Miałem spotkać się z bankierem. Zostałem w domu. Miałem iść wieczorem na trening, wcześniej poszedłem spać. Miałem Szymonowi zrobić kanapki do szkoły, zrobił sobie sam.
Dzisiaj znowu mam dużo planów – dużo planów, jak na człowieka w piżamie. Wymyśliłem nawet, że pojadę do Szczecina, bo w Szczecinie jest basen, na którym lubię pływać. Że zrezygnuję z pracy, że nie wrócę do żony, że Szymon wychowa się z moją siostrą, a Andrzej wreszcie mi zapłaci.
W łazience czekała na mnie nieoczekiwana wiadomość. Sięgnąłem po żyletkę, po piankę do golenia, po pędzel, i właśnie tam, pod pędzlem, przyklejone tasiemką do umywalki, leżało ułożone w kwadracik małe zawiniątko. Nietypowe zagranie żony? Chce mi przypomnieć o wyniesieniu śmieci? Zapomniana stówa? Znalazła i chce mi oddać, ale nie wie jak?… Marzyłem dalej z żyletką w ręku. Nie pozostało mi nic innego, jak sprawdzić, co też ten mały świstek skrywa. Zabrałem się prędko za odklejanie tasiemki – paznokciem, od narożnika – nie było łatwo! Parę razy prztyknąłem pazurem na powstałym z taśmy schodku. Ten dźwięk spodobał mi się. Spodobał mi się do tego stopnia, że pstrykałem rytmicznie w takt piosenki, która sięgała moich uszu z odległego, kuchennego radia – o poranku mam bowiem w zwyczaju wybrać się do kuchni i włączyć sobie audycję o czyichś problemach, która przerywana jest żwawymi, radosnymi melodiami. Tego poranka grano jedną z nich, O pieszych przez jezdnię. Kolejne pstryknięcie dało wreszcie pożądany efekt. Tasiemka się odkleiła.
Przeniosłem fokus z palcowania taśmy na sprawę praktyczną i naglącą – należało oderwać ją całą, aby wydobyć i przeczytać ukrytą pod nią wiadomość… Dlaczego miałem wrażenie, że będzie to wiadomość? Dobre pytanie! – sam zadałem je sobie dwukrotnie. Coś podpowiadało mi od rana, że jakaś niespodziewana siła wyrwie mnie z marazmu – ale jak to zrobi? O tym nie miałem pojęcia, chociaż przyznam, że żywiłem też nadzieję na tę stówę od żony.
Dotarło do mnie przy okazji, że muszę wynieść śmieci. Kuchnia nie była aż tak daleko.
Odpakowałem karteczkę. Niestety, złudzenie stówy było tylko złudzeniem, światłem na przekór odbitym od zielonych kafli. Karteczka zapisana była maczkiem, mimo, że wiadomość w zasadzie była krótka. Mrugnąłem parokrotnie, aby przyzwyczaić wzrok do liter. Czułem się nieswojo. Poczułem presję programu “Czytaj dzieciom”. Treść wiadomości mówiła jasno: Piotr, piętnaście lat temu był taki dzień. Nie wiem, czy pamiętasz. To było zaraz po tym, jak zaczął mi wyrastać spod pępka taki jakby drugi mózg. Zaczęłam wtedy myśleć za nas troje, może dlatego tyle jadłam. W każdym razie, nie pomagałeś. Andrzej odda Ci pieniądze. Szymon jedzie do Kasi. Naprawdę, jedyne czego mogę Ci pogratulować, to siostry.
Byłem jak wieprz wypuszczony ze strzały! Z ubłoconego, wielgachnego łuku! Czułem zapach basenu, biletu do Szczecina. Życie zalało mnie jak uchylony kran łazienkę. Dosyć wysłuchiwania sąsiadów! Już nigdy nikomu nie nakapię z sufitu. Wziąłem torbę i jak raz puścili w radio szlagier o zielonym kamyku.
– Wyjadę nieogolony – pomyślałem na głos, lecz skrycie. – Kupię paluszki! Poznam kobietę i odmienię jej życie!
Trzęsę się na samą myśl, ale przecież co utracę? Skąd te obawy? Hmm… Za dobrze wyglądam? Może byłoby niegrzecznie, a ja taki dżentelmen… No, no… mam o sobie zdanie. Zdania! Cały tom mniemania, jakbym roztrząsał ważną sprawę – a przecież “kto nie odróżnia rzeczy istotnych od nieistotnych, nigdy nie osiąga tego, co istotne”. Trwonię czas na rozmyślania o konsekwencjach czynów nic nie znaczących, a wyrzekam się działań, które mogłyby przynieść mnie i innym wymierną korzyść.
Słyszę czarny fortepian. Śmierć, nadchodzi po mnie – jestem umęczony – zmęczony skrywaniem banałów. Rzecz tak prosta, że aż śmieszna – lecz stop! – nie drwijmy sobie z cudzego dziadka.
Jaka jest motywacja, cel? Tak, wielokrotnie pragnąłem – marzyłem o tym na jawie, przerażenie chwytało mnie we śnie! Skaza charakteru? Co z tego wyrośnie? Kończy mi się miejsce na próżne przemyślenia – dość sprzeniewierzania się monecie czasu!
*
Chwytam za łeb i reguluję: osiem.
– Wystarczy – mówię. – Osiem jest w sam raz. Dziewięć urągałoby perfekcji, siedem – szczęściu. Ot ósemka. Zdecydowanie.
*
Czuję się wyśmienicie! Nawet zostawiłem sobie z tyłu – nie sięgałem! Jak zwykle pusty hałas o nic, irracjonalna wrzawa. Lecz kto wie, być może wyciąłem z siebie kawał tlenowego sznura?
Dokumentacja umierania, grabarz we własnym ogrodzie. Przyjemność płynąca z pochówku: wyrastają, wypadają – nie piłowałem przecież zębów.
Przeżyłem kiedyś koszmar, że budzę się łysy. Tak, w szkole miałem miriady koleżanek. Ochota brała mnie czasem, aby tak wziąć i którejś z nich przejechać… (Trzeci punkt katalogu skłonności).
A jak lekko teraz, jak praktycznie. Wystarczy kropla szamponu. Warto było choć raz pójść ramię w ramię z chromosomem i stosownie opierdolić się na chłopaka – widzę teraz usta, szeroki mój uśmiech – niby nic, ale bez wąsów i kołtunów wygląda na bardziej doświetlony.
Być może chowałem się za mistycznym zarostem jak analfabeta-eklektyk chowa się za dymem papierosa? A może byłem w studni? Zmiotka ostatnio leżała w kuchni.
wydałem portfel
ze skóry
wyszłam za nazwisko
spłonąłem czerwony
wyjechałem dalej niż trzeba było
odgrodził się
nie ma już kwiaciarni dla mnie
zapachu kina
tutaj jeszcze
próżna miotła
zawsze tylko samochody
nigdy bym drugi raz
i tu parafkę
Nie ma bata, tak się stanie. Postawią fikuśną kawiarnię w centrum Warszawy opartą na wyewoluowanej formie picia zbożowej kawy. Żeby dorastała rangą do lokalu nowoczesno-tradycyjnego, czyli siedziby hipstera, będzie musiała spełnić dwa wymogi: mieć temat i odpowiednie do niego podejście. W świecie wege-homo-sapiens stawia się na świadomość i ona w końcu zrujnuje kawiarnie tradycyjne. Klientom przestanie smakować to, że zaczyna karczować się więcej lasów wcale nie pod hodowlę bydła, ale właśnie małej ciasnej czarnej filiżanki espresso. Że trzeba cenić produkt lokalny, jeść i pić ze swojej ziemi, a nie zanieczyszczać ocean kontenerowcami zza... oceanu, tylko po to, żeby ssać kwaśny płyn z na przykład Ekwadoru, który dodatkowo zakwasza organizm. I to nie tak, że będzie zbożówka w menu jako szara myszka pomiędzy kawami prawdziwymi, ona będzie w stu rodzajach, żeby była taka, co pasuje do czapki z daszkiem albo do odtwarzacza mp czy. Zbożówka dobrze robi na sranie, smak współczesnej cykoreczki to już nie wymaz z czołgu i starego przedszkola, ale pyszne, wyemancypowane mieszanki zbóż. Tematyka w takim barze będzie oscylować pomiędzy literaturą dotyczącą zielarstwa i permakultury, wspierana będzie pamięć kultury lokalnej, historia zamierzchła, nie zabraknie fanów Łużyczan. Będą tańczyć ludzie transowego oberka, odżyją jelita, w środku będzie zieleń, a na deser ciasto karobowe ze zbożową posypką. Tańsza, lokalna, nie nowa, ale odrestaurowana, przyssie ryje do krawędzi szklanek, kubków i specjalnych konewek we wzorek, tak zwanych zbożolejów. Ta trzecia generacja parzenia zwykłej kawy, obecnie adorowana, zginie, choćby dwie minuty lali ciepłą wodę zza pleców i zmieniali fazy jej przygotowania żonglując, zostanie wkrótce wyparta przez nabierającą pary świadomość konsumpcji, która stale rośnie i nie zatrzymuje się na barykadach z białego cukru, żelatyny i zupy ze świńskich ogonków. Ludzie chcą jeść smacznie, chcą pić z wiedzą, i będą czytać o Ferdynandzie Bohmie i pytać się wzajemnie, czy odwiedzili już Włocławek, czy byli już na pielgrzymce, czy widzieli już Fabrykę. Powstaną geo-cache ze zbożówką w środku i na te wyprawy będzie jeździć się z grzałką, rodzinnie, weekendowo. Taka kawiarnia powstanie w Warszawie zapewne z tego tytułu, że w Warszawie jest na takie akcje parcie jak na wózek w Hali Mirowskiej. Ktoś w końcu zerwie kokosa i będzie go żarł, pił z niego mleko, a potem śmietankę, a na końcu, oczywiście, małą, czarną, zbożową.
Słuchaj tato, mam taką głupią propozycję, jakby to powiedzieć, może zacznijmy… chodzi o zamykanie drzwi przy sraniu. Tak, wyszło prosto z mostu, ale z mostu to jeszcze by była sztuka i tam, oczywiście, drzwi nikt nie wymaga, ale we wspólnym domu, przynajmniej na ten czas kiedy stacjonuję u was z dziewczyną – czy byłoby możliwe, abyś czytał w toalecie nieco krócej? Zdaję sobie sprawę, że nowy kryminał Jo Nesbo wciąga jak potok, ale czy to znaczy, że niezbędny do jego lektury jest szmer wody i sporadyczne pluski z efektem chlapnięcia? Druga sprawa to biblioteczka w miejscu wcześniej przeznaczonym na przybory toaletowe, papier do higieny intymnej oraz kosz na śmieci. W ich miejsce, od ostatniej mojej wizyty, rozumiem, że zagospodarowana została przestrzeń naukowa. Chciałem więc dopytać, czy zapraszani tam będą również goście i czy planowany jest zakup stolika do gier karcianych. Czy zamiarem jest raczej nowy trend wypożyczalni, “Książki z Atmosferą”, “Klimatycznej Czytelni”, bodaj “Księgarni Papierzak”. Wiedz, tato, że mnie z tym wszystkim jeszcze w miarę do śmiechu – potrafię na twoją postać przytrzymującą narząd wydalniczy oraz narząd czytelniczy w drugiej ręce spojrzeć z przymrużeniem oka, jednak, jak zresztą wiesz, wybranka moja z innej pochodzi kultury, a mianowicie z kultury germańskiej. I nie, żeby u nich się po kątach nie czytało, nie przeglądało gazet czy katalogu najnowszych zegarków, ale od razu trzy tomową powieść? Gdy ostatnio gościłem u Helgi, stojak z czasopismami obfitował raczej w galerie zdjęć typu: wakacje na wyspie, domek nad morzem, widoki ze szczytów górskich, coś przy czym rzeczywiście można się odprężyć, co powoduje swobodę ruchu jelit – nie zaś trzyma w napięciu od deski do deski. Z kupą nie ma żartów, nagle komuś wytoczą sprawę, kogoś zamordują w takim dreszczowcu i zaraz się kurczy trakt wylotowy, a tu chodzi przecież o reakcje przeciwne – zrzucić biologiczny balast to jak być gotowym do lotu błogości, rozluźnienia – gdzie tutaj miejsce na konsternację przeplatających się wątków?
Ramion twych słodycz wyssaną z ciasta za zębem odkładam, jak przezorny chomik, któremu klatka galop zaciska i w kółko zaganny szuka uwolnienia. Morskich świnek nadeszła pora. Przywiozę makowca w zimne twoje strony, na balustradzie ześlizgnę się w markecie, węgle rozżarzone obejdę dokoła - zadzwoń do mnie jeszcze, bym nie zapomniał śpiwora. Książki za książkami przebierać się będziemy, w językach pięciu - szóstym - swoją napiszemy. O cymbałkach dwojgu, o monecie śmiałej, co świat kieszenią obiegła obok kuli małej. Prozą się spotkamy, lecz tylko w warzywniaku, powiem ci: marchewko, ty do mnie zaś: buraku. Cóż to będzie za koncert, gdy się zaczniemy obnażać, co komu nie pasuje, powoli się będziem zrażać do drugiego jeden, a ten do następnego - żaden ze znajomych nie przetrzyma tego. Taka to będzie historia i znosić będziemy ją sami, a gdy cierniem opuchną nam głowy, okłady zrobimy słowami.
Nie mogę się doczekać gatunku, który zacznie masowo wpierdalać ludzi. Tylko nie dinozaury, ktoś, z kim można by pogadać. Jakieś potężne raciconogie z talentem do języków, odporne na czołgi, drony i broń supersonic. Takie, których dziwiłby dylemat diety. Gdzie ludziom zabierano by dzieci, wycinano im zęby i mówiono, że prawa rynku są nieugięte. Pisalibyśmy do nich listy z prośbami o zrozumienie, o odrobinę współczucia, otrzymując w odpowiedzi: "Proszę wybaczyć, ale każdy robi to co lubi." Wykłady dla ludzi w klatkach prowadzone byłyby przez parzystokopytnego i na lekcji organizacji powtarzałby: "Ale o co te rozboje, panowie? Drogie panie? Naprawdę, już wystarczy! Zapraszam pod nóż!" Dołączyłbym do nich. Zrobił na działce grilla. Tu udko Wojtusia, tam pierś z Przemysława. Dostaławałbym premię za stresujące warunki pracy, ponieważ byłbym im niezbędny do prac propagandowych: "Panie palczasty", mówiliby, "proszę napisać jakiś sentymentalny traktat o wolności, żeby ta trzoda nie tratowała się nam w kolejkach do kwasu. Do tego z dopiskiem, że mamy dosyć ich listów o zmianę diety. Kiełki wyszły z mody, a Włodek po cieciorce miał ostatnio straszliwą sraczkę." Ale najlepsze, że wśród nich byłoby 5% antroporefluksów, osobników stroniących od ludzi. Tak zwanych dziwaków. Chcieliby szanowania praw ludzi, postulując ośmieszane w gazecie "Moja Racica" teorie, że życie jest dla ludzi najwyższą wartością. Zagłuszane byłyby tym, że ludzie to gatunek niebezpieczny, że wywodzą się z natury, która jest nieprzewidywalna i chaotyczna, że nie należy się nimi przejmować. Że taka jest kolej rzeczy. "Kolej rzeczy", ten film dostałby Złotą Racicę na festiwalu w Sram. Poszedłbym wtedy, po premierze w kinie, do sklepu raciconogich, albo do ich restauracji, i zamówił pysk sąsiada z jabłkiem w kurdyjskim cynamonie. Usiadł później na kiblu i wyciskał go w niewyrażalnych bólach. Cierpiałbym przez niego – taki skurczybyk byłby niestrawny – ale bym żarł, zeżarł go do końca, żeby łatwiej się wmieszać w organy raciconogich. Przetrwać, tak, ażeby nie zostać dziwakiem. Żeby tylko nie zostać dziwakiem. "Moja Racica", jestem potężny! "Moja Racica", postępuj do przodu!
Trzydzieści siedem odrzutowców lata mi nad głową. Słyszę ryk silników, jak zawijają beczki i kręcą śruby, strzelają do pieszych na moście przy straży pożarnej. Siedzę pod stołem. Kamienica z grubej cegły, jeśli nie trafi bomba to automat ściany nie przebije. Jak przestaną na moment, będę miał chwilę, żeby przebiec korytarz. Brat dostał przez okno, leży z pociskiem w szyi. Ojciec nie wrócił z pracy, matka zamknięta w łazience, w wannie. Mam trzynaście lat. Wyszedłem z łazienki, żeby przynieść nóż z kuchni, pistolet z gabinetu i termos herbaty ze śniadania. Matka dostała paniki, nie jest z nią dobrze. Chciałbym pojechać na wakacje, daleko, żeby jeden z tych samolotów był pasażerski, wystawił most zwodzony na parapet i zabrał nas na ciepłe wyspy. Żeby brat wstał i zjadł pasztetu, tata wrócił w czystej koszuli, a mama wyjęła ciasto. (Ale świst!) Blat trzasnął mnie w głowię, kula przeszyła nogę u stołu. Słyszę histerię matki. Muszę spróbować dostać ten nóż, poza tym zaschło mi gardle. Jak wejdą do mieszkania, a mnie tak będzie sucho w ustach to zastrzelą nas bez ostatniego słowa. Dziadek mi czytał bajki o wojnie, teraz wszyscy się bali. Od dwóch miesięcy mówili, że ruskim odbija szajba, ale wierzyć się nikomu nie chciało. “Telewizja kłamie”, mówi mój kolega, “lepiej pograjmy w nogę albo w gry”. Jego budynek dostał z góry, wątpię, żebyśmy jeszcze pograli. Lubię strzelanki, ale ta mi się nie podoba. Wolałbym, żeby wgrali ją od nowa, jak mam jedenaście lat. Siedzimy z sąsiadami z Królewca i tata gra w szachy. Piją wódkę i się śmieją. Parę miesięcy temu jeszcze ze sobą rozmawiali, ale później ojciec spoważniał, a tamtemu zabroniono przyjeżdżać. Lidki już pewnie nie zobaczę, a szkoda, szkoda, bo my jak się bawiliśmy to z żadną dziewczyną się tak chyba nie bawiłem! Starsi grali w kierki, a my w takie karty, że całowała się aż mi uszy stawały i miała ładny akcent po polsku. Szyba w kuchni poszła, szkło jest na całej ladzie. Matka ryczy, brat nie żyje. Po co przysłali te samoloty, dlaczego nie rozrzucą cukierków i śniegu? Kiedyś był Dziadek Mróz. Telewizja Siedem. Dziś nie będzie dobranocki, coś tak czuję, że muszę dostać się po nóż, bo mi zaschnie w gardle.
– Mam taką teorię, wie pan, że czytelnika trzeba wprowadzić, że od razu mówić to źle, bo się zrazi, ale też za rękę prowadzić przystoi mało, bo wtedy uskoczy, zniechęci się, wie pan, żeby go zająć i ciągnąć, ale tak mimochodem, iść z boku a prowadzić, opowiadać, lecz do punktu bajorzenia i się zatrzymać w czas, taką mam teorię.
– A zastanawiał się pan, jak tę teorię pana, przekuć?
– Wie pan, ja ją porzuciłem, oddałem na stracenie, przestałem się nią interesować, ale może dla potomnych, może oni skorzystają, wyuczą się, zaciągną czytelnika do łóżka i strona po stronie przykryją, niby pierzyną, aż się do snu ułoży i tam historia dopiero się zacznie. Bo widzi pan, sęk w tym, żeby się czytelnik we śnie zorientował i sam pisać zaczął pióra używając swojej fantazji, żeby się zbudził rano i szedł do przodu, wiedząc, że sen się skończył, że się był spełnił.
– Ale czy wagę zbyt dużą do snów przywiązywać warto?
– Wartości czytelnik sam już dobierze, ale gdy sen spełniony to żywy jest, czujny potem, o świeżym poranku, a sen jego pryska i z pamięci pierzchnie przy otwarciu oka. Wtedy sukcesywnie i sentymentów się pozbywa, dalej myśli kruchych, chybotliwych, następnie tych czarnych i szkodliwych, aż wreszcie romanse wyczerpujące taką osobę zostawią.
– Teorię porzucić znaczy tyle, co praktykować teorię inną, kolejną, ale porzucenie oznacza mocniej zrzucenie skóry niż jej odszczepienie, w sensie naturalnej kolei rzeczy. Wtedy dopiero możliwy jest zapis, gdyż ujmuje przyczynę pierwszą z efektem końcowym, docenia objaw i z rezerwą chwali rozwiązanie. W przypadku teorii świeżych trudno o powściągliwość, chce się zbyt wiele, zbyt wiele wrażeń, a to przysłania sens wszelkiej teorii, ta euforia i spazmy.
– Teoretycznie tak.
– Wie pan, to są teorie, należy o tym pamiętać, ażeby je łatwiej potem zapomnieć. Teoria każda, każda bez wyjątku, w trakcie budowy jest skrzynką jakby drewnianą, miejscem dusznym, pełnym potu i pracy, wzmożonego wysiłku, ciasnoty pewnej oraz impotencji, z pudła takiego bowiem ciężko okrutnie jest czerpać powietrze, widywać ludzi, bardziej się przez lufcik patrzy na zewnątrz, będąc pochłoniętym i wtedy się wydają ludzie, jakby w skrzyniach stali, jeden obok drugiego, zaczyna się mieć wizje całości, opisuje systemy, rysuje taki człowiek diagramy, tworzy statystyki i wyciąga społeczne wnioski, dostrzegając wielką ich wartość, a co za tym idzie, dostrzega siebie na piedestale, przymyka oczy i fantazjuje, jest edukatorem, osobą publiczną, głosem pozdrawiającym ludzi potrzebujących i głodnych wręcz, w jego mniemaniu, tajemnej wiedzy, ukrytej w pracowni jego skrzynki.
– Jak takiego człowieka poznać, bo być może warto?
– Warto więcej, czy warto mniej, to są pochodne potrzeby. Człowiek potrzebujący i chętnie się będzie komuś taką skrzynkę malował i mu pod nią kwiaty sadził. Człowiek słaby znowu chętnie się do takiej skrzyneczki schowa, weźmie do niej swój bagaż, rozgości się i zacznie nasiąkać, dotykać przedmiotów pracy z namaszczeniem, będzie rozprawiał godzinami, aż gospodarz skrzynki uzna, że ma stałego słuchacza, zacznie go postrzegać jako ewentualny grunt pod swoją teorię, spełniać się powoli zaczną jego imaginacje o byciu głosem mądrości, przemawiał będzie doniośle, chadzał po skrzynce patrząc w podłogę, dotykając palcem brody. Zaczną wtedy oboje mniej zaglądać przez lufcik, stworzą grupę, wspólnotę wartości, ale i razem też zaczną z pudełka wychodzić, gdyż w miarę poznania gospodarza i gość będzie chciał podzielić się tym, co widział, pokaże mu inne skrzynki, skrzynki innych, a tamten, z początku z kurtuazji, lecz i łechcącej go ciekawości, bo być może i on coś dla siebie w innych skrzynkach odnajdzie, zacznie z gościem częściej wychodzić. Ludzie ich wtedy poznają, zobaczą, będą rozmowy, które przerodzą się w zaproszenia, bale, biesiady, kolacje, wieczorami zamiast w samotności i skupieniu pracować, skłonią się ku dywagacjom. Pierwsi będą się schodzić do skrzynek drugich, jednych bal pociągnie i w braku trzeźwego spojrzenia zapomną drzwi zamknąć, skrzynkę zostawią otwartą, naleci świeże powietrze, zaduch się umniejszy. Te spotkania służyć będą im wspólnie, a i okaże się, że coraz mniej czasu w skrzynce spędzają, a rozumienie ich zamiast opadać, wzrasta. Wtedy tę pracę, którą tak skrupulatnie wykonywali, zaczną opisywać teoretycznie, aby potomni mogli więcej czasu spędzać na świeżym powietrzu, grać w piłkę czy nawet wspomną, że i lepiej czasami bal sobie odpuścić, a wypocząć na plaży, czy zagrać z przyjacielem w szachy.
– Usiądźmy w takim razie na ławce.
– Tak, ławka to miejsce sprzyjające luźnej pogawędce.
– Bardzo cenię sobie ławki w parkach, ławki drewniane, umiarkowanie wygodne, aby zachęcały także do dalszego spaceru.
– Tutaj panu przyznam, że ja też takie ławki lubię.
– Proszę mi powiedzieć, jeszcze wracając do pana teorii, jak poznać taką postać, po czym ją odgadnąć, że posiada skrzynkę, już tak to nazwijmy, i rozpoznać czy praca w niej wykonywana rzeczywiście ma wartość szerszą, że nada się na więcej niż na śliczny uśmiech.
– To jest pytanie naturalne, które człowiek poczytalny z chęcią sobie zada. Sam rzemieślnik na pewno przystępując do pracy myślom takim musi stawić czoło, wiedzieć, czy w rozsądnym idzie kierunku. Rozchodzi się odpowiedź na części, gdy nadmienić pasję twórcy, bo co by chwycił to coś nim szarpie przecież, ażeby to dzieło kontynuować czy ukończyć. Zagadka pasjonata na tym polega, że on jest przekonany, że jego praca ma przyczynę słuszną, a gdy jego pasję na bok odgarnąć, to zdarza się i tak, że do rzeczy mówi. Tylko skąd i komu to wiedzieć, to już sprawa polityczna i wagi innego rzędu, albo lepiej, na innej płaszczyźnie się rozgrywająca. Widzi pan, w piłce nożnej, w meczu, chodzi o to, żeby wkopnąć drugiej drużynie piłkę do bramki, żeby siatka zatrzepotała, a styl jest ważny tylko dla piłkarza, jego gracja, obycie w polu, bo gdy mecz się kończy, to liga trwa, na wynik ktoś liczy, za wynikiem czyjaś jest korzyść, a innego strata, jednak styl piłkarza to wciąż kwestia odrębna. Rozgrywka rzemieślnika w skrzynce jest podobna, dzierga on, spogląda przez lufcik, a wokół niego zmieniają się pory roku, rodzą się ludzie i odchodzą. Piłkarz przepełniony pasją, z braku przestrzeni, choćby stadion miał wielkości ziemskiej kuli, to ten sam lufcik i jemu pozostanie. Ta skrzynka jest pasją właśnie, przekonaniem, że właściwą drogę, szczęśliwy los się wygrało, aż euforia zalewa, i aż lufcik zanika, i wtedy ciężko nawiązać jest z takim rzemieślnikiem kontakt, bo nawet gdy czas odpowiedni, swobodny, to on do baru ze skrzynką swoją przyjdzie, na weselu się zjawi i stanie w kącie, będzie czekał aż się skończy, albo szczęśliwie zjawi się inny rzemieślnik z podobną skrzynką i czas im jakoś upłynie w mniejszym cierpieniu, gdy dzielić się będą tym uczuciem, tą pasją właśnie, i bardziej się nią będą dzielić, bardziej skrzynkami stukać, niż opowiadać o tym, co przez lufcik widzą. Gorzej się ma sprawa, gdy zaczną mówić właśnie o tym, co widzą poza skrzynką, bo wtedy najróżniejszych można się dowiedzieć rzeczy o tej właśnie, co pan pyta, rzeczywistości. Wizję swoją roztoczą, gdzieś się znajdą, gdzieś ominą, po czym dalej spoglądać będą, każdy przez swój lufcik. Trzeba wiedzieć, że zmiana lufcika to rzecz dla pasjonata krępująca, mało przyjemna, odpychająca wręcz, a im bardziej jeden drugiego zacznie namawiać ku temu, tym mocniej oddalać się będą od siebie, znowu do kątów swoich pójdą, sączyć zaczną napój i kreować wizje społeczne, systemy edukacji, warsztaty, oceny rządzących obecnych, ludzi znanych, a gdy ktoś ich zagadnie, to zanim zobaczą ich zza skrzyneczki, wtedy chwila upłynie słuszna.
- No tak, ale komuś myśleć trzeba, ktoś zmian dokonuje, rozumie pan, ten co galopem przez prerię jedzie, czasem zapomni, że i konia trzeba napoić i taki koń mu padnie. Taki skrzyniarz na weselu być może o koniu myśli, a nawet o stajni całej, o zaopatrzeniu i pracy dla okolicznych ludzi, taki człowiek może dostrzega jak budować, jak żyć. Ciężko mu zaprzeczyć wtedy racji swojego stanu, choćby śmiesznie na uczcie weselnej się zachowywał.
- Otóż to, panie przyjacielu. Wtedy praca, jak pan mówi, zaczyna mieć tę wartość szerszą. Widzi pan, kiedy rzeźbiarz taki myśli, kiedy patrzy jak goście tańcują, jak para młoda się tuli do siebie, jak się ciocia cieszy z wujem, to on w tym czasie myśl obrabia, niby rzeźbi. Ale gdy brak mu dłuta, i gdy palcem bezwiednie na co dzień w kamieniu żłobi załóżmy, i ten palec mu puchnie bez litości i mu krwi ubywa, to nawet gdyby był rzeźbiarz z niego wyobraźni monstrualnej, to ból palca mu samą radość z jego rzemiosła przysłoni. Wtedy tyle się stanie, że na uśmiechniętych i bawiących się będzie patrzył pełen bólu, czasem tylko zapomni o znoju i minę zrobi taką jakby o katordze zapomniał, jakby chciał pokazać tym roztańczonym, że wolny jest od cierpień, ale grymas ten od przyjemnego różnił się będzie znacznie i zatrzyma nawet zapęd energicznego tancerza, co to pierwsze kroki stawia, a wtedy i ten w bólu parkiet opuści i kto wie, może nawet pójdzie sprawdzić co do stołu nanieśli, albo go tajemne wołanie zagna, aby stryjenkę o zdrowie pytać. Taki rzeźbiarz o pracy jakości szerszej w momencie bólu rychło zapomni, będzie ona dla niego strapieniem, a gdy nawet podziwiać będą jego rzeźby wysokie i dokładne, chwalić go będą i doceniać, to on im swój palec pokaże i nad nim się będzie rozwodził. Toteż ważne, do tego celuję, aby rzemieślnik znał narzędzia, które już były powstały, żeby na ich bazie mógł, patrząc na gości w ruchu, kreować swoje wizje bez uczucia bólu, ale w mocy, w uścisku dłoni żeby mógł rozpoznać mięsień i przerobić go poprzez talent swój na owoc zdobiący rzeczywistość, zamiast takiego, który lamentowałby gorzko jego istnienie. Bo prac w bólu powstało wiele, prac takich, że gdy człowiek z boku spojrzy, to sam cierpi, a to tylko rozprowadza po innych ten ból palca, to strapienie rzeźbiarza, który stojąc w rogu sali, radość u innych widzi i zawiść w nim rozedrgana każe mu znowu się schować i przez lufcik patrzeć. Być może chwilowo coś w nim i pozytywnego przez to się stanie, w takim obserwatorze rzeźby, zobaczy być może, że i innym życie w kość daje, ale czy taką strawą chce żołądek przesiąknąć, kiedy z bólu się aż skręca? To jest sprawa dyskusyjna i może pan mi powie, co pan o niej sądzi. Czy gdy ktoś smutek przeżywa, to go smutkiem wtedy doprawić, aby sam ten smutek zobaczył i przeżył, aby potem sam z nim umiał sobie radzić, czy raczej gdy znajduje się w pożałowania godnym stanie, to go radością częstować i zachęcać do ruchu czy śpiewu?
– Coś panu powiem, jak raz mi przyszło do głowy, bo zastanawiałem się nad tym kiedyś, przy okazji sprawy spadkowej sąsiadów. Widzi pan, blisko naszego domu mieszkają ludzie o opini różniącej się zdrowo w zależności od ust. Doszło tam raz do incydentu, który sąsiadów równo podniecił, wzbudził kontrowersję głęboko w ich sercach i doszło do zastanowień na szeroką sąsiedzką skalę. W pobliskiej restauracji, zarówno w kuchni jak i na zapleczu, tak i za ladą i gabinecie księgowym, temat rozszedł się jak gość rozchwytywany, pracownicy ożyli i w chwili wypoczynku mącili wodę jak kołowrót. Otóż sąsiad, pan wiekiem młody, miał się żenić w końcu. Już się bali w rodzinie, że syna pocznie dopiero na starość, ale on zaskoczył matkę w chwili, gdy ta już od lekarza receptę dostała, żeby się błotem nacierać co dzień, coby do ziemi nabierać zwyczaju. Wtedy syn przyszedł do domu, kobietę przedstawił, podano do stołu, rozmowa, proszę ja pana, jak kleik ryżowy i nagle, ni stąd ni zowąd, teściowa w ogień krzyżowy pytań dziewczynę stawia.
- Myśl mi podpowiada, że zacząć się zaczęło wtedy przedstawienie dopiero. Mnie też to pewną historię przypomina, ale wręcz proszę kontynouwać.
- Istotnie, spektakl miał syn przedni i razem z ojcem im przy rybie było do śmiechu, jak to w rodzinie z napięciem, gdy się gości zaprasza. Od pytań powszechnych, bezpiecznych i miłych, o sprawach gustu, podróżach czy kwiatach, sprawdzian się zaczął w punktach i przechodził w drążenie. Matka spytała gdzie się poznali, syn, że na spotkaniu, panienka czym się zajmuje padło pytanie, ona, że pracuje w domu, a czas ma nieunormowany. Od słowa do słowa i parsków ojca, miny zaczęły się robić tęgie na wzór owocowej meszki. Wyszło w praniu, że owszem, spotkanie się odbyło w warunkach prywatnych i w czasie pracy panienki, gdy syn miał akurat wolne, a że wolne miewał często, to rodziców dodatkowo złościło. Matka jak na raz zbladła, bo tak mnie tę całą historię owy sąsiad opowiedział, i oczy postawiła w słup morskiej soli i jak ścierkę z kolan zdarła, jak wtedy zamach wzięła i jak grzmotnąć w blat miała, tak wtedy zrządził los inaczej. Atakiem pleców za mocnym, głowę tak odrzuciła w tył, że potylica o bledszą od niej odrobinę ścianę malowaną wapnem gruchnęła i wydała ten przeszywający dźwięk czaszki odbitej od materii twardej, taki pusty, głuchy stuk, że aż zęby dzwonią. Ścierka upadła, ojciec tak krzesłem szurną, że syn aż uszy zatkał, a panienka dłonią uśmiech powstrzymała, lecz zrazu zorientowana, zmieniła się w dobroduszną pielęgniarkę i starała się, skakała wokół, jednak na nic się to zdało i matkę brać trzeba było do lecznicy. Prędko jechali, każdy w swoim milczeniu, a w lecznicy inna sąsiadka miała ostry dyżur i za głowę się złapała, pielęgniarzy postawiła na równe nogi, a ci karty puścili i w dymie jakby parowozu dotarli do poszkodowanej.
– Pozwolę sobie przerwać. Założę się o wysoką sumę, że grali w makao. Mam znajomego lekarza, który pielęgniarzy przyuczał do zawodu i ilekroć był przegrał, to powodowany stratą zamykał się w gabinecie i zaglądał do szuflady. Taki miał sposób na gorycz porażki.
– Znam chyba tego pana, niech mu ziemia lekką będzie, kilka dni temu żeśmy doktora pożegnali. Dwadzieścia siedem lat w lecznicy spędził, renomę miał różną.
– Cóż za strata, co pan opowiada... Jak ten czas, że się tak wyrażę, powoli sobie zapierdala, niby zając młody, kilka skoków, dwie marchewki i nagle huk, strzał, cały zając trupem leży, uszami jak machał przedtem, tak teraz posłuszny i martwy.
– Parów ziemski i jego wyroki.
– Na tę sprawę teorii mocnych jest dużo, jednak parują jak kaszka manna w sytuacji, którą tu pan teraz przytacza. Ja już oczywiście wiem, o której rodzinie jest rozmowa, ale przez grzeczność wcześniej milczałem. Wie pan więcej o nich i z chęcią wysłucham dalej, ale musiałem się do tej wiedzy przyznać, bo skoro już o śmierć się otarliśmy, to wtedy żarty na bok odłóżmy, tak jak się książkę kryminalną odkłada na nocną szafkę.
- Tego tematu pełnego grozy uniknąć można tylko w szaleństwie i na pewno do niego wrócimy.
- Zgodę na to daję z marszu. Cóż pewniejsze jest od śmierci, gdy podatki zapłacone.
- Historia finał ma jednak weselszy, inaczej niż w przypadku lekarza. Weselszy, ale również smutny i tak jak mnie pan zapytywał, o to jak ze smutkiem sobie radzić, czy przez smutek dobitniejszy, czy radością raczej, to do tego teraz mój wątek po nitce, aż do samego kłębka, będzie nas prowadził.
- Zamieniam się zatem w słuch.
- Matka leżała na sali wspólnej, razem z kobietami, które po kilku dniach już w rozprawianiu o miejscowych wydarzeniach były biegłe. Lekarki zajęły się nią wyśmienicie, zbadano jej puls, wsadzono welflon i karmiono odżywczą kroplówką. Opieka pełna i po paru kwadransach świadomość cząstkowa zaczęła matce wracać, jednak o jej pełni syn starszej pani mógł wtedy jedynie zamarzyć. Matka jego bowiem zaczęła majaczyć i to, ku zdziwieniu obecnych, całkiem do rzeczy. Nazwy leciały, imiona, epitety, wyrazy bliskoznaczne i uznawane za stosowne wyłącznie w sytuacji męskiego wypadu na ryby, gdy urywa się hak i kończą napoje, a ostatni kierowca szuka kluczyków w stacyjce i w głowę zachodzi jak się w nim znalazł. Podobne jak pan nadmienił w sprawie czasu i śmierci lekarza.
– Niech mu ziemia lekką będzie.
– Matka, jak mówię, puściła wyobraźnię w duecie ze swoimi przypuszczeniami, a już jakie teściowa przypuszczenia mieć może, tego się dowiedziały zarówno siostry położne, dyżurne, asystentki i nasłuchujące z uwagą pochylone współspaczki. Historia była niebywale spójna, toteż trudno jej było zaprzeczyć nawet duchu czy nadać miano absurdu, bo matka majaczyła nadzwyczaj trzeźwo, aż się jej syn własny zieleńszy zrobił od szpitalnej ceraty. Panienka jego młoda gasła z minuty na minutę i chowała twarz w dłonie złożone na kształt miseczki ryżu. Tym sposobem dowiedzieli się o wszystkim wszyscy ci, którzy uwielbiali informacje tej maści roznosić i mieli w tym wprawę łucznika łowcy. Rodzina owa następnych kilka miesięcy żyła w sferze szeptów i uśmiechów, aż wreszcie kres nadchodził pani domu, matki syna, i zaczęła się na dobre sprawa spadku. W międzyczasie syn wyrodny wbrew zakusom matki, poślubił rezolutną panienkę i kombinował, jak na dziecko, które już było w drodze, uciułać trochę grosza.
– Dynamika wykładnicza. Komplikacje widzę wzrosły, a napięcia się namnożyły. Teraz rozumiem dokąd pan zmierza, bo ustawienie z grubsza przypomina trudną partię z gończem na be siedem.
– A do mata jeszcze kawałeczek.
– Milczę zatem jak grób.
– Ojciec domu, bastion rodziny, postanowił, że po odejściu ukochanej, wyrzeknie się dóbr doczesnych i poszuka połączenia natury ostatecznej. Papiery do domu przyszedł pokwitować jego znajomy notariusz i tak wielce wzruszony był decyzją gospodarza, że aż łza tęsknoty w jego oku się zakręciła, jednak skierował ją do środka. Wspólnymi siłami, rodzice wypisali długi na stron kilka testament, gloryfikując w nim życie i wyrażając się o nim w pełni wrażliwości. Syn patrzył na ten proceder wraz z małżonką, i tak jak uginały się pod nim kolana, tak jak czasem błagał o dłuższe dla matki życie, tak ręce zacierał żwawo jak przy robieniu kruszonki, czyli energicznie i w oczekiwaniu na smak ciasta. Złożono zatem papierzyska na trzy części, kartki osobno ponumerowano, wsadzono do wielkiej koperty, którą matka jeszcze sama przylizać chciała przed zamknięciem, tłumacząc, że tak robiła zawsze, gdy list komu wysyłała pełen uczuć, a gdy ojciec oponował przez wzgląd na jej zdrowie, a notariusz zachęcał, aby zrezygnowała, za względu na higienę, to matka, jak w zwyczaju miała, na swoim postawiła, i energię jeszcze na to znalazła, żeby zbesztać obu panów krótko, po czym przylizała kopertę pełna skupienia, objawiły się poty, i gdy notariusz zakleił testament i przypieczętował go formalnie, oddech wydała z siebie decydujący, przeciągły i nacechowany zgryzotą.
– O matko!
– Tak było jak mówię, tak mi to sąsiad w emocjach silnych po wielokroć powtarzał i co więcej, opowieść rumieńców nabiera, powiem panu od razu, bo i stronę zasłyszałem jego nowej małżonki, jak się sprawa tego umęczonego wieczoru miała, kiedy to ropuchą przez nią zwana, jej kochana teściowa, opuszczała swych najbliższych.
– A to państwo się znają?
– Tak wyszło, przy pewnej okazji panienkę poznałem.
– Ach, rozumiem. Proszę mówić dalej.
– Młódka podkreślała zachowanie męża w tej ostatecznej chwili, że gdy zgasła jego matka, jak żarówka w mroku gaśnie, to fale przepłynęły jakby przez trawionego sytuacją jej ukochanego wybranka. Wierzyć chciał, się domyślała, że historia jeszcze się potoczy, że finał okrutny to jedynie pozory, prolog nowej relacji pomiędzy nim a matką, matką, a jej najdroższym spadkobiercą. Przyznał mi się jednak sąsiad później, gdy już w procentach szła opowieść i zarost miał dwudniowy, że takiej łaski, takiej ekstazy i poczucia racji, zachęty do lotu i przejawu wszelkiej opatrzności i sprawiedliwości dziejów, życzyć mógł sobie tylko w najgorętszych snach, po których rano się budził i oczy przecierał, a piżamę musiał zmieniać i prać ciepłą wodą. Taka go była energia naszła, że na ziemię się rzucił przy łożu wytchnionej i zawył w żałobie, rzucając głową bitnie, ale jednak w ramach rozsądku ten ruch wykonując, pamiętając pewnie, iż zbyt mocne szarpnięcie zakończyć się może na sali w kolorze zielonym. Gdy zaś resztki rozumu odzyskał pełniejsze, to ręka jego szybko powędrowała w geście powitalnym w stronę notariusza i zapłakany prosił go o odczyt ostatnich słów wypisanych przez matkę, bo ojca prosić mógł już tylko o to, aby przestał choć na chwilę pakować walizki.
– Muszę to powiedzieć, przepraszam, jestem powodowany. Końcówkę wygrywa się przez zaskoczenie, czyli pochodną odwrócenia uwagi. Czuję coś w kościach, że zbliża się pan do finału, i wspaniały będziemy mieli podkład do grubych przypuszczeń i szerszych rozważań.
– Cóż mogę powiedzieć, gdy cierpliwości można życzyć tylko za pomocą milczenia.
– Racja słuszna i dyskretna. Wczoraj mój kolega przerzucił się w karty. Proszę kontynować, a ja podrapię się za uchem.
– Notariusz rozpoczął: "Pragnę z całych mych sił, całym moim sercem i całą duszą moją, przekazać majątek rodziny mojej, w ręce prawe, w ręce kogoś, kto uświetniłby życie ludzkości, która na tym cielesnym padole puszczona samopas, potrzebuje ludzi pomagających! Chcę, aby wszystkie moje pieniądze... - Tutaj syn przełknął ślinę z akcentem i zobaczył siebie na szczycie góry, wydając pokarm ustawionym w rzędzie bezdomnym. - Chcę, aby wszystkie moje oszczędności, z wszystkich kont wszystkich banków, cały mój posag także ukryty i cały majątek męża mojego - tu podpis widniał gospodarza - przekazany został na cel szczytny! Podkreślić pragnę wyraźnie, że najważniejszą instytucją jest dla mnie rodzina - ciarki obeszły jej syna w te słowa i błogo przymykał powieki. - Oświadczam wszem i wobec zatem, ja, niżej podpisana i wciąż za życia, że łączną kwotę wyliczoną przez notariat rezydencyjny, oddaję - tu notariusz przewrócił kartkę i widać było, że całość napisana jest literami dużymi, okrągłymi i zawierającymi ogonki. - Oddaję... - Syn jej zatrząsł się nadstawiając ucho, a z pokoju obok dosłyszał wysoki świst zamykanej walizki. - Oddaję, i niech cały w ręce jego idzie - syn był o krok od zemdlenia - na Dom Przyjaciół Dzieci Emigrantów - i tu zawył niczym prosię, zakwilił w napływie wzruszeń serca, tak to opowiadała jego żona, że tak to wtedy widziała, i mówiła, że jakby na nowo go poznała, gdy następnie zakrzyknął patrząc w niebo: "Matko! Matko przenajświętsza!" - opowiadała ze łzą dziewiczą, dodając sentymentalnie, że widziała go raz tylko w takim uniesieniu, raz, gdy dawno temu, świeżo poznany, osierocony obecnie mąż jej oblubiony, dowiedział się, przy ich pierwszym spotkaniu, o miesięcznych zarobkach swojej przyszłej żony.
To, że będę miał swobodny kontakt z Hindusami, wiedziałem odkąd poszedłem z bratem na film "Kto cię uczył jeździć" - on wybuchał śmiechem, kiedy japoński sensei uczył imigranta ze Stanów jak zamykać drzwi w dwóch ruchach i przed wejściem zawsze nasłuchiwać, czy przypadkiem nie zbliża się pociąg, a ja podskakiwałem na fotelu, gdy Niemka uczyła się sygnalizacji, polegającej na wymachiwaniu czterech znaków przez okno samochodu i gdy na końcu dostała prawo jazdy za piękny uśmiech. Hindusi lubią być blisko siebie: są rodzinni, ciepli i tylko niektórym przeszkadza, że przed ich domem leży sterta śmieci – wolą wtedy włączyć głośną muzykę, pogłaskać krowę, wypaćkać się kolorami albo zjeść puri z ostrą wkładką. Ważne, żeby się pokłonić przed świątynią, wyczesać brodę, elegancko związać turban - sprawa recyklingu jest na drugim miejscu, przy czym schodki podium dzieli ogromna przepaść.
Jakkolwiek jest ich wielu, to nie Hindusi, a dokładniej nie hinduiści, zaskoczyli mnie najbardziej, bo jak wspomniałem, bez problemu wmieszałem się w tłum – łatwo było mi postawić pierwszy krok, a każde kolejne coraz łatwiej. Zdziwienie dopadło mnie natomiast w starożytnym mieście na terenie Delhi - nie tylko dlatego, że bilet turystyczny kosztował dwadzieścia pięć razy więcej od miejscowego (zamiast pięćdziesięciu groszy, cena wyniosła dwanaście i pół złotego), ale dlatego, że to tam po raz pierwszy stałem się atrakcją turystyczną – naturalnie – w egzotycznych krajach przyjezdni są równie egzotyczni, tak więc wiele osób chciało zrobić sobie ze mną zdjęcie. Pierwsi zgłosili się "westernowcy", czyli młodzi Hindusi w raybanach, rozpiętych do mostka koszulach i włosach na żel, którzy uwielbiają Hollywood, a zamiast jogi wolą siłownię. Potem małe dziewczynki wołały na mną "Kriszna" (wtedy jeszcze nic o nim nie wiedziałem, tylko z nazwy i filmu ze Stuhrami), więc potem ich rodzice pytali, czy mogłyby sobie ze mną zrobić zdjęcie. W takich antycznych miejscach dużo się słyszy, że "jaka tutaj jest niesamowita energia" oraz inne wybuchy ogólnego podniecenia i jakkolwiek to brzmi, niewiele odstaje od rzeczywistości - tak mniemam, ale i zasłyszałem od człowieka, który, nie wątpię, ma wizję tejże, czyli od osoby oświeconej.
"Indie to ziemia święta, reszta świata służy do zabawy" - to jedno z powiedzeń i zaczynam się przekonywać, że tylko z pozoru chełpliwych, bo któryż to naród nie jest narodem wybranym? Funkcjonuje tutaj obiegowa opowieść o uczniu i nauczycielu, którzy, skazani na wygnanie, stacjonowali nad brzegiem rzeki. Długo już razem maszerowali i znosili swoje towarzystwo, więc uczeń postanowił przepłynąć się na drugą stronę, coby popuścić pary. Jednak kiedy wrócił, stanął przez swoim mistrzem i począł na niego krzyczeć: "Jesteś głupcem, który zatracił królestwo! Zobacz tylko, jak wszyscy przez ciebie cierpimy! Dlaczego miałbym z tobą zostać? Odejdź! Nigdy już za tobą nie podążę!". Guru był zszokowany – zachowanie jego ucznia w ogóle nie pasowało do jego charakteru – więc pomyślał, że odmienić go musiała ziemia leżąca po drugiej stronie rzeki. Kiedy zawołał ucznia z powrotem do siebie, ten rzucił się na kolana i błagał o przebaczenie, na co mistrz odpowiedział mu: "To nie twoja wina. To wpływ tamtej ziemi, więc proszę cię, nigdy więcej tam nie płyń". Podobnie ze starożytnym miastem i świątynią lotosu w Delhi, czy Ghost City, Red Fortem, Taj Mahal albo pałacem w Jaipurze – dzięki nim można dostrzec w drugiej osobie tę moc, która pozwala się cieszyć nawet w czasie grypy żołądkowej – a są i takie miejsca, w których łatwiej jest rozwijać umiejętność narzekania, oczywiście konstruktywnego.
Tak więc z tą energią było coś na rzeczy, a zaraz po sesji z dziewczynkami i młodymi Johnami Travolta, zrobiłem rundę między rzeźbionymi ruinami i napatrzyłem się na nierdzewną, wielowiekową kolumnę z brązu, po czym usiadłem na metalowej ławie. Słońce grzało, był to środek lutego. Siedzę sobie, oddycham, gdy jak raz podchodzi do mnie rodzinka… ba! Rodzina! Bo wielka: ojciec jak góra, żon kolorowych jak brzóz i córek po horyzont i pytają, czy można zdjęcie. Wtedy ich jeszcze nie rozpoznawałem, ale to właśnie o nich chcę powiedzieć, o muzułmanach, bo to oni głęboko mnie zaskoczyli i zaskakują dalej. Są łagodniejsi, może jak woda, że się tak elementami posłużę, nie tak wścibscy jak ogień, nie stosują gierek, przesadnego wypytywania czy szukania uśmiechu – co wcale nie znaczy, że nie znają intryg. Jak pamiętam z opowieści rodziców, a studiując w Moskwie mieli towarzyszy międzynarodowych, u nich szczytem honoru jest właśnie szyta na miarę, inteligentna intryga. Także pilnują języka, czyli i przy nich warto go pilnować, bo u nich słowo to Słowo, nie ma obrazków czy symboli zwierząt, jest tylko litera – Taj Mahal cały uzdobiony jest Koranem. Kiedy mówię o ich łagodności, o tej ciszy na morzu, powracam myślami do "riding on their feeling" jeszcze z Tuluzy, kiedy w szczególnym towarzystwie znaleźliśmy ukrytą kawiarenkę, gdzie palono sziszę. Oni muszą mieć głębokie kanapy, jest im z nimi do twarzy, kanapy wygodne, gdzie można usiąść jak w amerykańskim siodle i nigdzie nie jechać.
Być może jestem naiwnie zauroczony, ale kiedy patrzą lub rozmawiają ze mną to suną jak maybach na zakręcie – z komfortowym dystansem, mocni, basowi. Innym razem, gdy schodziłem do recepcji kliniki w której mieszkam, aby spytać, czy mają pralkę, przy ladzie stała rodzina – poczułem tylko, że muzułmańska, ale pewności nie miałem – nie byli ubrani charakterystycznie. Po krótkiej rozmowie z recepcjonistą i ustaleniu terminu prania, zdecydowałem się na pranie ręczne, a że miałem przy sobie kolorowe kulki do żonglowania, jeszcze dodatkowo stojąc w jaskrawozielonych krótkich spodenkach i białej podkoszulce z indyjskim dekoltem, zwróciłem uwagę ich małej córki – być może przypominałem clowna. Patrzyła to na mnie, to na piłki, a kiedy wyszedłem na dwór pożonglować, stanęła w drzwiach i patrzyła. Chwilę później podeszła bliżej, razem z ojcem, przyglądając się jak kolega ochroniarz stawia pierwsze kroki w żonglerce, a potem zrobiłem dla wszystkich przedstawienie z najlepszymi sztuczkami na jakie było mnie stać. Posypały się oklaski, a do towarzystwa dołączyła matka i żona, kark rodziny. Rozmawialiśmy i po chwili znów miałem wrażenie, jakby czas stanął w piasku i wyrosła z niego piramida. Hindus zaniemówił, dyszał. Mnie się podoba z jakim szacunkiem oni podchodzą do rozmówcy – nie, że w ogóle z szacunkiem, bo to podstawa, ale jakim jego przejawem – no po prostu lubię z nimi rozmawiać.
Przedstawiliśmy się sobie, wszyscy mieli końcówkę Khan, więc i ja dla żartu powiedziałem, że jestem Kuba Khan. Wtedy ich córka zapytała, czy jestem muzułmaninem i powiedziałem, że nie. A ona, czyli że Hinduistą, a ja, że nie, a ona wtedy, czy Chrześcijaninem. No i się zastanowiłem krótko, co odpowiedzieć – no bo kim jestem z wyznania? Przecież nie planktonem, ani elektronem, wierzyć nie muszę, bo wiem i czuję, ale nie chciałem małej dziewczynki kłopotać. Odpowiedziałem więc, że jestem z Chrześcijańskiej Europy, co zdało się wzbudzić jeszcze większe zaufanie rodziny, a było absolutnie zgodne z prawdą. Przez jakiś pryzmat na świat przecież patrzę, jakąś kulturę reprezentuję w tym egzotycznym świecie, to na tych właśnie fundamentach dom moralny zbudowałem – nawet jeśli z pewnymi przeróbkami, ogrodem i przybudówką – i jestem z niego zadowolony. Jednak dała mi do myślenia. Właśnie po tej rozmowie, godzinę później, rozciągając się w pozycji psa z ogonem w górze, zdecydowałem, że kupię książkę. Po niedługich poszukiwaniach, wybrałem najdłuższą, a dzięki kindlowi równie grubą co inne, która wydaje się być zupełnie wyczerpująca – Europe: A History (w polskiej wersji tytuł brzmi Europa. Rozprawa historyka z historią), a jej autorem jest Norman Davies. Po kilku godzinach lektury mój czytnik wciąż wskazywał 1% postępu, a ja coraz wyraźniej dostrzegałem, że odpowiedź, którą dałem wtedy tamtej muzułmańskiej rodzinie, była bardzo trafna… a chwilę później polubiłem na Facebooku stronę "Literatura polska, o której nie miałeś pojęcia, bo jesteś tępym chujem". Happy Holi!
czekam z tym na moją kobietę
która gdy przyjdzie to bez słowa rozpozna
że warto było doczekać wiosny
odmawiam we śnie niespokojnym wahaniom
abym spłynął jak rwąca rzeka
w objęciach dziewczyny o delikatnych rysach
Inżynieria wciąga, działa,
co innego czarne dziury – kiedyś były
i mówili: ten uczony
się nie myli,
wcześniej inny, później drugi,
chaotyczne szczyty chwili
spadły z drzewa –
pozostało badać jabłka,
lecz i tutaj niespodzianka, pada
niedaleko święta wojna,
znów oszukał ojciec syna,
a wybaczać nie wypada
(bo "to nie cool" i żenada).
Krwawe więzy – obydwoje lubią władzę,
astronomię pięciu procent
rządów berła i logiki,
no i honor, toteż pomsta sięga nieba. Prawda…
bywa nudna i okrutna,
a marzenia? Sny? Pragnienia?
Urojenia do spełnienia?
Nieświadomość jest zabawna
i wymięka wśród przyjaciół, smoków…
zaciera się w modlitwie, gdy się trzęsą mury,
w uścisku rodziny marnieje
i rozpuszcza w melodii Sanskrytu,
Który…
"Jednak się kręci", mój księżycu,
moje słońce i gwiazdy, ukochana,
co pod mostkiem śmiało nucisz:
"Kto się smuci,
ten jest smutas,
a kto kłóci…"
jimmyeatworldofficial
pixelskylines
theartofmadeline
amandla
areudirty
stormborns
blakekathryn
gummygunk
s-u-f-j-a-n-s-t-e-v-e-n-s