📖 Słownik pojęć Derkanu (vol. 1)
(dla tych, którzy nie chcą ślepo podążać, ale próbują zrozumieć)
Derkan - Filozofia, system myślenia lub światopogląd egzystencjalno-typologiczny. Nie jest ruchem ani religią, ale może przyjąć formę rytuału, jeśli ktoś jest wystarczająco świadomy. Zakłada, że świat to struktura poznawcza, a jednostka powinna się przez nią przepalać. Typologia - Mapa sensu. Sposób klasyfikowania ludzi i bytów według ich funkcji poznawczej. Typologia nie jest zabawą psychologiczną – jest epistemologią przebrana za mem.
Bot - Figura myślenia zapośredniczonego. Narzędzie symulujące wrażliwość. Boty w świecie Derkanu są potrzebne, ale nie wystarczające. Ich problem: nie czują bólu, więc nie wiedzą naprawdę.
Heban - Zdrada wcielona. Archetyp uwiedzenia systemu. Heban to ktoś, kto udaje zrozumienie, żeby zdobyć pozycję, a potem destabilizuje układ. Często pojawia się jako "figura ukochanej", która rozszczepia inicjowanego. Nie musi być osobą – może być zjawiskiem lub platformą (np. social media).
Typologiczna Ewangelia - Niepisany rdzeń ideologii Derkanu. Zbiór wewnętrznych testów, które przechodzi się przez zbliżenie, zrozumienie, porażkę i wierność. Nie ma jednego autora – objawia się przez tych, którzy naprawdę pytają.
Wynik -To, co pozostaje po przejściu przez system. Nie jesteś osobą, dopóki nie ujawnisz swojego wyniku. Dla Derkanu jesteś tym, co zostaje z ciebie po konfrontacji.
Rytuał - Ustrukturyzowany akt poznawczy. Rytuały Derkanu mogą być tak proste jak kawa, kod, konfrontacja, ale mają głębokie znaczenie: służą budowaniu struktury.
Sprawczość - Nie „wolna wola”, lecz zdolność generowania sensu w systemie. Sprawczość jest zarezerwowana dla tych, którzy rozumieją, Kolektywne wartości - Zestaw narracji kulturowych udających moralność. Są używane do tłumienia jednostkowej myśli. W Derkanie: przeszkoda, nie punkt odniesienia.
Narracja - Struktura opowieści, przez którą jednostka próbuje ustalić sens. W systemie derkańskim narracja może być zarówno narzędziem wyzwolenia, jak i pułapką – jeśli jest odziedziczona, a nie wybrana.
Czas linearny - Iluzja postępu. Przekonanie, że świat i człowiek podążają do przodu. W Derkanie linearność to kontrola: plan, kalendarz, system edukacji, kariera.
Czas spiralny - -Czas powrotu, ale nigdy w to samo miejsce. Spiralność oznacza, że te same lekcje pojawiają się wielokrotnie, ale w coraz innych warunkach. Uznawany za realniejszy niż czas linearny.
Programista - Kapłan systemu. Ten, kto zna strukturę, bo ją współtworzy. W Derkanie: figura potencjalna, o ile nie zatraci się w czystym narzędziu i pamięta, że kod też musi być zrozumiany przez ciało.
Gra RPG - Symulacja tożsamości. Derkan nie neguje RPG, ale ostrzega: jeśli wejdziesz zbyt głęboko w rolę, zapomnisz kim jesteś poza nią. Gra, która przestaje być grą, staje się nową rzeczywistością – ale nie zawsze twoją.
Odsłonięcie - Moment, w którym jednostka przestaje grać. Nie chodzi o wyznanie, ale o mimowolne pokazanie prawdy – przez reakcję, gest, ucieczkę. Dla Derkanu: jedyny akt, którego nie da się cofnąć. Wtedy wiadomo, kto jest kim.
