Muhafazakar

Düşünür, sürekli düşünür. Fıtrat perspektifinden; olanı değil, ideali muhafaza ederek düşünür.

[muhafazakar]

Şarkıların rutin konusu: Ayrılık

Askerde, gececiliğin kesif ve karanlık nöbetini paylaştığımız kardeşlerin dinlediği şarkılardan kulağıma gelen ortak bir mevzûu, ortak bir keder vardı: Ayrılık.

Çoğu şairin ve güftekârın sözlerinde en fazla bu mevzuyu işlemesi câlib-i dikkat. Ortada bir giden, bir de arkasından ağlayanların olduğu farklı senaryolar; gidenin mel'ânetini, kalanın ızdırâbını anlatıyordu. Kimi "bir daha adını anmam" diyor, kimi "ne olursa olsun gel!".

Bir sevgi taahhüdünde bulunup, anlaşmayı "giderek" bozan kahpelerin de, ortada kalan ağlakların da ortak bir yanı var: O da iki tarafın da "modernite" vâkıâsına maruz kalmaları. "Kendine tapan gidenlerle", baştan ayağa müptezellik olan ve hiçbir toplumsal dayanışmanın konusu olmayan "birey" kalanların ortak dramı...

Birileri gitmeye, birileri kalmaya, birileri de işbu ayrılık şarkılarını yazmaya devam ediyor. Ortada normal ve doğal olan "birlikteliğin" esamesi okunmuyor. Kökü "üns" olan yani "alışmak" olan insanın, yapabildiği en güzel şeyi, modernite elimizden her birimizi teker teker bireyleştirerek almaya devam ediyor.

Elimizde geriye, buram buram acı kokan ayrılık şarkıları kalıyor...

[muhafazakar]

Zorunlu şart ve tam şart

Metafizikte bir şeyin ortaya çıkması için vücûd-u iktiran yani iki şeyin bir arada bulunması gerekir: Zorunlu şart ve tam şart.

Zorunlu şart o şeyin husûle gelebilmesi için gerekli olan bütün fizikî sebeblerin bileşkesidir. Tam şart ise tetikleyici (metafizik) emirdir.

Sözgelimi, atomların mevcûdiyeti 'hayat' için zorunlu şart ise, onun muharriki (tetikleyicisi) olan Allah'ın 'kün' emri de tam şartıdır.

Yani sadece zorunlu şartın (maddîyatın) bulunması o şeyin vücudu için kâfî değildir. Peki sadece tam şartın vücudu ma'na ifâde eder mi?

Eder; Allah'ın peygamberlerine lütfettiği mu'cizât bu kabildendir. Zorunlu şartı olmadan tam şartla peydah olan ancak mu'cizedir.

Buradan yola çıkarsak, duâmızda istediğimiz şeyin zorunlu şartı/maddî düzeydeki sebebler bileşkesi mevcûd olabilir fakat tam şart olmadan..?

O halde i'tirâz etmek yerine vakur bir tavırla olanı müşâhede etmek, vakarın asıl sâhibi olan Allah katında herhalde bir ibadet gibidir.

[muhafazakar]

Taklid furyası

Taklid furyası

Niyazi Berkes, Batı taklitçiliği yapmadan çağdaşlaşmayı (teknik ve zihnî ilerlemeyi) savunan bir entellektüel ve bilim adamı. Fakat yazık ki şapkasına kadar Batı taklitçiliği yapan Kemalist devrimleri alkışlamakla çelişkiye düşmüş.

Reeli ve sanalıyla birlikte bütün sosyal hayatta taklid furyası, gayemizi, ideallerimizi ve aslında kim olduğumuzu unutturacak bir hızda. Mukallidin taklidi, taklid edilenin sahip olduklarına sahip olmak için.

Halbuki taklid bir noktan sonra (herkes taklid etmeye başlayınca) sıradanlaşır, taklitsiz sıradanlık farklılaşır.

[muhafazakar]

Melankolik bir jouissance

Derin düşünmek melankolik bir jouissancetır (şehvetsiz zevk). Melankoli derinliği, bilgi düşünceyi, samîmiyet ise jouissanceı gerektirir.

Modern öncesi cemiyette görünen zevk, işbu jouissance/zevk-i selîme teqâbül eder. Şehveti içkin zevk/haz mahremdir, evin içindedir.

Modern toplumda ise bunun tam tersidir. Seks, sarhoşluk, oyun vs. cemiyette alenîdir; Topluma hayvan, ehline insandır.

Onun için Eski Çağ karanlık (derin) ve sâkin, Modern Çağ aydınlık (yüzeysel) ve hareketli.

[muhafazakar]

Ailenin yok oluş süreci

Modernite ve kapitalizm ikilisinin aile ile olan problemli ilişkisi, ikilinin aileyi azaltarak dönüştürmesi şeklinde devam ediyor.

Aile yok olmaya doğru hızla ilerliyor ve bizim elimizden bu fecaati izlemekten başka bir şey gelmiyor. Çünkü doğruları söyleyen bir kısım mütedeyyin samimiler marjinelleştirildi.

İnsanlar zannediyorlar ki böyle bir inkıraz/yokoluş bir anda olur. Hayır, bu bir süreç ve bütün dehşetiyle yavaş yavaş sürüyor; bir iç kanama...

[muhafazakar]

Nietzsche'nin niyeleri

Bir insan enikonu (etraflıca) ve arizamik (derinlemesine) düşünmeye "Niye?" sorusunu sormasıyla başlar; 'olmayışlar' da niyenin nedenidir.

Nietzsche, işte bu olmayışların adamıydı ve 'Niye?' soruları çoktu. Üç kez evlenme teklifi etti, üçünde de reddedildi. Ciddi sorularına tatminkâr cevaplar bulması, onu; büyük baş ağrısının dehşetli sorularına hakiki cevap verecek "süperinsanı/superhuman" yaratacağına inandırmıştı; ama olmadı...

Bu ağrı 'super-insanı' değil, bir tümörü doğurdu; komaya girdi (1889). 11 yıl komada yattı, 1900'de öldü. Dile kolay; 11 yıl...

[muhafazakar]

"Sütunlaşma"

Müslümanlara, mezheb savaşlarıyla birbirlerini öldürüyorlar diyen Batı, büyük din savaşlarıyla birbirini öldüren ve sonucunda 'modern' Hollanda toplumunu kastvari bir 'sütunlaşmaya (verzuiling)' iten Katolik-Protestan mezhep kavgalarını unutmuş gözüküyor.

Bir futbol takımını mezhep saikiyle destekleyecek kadar (Celtic'i Katolikler, Glasgow Rangers'ı Protestanlar) mezhepçi olan Batı ne hakla ve hangi yüzle mezhepçilik adına konuşabilir?

[muhafazakar]

Modernitenin kadını deformasyon ve dejenerasyon aracı kılması

Modern ideolojilerin kadını aldatıp temiz ve mahfûz kalabildiği evinden dışarı çıkarması bir takım manipülasyonlarla mümkün olmuştur.

1. Dışarıyı öyle pompalamıştır ki ev hayatının hayattan olmadığı ve kabul edilebilir olmanın dışarıdan geçtiği algısını yerleştirmiştir. Bunun altında, kadına bağlı sektörlerin var olması gibi kapitalist ana saik; aileyi parçalamak gibi seküler tâlî saik bulunmaktadır.

2. Kadının dışarıda (erkeklerle rekabet ederek) para kazanmasının özgürlük olduğunu dolayısıyla kocasına bağımlı kadının 'zayıf' olduğu, iktisâdî özgürlüğünü kazanan kadının 'güçlü, ileri' olduğu algısını yerleştirmiştir. Bunun altında da 1.'sinin altında yatan saikler vardır.

3. Ev kadınının okumadığı için câhil olduğunu, üniversitedeki bilginin bütün hayâtî kazanımlarına dayanak olacağı algısını yerleştirmişlerdir. Bunun altında da aynı saikler vardır. Evcil, bağımlı, câhil kadın mutlak kötü i'lân edilerek, psikolojik baskı ile evden çıkmaya zorlanmıştır.

Ne yazık ki, 'dışarıdaki, özgür, okumuş kadın' kapitalizmin hem tüketicisi hem de 'tüketileni/metaı' olmuş; 'aile' olmayı başaramamıştır.

[muhafazakar]

Türkiye'de dindarlık

Türkiye'de din (ve Tanrı), marjinal birkaç grubu saymazsak rasyonel eleştiriye tabi tutulmaz ama bu dînin ve yüce yaratıcının insanların kalplerinde nüfûzu olduğu anlamına da gelmez.

Ne demek bu?

Turner, "Tanrıya karşı rasyonel eleştiri insanları O'na inanmaktan vazgeçiremez ama gündelik hayatta yokmuş gibi davranmak vazgeçirir." diyor. Yani pratik hayatta Tanrının karıştığı alan - karışmadığı alan ayrımının bir süre sonra Tanrının karıştığı alana da müdahale edeceğini dolayısıyla da hayatın hiçbir sahasında müteal varlığa (Tanrı) ve vaz' ettiğine (din) yer bırakmayacağını anlatmak istiyor.

Evet, Türkiye vasatında "mukaddesatın inkârı" olmazken, mukaddesatın "davranışlara idhâli" de olmamakta ve sekülarizmin Türkiye formu, "şekilde/ritüelde" dindarlık, zihinde "küfür" garabeti olarak ortaya çıkmaktadır.

[muhafazakar]

Türk sosyologlarının aşağılık kompleksi

Türk sosyologunun toplumunu suçlaması, onu Batılı meslektaşlarından ayıran en önemli farktır. Sözgelimi İbrahim Yasa'nın köy monografilerinde halkın devrimlere rağmen 'gerici' olduğunu tesbit etmesi, tahlilden daha fazla anlam taşıyor.

Halbuki Amerika'da Amişleri gericilikle itham eden tek bir sosyolog bulamazsınız. Analizler 'tercih' eksenli anlamacı yorumlardır.

Not: İleri-geri, modernitenin suçlayıcı ayrımı olduğu için 'geri'de bir menfîlik var fakat bu bizim de böyle gördüğümüz için değil. Derdim vâkıâyı anlatmak; yoksa elbette bizi aydınlatan ışık 'geridedir' ve böyle olmaklığıyla 'geri' pek mukaddestir.

[muhafazakar]

Ahlâkın muamması

Felâsife ve ahlakiyyûnun, ahlâkın tanımında ve kaynağında ittifak edememesine rağmen ahlâkı diline dolayanların ondan ne anladığı mechul. Kimine göre tabiat/huy, kimine göre ise toplumsal iyi-kötü değerleri.

İyi ahlaklı derken kişiye, Batı ahlakı derken topluma nasıl hamlediyoruz? Bir kelimede bu kadar semantik oynamaları nasıl yapabiliyoruz?

Anglosaksonların, bizdeki bir kelimede iki mefhum probleminin aksine 'etik' ve 'moral' ayrımı yapması iki ayrı olguya işaret eder. 'Etik' iç iyi-kötünün kaynağını (metafizik), 'moral' ise dışsal iyi-kötüyü (pratik) konu edinir.

Peki ahlak kelimesi hangisini karşılar?

[muhafazakar]

Derinde mi yüzeyde mi?

Derin ve yüzey, insanların durduğu, eylediği, hissettiği iki ayrı mücerred/soyut mekân; tezâhür değil tekevvün ve tekemmül mahalleri. Yani, pratik değil paradigmatik bir mevki'. Yüzey, insan kitlelerinin uğrağıyken, derin, insan teklerinin durağıdır. Duraktır, çünkü derinlik için durmak ve eşelemek gerekir. Hem fizik hem de metafizik olarak derinleşmek için muayyen bölgede dikey bir hareketlilik gerektir. Oysa, yüzeyde öyle değildir; düz bir çizgide ilerleyiş yüzeyselliktir. Şu halde, derini dikeylikle; yüzeyi de yataylıkla tavsif etsek hatâ' etmiş olmayız. Allahu a'lem bi's-sawâb...

Devamı için: http://byargi.blogspot.com/2015/07/derinde-mi-yuzeyde-mi.html

[muhafazakar]

Maslow'un piramidinde denge arayışı

Mutlu ve zinde bir hayat için duygu ve mantık bütünlüğü gerekiyor. Ne duygu için mantığı, ne de mantık için duyguyu iptal etmek akıllıca.

Optimum bir hayatta, maddî/cismî ve manevî/rûhî bütün ihtiyaçların te'mini elzemdir. Batı, ma'nâda; doğu ise maddede eksiktir. Batı, ma'nâyı ve ma'nevî lezzetleri cehâlet olarak; doğu, maddeyi ve maddî lezzetleri rezâlet olarak işaretler. Batıda zevk, doğuda huzur. Binâenaleyh, batı(lı) huzuru, doğu(lu) da zevki yakalayamadığı için eksiktir. Halbuki ikisi de bütünün ayrı iki cüz'üdür. İkisi de lâzımdır. Klasik ruhbanlık da, modern hedonistlik de fıtratın rağmına/aksine yaşamaktır.

İnsanın fıtratına uygun yaşaması, kendini gerçekleştirişidir.

[muhafazakar]

Türkiye'deki dindarların sekülerleşmesinde AKP'nin rolü

Mümtaz Turhan, bir kültürel unsuru başka bir kültüre 'cebren' yerleştirmeyi 'iktibas', bunu yapana da 'yenilikçi şahıs' diyerek hafifletse de biz zulme zulm, zâlime de zâlim diyeceğiz. 'Biz kediye kedi deriz.'

Fakat şu var ki, AKP hükümeti devrelerinde ekonomik kalkınmanın getirdiği refah, cebre gerek kalmadan birçok dış kültürel unsurun toplumda dolaşıma girdiği ve çoğunluk tarafından içselleştirildiği vakıasını ortaya çıkardı. Nicelik olarak artan dindarlar, nitelik olarak vasatın pek altında kaldılar. Bu garâbetin en muhimm tezâhürü, kıymet hükümlerinin ekseriyetle maddîyatçı hale gelmesidir. (Örn: "Oğlumuz ne iş yapıyor?")

Bir zaman ötekiyle 'zihnen ve amelen' karşı olan Müslüman, karşısındakiyle teorik ve pratik düzlemde yakınlaşmış, kimlik savunusunu particilik düzlemine taşımıştır.

Amacı, aracı ve yapıp ettikleri büyük oranda haram dairenin içinde kalarak uçurumlardan çakılmıştır.

Abdullah Yarg