Maatschappijleer

'Doe eens normaal man!' - Geert Wilders

[nrcnl]

Republikeinen historisch impopulair na ‘rampzalige aanpak’ shutdown De populariteit van Republikeinen heeft een historisch dieptepunt bereikt in de Verenigde Staten tijdens de langdurige shutdown van de regering. De partij leed, ondanks het akkoord van vannacht een ‘vernederende nederlaag’.

Lees meer over: Amerikaanse media, Republikeinen, shutdown, Verenigde Staten

[maatschappijl]

De Verenigde Staten kennen eigenlijk maar 2 grote politieke partijen: de Democraten en de Republikeinen. En dat terwijl het land zelf gewoon al een democratische republiek is. Dat begint al goed. Makkelijk gezegd zijn de Democraten links, en de Republikeinen rechts. De Republikeinen zijn meestal voorstanders van vrij wapenbezit, terwijl de Democraten liever zien dat er alleen geschoten wordt op de kermis. De democraten zijn dan weer voorstanders van het recht op abortus, terwijl de Republikeinen juist blij zijn met elk ongewenst kind. De Republikeinen (rechts) worden ook wel conservatives genoemd, en de Democraten (links) liberals, wat dan weer anders is bij dan bij ons, want hier zijn de liberalen juist weer rechts. Vroeger was dat in Amerika trouwens ook andersom: zo werd de Republikeinse partij ooit opgericht om de slavernij af te schaffen lekker progressief, terwijl de Democraten die slavernij wel best vonden. In de loop der tijd verschoven de Democraten naar links, en de Republikeinen juist naar rechts. Jaren later kwam de Democraat Barack Obama aan de macht, en die is echt links. Dat kan je zien als-ie iemand een hand geeft.

[toennaarnu]

Geschiedenis van de Amerikaanse politiek

De Verenigde Staten van Amerika zijn gevormd na afscheiding van het Verenigd Koninkrijk in 1783. De grondleggers van de Amerikaanse politiek zijn de ‘founding fathers’: George Washington, James Madison, Thomas Jefferson, John Adams, Benjamin Franklin, John Hancock en Alexander Hamilton. Zij speelden een belangrijke rol in de Onafhankelijkheidsoorlog (1775-1783), bij het tekenen van de onafhanklijkheidsverklaring en bij het samenstellen van de grondwet.

(De huidige grondwet van de Verenigde Staten van Amerika is al van kracht sinds 1789 en zij is daarmee de oudste nog functionerende geschreven grondwet ter wereld.)

De Grondwet (Constitution) werd op gesteld na de Onafhankelijkheidverklaring uit 1776. Zowel de Onafhankelijkheidsverklaring (Declaration of Independence) als de Grondwet zijn opgesteld door onder andere George Washington (de eerste president van de VS, er waren toen nog maar 13 staten) en Thomas Jefferson.  De Verenigde Staten was een van de eerste landen waarbij er algemeen kiesrecht voor mannen werd ingevoerd, dit gebeurde al in 1830. Wat echter opmerkelijk is, is dat zwarte mannen en vrouwen pas in 1960 volledig kiesrecht krijgen. Op dit gebied liep Amerika sterk achter op Europa. Het enigste land waar het vrouwenkiesrecht ook achterbleef was Zwitserland. Na de Eerste Wereldoorlog is Amerika een steeds grotere rol gaan spelen in de politiek van Europa. Ze bleken vaak een bepalende rol te spelen in het beslissen van oorlogen en internationale conflicten.

Arena-democratie

De geschiedenis van de Verenigde Staten heeft er toe geleid dat Amerika een aantal kenmerken heeft op politiek gebied die afwijken van de normen in Europa. Zo is er in Amerika sprake van een ‘arena-democratie’ waarbij het politieke domein wordt gezien als een arena van vreedzame belangenstrijd. De mensen met de beste ideeen winnen: ‘survival of the fittest’. Politiek wordt als een wedstrijd, een strijd gezien waarbij senatoren strijden om politieke overwinningen. Kenmerkend is het gebruik van ‘think tanks’, het ontbreken van gestructureerde politieke partijen en de vrijheid waarmee de democratie bedreven wordt: er worden standaard geen begrotingen gemaakt. Al vanaf de middelbare school worden kinderen getraind in het democratisch verdelen van macht. Zo strijden leerlingen binnen de klas om klassenvertegenwoordiger te worden.

Dualisme

Het dualisme bij de Verenigde Staten houdt in dat er bij verkiezingen twee partijen strijden om de macht: de democraten en de republikeinen. Uit de samenleving kan iedereen zich kandidaat stellen om president te worden. In de praktijk zijn het vaak mensen uit de economie die zich kandidaat stellen als president. Ook bekendheden stellen zich vaak kandidaat voor politieke functies. Een kandidaat bepaalt zelf of hij zichzelf als republikein of democraat beschouwd, hij of zij hoeft niet lid te zijn geweest van een partij. Op deze manier wordt er vrij pragmatisch omgegaan met het presidentschap. De kandidaat hoeft geen ervaring in de politiek te hebben. Een presidentskandidaat vergaart steun door grote campagnes die gefinancieert moeten worden met grote ladingen met geld. Dit geld sprokkelen ze bijeen bij mensen die hun presidentschap steunen. Ook investeren ze vaak eigen geld, vergaard met eigen bedrijven, in hun politieke campagnes. Deze werkwijze past bij het ‘liberaal individualisme’.

Checks & Balances

Het Amerikaanse politieke systeem is gebaseerd op zogenaamde ‘checks & balances’. Dit houdt in dat er drie politieke machten zijn die elkaar in het gareel houden. De wetgevende, de uitvoerende en de rechterlijke macht houden elkaar in de gaten en corrigeren elkaar waar nodig. Op deze manier worden dwalingen voorkomen. De wetgevende macht mag zich nooit bemoeien met de rechterlijke macht en vica versa andersom.

Parlement en regering opereren naar West-Europese begrippen behoorlijk onafhankelijk van elkaar. Zo heeft de Amerikaanse regering niet het vertrouwen van het parlement nodig. De president stelt zijn regering naar eigen goeddunken samen: hij kan de ministers zelf benoemen en ontslaan. De president kan niet door het parlement naar huis worden gestuurd, hij wordt namelijk door de Amerikaanse bevolking gekozen en heeft dus een eigen mandaat van de kiezer. Daar staat tegenover dat de president het parlement niet kan ontbinden, dat kan het parlement overigens zelf ook niet. Voor de president is geen zitplaats gereserveerd in het parlement. Hij spreekt de geachte afgevaardigden slechts één maal per jaar toe in de zogeheten State of the Union. Dit is enigszins vergelijkbaar met de Troonrede die de koningin in Nederland uitspreekt op Prinsjesdag. In de State of the Union geeft de president aan wat zijn plannen zijn voor het komend jaar. Na zijn toespraak dient de president de zaal direct te verlaten. In Amerika kunnen ministers niet tegelijkertijd lid zijn van het parlement.

Een ander kenmerk van een presidentieel stelsel is dat de president veel macht heeft, vooral als het gaat om het buitenlandse en veiligheidsbeleid van de VS. Op het gebied van binnenlands beleid wordt de macht van de president en zijn ministers beperkt door het feit dat Amerika een federatie is. De Verenigde Staten bestaan namelijk uit vijftig staten (plus het District of Columbia met de hoofdstad Washington), die allemaal een grote mate van financiële en bestuurlijke autonomie bezitten. Zaken die binnen de grenzen van de staten vallen, zijn zaak van deze staten zelf. Daarbij valt te denken aan eigendomsregels, arbeidsvoorwaarden, onderwijs, verkeer en vervoer, maar ook aan het strafrecht (sommige staten kennen nog steeds de doodstraf). Om de doelmatigheid van beleid te bevorderen, heeft de federale overheid in de loop van vele jaren wel meer aan kaderstelling gedaan: binnen bepaalde kaders kunnen de vijftig staten hun beleid bepalen en uitvoeren. Daardoor is meer samenwerking ontstaan tussen de federale overheid en de staten. De Amerikaanse grondwet en de federale wetten staan overigens boven de wetten van de afzonderlijke staten.

Bestuursorganen

In Amerika heet het federale parlement het Congres. Het Congres bestaat uit twee kamers, het Huis van Afgevaardigden (vergelijkbaar met de Tweede Kamer) met 435 leden en de Senaat (vergelijkbaar met de Eerste Kamer) met 100 leden. Het Huis wordt om de twee jaar gekozen door de inwoners van de vijftig staten. Het aantal leden per staat is afhankelijk van het aantal inwoners, maar elke staat heeft ten minste één zetel in het Huis. Elke staat levert twee senatoren, onafhankelijk van het aantal inwoners. Ook zij worden direct gekozen door de inwoners van de staten. Om de twee jaar wordt een derde van de zetels vernieuwd.

De federale uitvoerende macht wordt gevormd door de president, die eens in de vier jaar wordt gekozen. Hij is herkiesbaar voor een tweede termijn. De president stelt de regering samen.

Liberaal individualisme

Behorende bij de Amerikaanse politieke cultuur is het ‘liberaal individualisme’. De economische zelfstandigheid van burgers staat voorop. Het is aan jezelf om het te maken of niet. De ‘american dream’ is voor iedereen haalbaar, als je maar hard genoeg werkt. Op de ‘high schools’ zitten alle niveau’s door elkaar heen, iedereen heeft gelijke kansen om zich aan anderen op te trekken. Als gevolg van deze instelling is er weinig draagvlak in de Amerikaanse samenleving om het op te nemen voor de armen. Er is dan ook weinig herverdeling van publieke goederen. De Amerikanen betalen weinig belasting en de uitkeringen zijn schaars en gering. De sociale voorzieningen zijn slecht. Dit creert een maatschappij van winnaars en verliezers. Vooral de verliezers, de grote massa, komt vaak niet opdagen tijdens verkiezingen en representeert een vrij passieve eenheid.

Verbondenheid van economie en politiek

De Amerikaanse politiek is onlosmakelijk verbonden met de economie. Amerikaanse bedrijven hebben grote belangen in de Amerikaanse politiek. Zij besteden veel geld aan politieke lobby’s: zij proberen via lobbyisten invloed uit te oefenen op de politiek. Ook zijn presidentskandidaten vaak zelf succesvolle ondernemers die zichzelf bewezen hebben als leider in de bedrijfskunde. Zij proberen actief de politiek gunstig te stellen ten opzichte van hun ondernemingen. Op deze manier gaat er veel geld in politiek om. Ondernemingen doen grote donaties aan politici waarvan zij denken dat zij beslissingen zullen nemen die in hun voordeel zullen werken (lage belastingen, weinig regels en beperkingen etc.). Op deze manier heeft de politiek een zwakker normatief gehalte dan bijvoorbeeld in Nederland waar vooral ideologie een rol speelt.

[maatschappijl]

Verschillende machtsbronnen

Macht in de politiek is de invloed die een persoon of organisatie heeft op andere personen of organisaties. Macht over anderen houdt in dat de machthebber hen kan opdragen of dwingen om zijn wensen uit te voeren. Er zijn verschillende gradaties van macht: je hebt een dictatuur waarbij alle macht in de handen is van één of een kleine groep mensen maar bij tirannie zal die persoon of die groep proberen alle macht in handen te hebben en zorgt ervoor, met middelen als geheime politie, terreur en andere geweldsinstrumenten, dat de macht in hun handen blijft. In een democratie wordt macht of invloed vergroot met overleg, lobbyen, overreding en via de stembus.

Een specifieke uiting van macht is gezag. Gezag is gebaseerd op de erkenning of rechtmatigheid om macht uit te oefenen.

Macht is het vermogen om het gedrag van anderen, eventueel tegen hun zin, te beïnvloeden.

Politieke macht is het vermogen de politieke besluitvorming te bepalen.

  Soorten machtsbronnen:

- Beloningsmacht: geld/vermogen/bezit/dienst

- Afgedwongen macht: dreigen met straf

- Legitieme macht: wettelijk gezag

- Expertise macht: kennis

- Referentie macht: persoonlijk charisma

Machtsmiddelen: 

  > positiegebonden:

- fysieke middelen: opsluiting

- economische middelen: boete

- informatie middelen: onthouden van informatie

> persoonsgebonden middelen

- expertise: wel/niet delen van kennis

- relationele middelen: iemand buitensluiten

[nrcnl]

Poetin niet gediend van intieme schildering van hem en Medvedev Het is een roerend beeld: een man die, lieflijk, het haar van een andere man doet. De een gekleed in een nachtjurk, de ander in kanten ondergoed. Een schildering van een intiem moment in een slaapkamer. Alleen is de ene man Vladimir Poetin, en de andere Dmitri Medvedev. Het schilderij is door de autoriteiten verwijderd en de kunstenaar is gevlucht.

Lees meer over: Dmitri Medvedev, Frankrijk, Konstantin Altunin, Museum, Rusland, Vladimir Poetin

[nrcnl]

Honderd jaar Vredespaleis

[nrcnl]

Terugkijken: de legendarische ‘I have a dream’-speech van Martin Luther King Het is vandaag precies vijftig jaar geleden dat dominee Martin Luther King zijn historische ‘I have a dream’-toespraak hield in het centrum van Washington. Voor een publiek van circa 250.000 mensen sprak King profetische woorden die decennia later nog diepe indruk maken. Kijk (en lees) hier zijn toespraak terug.

Lees meer over: Abraham Lincoln, burgerrechten, I have a dream-toespraak, james earl ray, Martin Luther King, racisme, Washington

[nrcnl]

SGP krijgt voor het eerst een vrouwelijke lijsttrekker De SGP krijgt voor het eerst een vrouwelijke lijsttrekker. Lilian Janse gaat volgend jaar bij de gemeenteraadsverkiezingen de lijst aanvoeren voor de SGP in Vlissingen. Dat hebben de leden van de Vlissingse afdeling van de streng gereformeerde partij vandaag besloten, meldt Omroep Zeeland.

[maatschappijl]

G8

De Groep van Acht of G8 (Eng. Group of Eight) is een intergouvernementeel forum van acht vooraanstaande industriële staten. In 1975 werd de G6 opgericht, welke vanaf 1978 als G7 door het leven gaat. Vanaf 1998 bestaat ook de G8, dit is de G7 met Rusland. De G8 houdt jaarlijks een bijeenkomst waar economische en politieke zaken besproken worden.

De G8 is vooral gericht op economische en financiële onderwerpen. Maar de afgelopen jaren is er ook steeds meer aandacht voor politieke en veiligheidsproblemen en komen ook milieuthema's aan bod. De G8-landen verenigen de economisch sterkste staten en hebben daardoor een grote invloed op de gang van zaken.

De G-groep begon in 1975 als G6, een informele bijeenkomst van de leiders van de zes belangrijkste industriestaten. De groep omvatte het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland, Italië, Japan en de Verenigde Staten. De G7 werd gevormd toen Canada in 1976lid werd. Vanaf 1998 zijn er regelmatige bijeenkomsten met Rusland, waarmee de G8 een feit werd. De G8 vervangt echter niet de G7. Vooral sinds het begin van de kredietcrisis in 2007 en de Europese staatsschuldencrisis vanaf 2010 hebben de G7-landen weer regelmatig overleg zonder Rusland.

Sinds 1977 wordt ook de Europese Unie uitgenodigd, waardoor men soms al wel over de G9 spreekt. De nieuwe industriemachtenChina, India en Brazilië nemen op beperkte schaal ook deel aan het overleg.

De G8 is mikpunt van felle kritiek uit andersglobalistische hoek. De G8, die achter gesloten deuren bijeenkomt, zou ondemocratisch zijn: ze neemt beslissingen met wereldwijde economische gevolgen, terwijl de deelnemende staten slechts een minderheid van de wereldbevolking vertegenwoordigen. De bijeenkomsten worden vaak vergezeld van andersglobalistische demonstraties, zoals ook tijdens de G8-top van 2005.

Andersglobalisme of antiglobalisme streeft naar het nivelleren van economische verschillen tussen het Westen en de Rest. Ze vraagt dat daarbij waarden zoals democratie, economische rechtvaardigheid,milieubescherming en mensenrechten voorrang zouden krijgen op puur economische belangen. Aangezien een van de doelen van de andersglobaliseringsbeweging erin bestaat mondiale solidariteitsbanden uit te diepen die het mogelijk maken voor elke gemeenschap om zichzelf democratisch en autonoom te organiseren, luidt het motto van de beweging: "Denk globaal, doe lokaal!"

[maatschappijl]

http://www.prodemos.nl/Agenda/NvdD

Voor in de agenda!

[maatschappijl]

Occupy was te waarderen als experiment van de democratie, maar kende ook weer zo zijn problemen. Die beweging had zo’n heterogeniteit aan inhoud: zij maakte vooral duidelijk dat er een verlangen was naar een alternatief. Ze was eerder een opvoering – bijna theatraal – van de vorm van een alternatief. Zonder daadwerkelijk een inhoud over te brengen. Occupy was een esthetisering van verzet, in plaats van het verzet zelf.

Willem Schinkel in gesprek met The New Forest

[maatschappijl]

Vrijheid hoort universeel te zijn. Vrijheid binnen nationale grenzen is dus per definitie een paradox: het is een particularisering van het universele. Den Haag kan daar zelf moeilijk op wijzen, want Den Haag is juist de institutionalisering van dat particuliere. Dus het is nodig om daaronder, en daar langsheen, nodig om te wijzen op de beperkingen van onze vrijheidsconcepties. En te wijzen op het belang van meer universele, meer inclusieve ideeën over vrijheid.

Willem Schinkel in gesprek met The New Forest

[maatschappijl]

Stemmen is een procedure die alle inhoud en alle kwaliteit van onze stem reduceert tot een kwantiteit.”

Willem Schinkel in gesprek met The New Forest

[maatschappijl]

The New Forest spreekt socioloog Willem Schinkel

Wat is democratie? Willem Schinkel: “Vaak wordt er gedacht: ‘democratie, dat is stemmen’. Maar dat is veel te beperkt. Stemmen is slechts een heel klein onderdeel van democratie. Er zijn veel radicalere manieren om over democratie na te denken. Historisch gezien kenden lang niet alle democratieën het stemmen zoals wij dat hebben. Stemmen is een manier om dingen te organiseren, maar het kent zo zijn eigen problemen. Het is een procedure die alle inhoud en alle kwaliteit van onze stem reduceert tot een kwantiteit.”

“Je moet democratie dus niet zo concreet willen zien als ‘stemmen’. Maak het juist abstracter: democratie is een medium van experimenteren dat een volk met zichzelf doet. Het volk is onzichtbaar, het kan alleen in de democratie zichtbaar worden. Dus moet het experimenteren, zich elke keer verkleden, zich omdraaien en weer voor de spiegel van de politiek staan. Dat zal steeds opnieuw moeten gebeuren.”

“Een waarde als ‘vrijheid’ moet je ook niet willen reduceren tot ‘individuele keuzevrijheid’. Vrijheid is in eerste instantie ook ‘vrijheid om te kunnen experimenteren’, bijvoorbeeld. Of ‘vrijheid ten opzichte van de staat’. Dat laatste wordt doorgaans weggelaten uit onze bestaande vrijheidsopvattingen. We denken voornamelijk: ‘er is de staat, die wordt niet bevraagd, en daarbinnen hebben we de democratie om te schuiven met gelden en procedures.’

Welk doel heeft democratie? Willem Schinkel: “De democratie heeft een doel dat niet gerealiseerd kan worden. En op het moment dat je denkt dat dat wel kan, dan is het geen democratie meer. Het doel van de democratie is: nooit pretenderen dat vrijheid gerealiseerd is. Nooit jezelf op de borst slaan en zeggen ‘we hebben het, dit is de meest menselijke manier van samenleven’. Dat doel moet uitgesteld worden.”

“In de moderniteit is er iets gebeurd met wat in het christelijk denken ‘de laatste dag’ genoemd werd. Volgens christelijke filosofie kon het einde van de geschiedenis niet voorkomen in de geschiedenis zelf. In de moderniteit werd dat einde veranderd tot een ‘doel-einde’; een einde in de geschiedenis. Het werd iets dat ‘te bereiken’ viel, waar ‘een pad ernaartoe’ uitgezet kon worden. Dat maakte doelen ‘realiseerbaar’. Daar kwamen ook de gewelddadige projecten van de moderniteit uit voort: kapitalisme, communisme, enzovoorts.”

“De filosoof Jacques Derrida heeft het over ‘avenir’: het Franse woord voor toekomst, maar als je het scheidt, betekent het ook ‘te-komen’. Je leeft in een omstandigheid waarin de vrijheid altijd nog ‘te-komen’ is. Elke manier om te stellen: ‘dit is vrijheid’, is natuurlijk beperkend. De werkelijke vrijheid van het leven krijgt daarin geen ruimte.”

“Een voorbeeld. Nu betekent vrijheid dat je ‘queer’ kunt zijn, dat je een seksueel onbepaalde identiteit kunt aannemen. Vijftig jaar geleden was dat nog ondenkbaar. Als we vijftig jaar geleden hadden vastgelegd wat vrijheid precies inhield, dan had dat helemaal geen ruimte geboden voor het feit dat leven een proces is dat verandert, reflexief is, experimenteert, dat iedere keer op zichzelf teruggrijpt.”

“Dus vrijheid is niet iets wat je zomaar vast kunt leggen, maar wat iedere keer weer ontworpen en bedacht moet worden. En het mooie aan een democratie is dat dat kan. Dat zij een medium van experimenteren is. Alleen de reëel bestaande democratie is dat niet altijd. Die is niet te vinden als je kijkt naar de instituties die we nu democratisch noemen. Of naar de procedures. Maar democratie is veel breder dan dat.”

Waar huist democratie? “Democratie is wat hier gebeurt, in deze ruimte. Het is overal, op straat, aan tafel, in scholen, en weet ik veel waar. Democratie is juist heel breed. Het probleem is nogmaals dat democratie vaak gereduceerd wordt. Net als dat ‘politiek’ gereduceerd wordt tot ‘Den Haag’, tot instituties. Dan blijkt dat het een stel procedures zijn die afgevinkt kunnen worden.”

“Maar het is ook veel breder. Het is ook wat jullie doen. Dat is ook wat onze institutionele democratie – en dat moet je ‘m nageven – wél mogelijk maakt. Dat die bredere vorm van democratie, die veel meer bottom up is, die constante vorm van reflecteren en heruitvinden en experimenteren, wel mogelijk is. Dus er is een link, wel. Want in een autoritair regime is dat veel minder mogelijk.”

Vrijheidsparadox Willem Schinkel: “Het probleem van ons vrijheidsdenken is dat het asymmetrisch is. Onze vrijheid is beperkt binnen nationale grenzen. Een natiestaat betekent, in de eerste plaats, interne solidariteit en interne garantie van vrijheid. Dat betekent per definitie dat de vrijheid van anderen beperkt wordt. Alleen al omdat anderen niet zomaar hun voet op dit stukje aarde mogen zetten. Een krankzinnig idee, want waar staat in het universum geschreven dat dit stukje aarde van ons is?”

“Vrijheid hoort universeel te zijn. Vrijheid binnen nationale grenzen is dus per definitie een paradox: het is een particularisering van het universele. Den Haag kan daar zelf moeilijk op wijzen, want Den Haag is juist de institutionalisering van dat particuliere. Dus het is nodig om daaronder, en daar langsheen, nodig om te wijzen op de beperkingen van onze vrijheidsconcepties. En te wijzen op het belang van meer universele, meer inclusieve ideeën over vrijheid.”

“Die vrijheidsbeperking bestaat trouwens niet alleen tussen staten. Ook binnen staten is die beperking er. Lageropgeleiden die minder kans op de arbeidsmarkt hebben, stemmen veel minder. Die hebben dus minder invloed op het politiek gebeuren. Ze maken minder gebruik van de bestaande democratische procedures. Neem nou een land als de Verenigde Staten: het grootste deel van de mensen gaat er economisch niet op vooruit, terwijl in de afgelopen decennia 1% er economisch 400% op vooruit is gegaan. Daarom stelt de econoom Paul Krugman dat we eigenlijk moeten ophouden de V.S. een democratie te noemen.”

“Er zijn allerlei mensen die zeggen: er is een wereld zonder staten mogelijk, een bottom up vernetwerkte wereld. Ikzelf denk dat er altijd een of andere vorm van staat zal zijn. ‘Staat’ is een breder woord voor ‘laatste instantie’, ‘ultieme autoriteit’. Die zal er altijd zijn. De wereld zal dus altijd verscheurd zijn. Het enige dat je kunt doen is proberen dat beeld over onze staat en onze economie te draaien, te verleiden, een andere invulling te geven.”

Verlamming Wunderbaum ervaart een gevoel van verlamming. Hoe kunnen we tegen zulke denkbeelden persoonlijk stelling nemen, als we ze tegelijkertijd onbewust mee in stand blijken te houden? Gaan deze machten niet onze pet te boven?

Willem Schinkel: “Ja, wij stellen ook niet zoveel voor. Maar… je doet wat je doet. En je kunt ervoor kiezen om je met zulke zaken helemaal niet bezig te houden. Gewoon, een beetje ‘happy go lucky’. Ik denk alleen niet dat dat echt ‘happy’ zal zijn. Dus ja, het leven is tragisch. Het is verscheurd. Maar dat maakt het ook productief. Er is altijd iets te doen. En dat ‘te-komen’ karakter is ook het enige dat ons nog energie naar de toekomst geeft. Als dat er niet was, wat dan?”

Heterotopie, en de kunst van het verleiden In het eerste gesprek duidde Willem Schinkel The New Forest aan als een heterotopie; een bestaande plek in de maatschappij, die de maatschappij een spiegel voorhoudt. Wunderbaum vraagt zich af: is met die spiegel het alternatief al geboden? Of is het alternatief meer dan alleen die spiegel?

Willem Schinkel: “De filosoof Michel Foucault zegt dat heterotopieën iets laten zien dat in het dagelijks leven niet zichtbaar kan worden. Concreter gesteld zijn er altijd perspectieven die in de reguliere maatschappij onderdrukt worden, maar in een heterotopie wél aan bod kunnen komen. Een heterotopie kan normen tonen die we in ons dagelijks leven niet direct opmerken. Vervolgens komt het er toch ook wel op aan om mensen te verleiden die niet-dagelijkse situaties en kanten wenselijk te vinden.”

Verbeelding Wunderbaum legt Willem Schinkel een ander probleem voor. De laatste jaren bleek er geen gebrek aan alternatieve strategieën. ‘Groen’ denken, het Belgische burgerinitiatief G1000, Occupy… Alleen: hét doorslaggevende alternatief? Dat lijkt nog niet gevonden.

Willem Schinkel: “Occupy was te waarderen als experiment van de democratie, maar kende ook weer zo zijn problemen. Die beweging had zo’n heterogeniteit aan inhoud: zij maakte vooral duidelijk dat er een verlangen was naar een alternatief. Ze was eerder een opvoering – bijna theatraal – van de vorm van een alternatief. Zonder daadwerkelijk een inhoud over te brengen. Occupy was een esthetisering van verzet, in plaats van het verzet zelf.”

“Kijk, ik kom zelf natuurlijk ook niet heel veel verder dan de alternatieven die er al leven. Dat is ook heel lastig. Een van de redenen waarom ik geïnteresseerd ben in het plan van Wunderbaum is dat er misschien ook wel een esthetische verbeelding nodig is. Natuurlijk kan het zinvol zijn om met mensen zoals mij te praten, en met wie je allemaal nog meer praat. Maar verkies niet één opgedaan idee boven de andere. Gebruik jullie eigen vakgebied om juist op basis van al die ideeën iets nieuws te combineren.”

Introduceer meerdere perspectieven De roep om een alternatief is één ding. Het vormgeven van een alternatief is heel wat anders. Vage alternatieven missen doel, maar al te concrete alternatieven zijn per definitie verdacht. Wunderbaum vermoedt dat de strijd tussen deze twee uitersten misschien nog wel het interessantst is.

Willem Schinkel: “Waak voor het cynisme van ‘er is geen alternatief’. Maar werk het alternatief dat je presenteert ook niet al te zeer uit, maak het niet te disciplinair en verzuild. Je kunt natuurlijk beide perspectieven aan bod laten komen. Je kunt in de voorstelling iemand laten opdraven die juist wel met een concreet stappenplan komt. Waar je vervolgens weer commentaar op levert: ‘dat kan helaas niet.’”

“Je kunt wel met een heel concreet alternatief komen, maar dat is per definitie beperkt en niet te doen. Maar je kunt ook complexiteit aanbrengen door wel degelijk zoiets concreet te introduceren, en vervolgens daar weer bespiegelingen op los te laten.”

[maatschappijl]

Weigerambtenaar?

Kamer steunt wet einde weigerambtenaar

11/06/13, 18:14  − bron: ANP

© ANP.

Het einde van de weigerambtenaar komt in zicht. Een ruime meerderheid van de Tweede Kamer steunde dinsdag een initiatiefwetsvoorstel van D66 om dit mogelijk te maken.

Weigerambtenaar zijn trouwambtenaren die uit gewetensnood geen homohuwelijk wil sluiten. De christelijke partijen hebben zich krachtig verzet tegen het initiatiefwetsvoorstel. CDA, ChristenUnie en SGP stemden tegen het voorstel. Volgens D66 moeten ambtenaren zich houden aan de wet en mogen ze geen onderscheid maken op grond van hetero- of homoseksuele gerichtheid. Het aangenomen voorstel regelt dat weigerambtenaren niet langer tot ambtenaar van de burgerlijke stand kunnen worden benoemd. Daarmee sterft de weigerambtenaar langzamerhand vanzelf uit. D66-Kamerleden Gerard Schouw en Pia Dijkstra moeten het voorstel nu gaan verdedigen in de Eerste Kamer. Het homohuwelijk is in 2001 in ons land ingevoerd.

[maatschappijl]

De democratie is niet een staatsvorm voor bange mensen, niet voor mensen die voor elke politieke beweging of elke politieke verandering angstig zijn. Wij mogen niet de orde en rust bij voorbaat stellen boven de vrijheid van het woord en de vrijheid van meningsuiting.

Minister Polak, 22 mei 1968

[maatschappijl]

Een vergadering bijwonen (doen!)

U kunt een vergadering bij wonen van de Eerste of Tweede Kamer, de gemeenteraad en de Provinciale Staten. 

Kamervergadering bijwonen

Eerste Kamer

Iedere dinsdag wordt er in de Eerste Kamer vergaderd. Daarbij kunt u aanwezig zijn. De Eerste Kamer heeft een beperkte publieke tribune. Daarop kunnen maximaal 35 personen de vergadering volgen. De eerste rij van de tribune is gereserveerd voor de pers. Voor meer informatie kunt u terecht op de website van de Eerste Kamer.

Tweede Kamer

Iedereen die geïnteresseerd is, kan de openbare vergaderingen van de Tweede Kamer bijwonen. Op dinsdag, woensdag en donderdag vergadert de Kamer plenair (voltallig). Op deze dagen en ook op maandag zijn er vergaderingen van commissies. Voor meer informatie kunt u terecht op de website van de Tweede Kamer.

Gemeenteraadsvergadering bijwonen

De vergaderingen van de voltallige gemeenteraad zijn openbaar. Ook de vergaderingen van de raadscommissies zijn bijna altijd openbaar. Inwoners van de gemeente hebben het recht om – kort – in te spreken bij het agendapunt waarvoor ze zijn gekomen. Dat moet van tevoren worden aangemeld bij de raadsgriffier. In veel gemeenten kan de vergadering ook gevolgd worden via de lokale omroep of op internet. De vergaderstukken zijn openbaar en kunnen van de gemeentewebsite gedownload worden.

Statenvergadering bijwonen

Een vergadering bijwonen van Provinciale Staten is vergelijkbaar met de procedure rondom een gemeenteraadsvergadering. Ook daar kan ingesproken worden. Bij een vergadering van de Tweede Kamer is dat niet mogelijk. Wie het toch probeert, wordt uit de vergaderzaal gezet.