post cancelled I've been told the term i used already exists in english and that it means something Very Much Different. english is a wicked language that i regret learning
yes i updated the terminology for the dusun wp furry fandom article (no i have not finished translating fully) (yes i am struggling to keep up w the changes in the english article)
Pogun, in the modern sense, refers to a state or country.
With an actor transitive prefix, mON-, momogun, is "to be a native to a pogun". (Actually more nuanced than that, but let's pretend it's not.)
Switch to the transitive focus circumfix, pON-...-an, and you get pomogunan, "where one is native to a pogun", i.e. "the world". (We'll probably have to rethink the semantic value of this one once we achieve extraterrestrial terraforming.)
The prefix sON- refers to one whole of something, so sompomogunan ultimately refers to "the globe".
But! Here's where we enter wild, wild east territory:
pOpO- is the actor causative, thus poposompomogunan is "to cause to (be of the) globe" or "globalize".
And finally, if we replace it with its referent counterpart pO-...-an, we reach this monstrosity:
Mikat 1963. Timpuunon di Mao Zedong; dinolinan di Munsian Gimbu.
Hombo o tadon do nitungan totopot do tulun? Tawan nangku i karatu o tadon? Okon. Haro no nangku maantad id dau’d tutok? Okon. Kaanu nopo’d haro toomod o pingwonsoyon do ginumuan o tadon do nitungan totopot do tulun. Kaanu nopo toomod diti tolu o pingwonsoyon o tadon, iri no misaap do kopolobusan, om misaap do taang (do don kohoro-horoon) om pongumbalan di toulud.
Poinghino id ginumuan nopo yati no i ponimbagos dati’d nitungan. Om nitungan totopot i mobi’d taang di toburu nopo, do kabaalan no'ddi iri do tulun ginumuan, nga i kawakason do takama do kosimban i' indo koulunan om pomogunan. Tontok do mingwonsoi ginumuan nga otoguang dati ogumu o ponokisaap om aanu o notimbaba nogi’d togumu. Haro kalantoi om haro nogi kaala. Otulan nopo’d kinaantakan do pomogunan id posorili i pointulid om a’ kointob nga o tutok do tulun, maya id limo o kopurimanan, iri no mato, om tolingo, om todung, om dila, om tinan, do toilaan do topurimanan o koimpuunon. Om otimung po toilaan do topurimanan tiyo'dti, om oontok no iso simbulan, om osiliu no toilaan do kosudangan, iri no nitungan.
Iri no iso o ralan do minsingilo, om iri no pangaan koiso’d ralan poinggonop do minsingilo, iri no pangaan mantad di takama i pointulid om kumaa no’d ginawo o kopomusorou, o pangaan mantad do poinghino kopio om kumaa no’d nitungan toomod. Tontok po’dti, nga a’ po nokointalang nung otulan do totopot ot id ginawo om nitungan (i miagal ko' taba, toi ko' tuou, ko' pokiwawansayan, ko' kararalano’) do ninduranan sandad pomogunan id posorili i pointulid, om a’ i' pogi haro doti’ kotopoto’ diri.
Kawagu po’m haro pangaan koduo’d ralan do minsingilo, iri no mantad id ginawo om kumaa no di takama, mantad do nitungan toomod om kumaa no’d poinghino kopio, iri nga maan do kopingwonsoi ginumuan do toilaan i taanu do id pangaan koiso’ddi, om do tintangai o kogompoto’ do kolontoyo’ o lansanon diri taba, om tuou, om pokiwawansayan, om kararalano’, om suai-suai po. Koubasan nopo, i kalantayan nga totopot, om i kaalaan nga tasala, om osorisid po’d sumaap o koulunan do sandad posorili. Soira’d misaap ginumuan, haro kaantakan do naala o kinoris i mobi do taang toburu, nga okon ko’ tu’ asala nitungan, suai ko’ do id pitimbangan o kinoris do misaap, nga amu daa osonong po kinoris do toburu mantad ko’ kinoris dilo tangasangal daamot, om aala no toruhai, nga insan tadau om kalantoi i’.
Om kopogumbal-umbal do pingwonsoyon, nga mimbulai po kawagu’d simbulan o toilaan dati. Simbulan nopo’dti nga agayo po komoyon dau mantad ko’ di kopogulu, tu’ iti no tiso-iso simbulan i kopointalang do simbulan kumoiso do minsingilo, iri no kotopoto’ do nitungan, om taba, om tuou, om pokiwawansayan, om kararalano’, om suai-suai po, i taanu mantad do ralan magatul do pomogunan id posorili i pointulid, om aiso no kararalano’ suai do manaas diri. Om tudu’ nopo di taang di tongo aiso puun (komoyon isai-isai nopo i aiso modal) do minsingilo do pomogunan nga monimban do pomogunan, om aiso i’ tudu’ suai. Iso nopo pinsingilaan totopot, nga insaru do nuru no’d tumalib do miguli-guli do mantad di takama om kumaa no’d ginawo, om mantad po’d ginawo om kumaa no di takama, iri no mantad do mingwonsoi om kumaa no’d minsingilo, om mantad po’d minsingilo om kumaa no’d mingwonsoi, om ogonop no’ndo.
Om iri-iri nopo i pininsarahan kokomoi’d toilaan i ponudukan di Marx, iri no pininsarahan do kopiturubungan do tangakama toi ko’ materialisme dialektik. Do babaino’dti id pialatan do tongoobpinai dati nga ogumu po daa it a’ nokoilo’d kowowoyoon do pininsarahan diri. Nung uhoton yau’d tadon do nitungan, om pomusarahan, om tuou, om kararalano’, om pokiwawansayan, om kolimpupuson, om boros-boroson om ginoritan dau tanganaru, nga osuayan yau’d tuhot iddi, om a’ i’ kosimbar yau, om a’ i’ nogi koponongkoilo yau’d kinosimbulan i koubasan do sangadau-adau, miagal ko’d tosiliu o takama do id ginawo, om osiliu ot id ginawo do takama.
Iyo no’ddi, oi ongoobpinai toko, om nuru no do potudukan do pininsarahan kokomoi’d toilaan don materialisme dialektik, maan potulido’ o nitungan, om abaal do mongimuai om monoriuk, om pongintigas do notimbaba, om ponoguang do kobolingkahangan, om kurio’ o tasala, om osonong po do gumama, om umbal kopio do tumotos, om poturidongo’ o iso pogun do tawakas om agayo i tumanud do ponudukan don ginumuan (iri no sosialisme), om ponguhup pogi tulun ginumuan do pomogunan i noulakan om ponokouripon, maan ogonop o tonggungan tagayo do ponudukan don sompomogunan (iri no internasionalisme) i nuru no sodokungon.
Happy Kaamatan and solidarity with all workers of the world! This is my attempt at translating one of Mao's most iconic works directly from Mandarin into Dusun, both as personal practice to prove that it is possible to not heavily rely on Malay loanwords to translate text of this register, and as potential propaganda dissemination material, especially for a lot of older rural Dusuns whose first language is such. Here is a PNG-formatted side-by-side comparison of my translation with the original text: