालून दिलं.आताच्या तरूण राजकारणातील पीढीन राजकारणातील शिक्षणात जरूर आत्मसात करावा असा धडा. तर विषय असा आहे की एकीकडं लोकसभा निवडणुकीची तयारी जोरात सुरू असताना, आचारसंहिता लागायच्या आधी सरकारी खर्चानं प्रचाराचा धुरळा उडवला जात असताना महाराष्ट्राच्या पवारसाहेबांनी असा काही डाव टाकला की, त्यांची जिरवायच्या उद्देशानं मोहिमेवर निघालेले चोवीस तास कोमात गेले. डावातून कशी सुटका करून घ्यायची हे ठरवायला तिघाजणांच्या पगारी फौजेला चोवीस तास मंथन करावं लागलं. डाव अंगाशी आलाच होता, पण चितपट होण्याऐवजी त्यांनी सन्मानजनक सोडवणूक करून घेण्याचा मार्ग पत्करला. लोकसभा निवडणुकीचा निकाल काहीही लागला तरी निवडणूक संपल्यानंतरही पहिल्या टप्प्यातला हा किस्सा स्मरणात राहील. किंबहुना महाराष्ट्राच्या राजकीय संस्कृतीच्या ज्या काही दंतकथा सांगितल्या जातात, त्यात शरदचंद्र गोविंदराव पवार यांनी आणखी एका दंतकथेची भर घातली आहे. यशवंतराव चव्हाण हे केवळ मंचावरून घ्यायचं नाव नाही, तर तो आचरणात आणण्याचा विचार आहे, हेही यानिमित्तानं नव्या पिढीच्या लक्षात यायला हवं. त्याअर्थानं ही घटना नव्या पिढीचं राजकीय प्रशिक्षणच करणारी ठरली आहे. म्हणतात ना, राजकारण कधी कुणी कुणाला हाताला धरून शिकवत नाही. एकलव्यासारखं ते आत्मसात करायचं असतं.

प्रसंग अगदीच साधा आहे.

महाराष्ट्र सरकारच्यावतीने नमो रोजगार मेळाव्यांचं आयोजन करण्यात येत आहे. सरकारी कार्यक्रम म्हणजे सरकारी चौकट आली. राजशिष्टाचार आले. त्याचं पालन करायलाच लागतं. प्रत्येक जिल्ह्याला जिल्हाधिकारी कार्यालय असतं. तिथं एक राजशिष्टाचार अधिकारी असतात. त्यांच्याकडं सगळी जबाबदारी असते. म्हणजे एखाद्या सरकारी कार्यक्रमाची निमंत्रण पत्रिका तयार होत असताना संबंधित राजशिष्टाचार अधिका-याकडून ती मंजूर करून घ्यावी लागते. जिथं कार्यक्रम आहे तिथल्या सर्व लोकप्रतिनिधींची नावं आवश्यक त्या ज्येष्ठताक्रमानं आली आहेत का हे ते अधिकारी तपासतात. मंत्र्यांचा ज्येष्ठता क्रम असतो. खासदार असतील तर राज्यसभेच्या खासदाराचे नाव आधी येते. आमदार असतील तर विधान परिषदेच्या आमदाराचे नाव आधी येते. अशी काटेकोर तपासणी होऊनच सरकारी पत्रिका छपाईसाठी जाते. असं असताना बारामतीमध्ये होणा-या सरकारी कार्यक्रमाच्या पत्रिकेत माजी मुख्यमंत्री, माजी केंद्रीय मंत्री, विद्यमान राज्यसभा सदस्य शरद पवार यांचंच नावच नव्हतं. हा निर्णय काही उपजिल्हाधिकारी दर्जाचा अधिकारी घेऊ शकत नाही. किंवा जिल्हाधिकारीही घेऊ शकत नाहीत. थेट सरकारच्या वरिष्ठ पातळीवरूनच सूचना असल्याशिवाय अशी आगळिक कुणी अधिकारी करू शकत नाही.

सत्तेच्या मुजोरीचं असं प्रदर्शन अलीकडं वारंवार बघायला मिळतं. प्रत्येक सरकारी कार्यक्रम हा आपल्या पक्षाच्या प्रचाराचा कार्यक्रम आहे, असाच व्यवहार भारतीय जनता पक्षाकडून होताना दिसतो. त्यातूनच मग विरोधी पक्षांच्या लोकप्रतिनिधींना डावलण्यात येऊ लागलं. अनेक ठिकाणी त्यासंदर्भातील तक्रारी झाल्या. ज्यांना डावललं त्या लोकप्रतिनिधींनी काही ठिकाणी त्रागा केला. तक्रारी केल्या. आंदोलनं केली. निषेध केला. काहींनी त्याकडं दुर्लक्ष केलं. त्यांचा कार्यक्रम आहे तर तिथं आपण कशाला जायचं, अशी काहींनी स्वतःची समजूत काढली. त्यामुळं काळ सोकावत गेला. महाराष्ट्रासारख्या उदारमतवादी राज्यात सत्तेचा उन्माद वाढू लागला. दिल्लीवाले करतात तशी टगेगिरी इथेही केली जाऊ लागली. खरेतर अशा प्रकारांची प्रसारमाध्यमांनीही म्हणाव्या तेवढ्या गांभीर्यानं दखल घेतली नाही. सरकारी कार्यक्रम म्हणजे भाजपचा कार्यक्रम असा प्रसारमाध्यमांचाही समज झालाय. त्यामुळं राजशिष्टाचाराचा आग्रह धरणा-या विरोधी पक्षाच्या लोकप्रतिनिधींनाच कांगावाखोर आणि मूर्ख ठरवण्यात येऊ लागलं. देवाच्या काठीला आवाज नसतो, असं म्हणतात तसंच साहेबांच्या काठीलाही आवाज नसतो. पण फटका नेमका हवा तिथं बसतो. तसाच साहेबांच्या काठीचा फटका सरकारच्या वर्मावर बसला.बारामतीच्या नमो रोजगार मेळाव्याच्या निमंत्रण पत्रिकेत नाव नसल्यामुळं शरद पवारांनाही त्रागा करता आला असता. पत्रकार परिषद घेऊन निषेध व्यक्त करता आला असता. थोडी सहानुभूती गोळा करता आली असती. उलट्या प्रतिक्रियाही खूप आल्या असत्या. पक्ष फुटल्यामुळं, आमदार सोडून गेल्यामुळं वैफल्यग्रस्त बनलेले साहेब विरोधकांच्या मंचावर जाण्यासाठी किती आदळआपट करू लागलेत, अशी टीका झाली असती. पण ज्या साहेबांनी इंदिरा गांधी, यशवंतराव चव्हाण, अटलबिहारी वाजपेयी, नरेंद्र मोदी, मनमोहन सिंग, राजीव गांधी, सोनिया गांधी यांच्याबरोबर स्टेज शेअर केले आहे, त्यांना एकनाथ शिंदे, देवेंद्र फडणवीस, अजित पवार यांच्याबरोबर मिरवण्याची हौस असण्याचं काही कारण नाही. मुद्दा राजशिष्टाचाराचा होता. महाराष्ट्राच्या राजकीय संस्कृतीचा होता. त्यात पुन्हा मेळावा विद्या प्रतिष्ठानच्या प्रांगणात. म्हणजे त्यांनी स्वतः पन्नास वर्षांपूर्वी स्थापन केलेल्या संस्थेच्या प्रांगणात. सत्तेच्या धुंदीत राजशिष्टाचार फाट्यावर मारणा-यांना त्यांनी शिष्टाचाराने शह दिला. तुम्ही पहिल्यांदाच आमच्या गावी येताय, मी स्थापन केलेल्या संस्थेच्या प्रांगणात येताय तर चहापानासाठी आणि नंतर भोजनासाठी या, असं लेखी निमंत्रणच दिलं.

निमंत्रण प्रसारमाध्यमांकडेही गेलं. नमो रोजगार मेळावा त्याआधी फारसा चर्चेत नव्हता, पण शरद पवार यांनी मुख्यमंत्री, उपमुख्यमंत्र्यांना भोजनाचं निमंत्रण दिलं आणि मेळाव्याचीही जोरदार प्रसिद्धी झाली. संबंधितांची पळता भुई थोडी झाली. मेळावा पुढं ढकलायचा, की ऑनलाइन उदघाटन करून मार्ग काढायचा अशाही चर्चा रंगल्या. ते झालं असतं तर आणखी हसं झालं असतं. सुदैवानं ते टाळलं. सगळे आले. साहेबही आले. सुप्रिया सुळेही आल्या. सुनेत्रा पवारही आल्या. सगळं गोड झालं असं म्हणता येणार नाही, पण कटुता टाळण्यात यश आलं. कार्यक्रमांच्या गर्दीचं कारण सांगून भोजनाचं निमंत्रणही नम्रपणे नाकारण्यात आलं.

बारामतीत साहेबांची लोकप्रियता तसूभरही कमी झालेली नाही, हेही दिसून आलं. राष्ट्रवादी काँग्रेस एकत्र असतानाच्या कुठल्याही कार्यक्रमात अजितदादा बोलायला उभे राहिले की, शिट्ट्या आणि टाळ्यांनी आसमंत दणाणून जायचा. दिल्लीतही ते दिसलं आणि अगदी अलीकडं षण्मुखानंद सभागृहातही दिसलं. अजितदादांची कार्यकर्त्यांच्यातली लोकप्रियता तिथं दिसायची. शिंदे-फडणवीस-पवार सरकारनं आयोजित केलेल्या मेळाव्यात बारामतीमध्ये अजितदादांच्या उपस्थितीत ८४ वर्षांच्या शरद पवार यांना जो प्रतिसाद मिळाला, त्यावरून महाराष्ट्राच्या राजकीय हवेचा अंदाज यायला हरकत नसावी!

वस्तादांनी टाकलेला पहिलाच डाव एवढा खतरनाक असेल, तर विरोधकांना पुढं फार सावधगिरी बाळगावी लागणार आहे, असा इशाराच जणू मिळाला आहे.

N_D_PATIL_23

[nirannjan17]

कृष्णाला बर्‍याच गोष्टी मिळाल्या नाहीत. त्याच्या जन्मानंतर तो लगेच आई वडिलांपासून वेगळा झाला, नंतर नंद-यशोदा भेटले, पण आयुष्यातून ते ही गेले. राधा गेली. गोकुळ गेलं. मथुरा गेली. त्याचं आयुष्यात काही ना काही निसटतचं गेलं. कृष्णाने आयुष्यभर त्याग केला, तो पण अगदी आनंदाने.ज्याला कृष्ण समजला त्याच्या आयुष्याचा सोहळा झाला. आयुष्यात काही सोडावं लागलं तरीही खुश कसं रहायचं? हे कृष्ण शिकवतो. कुरुक्षेत्रावरच्या कृष्णनीतीपेक्षा या गोष्टी जास्त व्याकुळ करतात. आयुष्यात बाकी काही जमलं नाही तरी, कृष्ण बनून हातातून निसटलेल्या गोष्टींचा, क्षणांचा, स्वप्नांचा,आठवणींचा सोहळा करता आला पाहीजे..पहिली शिवी दिल्यानंतर मुंडके छाटण्याची शक्ती असून देखील नव्व्याण्णव आणखीन शिव्या ऐकण्याची क्षमता ज्याच्यात आहे तो कृष्ण आहे, सुदर्शन चक्रासारखे शस्त्र जवळ असून देखील हातात नेहमी बासरी आहे तो कृष्ण आहे द्वारकेसारखे वैभव असून देखील सुदामासारखा मित्र आहे तर तो कृष्ण आहे, मृत्यूच्या फण्यावर उभारलेला असून देखील जो नृत्य करतो तो कृष्ण आहे, सर्वसामर्थ्यवान असून देखील जो सारथी बनला तो कृष्ण आहे..!

"सर्वांना श्रीकृष्ण जन्माष्टमीच्या हार्दिक शुभेच्छा.

N_D_PATIL_22

[nirannjan17]

श्वेतपत्रिका..महाराष्ट्राची.✍

महाराष्ट्रातील जनतेला गृहीत धरले जातेय. आज ईकडे शाखेतील कार्यकर्ते मुख्यमंत्री हा जनतेची कामं करतोय म्हणून सगळ्या मंडळात गेले १० दिवस ढाल तलवार मिरवतोय तिकडं त्याच्याच इंजिनियर भाऊ जाॅब शोधतोय कारण..... त्या कार्यकर्त्यांना गृहीत धरले जातेय. तिकडे भाजपायी मंडळी नवीन नवीन मुद्दे जनतेसमोर आणतेत कोणी कूठल्या कुठं गाळे घेऊन ठेवले हे माहीत आहे, कोणाची नार्को टेस्ट झाली पाहिजे आणि मीडीयाही टीरपी साठी तिखट मीठ लावून तेच बोंबलतेय पण ह्याना महाराष्ट्रातील जनतेशी काही घेणंदेणं नाही फक्त एअरबस चा पण प्रकल्प गुजरातने लुबाडला ही बातमी तुमच्यापर्यंत नीट पोहचली नाही पाहिजे कारण....... जनतेला फक्त गृहीत धरले जातेय. उद्योग मंत्री कोण आहे हेच जनतेला माहित नाही कारण सध्याचे उद्योग मंत्री कोणी काय केलं आणि कोणी काय नाही केलं ह्याच उद्योगात जास्त मग्न आहेत त्यांना तुमच्या रोजगारीशी काडीमात्र संबंध नाही .......कारण जनतेला फक्त गृहीत धरले जातेय. मूळशी पॅटर्न मधला डायलॉग पोलिसभरती वर एकदम जुळून येतय "पळा पळा नूस्त पळा "अन स्थगिती आली की गपगुमान रहा ..कारण तूम्हाला फक्त गृहीत धरले जातेय. आज न राहवून मराठी माणसाच्या मनाला नक्की वाटतय की महाराष्ट्र दिल्लीच्या तख्तासमोर मान खाली घालून बसला आहे कारण... जनतेला फक्त गृहीत धरले जातेय. जोपर्यंत अशा ४० लबाडखोर आमदार सारखे विचार महाराष्ट्रातून हद्दपार होणार नाही तोपर्यंत सर्व जनता गृहीतच धरली जाणार आणि ज्यादिवशी हे असे दळभद्री विचार महाराष्ट्रातून संपतील तीच खरी श्वेतपत्रिका असेल महाराष्ट्राची.

N_D_PATIL_23

[nirannjan17]

मशाल...

उष:काल होता होता काळरात्र झाली

अरे पुन्हा आयुष्यांच्या पेटवा मशाली

आम्ही चार किरणांचीही आस का धरावी

जे कधीच नव्हते त्याची वाट का पहावी

कसा सूर्य अंधाराच्या वाहतो पखाली, अरे पुन्हा...

तिजोऱ्यांत केले त्यांनी बंद स्वर्ग साती

आम्हावरी संसाराची उडे धूळमाती

आम्ही ती स्मशाने ज्यांना प्रेतंही न वाली, अरे पुन्हा...

उभा देश झाला आता एक बंदिशाळा

कसे पुण्य दुर्दैवी अन् पाप भाग्यशाली, अरे पुन्हा...

धुमसतात अजूनी विझल्या चितांचे निखारे

अजून रक्त मागत उठती वधस्तंभ सारे

आंसवेच स्वातंत्र्याची आम्हाला मिळाली, अरे पुन्हा...

उष:काल होता होता काळरात्र झाली

अरे पुन्हा आयुष्यांच्या पेटवा मशाली

N_D_PATIL_21

[nirannjan17]

भारताची ७५ वर्षे: आझादी का अमृत महोत्सव

भारतीय स्वातंत्र्याची गौरवशाली ७५ वर्षे आपण साजरी करत आहोत. स्वातंत्र्य चळवळीत आपल्या पूर्वसूरींनी तनमन अर्पून लढा दिला. लाठ्या-काठ्या, तुरुंगवास आणि प्रसंगी गोळ्याही झेलल्या. हुतात्म्यांच्या या समर्पणातूनच स्वातंत्र्याची पहाट उगवली. आणि मग गेल्या पाउणशे वर्षांत देशाने अनेक क्षेत्रांत प्रगतीची दालनं खुली केली. इथे धरणं उभी राहिली, गावागावात वीज पोहोचली, हरितक्रांतीने इथल्या शेती, बागांमध्ये हसू फुललं. आपल्या देशात कामगारांच्या घामातून उद्योग उभे राहिले. शहरं रोजगाराची केंद्र झाली. ग्राहक राजा झाला.जागतिकीकरणाचा पाळणा हलू लागला. सांस्कृतिक वैभव विकसित झालं आणि इथल्या क्रीडाक्षेत्राला नवे धुमारे फुटले. लाल मातीतल्या पैलवानांनी ऑलिम्पिकची सुवर्णस्वप्न दाखवली, प्रगतीचे मिल्खा,उषा सुसाट धाव घेत निघाले. हॉकीतले ध्यानचंद आणि क्रिकेटमधले कपिल,धोणी चषक उंचावू लागले. आंतरराष्ट्रीय स्तरावर राष्ट्रगीतासह जेव्हा जेव्हा तिरंगा लहरू लागला तेव्हा तेव्हा देशाचा उर अभिमानाने भरून येऊ लागला. अनेक धर्मीयांच्या, अनेक संस्कृतींच्या, अनेक भाषिकांच्या एकात्मतेचे प्रतीक म्हणून आज आपला तिरंगा राष्ट्रध्वज दिमाखाने लहरत आहे. त्याचा प्रत्येक भारतीय नागरिकाला अभिमान आहे. स्वातंत्र्याच्या ७५व्या वर्धापन दिनानिमित्त आपल्याला आता या तिरंग्याचा मळवट मिरवायचाय. सर्वांना आवाहन करण्यात येत आहे की आपल्या सर्व सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर प्रोफाइल पिक्चर म्हणून भारताचा राष्ट्रध्वज ठेवावा.

#आज़ादी_का_अमृत_महोत्सव

११/८/२०२२

N_D_PATIL_20

[nirannjan17]

महाराष्ट्राच राजकारण:भूत, वर्तमान आणि भविष्य काळ.

आता पर्यंत महाराष्ट्रात जेवढ्या लोकांनी बंड केले आहेत ते एकतर संपवले आहेत अथवा शमवले आहेत. बंडखोरी करून कोणच टिकला नाही. सेना फोडणारे एकदा तरी पडतात शिंदेंना सेनेत इथून पुढे किंमत नसणार,त्यामुळे ते पक्ष सोडतीलच हे तितकेच खरे आहे. शिवसेनेला दोन नंबरचा नेता सांभाळता येत नाही.एवढे मातब्बर नेते पक्ष सोडून जाणारा सेना एकमेव स्थानिक पक्ष ह्या महाराष्ट्रात आहे कारण शिवसेना हा निवडून आलेल्या उमेदवारापेक्षा शिवसैनिकांवर जास्त अवलंबून आहे. सरकारमध्ये असण्याची सर्वाधिक गरज राष्ट्रवादीलाय,जर सरकार टिकले तर त्यांच्यामुळे टिकेल. सरतेशेवटी आमदार तयार करायचं रसायन हे पवार साहेबांकडे आहे.

मराठा क्रांती मोर्चा नंतर भाजप ने महाराष्ट्रातील मराठा नेते अस्थिर केले हे एका अर्थाने चांगले असले तरी महाराष्ट्रातील एकूण राजकारणही अस्थिर बनवले. एक ब्राह्मण इतक्या मराठ्यांना नुसता पळवतोय हेही ऐतिहासिक तेवढेच मजेदार विषेश म्हणजे छत्रपती च्या गादीला पण झटके दिले आहेत. पूर्वी सत्ता प्रबळ शेतकरी जातींच्या ताब्यात होती त्यामुळे अठरा पगड जातीला धरून चालणारे मराठा प्रस्थ सत्तेत राहीला. आता कुठल्याही जात समूहाकडे नव्हे तर व्यापारी वर्ग व मध्यम वर्गाकडे संपुर्ण देशाच्या राजकारणाची सूत्रे आहेत. बाकी सगळे तोंडी लावण्यापुरते. राहीला प्रश्न राष्ट्रीय काँग्रेस पक्षाचा तर त्यांना एकमेकांची जिरवण्यात जास्त आवड आणि सवड आहे. जोपर्यंत संपूर्ण देशातील काँग्रेसी लोक एकत्र येत नाही तोपर्यंत काँग्रेस निवडून येत नाही हे सर्वश्रूत आहे.

राहीला प्रश्न आता एकनाथ शिंदे चा तर तो असाय

काय म्हणावे या माणसाला ..

सूगी असताना पळवून नेलंय कणसाला..

N_D_PATIL_19

[nirannjan17]

मराठा आरक्षण आणि आंदोलन

सद्य परिस्थिती बघता मराठा आरक्षण आणि त्यांच्या मागण्या हाच मुद्दा सकल मराठा समाजाने ऊचलून धरला पाहिजे. महाराष्ट्र राज्यात जवळपास ३३%(अंदाजे) मराठा समाज आहे त्यामध्ये ७०% मराठा समाज हा आर्थिक दृष्ट्या मागास आहे. हाच ७०% म्हणजे जवळपास २.५ कोटी लोक हे आधुनिक काळातील दलित आहेत. हे जोपर्यंत भारतीय न्यायव्यवस्थेला पटणार नाही तोपर्यंत हा प्रश्न अधांतरी राहील. मग केंद्र सरकार मधे कोणाचाही सत्ता असो.

छत्रपती संभाजी राजे हे जरी मराठा समाजाच प्रतिनिधित्व करत असले तरी ते एका पक्षाचे खासदार आहेत हे मराठा समाजाने विसरू नये आणि ते पण अशा पक्षाचे खासदार आहेत ज्या पक्षाची केंद्रात सत्ता आहे. जरी त्यांचे मराठा समाजाच्या प्रगतीसाठी आणि हितासाठी स्वतंत्र विचार असले तरी ते अशा पक्षाचे नेते आहेत की जो पक्ष मराठा आरक्षण विरोधी आहे. त्यामुळे त्यांच्या आंदोलनाला सर्व मराठा समाजाने पाठिंबा दिला पाहिजे असेकाही नाही. मराठा आरक्षणाविरोधात न्यायालयात जाणारी 'सेव्ह मेरिट सेव्ह नेशन' संस्था भाजपचीच! संसदेत बोलण्यासाठी आर्जवे करताना साथ मविआने दिली पण परवानगी नाकारणारी भाजपच! आता मराठ्यांसाठी खोटा कळवळा भाजपचाच! सदावर्ते पण भाजपा ची एक टीम आहे हे विसरून चालणार नाही.

राहीला प्रश्न सारथी, अण्णासाहेब पाटील महामंडळ, MPSC च्या रखडलेल्या नियुक्त्या, मराठा आंदोलकांवरील गुन्हे, प्रत्येक जिल्ह्यात वसतिगृह, कोपर्डी प्रकरणातील आरोपिंना फाशीची शिक्षा, आंदोलनात आत्महत्या केलेल्या कुटुंबातील एका सदस्याला शासकीय नोकरी. ह्या सर्व मागण्या राज्य सरकारच्या अधिकारात येतात. या राज्यस्तरीय मागण्यांचा तर त्या लवकरात लवकर कशा सुटतील हे त्या त्या निर्धारीत खात्याकडे वर्ग करून त्याचा पाठपुरावा केला पाहिजे. त्यासाठी सर्व मराठा समाजाने त्याच्या स्थानिक आमदाराकडे मागणी केली पाहिजे. विधानसभेत मत मांडली पाहिजेत. त्यासाठी भाजपा हाच पर्याय नाही. यासाठी फक्त छत्रपती संभाजी राजेंनी आंदोलन करून ऊपयोग नाही सर्व सकल मराठा समाजाने उग्र आंदोलन करायला पाहिजे.

N_D_PATIL_18

[nirannjan17]

पावणखिंड

पन्हाळगढी जाहला शिवाजी सिद्धीच्या वेढ्यात कैद

तोचि बनला दूसरा शिवाजी असे नाव शिवा काशिद सैद

मनी धरीले राजाने विशाळगडी पोहचणे गरजेची

त्यावर नजर असे ती शत्रूसम आदिलशाहीची

वाट आडवून थांबला तो सिद्धी मसूद जबरा

तेथ उभे बाजी, फूलाजी, संभाजी व बांदल लावूनी नजरा

अशी पकडली मोक्याची जागा घोडखिंडीची

तेथून जात असे फक्त एक अश्व टाचेची

सरसावूनी आले तेथ हे शेले ऊपसूनीया तलवार

त्या रात्री तीनशे वीर जाहले जिवावर उदार

अकाशी घनघोर सरींच्या ज्वाला बरसती

खाली तलवारीच्या जिभा रक्त चाटती

येताच सिद्धी खिंडीत मरहट्टयांनी त्याची आरंभिली कत्तल

तिकडे शिवाजी निसटला विशाळगडी लावूनी शक्कल

ध्यानी बसले वीर लावूनी तोफांची आस

तेथ राजांचा विशाळगडी जल्दी जाण्याचा प्रयास

महाराज पोहचता गढी गजर तोफांचा जाहला

ऐकताच गजर बाजीप्रभूंनी सूटकेची श्वास सोडला

असे शिवाजी तयांचा राजा

युगत मांडून बजवेल शत्रूंचा बाजा

जाहली उदंड असी ती घोडखिंड

नाव दिले राजांनी तयासी पावणखिंड

-----निरंजन

N. D. PATIL _17

[nirannjan17]

महाराष्ट्र आणि मद्यराष्ट्र..

सुपर मार्केटमध्ये वाइन विकायला ठेवली म्हणून काही प्रत्येक दारू न पिणारा माणूस वाइन प्यायला सुरू करणार नाही. हातभट्टी, देशी, फेनी, व्हिस्की, स्कॉच, रम, जिन, ब्रँडी, व्होडका, टकीला, श्यांपेन वगैरे वेगळ्या प्रकारची दारू पिणारे लोकही इतर सगळ्या दारू सोडून फक्त वाइन प्यायला सुरू करणार नाहीयेत.

वाइन ही आजकाल उच्चभ्रू आणि रईस (जमिनी विकून श्रीमंत झालेल्या अडाणी लोकांना वगळून) लोकांमध्ये इज्जतीने पिली जाणारी गोष्ट आहे. २००० रुपयांची वाइन पिवून कुठल्या रोजंदारीवर काम करणाऱ्या मजुराने बायकोला मारहाण केल्याचे माझ्या तरी ऐकिवात नाही.

ख्रिस्ती धर्मात वाइन हे सर्वमान्य आणि दैवी पेय आहे. येशू ख्रिस्ताने एका लग्नात वाइन कमी पडली म्हणून पाण्याला वाइनमध्ये बदलण्याचा चमत्कार केला. आजही जगभरातल्या चर्चमध्ये प्रार्थनासभेत प्रसादासारखी बुचभर वाइन प्यायला दिली जाते.

हिंदू धर्मात तर सुरा (दारू) प्राशन करणारे ते सुर (देव) असा एक समज आहे.

सुपर मार्केटमध्ये वाइन मिळाली म्हणून महाराष्ट्रचा मद्यराष्ट्र व्हावा हे हास्यास्पद मत आहे.

तुमच्या गावात पोलीस चौकी आहे म्हणून तुम्ही कायदे, वाहतुकीचे सिग्नल मोडायचे सोडले का? एवढे सोज्वळ आहात का तुम्ही? आणि भेंडी जर तुम्ही एवढे सोज्वळ आहात तर तुमच्यासमोर वाइन ठेवली म्हणून तुम्ही दारुडे बनणे शक्य आहे?

प्रॉब्लेम दारुमध्ये नाहीये... प्रॉब्लेम इथल्या पुरुषसत्ताक मानसिकतेत, जातीयवादी आणि कट्टर धर्माभिमानी संस्कारात आहे. हुंड्यासाठी सुनेला पेटविणाऱ्या सासू दारू पीत नसतात आणि गावात एखाद्या दलित स्त्रीची नग्न धिंड काढताना खानदानी घरातले पुरुष आणि स्त्रिया दारू न पिता त्या कृतीला प्रेक्षक बनून मूकसंमती देतात. दारूला बदनाम करण्यापेक्षा स्वतःच्या मेंदूत भरलेला पुरुषी अहंकार, जातीय माज आणि धार्मिक विद्वेष बाजूला काढून फेका.

दारू पिणाऱ्या जिनाने विरोधक म्हणून गांधींना गोळी मारली नाही, दारू न पिणाऱ्या नथुरामने मारली.

आमचे भीमसेन जोशी दारू पिऊन संतांची भजने स्वर्गीय आवाजात आणि भावात म्हणायचे. एवढं कळलं तरी पुरेसे आहे.

(COPIED THREADS FROM TWITTER)

N_D_PATIL_16

[nirannjan17]

एसटी संप आणि राजकीय घडामोडी.

एसटी महामंडळाचे शासनात विलिणीकरण हा प्रश्न सुटणार नाही हे सर्वश्रूत आहे तो एका दिवसाचा एव्हाना कमीत कमी वर्षभर तरी न सुटणारा प्रश्न आहे.

मध्य मुंबईत गिरणी कामगारांचा संप आणि सध्या एसटी कर्मचारी संप यात काही फरक नाही. त्यावेळी संप जसजसा चिघळत गेला, तसा उग्र व हिंसक रुप धारण करता झाला. पैशांच्या तंगीअभावी ज्या गिरणी कामगारांना कामावर हजर रहावं वाटत होतं, त्यांना मिलच्या गेटवर तुफान मारहाण करुन पिटाळून लावलं जायचं. अंतिमतः त्या संपाचं काय झालं ते सर्वश्रूत आहे. आज त्या मिलच्या जमिनींवर टोलेजंग इमारती, शाॅपिंग माॅल्स उभे राहिलेत. ज्या लालबाग, परळ, लोअरपरळ, वरळी पट्टयाला गिरणगाव म्हटलं जायचं, तो सर्व भाग आता "शांघाय" बनण्याच्या मार्गावर आहे. किंबहुना हळूहळू तिकडे मार्गक्रमणा करीत आहे. १९८० च्या दशकातील गिरणी संपाचं सद्यस्थितीतील एसटी संप हे दृश्यरुप आहे. यातही राजकीय रस्सीखेचीत निम्नवर्गातील एसटी कर्मचारी भरडला जातोय. याचं भान ना राजकारण्यांना ना स्वतः कर्मचार्यांना आहे. सगळा अहंकार व स्वार्थाचा खेळ चाललाय. पडळकर, खोत, दरेकरांनी एसटी संपाचा बॅटन आता सदावर्तेंकडे सरकवलाय आणि ते देखील राणा भीमदेव थाटात गर्जना करत आहेत. त्यातून निष्पन्न काहीच होताना दिसत नाहीए. विरोधी पक्षनेते आपापल्या राजकीय पोळ्यां भाजण्यासाठी तासून बसलाय हे बस कर्मचारी आणि महामंडळाला समजत नाही हे नवलच आहे. मधल्यामध्ये राजकीय पोळ्या मात्र खरपूस भाजल्या जात आहेत. बरं यातून एसटी कर्मचार्यांचंही काही भलं होईलसं दिसत नाहीए. बहुसंख्य एसटी संपकरी व नेते बहुजन समाजातील आहेत आणि या संपाला धग देणारे आपापल्या गढीत बसून संभाव्य राजकारणात काही उलथापालथ होतेय किंवा नाही, याकडे चातकासारखे डोळे लावून बसले आहेत. इतिहासावरून कोणीच काही शिकले नाही , ना राजकारणी ना सतत होरपळणारी जनता. भांडवलदार सतत श्रीमंत होणार आणि जनता या मूर्ख राजकारण्यांच्या मागे लागून पुन्हा अजून जुना इतिहास रेखाटणार.. इगो बाजूला ठेवा कामावर रुजू व्हा आणि संघर्ष करा. जी चूक मिल कामगारांनी केली ती करू नका रे. एसटी संपामागून वेगळाच डाव रंगतोय, याची सुतराम शंका कर्मचार्यांना येऊ नये म्हणजे नवल आहे. महाराष्ट्रातील सत्ताधारी पक्षाने सुध्दा एसटी कर्मचार्यांच्या हिताचे निर्णय घेऊन संप लवकरात लवकर कसा मिटवता येईल ते पहावं. या संपामुळे सर्वसामान्यांची आर्थिक ओढाताण होतेय.

सरतेशेवटी काय तर संप मिटल्यास लालपरी पुन्हा रस्त्यावर धावू लागेल आणि लोकांची गैरसोय पण संपेल.

N_D_PATIL_15