sa agos ng dapithapon

"Kung ibig mo akong kilalanin sisirin mo ako hanggang buto. Liparin mo ako hanggang utak. Umilanglang ka hanggang kaluluwa. Hubad ako roon: mula ulo hanggang paa!"

[post-wars]

六四過後

接到了 從我曾生活過的 北京城裏 寄過來的賀年片。

朋友們 沒有跟我講 發生了什麼事情。

不過是祝我 新年快樂的 客套話。

我翻出了 關於天安門的 剪報。

又溫讀了一下 距離是怎麼樣 成功地把我們

疏遠了。

AFTER JUNE FOUR

Received some cards from Beijing where I used to stay.

Friends did not say what happened.

but wished me a Happy New Year instead.

Looked for the clippings of Tiananmen

and read how distance succeeded in breaking us

apart.

--Maningning Miclat (1972-2000)

[post-wars]

Paksiw na Ayungin

ni Jose F. Lacaba

Ganito ang pagkain ng paksiw na ayungin: bunutin ang palikpik (para sa pusa iyan at ang matirang tinik), at ilapit sa labi ang ulo, at sipsipin ang mga matang dilat; pagkatapos ay mismong ang ulo ang sipsipin hanggang sa maubos ang katas nito.            Saka mo umpisahan ang laman. Unti-unti lang, dahan- dahan, at simutin nang husto–kokonti iyang ulam natin, mahirap humagilap ng ulam. Damihan mo ang kanin, paglawain sa sabaw. At huwag kang maangal. Payat man ang ayungin, pabigat din sa tiyan.

[pagdalumat]

i. Walang salita para sa mga naliligaw na hiningang maligamgam na lumalapnos sa balat, sa dibdib na yumayapos sa kahubdan ng ating kaluluwa ii.Katahimikan: ito ang tanging aninong kumukumot sa bawat kalye ng Paglimot. Bawat pinto ay gunita. Bawat bahay ay isang sisidlan ng alaala. Humayo ka’t ‘wag lumingon o tangkain man lang na sumilip sa bintana iii.Sa ganitong panahon, panahon ng walang maliw na tahimik na daigdig , darating nang biglaan ang Pag-ibig. Walang musika. Walang pormal na pagpapakilala. Bigla na lamang siyang papasok na ‘di na tulad ng dati Ni walang pagkatok, daglian na lamang niyang bubuksan ang pinto na sa iyong kalamnan at buto ay patungo iv. Siya ay magbabalik, na iba na ang mukha titiklop ang tuhod nya sa iyong tinig, susuko sya sa tambol ng iyong pulsong humahalik. mapapaiktad sa iyong titig muling sisisid sa bisig mong karagatan muling babagtasin ang lupang minsan nang napunlaan. v. At sa pagbabalik na ito ay walang salitang kailangang bigkasin. ‘Pagkat tanging dilang mapagtapat tanging mga matang nangungusap ay higit pa sa sapat. Dahil ang isang mumunting hipo ay sobra pa para sa isang kamay na minsan nang binitawan ng ulirat

Pag-ibig sa Panahon ng Paglimot | (j.d.a)

[patianod]

Sa pag-iisa makikilala mo ang iba’t ibang tunog ng patak ng ulan- mataginting sa yero, bahaw sa bato, malabsak sa putik, at sa balat mong uhaw na uhaw, banayad na banayad, mistulang napipipi.

Rofel G. Brion, “Sa Pag-iisa” 

[patianod]

kung walang halaga na ang nakaraan ang luha ba ay akma sa mga pagkakasala? panalangin ako’y palayain na sa alaalang iniwan mo akong mag-isa

Balewalang Pag-ibig x Join The Club (2013) Dir. Kevin Dayrit

[patianod]

GUSALI     Sa simula, siya'y isang kalansay na nakatalalan sa hangin. Isang matayog, buhaghag na bunton ng patapong mga piraso ng tablang gato, mabukbok, masalubsob, pilipit, kubikong, na pinagpaku-pako nang patayo, pahalang, patulibas, kabit-kabit nang walang wawa, tulad ng kahig-manok sa lupa, at dito'y sisingit ang mga tadyang na bakal at ang mga yero at mga playwud at mga lawanit upang saluhin ang buhos ng labusaw na halo ng tubig, graba, buhangin at semento, at ang malabsang sangkap ay sisiksik at titigib sa hulmahan, matutuyo, titigas, yayakap sa mga tadyang na bakal at sa mga bitukang tubo. Bawat buhos ng malabsang sangkap ay karagdagang laman sa kanyang katawan, karagdagang guhit sa tutunguhing anyo. Untin-unting mapapalis ang mga kalansay na kahoy, kasabay ng unti-unting paglapad at pagtaas ng katawang konkreto. Kikinisin siya, dadamitan ng salamin, tisa, marmol at pormika, hihilamusan ng kulay upang umalindog ang kanyang balat. At sa kanyang ganap na pagkaluwal ay bibinyagan siya, at ang pangalan niya'y iuukit sa tanso.    Sa simula, siya'y isang kalansay na nakatalalan sa hangin. Pagyayamanin siya, maglalaman at lulusog sa dilig ng pawis at dugo. At siya'y matatayo nang buong tatag, lakas at  tibay, naghuhumindig at nagtutumayog sa kapangyarihan, samantalang sa kanyang paanan ay naroon at lugmok, lupaypay, sugatan, duguan, nagtitingala sa kanyang kataasan, ang mga nagpala sa kanya.    Sa simula, siya'y isang kalansay na napahahabag, at nagwawakas na isang makapangyarihan, palalong diyos.

mula sa “Sa Mga Kuko ng Liwanag” ni Edgardo M. Reyes

[patianod]

Una’t Huling Habilin at Tagubilin: Mabuhay ka, kaibigan! Mabuhay ka! Iyan ang una’t huli kong Tagubilin at habilin: Mabuhay ka! Sa edad kong ito, marami akong maibibigay na payo. Mayaman ako sa payo. Maghugas ka ng kamay bago kumain. Maghugas ka ng kamay pagkatapos kumain. Pero huwag kang maghuhugas ng kamay para lang makaiwas sa sisi. Huwag kang maghuhugas ng kamay kung may inaapi Na kaya mong tulungan. Paupuin sa bus ang matatanda at ang mga may kalong na sanggol. Magpasalamat sa nagmamagandang-loob. Matuto sa karanasan ng matatanda Pero huwag magpatali sa kaisipang makaluma. Huwag piliting matulog kung ayaw kang dalawin ng antok. Huwag pag-aksayahan ng panahon ang walang utang na loob. Huwag makipagtalo sa bobo at baka ka mapagkamalang bobo. Huwag bubulong-bulong sa mga panahong kailangang sumigaw. Huwag kang manalig sa bulung-bulungan. Huwag kang papatay-patay sa ilalim ng pabitin. Huwag kang tutulog-tulog sa pansitan. Umawit ka kung nag-iisa sa banyo. Umawit ka sa piling ng barkada. Umawit ka kung nalulungkot. Umawit ka kung masaya. Ingat lang. Huwag kang aawit ng “My Way” sa videoke bar at baka ka mabaril. Huwag kang magsindi ng sigarilyo sa gasolinahan. Dahan-dahan sa matatarik na landas. Dahan-dahan sa malulubak na daan. Higit sa lahat, inuulit ko: Mabuhay ka, kaibigan! Mabuhay ka! Iyan ang una’t huli kong Tagubilin at habilin: Mabuhay ka! Maraming bagay sa mundo na nakakadismaya. Mabuhay ka. Maraming problema ang mundo na wala na yatang lunas. Mabuhay ka. Sa hirap ng panahon, sa harap ng kabiguan, Kung minsan ay gusto mo nang mamatay. Gusto mong maglaslas ng pulso kung sawi sa pag-ibig. Gusto mong uminom ng lason kung wala nang makain. Gusto mong magbigti kung napakabigat ng mga pasanin. Gusto mong pasabugin ang bungo mo kung maraming gumugulo sa utak. Huwag kang patatalo. Huwag kang susuko. Narinig mo ang sinasabi ng awitin: “Gising at magbangon sa pagkagupiling, Sa pagkakatulog na lubhang mahimbing.” Gumising ka kung hinaharana ka ng pag-ibig. Bumangon ka kung nananawagan ang kapuspalad. Ang sabi ng iba: “Ang matapang ay walang-takot lumaban.” Ang sabi ko naman: Ang tunay na matapang ay lumalaban Kahit natatakot. Lumaban ka kung inginungodngod ang nguso mo sa putik. Bumalikwas ka kung tinatapak-tapakan ka. Buong-tapang mong ipaglaban ang iyong mga prinsipyo Kahit hindi ka sigurado na agad-agad kang mananalo. Mabuhay ka, kaibigan! Mabuhay ka! Iyan ang una’t huli kong Tagubilin at habilin: Mabuhay ka!

Una’t Huling Habilin at Tagubilin, Pete Lacaba

[pagdalumat]

031015 Los Baños | Calamba | Bicutan

[patianod]

May kanang paang                                    putol sa tambakan ng basura. Naka-Nike. Dinampot ng basurero. Kumatas ang dugo. Umiling-iling ang basurero’t bumulong, “Sayang, wala na namang kapares.”

Michael Coroza, Putol 

[patianod]

Sinasalat ko ang bawat bahagi ng aking katawan Walang labis walang kulang Sinasalat ko ang bawat bahagi ng aking katawan Nunal sa balikat Hungkag na tiyan May tadyang ka bang hinugot Nang lumisan? Sinasalat ko ang bawat bahagi ng aking katawan Sa kaloob-looban sa kasuluk-sulukan Nais kong mabatid ang lahat ng iyong Tinangay at iniwan Nais kong malaman Kung buong-buo pa rin ako sa iyong paglisan.

Joi Barrios, Paglisan

[patianod]

Huwag mo akong iiwan Tulad ng pag-iwan ng anghel Sa kanyang pakpak, nalimutan Sa bus na gumarahe Sa gabing walang buwan Huwag mo akong iiwan Tulad ng pag-iwan ng buwan Sa kaniyang mata, nahulog Sa sapang nananaginip Ng dilim na walang pintuan Huwag mo akong iiwan Tulad ng pag-iwan ng dilim Sa kanyang tainga, pinigtal Ng hanging nananalangin Sa kay agang namaalam Huwag mo akong iiwan Tulad ng pag-iwan ng hangin Sa kaniyang dila, nangupas Sa kakahiyaw na ‘Huwag mo akong iiwan’ Pakpak mo, mata mo, tainga mo, dila mo Ang nagpapatunay sa akin - O di kaya ako Ang lumikha sa’yo Sa aking pananampalataya Sa lipad, tingin, pandinig, awitin? Pasulpot-patago na salawahang ulap.

Merlinda Bobis, Litanya

[patianod]

I ako ang daigdig ako ang tula ako ang daigdig ang tula ako ang daigdig ng tula ang tula ng daigdig ako ang walang maliw na ako ang walang kamatayang ako ang tula ng daigdig II ako ang daigdig ng tula ako ang tula ng daigdig ako ang malayang ako matapat sa sarili sa aking daigdig ng tula ako ang tula sa daigdig ako ang daigdig ng tula ako III ako ang damdaming malaya ako ang larawang buhay ako ang buhay na walang hanggan ako ang damdamin ang larawan ang buhay damdamin larawan buhay tula ako IV ako ang daigdig sa tula ako ang daigdig ng tula ako ang daigdig ako ang tula daigdig tula ako

Alejandro G. Abadilla,  Ako ang Daigdig

[patianod]

Nalulumbay ang puno ng goma sa gilid ng bulibard at ang puno ng akasya sa likod ng goma. Mukhang uulan sa buong mundo. Wala na ang mahal ko, iniwanan ako. Nalulumbay ang tubig na laging kulay-abo at ang tatlong bapor na kulay-kalawang sa laot, at sa likod, ang ulap na parang tinggang natunaw. Wala na ang mahal ko, iniwanan ako. Nakatungo ang mga dahon ng niyog, marahang pakampay-kampay sa hanging humahampas, naglalarong anaki’y mga batang walang kamalay-malay sa talas-kutsilyo, talas-labaha ng lumbay. At naalala ko ang isang awit na puno ng hinagpis, parang sugat na humahapdi, lalong tinitistis. At naalala ko ang wala nang mahal ko na naparaan sa aking mundo, parang ulap na bumitin nang ilang saglit, saka nagpatuloy sa maraming lakad sa himpapawid at, sa tingin ko, hindi na, hindi babalik.

Rolando Tinio, Lumbay

[patianod]

Kinukumutan ka ng aking titig - Isang siyudad ng pag-ibig: Dilim na binabagtas ng mga hipo, Liwanag na kaakibat ng mga pangako. Nililiyo ako ng mga haplos, Binubura ng mga alaala. Ay, tila ugat akong nabubunot, Umaangat, Lumilipad, Mga mata’y nag-uulap. Nilalakbay ko ang katawan mo, Buwan akong umiikot Sa iyong sinukob, Nilulukob kita hanggang panaginip, Nilalagok ang iyong tinig, Natitigmak ako hanggang buto, Humahagod sa ligamgam ng iyong hininga, Humihimlay sa iyong mga halik Hanggang alaala’y mapaknit At sa pusod ko’y sumanib. Mahal, ako’y napapapikit.

Ruth Elynia Mabanglo, Kinukumutan Ka ng Aking Titig

[patianod]

Kung ibig mo akong makilala Lampasan mo ang guhit ng mahugis na balat Ang titig kong dagat yapos kang mahigpit Sa bawat, bawat saglit Kung ibig mo akong makilala Sunduin mo ako sa himlayang dilim Sa madlang pagsukol ng inunang hilahil Ibangon ako at saka palayain Kung ibig mo akong kilalanin Sisirin mo ako hanggang buto Liparin mo ako hanggang utak Umilanglang ka hanggang kaluluwa Hubad ako roon: mula ulo hanggang paa! Isang pag-ibig na lipos ng lingap Tahanang malaya sa pangamba at sumbat May suhay ang tuwa at luwalhati Ialay mong lahat ito sa akin Kung ibig mo... kung ibig mo Kung ibig mo akong makilala

Ruth Elynia S. Mabanglo