Miriam Elin Jones

Blog bach er mwyn i fi gael potshan gyda'r 'sgrifennu creadigol, adolygu ambell beth a gadael i chi gyd wybod be' sy' 'di bod 'mla'n 'da fi. © Miriam Elin Jones

[miriamelinjones]

Adolygiad: The Hateful Eight

Blwyddyn newydd dda!

Eleni, mae’n argyhoeddi’n flwyddyn blogio brysurach nac erioed, am fy mod wedi ymuno a thîm Fideo Wyth yn ddiweddar. Bûm yn pregethu am arwyr coll ffuglen wyddonol Gymraeg yr wythnos diwethaf.

Yr wythnos hon, dyma fi, fel ffan mawr o waith Quentin Tarantino, yn rhannu fy marn ar y ffilm newydd, The Hateful Eight.

Darllenwch!

Heb os, roedd e’n ddechrau da iawn i fy mlwyddyn i.

[miriamelinjones]

How To Exit a Burning Building

Newyddion cyffrous!

Cyrhaeddais restr fer Gwobr Robin Reeves i ‘Sgrifennwyr Ifanc, ac mae fy stori ‘Winged Creatures’ - sy’n sôn am wylanod, cwmwl ddrudwy enwog Aberystwyth a one night stands - wedi cael ei chynnwys yn y gyfrol, ‘How to Exit a Burning Building’.

Dyma’r tro cyntaf i fy ngwaith gael ei gynnwys mewn llyfr “go iawn”, a dwi prin yn gallu credu’r peth! Mae hi’n stori am berthyn ac am berthynas, a dwi’n ymwybodol nad yw hi’n stori (oherwydd y one night stand!) sy’n addas i ddangos i Mam-gu... Wps.

Diolch i’r Welsh Writers Trust a Parthian Books am y cyfle. Mae’r llyfr yn cael ei lansio dydd Sul, am 2yh yng Nghanolfan Chapter, Caerdydd.

Dolen gwefan Parthian: http://www.parthianbooks.com/content/how-exit-burning-building-robin-reeves-new-writing-anthology

I’m extremely excited to reveal my short story, ‘Winged Creatures’, a tale of seagulls, starling clouds and one night stands, was shortlisted for the Robin Reeves Young Writers Prize, and is included in their anthology, ‘How to Exit a Burning Building’.

This is the first time my work has ever been published in an actual, real book, and I am over the moon, despite the fact that the story isn’t very Mamgu-friendly.

Thank you to the Welsh Writers Trust and Parthian Books - I can’t wait to get my hands on a copy. ‘How to Exit a Burning Building’ will be launched this Sunday in Chapter Arts Centre, Cardiff.

It is also available to buy online, here: http://www.parthianbooks.com/content/how-exit-burning-building-robin-reeves-new-writing-anthology

[miriamelinjones]

Dros y penwythnos, yng Nghymru Fydd.

Wel, mae hi wedi bod yn anodd cyfarwyddo â dychwelyd i’r presennol eto ar ôl diwrnod penigamp yn ein fersiwn ni o Gymru Fydd dydd Sadwrn diwethaf.

Fel Ifan Powel, mentrom oll i fydoedd newydd ac archwilio’r Gymru Fydd, a hynny drwy sgyrsiau a chyflwyniadau amrywiol, hwy oll yn defnyddio cyd-destunnau dyfodolaidd fel sbardun i’r drafodaeth.

Yn rhan o’r diwrnod, cefais gyfle i gadeirio panel a oedd yn cynnwys Elidir Jones, Ifan Morgan Jones a Gareth Llyr Evans, a bwrw ati i drafod llenyddiaeth ffuglen wyddonol. Nid yn unig yr oeddwn yn edrych ar y traddodiad ffuglen wyddonol a ffantasi yn Gymraeg ac archwilio sawl agwedd o’r traddodiad hwnnw, ond roeddwn yn holi pam nad oedd yn genre poblogaidd yng Nghymru.

Mae Radio Beca eisoes wedi rhoi’r sesiwn hon ar eu gwefan - cliciwch yma i wrando - yn ogystal â chyflwyniad Bleddyn Bowen, ‘Economi Wleidyddol y Gofod’, a oedd yn esbonio potensial unrhyw ymgyrch ofodaidd yng Nghymru.

Cyn hynny, clywon gyflwyniad arbennig Elizabeth LaPensee, ‘Healing Historical Trauma Through Games’ (i’w weld ar ei chyfrif Vimeo) a chlywed hefyd safbwynt Daf Prys o’r datblygiadau ynghyd â’r posibiliadau yn y cyd-destun Cymreig. 

Maes o law, cawsom gipolwg ar waith Geraint Ffrancon a David Morgan-Davies, Ystrad Strata, a gwylio fideo arbennig gan Hefin Jones, Cosmic Colliery.

Serch hynny, un o uchafbwyntiau’r dydd i mi oedd ymuno ym mherfformiad Eddie Ladd a Nico Dafydd a oedd yn gwahodd pawb i gofnodi nofel ffuglen wyddonol, Owain Owain, Y Dydd Olaf.

Dyma nofel sydd allan o brint, ac mae’n ddiawledig o anodd cael gafael ar gopi. Dim ond ambell un o’r gynulleidfa (gan gynnwys fy hun) sydd wedi llwyddo i fachu copi a darllen y nofel, ac i ni, dyma ddysgu arwyddocad newydd i’r geiriau wrth eu cofnodi fel pytiau yn y fan hon. I’r gweddill, roedd yn gyfle i brofi pytiau o’r nofel.

Gig yn cynnwys HMS Morris, Roughion a traciau Carl Morris a orffennodd y noson, a oedd, heb os, yn ddathliad teilwng o bob dim dyfodolaidd yng Nghymru.

Roedd hi’n ddiwrnod i’w gofio.

Felly cyn mynd... *Hoffwn ddiolch i Rhodri am fy ngwahodd i drefnu gydag ef.

* Nid yn unig hynny, ond diolch i’r Adrannau Cymraeg ac Astudiaethau Theatr, Ffilm a Theledu, i gwmni Telesgop ac i Arad Goch am eu cefnogaeth wrth drefnu’r diwrnod.

*Diolch hefyd i bob cyfrannwr am eu sgyrsiau difyr, ac i HMS Morris, Roughion a Carl Morris am ddarparu’r gerddoriaeth gosmig gyda’r nos.

*Ac yn olaf, diolch i bawb a ddaeth a chefnogi Diwrnod yng Nghymru Fydd.

Gobeithio cawn fynd YN ÔL I’R DYFODOL cyn bo hir!

[miriamelinjones]

Cipolwg Golwg ar Ddiwrnod yng Nghymru Fydd

Diolch i @CylchgrawnGolwg am yr erthygl heddiw! pic.twitter.com/v7qAUTYtmN

— Cymru Futurism (@cymruddyfodol) November 19, 2015

Yn cylchgrawn Golwg yr wythnos hon yn trafod yn fras Diwrnod yng Nghymru Fydd a rhannu ambell beth am fy ngwaith ymchwil.

[miriamelinjones]

Diwrnod yng Nghymru Fydd // A Day in Future Wales

https://www.facebook.com/events/1005252579546093/

[miriamelinjones]

Jetsetio. (Sort of.)

Ymddiheuriadau mai dyma’r update cyntaf ers tro ond dros y mis diwethaf dwi ‘di teithio mwy neu lai i bob cwr o Gymru yn manteisio ar amryw gyfleuon. Dyma bwt am ac ambell lun o bob lle:

Aberystwyth

Gan ddechrau adref, ar y 12fed o Hydref derbyniais wahoddiad i fynychu gweithdy sgriptio gyda chriw Dirty Protest. Yr her oedd cynhyrchu drama fer 3 munud o hyd mewn 3 awr - tasg llawer anoddach na’r disgwyl!

Penderfynais drio rywbeth newydd a bwrw ati i lunio drama ddwyieithog, gyda Chymro unig yn prynu robot yn ffrind iddo’i hun, ond yn methu ei raglenni i siarad Cymraeg.

@DirtyProtest The fab actors and director working wonders @aberystwytharts - 12 new plays created in a day! pic.twitter.com/PIRtkb83Fk

— Branwen Davies (@BransDavies) October 12, 2015

Wrth reswm, roedd yna dipyn o rwystredigaeth ar ran Owain, y dyn a oedd eisiau sgwrs gall yn Gymraeg gyda’i robot!

Llanpumsaint

Hoe fach adref, gyda fy rheini, lle cafodd Aled a finnau gyfle i grwydro, gan fynd i Gwm Alltcafan - lle sydd â chysylltiad â T. Llew Jones - ac yna i Genarth a Chastell Cilgerran.

Fuoch chi yng Nghwm Alltcafan Lle mae'r haf yn oedi'n hir?

Caerdydd

Yn ogystal ag ymweld ag Aled yn ei gartref newydd, cefais gyfle i ysgrifennu sgript ar gyfer cynhyrchiad fy ffrind Carys Jones, a oedd yn rhan o ‘Blue Sky Festival’, a drefnwyd gan theatr dafarn The Other Room. Roedd hi, Naomi Underwood a Huw Blainey eisoes wedi trafod eu bod am ymdrin â ffeministiaeth - o dan y teitl ‘The F Word’ - fel rhan o’u perfformiad, felly es ati i greu sgript yn seiliedig ar y syniadau hynny.

Gan geisio rhoi hyn yn y ffordd mwyaf gwaraidd, roedd y ddrama’n trafod ymateb un dyn (cymeriad mymryn yn OCD!) yn darganfod nad oedd ei gariad newydd yn wacsio ei ‘mannau dirgel’.

Er i ni gael sesiwn Holi ac Ateb heriol ar ôl y cynhyrchiad, roedd yr ymateb ar y cyfan yn ffafriol, yn enwedig a ninnau’n gwmni newydd sbon wedi mynd at i greu’r cynhyrchiad mewn cyfnod o amser byr iawn. Cawsom adolygiad cadarnhaol gan wefan Arts Scene in Wales, sydd ar gael i’w ddarllen yma.

Port Meirion

Roedd fy Nhad yn dathlu ei ben-blwydd yn hanner cant eleni, ac fel teulu, aethom i Bort Meirion i ddathlu. Heb os, dyma un o’r llefydd hyfryta yng Nghymru a chefais modd i fyw yn esgus ‘mod i’n un o drigolion yn y pentref bach hudolus ym Mhenrhyndeudraeth. O bosib, profais y bwyd mwyaf blasus YN Y BYD ym mwyty’r gwesty yno.

Llanystumdwy

Dros y penwythnos ddiwethaf, ffarweliais â mis Hydref tra ar gwrs yr Urdd yn Nhy Newydd. Ceri Wyn Jones oedd yn trio cadw trefn arnom fel tiwtor eleni, a chawsom amser da yn ‘sgrifennu a sgriblo (rhyw faint...) yn hen gartref Lloyd George.

Ac ni allaf ddweud rhagor. What happens in Llanystumdwy, stays in Llanystumdwy.

http://www.llenyddiaethcymru.org/newyddion/i/146934/

‘Nôl

Ar ddechrau mis arall, rwy’n addo gwneud mwy o ‘sgrifennu, yn ôl fy arfer, gan gydnabod nad wyf wedi postio braidd dim creadigol ar y blog ers tro - ond dwi’n gwybod hefyd fod cyfnod prysur arall gydaf ar y gweill. Yn ogystal â gweithio ar y PhD, rwyf wrthi’n helpu trefnu digwyddiad Diwrnod yng Nghymru Fydd... bydd blog post arall am hwnnw yn y man!

[miriamelinjones]

Dismaland

Eleni, roedd fy ffrindiau yn eu tro yn diflannu ar eu gwyliau i lefydd pell, egsotig a braf. Un yn mynd i Valencia, un arall wedi bod i Budapest, ac un hyd yn oed wedi cael ‘staycation’ yn Llundain.

Aeth Aled a fi, fel mae’n digwydd, ar ein gwyliau i Weston Super Mare.

Mae gan nifer o bobl syniadau pendant iawn wrth feddwl am y teip arferol sy’n mynd ar wyliau i Weston Super Mare. Serch hynny, arddangosfa ddiweddaraf Banksy a ddenodd Aled a finnau i WSM... a chawsom ein synnu ar yr amrywiaeth o bobl oedd hefyd wedi tyrru yno i weld arddangosfa’r graffiti artist enwog. 

Roedd Bansky wedi meddiannu hen adeilad gwag y Tropicana ar bromenâd y dre a chreu ‘bemusement park’ dystopaidd, yn donig i fyd delfrydol Walt Disney.

Roedd ciwiau diddiwedd a thrafferthion wrth archebu tocynnau oddi ar y wefan ‘simplistic’ Dismaland yn rhan o’r profiad... ac am ein bod yn ofni’r gwaethaf, ni fu’r un o’r ddau brofiad yn rhy wael, yn ein tyb ni. Cawsom fynd i mewn i’r parc yn weddol didrafferth a dod wyneb yn wyneb â phorth diogelwch cardfwrdd Bill Barminski, gyda dwy warchodwraig frawychus iawn yr olwg yn gwrthod gadael neb i fentro i’r parc nes eu bod yn edrych yn ddiflas. Fel mae’n digwydd, bu’n rhaid i mi aros deng munud go dda i’r person o ‘mlaen stopio chwerthin... ond ta waeth am hynny, roedd y campwaith cardbord yn werth ei weld.

I’r galeri yr aethom gyntaf, gofod a oedd yn cynnwys darnau gan amryw o artistiaid ac hefyd yn cynnwys model trawiadol o ddinas dystopaidd yn dilyn terfysgoedd anferthol gan Jimmy Cauty. Roedd y model, ‘Aftermath Displacement Principle’ yn rhyfeddol, gyda gymaint o fanylion bychan megis darluniau o graffiti gwreiddiol Banksy, goleuadau gleision yn fflachio a 3,000 ffigwr o heddweision bychan.

Tu allan i’r galeri, roedd y lle fel ffair go iawn, gyda stondinau amrywiol, gan gynnwys stondin saethu, merry-go-round (yn cynnwys bocsys o ‘gig lasagne’), hook a duck, cyfle i lywio cychod remote control a oedd yn llawn ffoaduriaid o Syria, a chyfle hefyd i daflu peli ping-pong mewn ymgais i fwrw anvil anferthol i’r llawr. Roedd hi fymryn yn rhy hwyr arnom yn dod ar draws yr arwydd ‘Winning is Strictly Prohibited’, a oedd yn rhan o ddarnau David Shrigley, a bod y tiniau oedd yn rhan o’r stondin saethu wedi cael eu gludo’n styc i’r silff...

Ar ôl treulio awr gron yn y ffair, aethom i fwynhau gem o crazy golf yn y ‘Crazy Gulf’, ac yna mentro i’r swyddfa ‘Pocket Money Loans’ a gynlluniwyd gan Darren Cullen. Wedi hynny, eistedd a gwylio ffilmiau byrion gan artistiaid amrywiol yn yr haul wedi i ni archebu drinc yr un o’r bar. Roedd hi’n braf iawn yno... Braf, mewn lle oedd i fod yn ddiflas.

Doedd gan Banksy ddim rheolaeth dros y tywydd, wrth gwrs, ond roedd y tywydd poeth yn sbwylio’r profiad. Rhywsut, wrth i mi grwydro, feddyliais fod hon arddangosfa fyddai wedi bod yn well mynd i’w gweld yn hwy yn y flwyddyn, yn y gwynt a’r glaw.

Uchafbwynt: heb os, Cinderella, yn y castell a adeiladwyd gan Block9. Roedd paralelau amlwg rhwng ‘Happy-ever-after’ y Cinderella hon a marwolaeth drasig y Dywysoges Diana. Dyma ddarn mwyaf dadleuol yr arddangosfa a theimlais lwmpyn yn fy ngwddf wrth gamu i mewn i’r castell. Serch hynny, ymunais a phawb arall a thynnu lluniau ar fy ffôn o gorff llipa’r dywysoges yn hongian allan o ffenest ei choets. Roedd cyfle hefyd am lun gyda’r digwyddiad hwn, a dyma ni:

Siom: Roedd bws yn cynnwys ‘Museum of Cruel Objects’ yn hynod siomedig, yn enwedig wedi i ni sefyll am awr gyfan mewn ciw er mwyn ei weld. Er bod y llinellau amser a oedd yn olrhain hanes nifer o ddyfeisiadau ‘creulon’ y byd modern - e.e speiciau i atal pobl ddigartref rhag cysgodi mewn alcofau a CCTVs - yn ddiddorol, gan fod y gofod mor gyfyng, nid oedd yna amser i wirioneddol edrych o gwmpas. Ac ni theimlai fel petai’n rhan o weddill Dismaland.

Wrth edrych ar billboard anferth o David Cameron â’i wydryn siampen yn cael ei sgrynshio gan yob blin wedi’i baentio ar y pren noeth, mae’n bosib fod neges y parc hwn wedi ei wastraffu braidd ar y gynulleidfa a aeth yno’n ddigon parod i dalu £5 am falŵn ‘I am an Imbecile’ a £20 am grys-T. Dyma arddangosfa oedd yn gwneud hwyl am ein pennau am wario arian ar crap diangen ac a geisiai bregethu fod angen chwarae teg i’r rhai a ystyrir yn ‘llai ffodus’. Drwy uchelseinydd, darllena lais diniwed ferch ifanc negeseuon gwleidyddol, megis ‘Inheritence should be abolished’, ac mae baner ‘Mind The Pay Gap’ a oedd i’w weld yn y Geodome yn crynhoi thema Dismaland i’r dim.

Serch hynny, roedd pawb yn ddigon parod i wario’u harian ar lywio’r ffoaduriaid yn y cychod remote control. Roedd y pwer yn eu dwylo nhw, a phawb yn chwerthin wrth i’r cychod fwrw mewn i’w gilydd. Mae’n deg i ofyn faint o’r pobl hynny mewn gwirionedd fyddai’n rhoi lle iddynt yn eu cartrefi clyd?

Y ‘Selfie Hole’ a danlinellodd obsesiwn ein cymdeithas fodern â ni ein hunain.

Roeddwn i wedi disgwyl i Dismaland fod llawer gwaeth. Er nad oedd yna ronnyn o frwdfrydedd yn perthyn i’r un o’r gweithwyr a oedd o gwmpas y lle yn eu siacedi oren llachar, teimlaf y gallent fod wedi gwthio’r elfen anghymdeithasol ymhellach. (Mae’n debyg fod hynny’n anodd i wneud gan fod gymaint o bobl wedi dod â’u plant i’r parc.) Gellid fod wedi gwthio’r elfen dystopaidd a wirioneddol herio ni ymwelwyr.

A oedd y parc i fod pigo fy nghydwybod? Mi adewais yno’n gymharol gysurus fy myd, a mynd yn syth i McDonalds, ac er mawr cywilydd, dweud wrth dyn digartref nad oedd gennyf unrhyw newid mân wedi i mi wario £10 ar boster. Rwy’n falch iawn o fod wedi cael y cyfle prin i fynd i Dismaland, ond ni theimlaf ei fod wedi newid fy mywyd na fy ffordd o edrych ar y byd. Ie, dos go gref o realiti oedd y parc hwn, ond doedd e ddim yn mynd digon pell i chwalu’r ffantasi.

Felly Dismaland? Doedd e ddim wir yn ddigon ‘dismal’ i fi.

[miriamelinjones]

Gŵyl Crug Mawr

Ar ôl cael modd i fyw yng Ngŵyl Crug Mawr llynedd, roedd hi’n ‘given’ i ryw raddau fy mod i’n dychwelyd eto eleni! A dwi’n falch iawn y dychwelais i gaeau Oernant i fwynhau’r line up anhygoel ar nos Sadwrn yr ŵyl.

Fel dywedodd Gwenno Saunders yn ystod ei pherfformiad, rhywsut, gallwch deimlo gwaith caled ac egni criw bychan o drefnwyr yr ŵyl hon yn gwefru rhwng y perfformiadau a’r digwyddiadau. Roedd pethau bach fel galw’r cwt First Aid yn ‘Swyddfa Dost’ ac addurniadau pabell y Corryn Du yn ychwanegu at naws unigryw'r ŵyl hon.

Uchafbwyntiau i mi oedd gweld Rogue Jones unwaith eto (er nad oedd Ci Rogue Jones hanner mor fywiog â llynedd!) a gwylio Gwenno yn perfformio’n fyw ar lwyfan Y Capel. Roedd gadael i Candelas headlinio’r castell yn ddewis digon saff, ond mentrus - a llwyddiannus iawn - bu penderfynu gadael i HMS Morris gloi’r ŵyl ar lwyfan Y Capel.

£20 yw pris tocyn penwythnos, sy’n cynnwys gweithgareddau amrywiol yn ystod y dydd (gan gynnwys Mynd a Llo am Dro - uchafbwynt i nifer!) ynghyd a’r wledd o gerddoriaeth yn ystod y nos. Rhywbeth arbennig am yr ŵyl hon yw ei maint, sy’n galluogi rhywun i grwydro’n ddidrafferth o lwyfan i lwyfan.

Hir oes i Ŵyl Crug Mawr. Profwyd mai gŵyl ar ei phrifiant yw hon, a gobeithio y bydd hi’n dal i ddenu pobl i gyrion Aberteifi am flynyddoedd i ddod.

[miriamelinjones]

Cip ar adolygiad @miriamelin23 a fuodd ym @maes_b ar ran Golwg.http://t.co/fUykN0OUOl pic.twitter.com/5EY6Ng7ISI

— Cylchgrawn Golwg (@CylchgrawnGolwg) August 13, 2015

[miriamelinjones]

‘O am ha' fel hafau Meifod, a seidr ddoe yn troi'n siampên...’

Dydd Llun wedi diwedd Eisteddfod Genedlaethol Meifod ddod i ben, a dwi eisoes yn dioddef o’r Back-to-Reality-Blues.

(O bosib, ymddangosiad olaf y Pafiliwn Pinc!)

Eleni, mynychu perfformiad cyntaf Gwydion gan Gwmni Theatr Maldwyn a ddechreuodd fy Eisteddfod i. Yn ôl pob son, ni wnaeth y dangosiad teledu gyfiawnder â'r sioe fyw, ac er nad oedd hi’n debyg iawn i sioeau blaenorol y cwmni, roedd y perfformiad operatig a’r set CGI anhygoel yn werth ei weld.

Yn dilyn hynny, cefais fodd i fyw yn yr Eisteddfod, yn ôl fy arfer, ac mae’n rhaid dweud, mae fy wythnos wedi bod yn un amrywiol iawn, yn llawn sesiynau gwahanol, sy’n cynnwys mynd i drafodaeth am ganlyniadau'r Etholiad Cyffredinol gyda Richard Wyn Jones a Roger Scully (dewis Aled, fy nghariad) a hefyd mynd i weld cyflwyniad Merched y Wawr Maldwyn yn y Pafiliwn.

(Lansiad Cylchgrawn Taliesin, prynhawn Gwener diwethaf.)

Ymysg y sesiynau a fwynheais fwyaf:

Darlith Robin Chapman o’r Adran Gymraeg yn Aber, ‘Hystings ym Mharadwys?’ am ymgyrch seneddol Islwyn Ffowc Elis ym Maldwyn.

Darllen fy stori fer mewn sesiwn a drefnwyd gan Y Neuadd, brynhawn Mawrth.

Noson farddol Anntastig, yng Nghlwb Rygbi Cobra ym Meifod ar y nos Fawrth.

Lansiad Taleisin ar y prynhawn Gwener a chlywed Robin Llywelyn yn darllen ei stori fer newydd sbon, ‘Y Stori a Ddiflannodd’. (Mae hi’n un dda!)

Sesiwn Plaid Cymru Ifanc gyda Casi Wyn ar stondin y Blaid.

A chymryd rhan yng nghwis 8 Allan o 10 Bardd yn y Babell Lên ar Sadwrn olaf yr Eisteddfod.

(Ar dîm Llyr Gwyn Lewis yng nghwis 8 Allan o 10 Bardd.)

Bu hi’n wythnos yr un mor amrywiol wrth ystyried gigs a pherfformiadau cerddorol. Gig y Gymdeithas oedd digwyddiad cyntaf yr wythnos, ac roedd Plethyn yn rhyfeddol o dda wrth ystyried nad oeddent wedi perfformio gyda’i gilydd ers 15 mlynedd! Roedd pawb mewn hwyliau da yn canu hen ganeuon cyfarwydd. Serch hynny, roedd hi’n drueni y bu’n rhaid i set Cowbois Rhos Botwnnog, a oedd yn perfformio yn ddiweddarach yn y noson gael ei dorri’n fyr oherwydd i’r act gyntaf, Gai Toms, penderfynu ganu am hanner awr ychwanegol.

Ar y maes ei hun, teimlais fod Caffi Maes B fymryn allan o’r ffordd i gymharu â’i leoliad ar y maes yn Llanelli llynedd, felly nid oeddwn yn popio i mewn yno fel roeddwn i’n gwneud bryd hynny, ac rwyf wir wedi gweld eisiau hynny. Fodd bynnag, yn y fan honno cefais gyfle i weld Y Reu yn perfformio set acwstig, ac yn synnu at eu gallu o addasu i lwyfannau gwahanol, wrth iddynt ein syfrdanu gyda set dawelach, yn yr un modd a lwyddant i wneud gyda’u pherfformiadau egnïol a’r sain trymach ag elfennau house ac electronig yr ydym yn gyfarwydd ag e.

Mae arlwy Llwyfan y Maes wedi gwella a gwella, a mwy yn aros i wrando ar gerddoriaeth yno gyda’r nos. Cefais gyfle i weld Band Pres Llareggub eto - wedi eu gig yng Nghlwb Ifor Bach adeg penwythnos Tafwyl, dwi wedi gwirioni gyda’r syniad o fand pres yn gwneud covers o ganeuon Super Furry Animals - a Gwenno Saunders, ymysg nifer. Roedd gweld Swnami yn perfformio caneuon o’u halbwm hirddisgwyliedig hefyd yn werth ei weld.

Ond yr uchafbwynt amlwg oedd perfformiad anhygoel Geraint Jarman, ar Lwyfan y Maes ar y nos Wener.

(Geraint Jarman, y dyn ei hun.)

Nid wyf am fanylu’n ormodol am Faes B eleni - mi fyddaf yn siarad mwy am hynny yng nghylchgrawn Golwg yr wythnos hon, gan fy mod wedi llunio adolygiad yn y fan honno!

Serch hynny, waeth i mi ddweud i mi gael fy syfrdanu - eto fyth - gan allu’r Candelas i ddenu pawb i ganu gyda’u set wefreiddiol a glôdd y brifwyl eleni. Rwyf yn adolygu Maes B yng nghylchgrawn Golwg yr wythnos hon, felly cewch ddarllen mwy am fy mhrofiad ym Maes B (fy Maes B olaf, mae’n hen bryd i mi barchuso!) yn y fan honno.

(Candelas yn headlinio noson olaf Maes B.)

Mae gennyf bentwr o lyfrau newydd i’w darllen - dwi eisoes wedi dechrau ar enillydd Wobr Goffa Daniel Owen, Veritas gan Mari Lisa - ac mae gennyf hefyd bentwr o CDs newydd yn drac sain i weddill yr haf, gan gynnwys albwm newydd Swnami, Palenco ac EP Y Reu. Serch hynny, rwy’n dal i hiraethu am yr Eisteddfod, ac yn ei chael hi’n anodd dod yn ol i ryw fath o drefn.

Roll on ‘Steddfod Y Fenni, dyna’i gyd ddywedaf i!

[miriamelinjones]

Graddio - eto!

Dydd Mercher diwethaf, roeddwn yn graddio am yr ail dro.

Yn wreiddiol, roeddwn wedi bwriadu graddio ‘in absentia’. Y tro cyntaf i mi raddio, bu bron i mi doddi mewn seremoni hirfaith ac roedd hi’n ddiwrnod stressful gyda’r holl frysio o le i le. Pe na bai Mam (sy’n athrawes) fwy neu lai wedi ymbil i mi raddio jyst er mwyn iddi gael diwrnod bant o’r gwaith, mae’n annhebygol y byddwn wedi mynychu ‘leni.

Gwisgo clogyn a chap dwl er mwyn ysgwyd llaw â “phwysigion y Brifysgol” er mwyn derbyn fy nhystysgrif - rili? Oedd angen?

Serch hynny, rwyf bellach yn hynod o falch i Mam fynnu cael diwrnod i ffwrdd ganol wythnos. Cefais ddiwrnod hyfryd gyda fy nheulu - daeth fy rhieni a’r ddwy fam-gu i weld y seremoni - a fy nghariad, Aled, a sylweddolais fod y diwrnod yn fwy na dim ond defod. Roedd e’n gyfle i ddathlu bod yn rhan o’r Adran Gymraeg yn Aber, yn ogystal â dynodi diwedd cyfnod.

Tynnwyd sawl llun gyda’r môr a’r awyr las yn gefndir iddynt, cael pryd o fwyd bendigedig gyda phawb, ac yna, i goroni’r cwbl, mynd i fwynhau rhywbeth tipyn cryfach na the gyda’r nos!

(Coctêls ym mar The Libertine ger y ffrynt - wir yn argymell y lle!)

Wrth ystyried - a gobeithio - y byddaf yn graddio eto wedi gorffen fy noethuriaeth, nid yw graddio ‘in absentia’ hyd yn oed yn croesi fy meddwl. Yn hytrach, gobeithiaf y bydd modd cael diwrnod cystal â ddydd Mercher diwethaf.

[miriamelinjones]

Paragraph Planet

Ymgymrais â her gwefan Paragraph Planet yn ddiweddar, i lunio pwt o len meicro 75 gair o hyd... ac heddiw, mae fy ymgais ‘The only evidence...’ yn ymddangos ar y wefan!

(Mae hi’n debyg iawn, iawn *ahem bron yn gyfieithiad* o ddarn ysgrifennais ar gyfer y blog hwn dro yn ôl, digwydd bod.)

Darllenwch hi ar ei gwedd yma:

http://www.paragraphplanet.com

***

Recently, I undertook Paragraph Planet’s challenge to write a 75 word piece of flash fiction, and today ‘The only evidence...’ appears on their website.

Follow the link below to read it:

http://www.paragraphplanet.com/

[miriamelinjones]

Cylchgrawn Y Ddraig 2015

Rwyf ar ei hôl hi braidd, ond o’r diwedd, rwyf wedi cael gafael ar gylchgrawn llenyddol yr Adran Gymraeg, Y Ddraig.

Er fy mod innau wedi cyfrannu cyfres o lên meicro i’r rhifyn hwn, nid plyg yn unig yw’r darn ‘ma. Dyma gyfrol sydd wirioneddol werth ei darllen. Ynghyd â straeon byrion a cherddi gan criw’r MA Ysgrifennu Creadigol a’r cwrs israddedig, mae’r criw Cymraeg Proffesiynol sy’n gyfrifol am olygu’r gyfrol wedi cynnwys cyfweliadau amrywiol - sy’n cynnwys yr awdures a gohebydd Elliw Gwawr, yr actor Gareth Jewell a’r cerddor Branwen Williams - am y tro cyntaf eleni.

Yn ogystal â hynny, gwelwn gyflwyniad i waith enillydd y Fedal Gelf yn Eisteddfod Ryng-golegol eleni, Lleucu Fflur Lynch. Er ei fod hefyd i’w weld yn Yr Awen, mae’n braf gweld yr Adran Gymraeg yn dathlu talent arbennig Lleucu wrth roi cyfle iddi gyflwyno ei gwaith.

Mae Y Ddraig yn gyfle gwych i fyfyrwyr yr adran a thu hwnt (gwelwn sawl darn gan Iestyn Tyne yno!) i gyhoeddi eu gwaith. Ac nid yn unig hynny, ond mae’n dyst i waith caled a thalent yr Adran Gymraeg yma’n Aberystwyth, a dwi’n teimlo’n hynod browd fy mod yn gallu cyfrannu a mwynhau’r cylchgrawn.

@CymraegAber

[cymruddyfodoliaeth]

‘Pe Symudai’r Ddaear’ - Cip ar Ddarlith Miriam Elin Jones ar lenyddiaeth Gymraeg ôl-apocalyptaidd

[miriamelinjones]

Dyma gyflwyniad Prezi oedd yn rhan o ddarlith a gyflwynais ar gyfer Seminar y Graddedigon yn yr Adran Gymraeg, ddiwedd Ebrill eleni. Rwy’n trafod agweddau ar bedair nofel ac un stori fer ôl-apocalyptaidd yn y Gymraeg, a thrafod elfennau cyffredin, gan gynnwys y ddelfryd o botensial newydd i greu Gymru Rydd.

Mae’r cyflwyniad wedi ei bostio ar flog Cymruddyfodoliaeth.

[miriamelinjones]

Daw hyfryd fis Mehefin cyn bo hir...

Mae mis Mai wedi bod yn fis prysur, eto fyth, a phethau’n dechrau siapio nawr bo’r MPhil (ar ei wedd derfynol, ddyfodolaidd, fel y gwelwch) wedi ei gyflwyno! 

Derbyniais wahoddiad i drafod fy ngwaith yn y Boston Globe, mewn erthygl yn trafod sut mae ieithoedd lleiafrifol yn ymdrin â’r genre ffuglen wyddonol.

Mae’r erthygl ar gael drwy ddilyn y linc isod.

http://www.bostonglobe.com/ideas/2015/05/23/how-writers-endangered-languages-are-embracing-sci/GvnwTG845VTJiu69YQzGPI/story.html

Hamddena

Rwy'n cael hoe fach cyn dechrau’r PhD, a chymryd y cyfle i ddarllen nifer o’r nofelau a chyfrolau dwi wedi bod ar dân eisiau bwrw ati i’w darllen. Yn ddiweddar, rwyf newydd orffen The Dig gan Cynan Jones, sydd ar restr fer Llyfr y Flwyddyn. Nofel ddirdynnol iawn, a dwi wir yn eu hargymell. Wedi ei gorffen, Clymau, cyfrol newydd o straeon byrion amrywiol sydd ar y go nesaf!

Gadawais y llyfrau adref dros benwythnos y Sulgwyn, a mynd am wyliau i Langadfan eto. Es i ac Aled am dro o amgylch Llyn Llanwddyn (yr ardal a ysbrydolodd Pantglas, Mihangel Morgan) a gweld Bwlch y Groes a’r olygfa odidog o’i amgylch, ger ffiniau Parc Cenedlaethol Eryri, cyn mentro i barti pen-blwydd yn Y Bala. Mae hi’n neis gallu gwneud heb deimlo’n euog fod gennyf ormod o waith i’w wneud.

Eisteddfod yr Urdd

Cefais beth llwyddiant yn Eisteddfod yr Urdd eleni, gan ddod yn gydradd ail am y Fedal Ddrama am fy nrama ‘Origami’ - er mod i’n fymryn o amatur ym myd y ddrama! - a derbyniais medal fach smart am ddod yn ail mewn cystadleuaeth llên meicro. Mae’n bosib fyddai’n cyhoeddi hwnnw a pwt o’r ddrama ar y blog maes o law!

Ac wrth gwrs, golyga hyn fy mod i’n cael dychwelyd i Dŷ Newydd eto ‘leni - hwre!

Yn ogystal â hynny, mae derbyn beirniadaeth o’r fath yn hwb mawr i’r hyder. Ac eithrio’r cerddi swreal, nid wyf wedi bod yn gwneud rhyw lawer o ‘sgrifennu yn ddiweddar - felly a Mai’n brysur ddiflannu a Mehefin ar y gorwel, mae’n hen bryd bwrw ati eto.

[miriamelinjones]

Swrrealaeth a chwilio am syniadau.

Yn dilyn cyfnod gymharol anghynhyrchiol o safbwynt fy ‘sgrifennu, cefais ysbrydoliaeth o fan digon random yn ddiweddar. Mewn seminar yr wythnos ddiwethaf, cyflwynodd Mary Jacob, myfyrwraig PhD yn yr Adran Saesneg ym Mhrifysgol Aberystwyth cipolwg i fyd y bardd swrrealaidd.

Dyma fudiad celfyddydol sy’n ymateb i deimladau wrth reddf, a ddisgrifwyd gan o’i sylfaenwyr, Andre Breton, fel “pure psychic automatism”. Yn ogystal â chyflwyno gweithiau ‘Altered Pages’ Carrie Arizona, aeth Mary ati i gyfuno gweithiau adnabyddus megis ‘What is an author?’ Foucault a Hamlet i greu ei cherdd ei hun.

Nid wyf yn ymwybodol os oes yna’r fath beth â cherddi swrreal i gael yn y Gymraeg. Rwy’n cofio darllen erthygl gan Meic Stephens am gerddi yn ymwneud â siapau yn Taliesin rhyw dro, ond ni allaf feddwl am ddim byd arall. Yr unig beth cyffelyb a ddaeth i’m meddwl oedd cerddi nonsens Twm Morys, ond dwi’n amau mae drwy hapchwarae a dewis geiriau mewn llyfrau y mae hwnnw’n creu ei englynion a chywyddau.

Felly benderfynais roi cynnig arni.

Cydiais yn y llyfr agosaf - sef digwydd bod, Ffydd, Gobaith, Cariad gan Llwyd Owen - a defnyddio techneg wnaeth Mary ei hun gyflwyno, sef torri tyllau mewn papur a chwarae gyda’r geiriau y byddai’n ymddangos drwy’r tyllau ar ôl iddi ei roi ar ddalen. 

Roedd fy ‘ngherdd’ gyntaf yn cynnwys y gair Bacardi Breezers. Typical.

Gwisgo’i ddillad gwaith er mwyn yn hytrach i Ffloyd o’r gloch Bacardi Breezers neu troi fyny yn llygredd yn ôl i’r...

Hmm.

Mynnodd Mary Jacob nad chwilio am ystyr oedd y peth pwysicaf wrth lunio cerddi o’r fath, ond chwilio am ‘sparc’ a dilyn greddf anymwybodol. A doedd fy ngreddf ddim yn impressed iawn gyda hon.

Beth am drio eto?

O Dawns Angau, cyfrol o straeon byrion gan Roy Lewis y daeth fy ngherddi nesaf. Dyma glawr a broliant y llyfr - heb os, y clawr a’r broliant gorau rwyf erioed wedi eu gweld.

Tybed pam y feddyliais byddai’r gyfrol hon yn ddewis da ar gyfer chwilio am gerddi swrreal...?

Ta beth, dyma fy ymgais nesaf.

Do’dd dim digon o reswm, wedi aros yn rhy hir [i d]deall. Dianc, [a] dweud bod ysbryd. Does dim posib. Fuost ti [o] flaen y tân, yn gwrando [a] chlywed y sŵn?

Wedi altro ambell beth, teimlaf fod gyda fi benillion sy’n gwneud rhyw fath o synnwyr barddonol bellach.

Wrth gwrs, roedd Mary’n cyfuno testunau, felly sgriblais eiriau amrywiol wedi eu casglu o Dawns Angau, Monica gan Saunders Lewis, ‘Ar Lwybrau Amser’ o gyfrol o ysgrifau Cyn Oeri’r Gwaed Islwyn Ffowc Elis a Bob yn y Ddinas gan Sion Eirian.

Dyma fersiynau cyntaf Dawns Angau a Bob yn y Ddinas.

A dyma phob un o’r testunau wedi eu cyfuno.

A dyma fi’n dewis a dethol rhannau ohoni. (Gan gafflo rhyw fymryn!)

Aros eiliad, Mi fydda i’n galw o’r tywyllwch [yn] chwerthin fel torf anweledig. Cana yn y cypyrddau am eiliad, [cyn yr] awr i ladd y llygod mawr sy’n nythu [yno].

Ac yn yr ysblander sibrydodd wrtho dan gysgod y creigiau, [ac] ysgwyd ei ben ar ôl y ferch. Cofio? Mi ddiflannodd yr hanes yn y papur.

Na, nid wyf yn mynd i gipio’r Goron yn yr Eisteddfod Genedlaethol gyda’r rhain, nac yn mynd i ddatgelu gwirioneddau mawrion, o bell ffordd. Fodd bynnag, mae ‘na ambell beth o’r ‘cerddi’ hyn sydd wedi cydio - ysbrydion amhosib a’r ferch sy’n bodoli yn newiddion ddoe yn unig - a heb os, chwilio am ysbrydoliaeth yn y modd yma fyddaf yn ei wneud tro nesaf fyddai’n dioddef o writers block!  

Dyma flog Mary Jacob: https://msjacob.wordpress.com

[miriamelinjones]

Cynadledda

Dros y penwythnos, cyflwynais bapur am y tro cyntaf, a hynny yng Nghynhadledd Cymdeithas Myfyrwyr Celtaidd yn Aberfala (Falmouth). Er ein bod wedi teithio’n bell, roedd hi’n sicr yn werth mynd ar antur i Gernyw, ac heb os, roedd hi’n benwythnos i’w chofio.

Dyma fi wrthi! (Diolch i Jacob am y llun.)

Cefais gyfle i gyflwyno Syr Meurig Grynswth i gynulleidfa newydd, ac roedd hi’n galonogol clywed nifer yn dweud eu bod yn awyddus i ddarllen mwy am ryddiaith Ceiriog ac anturiaethau Syr MG i’r lleuad yn dilyn fy mhapur.

Yn ogystal â chlywed nifer o gyflwyniadau diddorol am ieithoedd, am wleidyddiaeith ac am lenyddiaeth Geltaidd, cawsom noson hwyliog yn swpera yn Amgueddfa Morwrol Aberfala. Aethom ati i gymryd rhan mewn ceilidh - noson o ddanwsio Celtaidd traddodiadol. Dick Cole, arweinydd y blaid Mebyon Kernow, oedd siaradwr gwadd y noson, a fu’n trafod ei ymgyrch am hawliau i Gernyw.

Un peth a ddaeth i’r amlwg i mi oedd pa mor lwcus ydym yng Nghymru o safbwynt y Gymraeg. Roedd Jamie Wallace yn trafod presenoldeb (neu ddiffyg presenoldeb) Gwyddeleg yr Alban ar Twitter, a chyflwynodd Talwyn Baudu rhai o dactegau trigolion Llydaw i normaleiddio’r defnydd o’r Lydaweg. Mae gennym gymaint i’w ddathlu yng Nghymru: ein gŵyl lenyddol a cherddorol ein hunain, bandiau cyfoes ac ifanc, nofelau a cherddi cynhenid, presenoldeb yr iaith yn ein bywydau bob dydd (er bod yna dal le i hyn wella) ac addysg drwy gyfrwng yr iaith.

Yn ogystal â hynny, roedd dathlu ein gwreiddiau Celtaidd yn beth gwbl normal, ac rwy’n hynod o falch cefais gyfle i ddysgu mwy am ein brodyr a chwiorydd Celtaidd. Mae’n drueni na fu mwy o amser i grwydro Falmouth ei hun a gweld mwy o Gernyw, yn enwedig a hithau wedi bod yn benwythnos mor braf.

Serch hynny, fe aeth Ffion (fy nghyd-deithwraig) a finnau i far yno a oedd hefyd yn gwerthu llyfrau, Beerwolf Books.

Ac yna i weld gorffwysfan y Brenin Arthur yn Abaty Glastonbury ac Eglwys Gadeiriol Wells ar y ffordd adref.

Penwythnos wych!

Meur ras @CelticStudents - a gobeithiaf am antur arall i’r gynhadledd flwyddyn nesaf yn Iwerddon.

http://www.acsib.org/