Bestiariusz Słowiański

[slavicbestiary]

Żmij jest postacią, stanowiącą jeden z najbardziej znanych elementów słowiańskiej mitologii, choć nie wszyscy zdają sobie z tego sprawę. Nic w tym dziwnego, ponieważ zwykle Żmij w polskich legendach, ukrywa się pod nazwą smoka. Smok Wawelski jest doskonałym przykładem legendy mającej swój początek w wierzeniach związanych ze Żmijem. Każde dziecko słyszało o potworze pożerającym dziewice i mordującym ludzi, a zamieszkującym podziemia Wawelu. Sam Żmij z kolei jest jednym z wcieleń boga Welesa, znanego również jako Bydlęcy Bóg, Bóg Zaświatów, Pasterz Dusz. Weles był panem Nawii, dokąd trafiały ludzkie dusze po śmierci. Żmij, jako wcielenie boga Welesa strzegł bram Nawii, spoczywając u stóp Drzewa Kosmicznego. Przyjmował postać uskrzydlonego gada, obdarzonego ostrymi pazurami i kłami. Żmija darzono ogromnym szacunkiem, ceniąc sobie jego opiekę i obawiając się gniewu. Zdarzało się, że Żmij wchodził w związki z ziemskimi kobietami, czego efektem było potomstwo obdarzona ponadnaturalnymi zdolnościami, ogromną siłą i witalnością. Wzmianki o tych słowiańskich herosach można napotkać między innymi w Ruskich bylinach i legendach. Z kolei o wierze w samego Żmija, świadczą nazwy starych miejscowości i terenów o bogatej przeszłości, takich jak Żmigród, Nowy Żmigród, czy Żmijowe Wały. Na Słowiańszczyźnie  istniała tradycja składania Żmijowi ofiar w postaci plonów, bydła, ale także ludzi, szczególnie dziewcząt. Był on też panem i strażnikiem wielkich bogactw ukrytych w podziemiach Nawii. Legenda głosiła, że obdarzony sprytem i odwagą śmiałek, mógł wywieść w pole Pana Podziemi i zdobyć ogromne bogactwa. Jak to zwykle bywa, w różnych rejonach Słowiańszczyzny wierzenia poświęcone Żmijowi różniły się między sobą. Bywały nawet regiony gdzie wierzono, że Żmij występuje w różnych odmianach i bardzo przy tym ceniono sobie jego przychylność.  Zapewniała ona bowiem dobrobyt i szczęście w różnych dziedzinach życia, lecz szczególnie w gospodarce. Z opowieści, wierzeń i lokalnego folkloru wyłania się bardzo niespójny obraz Żmija. Choć żadne ze słowiańskich bóstw nie było jednoznacznie dobre lub złe, w przypadku tego boga ambiwalencja stosunku do niego wydaje się naprawdę przesadna. Trzeba przyznać, że jego osobowość wydaje się niezwykle skomplikowana. Może dlatego budzi ona fascynacje artystów różnych dziedzin, od malarzy, poprzez grafików, pisarzy, na muzykach kończąc. Oczywiście zainteresowanie to jest zjawiskiem bardzo pozytywnym, wspierającym zachowanie pamięci o dawnych wierzeniach, będących składowymi słowiańskiej kultury i tradycji.

Źródło: https://blog.slowianskibestiariusz.pl/

[slavicbestiary]

Wyraj i Nawia – słowiańskie zaświaty

Nasi słowiańscy praprzodkowie wierzyli w dalszy ciąg życia ludzkiej duszy po śmierci ciała. Według nich, po śmierci dusza udawała się w zaświaty, których charakter był jednak dość skomplikowany. Według dawnych Słowian zaświaty składały się z dwóch części – dolnej i górnej. Część dolna nazywana była Nawią, Część górna Wyrajem lub Wyrajem Ptasim. Władzę nad Nawią dzierżył bóg Weles, Wyraj pozostawał zaś pod opieką bóstw niebiańskich, prawdopodobnie Peruna lub Swaroga. Zarówno Nawia, jak i Wyraj były strzeżone przez strażników. W przypadku Nawii był to Żmij, w przypadku Wyraju – Raróg. Nawia zlokalizowana była w korzeniach Drzewa Kosmicznego, zaś Wyraj – w jego koronie. Podobnie jak zaświaty i dusza ludzka była podzielona na dwie części. Do Nawii trafiała część człowieczej duszy, zwana duszą jaźni. Do Wyraju trafiała jej druga część nazywana duszą witalną. Z Nawii dusze nie powracały do świata żywych, ewentualnie jedynie w szczególnych okolicznościach, na przykład w noc Dziadów. Z kolei dusze udające się do Wyraju, pozostawały tam jedynie tymczasowo, powracając do świata żywych jako dusze nowo narodzonych dzieci. Dusza witalna udawała się do Wyraju przyjmując postać ptaka lub skrzydlatego owada. Na ziemię powracała pod postacią ptaka – bociana, kruka, wrony lub lelka. Zdarzało się, że ludzkie duszy nie wyruszały w podróż w zaświaty. Działo się tak w przypadku samobójców, morderców, zbrodniarzy, ale także osób niepełnosprawnych, chorych. Ich dusze były skazane na pobyt w świecie żywych i pokutę. Dopiero po wyznaczonym czasie miały prawo udać się w zaświaty. Niektóre z tych dusz przyjmowały postać upiorów dręczących ludzi. Jeszcze inne dusze pozostawały w martwych ciałach, wyruszając na nocne wędrówki w poszukiwaniu pokarmu – krwi. Były to oczywiście wampiry, zwane niegdyś wąpierzami. Problem z wyruszeniem w zaświaty miały również dusze ludzi, którzy nie zostali pochowani lub zostali pochowani bez poszanowania obowiązującego obrządku. Dlatego zachowanie odpowiednich rytuałów pogrzebowych było niezwykle ważne. Dużą rolę w skutecznym wyprawieniu duszy zmarłego w drogę, spełniał obrządek pogrzebowy, zwany ciałopaleniem. Ogień miał bowiem moc oczyszczającą, zaś z dymem ulatywała ludzka dusza. Powracając do tematyki Wyraju – dusze ludzkie i ptaki nie były jego jedynymi mieszkańcami. Trafiali tam również ludzie porwani przez chmury lub tęczę, którzy przemienieni w płanetników – niebiańskie demony - otrzymywali niesamowite zdolności, ale też zadanie do wykonania. Kierowali oni chmurami, deszczem, gradem i śniegiem.

[slavicbestiary]

Słowiańskie boginie i bogowie

Chyba jesteśmy, my ludzie zaprogramowani w jakiś niesamowicie skuteczny sposób, że bogowie są dla nas tak ważni. Nie istotne, czy jest to jeden bóg, który nie cierpi konkurencji, czy gabinet politeistyczny, czy w końcu animistyczne idee ożywiające przedmioty i wlewające w postacie zwierząt nieśmiertelna duszę. Słowianie, nasi przodkowie też mieli swój panteon, który przeszedł ewolucję i okrzepł jak większość w postaci zbioru figur odpowiedzialnych za różne sfery ludzkiej działalności.

Najważniejszym bogiem był Perun. Bóg miotający pioruny. Przodownik boskiego grona. Jemu należała się największą chwała.

Weles – rządził światem zmarłych. Choć wielu hodowców rogacizny widziało w nim wciąż swego patrona.

Swaróg – słońce nasza gwiazda dzienna była jego patronką. W ognistym rydwanie patrolował każdego dnia niebo.

Czarnobóg i Białobóg – na zasadzie przeciwieństwa zestawiono te dwie postaci. A może była to tylko pomyłka nieuważnego obserwatora, który rzecz opisał i tak już zostało.

Rodzanice – każda matka nowo narodzonego dziecięcia modliła się do nich, by nić żywota zawiązały mocną i pilnowały jej daleko trzymając nożyce jednej z wieszczek.

Rod – był naczelnikiem poprzednio opisanych boginek. Był też sprawcą ludzkiego losu. Wierzono, że co Rod zaplanuje, to się ziści.

Mokosz – Matka-Ziemia. Personifikacja płodnej natury Ziemi, która daje ludziom schronienie i pożywienie.

Marzanna – śmiertka lub Pani Zima. Symbolizowała zimowy zastój w przyrodzie. Była też synonimem śmierci.

Jarowit/Jaryło – narzeczony wiosny. Przyjeżdżał do niej na białym złotogrzywym koniu i zabierał ją na zaślubiny. Dzięki tej parze przyroda wydawała plony. Miał też smykałkę do wojaczki. Porywczy młodzieniec na narowistym rumaku zawojował niejedno niewieście serce.

Świętowit – bożek z wieloma twarzami. Jego figurę i sanktuarium odnaleziono w ośrodku kultu położonym nad brzegiem Bałtyku.

Chors – patronował mu młody Księżyc. Jego domena zatem była noc, a kochanką Lunula. Księżycowa piękność. Chors był popularnym bogiem Rusinów. Poważanym i cenionym.

Źródła: https://blog.slowianskibestiariusz.pl/bogowie/

https://bogowieslowianscy.pl/

http://pl.mitologia.wikia.com/wiki/Kategoria:Bogowie_s%C5%82owia%C5%84scy

[slavicbestiary]

Oko nocy - Lunula

Księżyc lub jak dawniej mawiano lunula, intrygował wszystkich. Rozlewając się po bezchmurnym nocnym niebie, angażował wzrok patrzących i ich wyobraźnię bez reszty. Hipnotyzował mocą blasku, tak, że oczu nie można było oderwać. Może zastępował ludziom dzisiejsze kino pod gołym niebem. Jego okazałość sprawiła, że trafił do panteonu boskich postaci jako dominanta nocy. I przedstawiany był jako kobieta.

Kobiecy symbol Lunula była odmianą tego wyobrażenia. Była przedstawiana jako cienki sierp księżycowy, który o każdym nowiu władał nocnym niebem. Zapowiadał zmiany i zwiastował dostatek. Co dzień przybywało go więcej i więcej. Jak niewiasta w ciąży, aż do szczęśliwego rozwiązania. Musiał być zatem orędownikiem poczęcia i płodności. Opiekunem niwy gotowej do przyjęcia ziarna i wydania później plonu.

Księżycowa noc jest do dziś uważana za czas szczególny. Pełen magii i niepewności. Choć niektórzy nie przepadają za blaskiem księżyca z powodu zaburzeń snu. Z księżycem jest nierozerwalnie związany cykl miesięcznej płodności u kobiet.

Wraz z księżycem czczono innych opiekunów nocy. Ptaki poświęcone tej porze dnia są piękne i dostojne. A także uważane za symbole mądrości. Pod postacią sowy przedstawiano boskie postacie i oddawano im należny szacunek.

Ostatnie przemyślenia naukowców poparte badaniami na polu astronomii, odkrywają wiele faktów związanych z księżycem. Ten naturalny satelita ziemi urósł do rangi protektora ludzkości. Gdyby nie jego wpływ na planetę rodzicielkę, życie na naszej Ziemi nie byłoby możliwe. On jest odpowiedzialny za pływy tworzące klimat i stabilizujące ruch wody w oceanach. I co wydaje się niezaprzeczalnie najważniejsze, stabilizuje orbitę planety na, tyle że jej oś obrotu jest niezmienna w pewnym zakresie i interwale. Jeśli kiedyś zabraknie Księżyca, a wszystko na to wskazuje, skończy się jego wpływ na Ziemię, jako balansu w żyroskopie, który pozwala kręcić się tarczy przyrządu w jednej płaszczyźnie. Kiedy Księżyc odpłynie w nicość Kosmosu, Ziemia zacznie się obracać w różnych płaszczyznach, co spowoduje np. zanik pór roku i kompletną nieprzewidywalność.

[slavicbestiary]

Opowieści o smokach

Żmija i żmij są owocem obserwacji, jakie doświadczali ludzie, dokonując niecodziennych znalezisk. Leżące wiele milionów lat w ziemi, niedostępne i tylko czasem objawiające się świadkom. Ludzie czasem znajdowali w kruszonych skałach niezwykłe resztki dziwnych zwierząt. Fantastyczne poczwary straszyły swym wyglądem śmiałków, którzy ośmielili się zakłócić ich spokój i miejsce spoczynku ich doczesnych szczątków. Utrwalone w kamieniu jak odlewy w precyzyjnie wykonanej formie. Tak właśnie powstawały opowieści o smokach. O olbrzymich latawcach. Szerzących spustoszenie. Niszczyły w wyobraźni okolicę gładząc wszystko, co żywe. Były też wyzwaniem dla wojów. Niejeden chciał mieć na swym koncie potyczkę z poczwarą. Nie jeden miał ją i prawie wygrał. Byli tacy, co wygrali i mieli w nagrodę prawo do noszenia oznak tego faktu na tarczy i w herbie. Pracę mieli też wędrowni bajarze. Wymyślali niestworzone historie, których chętnie słuchano przy wieczornych spotkaniach przy ogniu. Wszyscy słuchali z otwartymi ustami nie tylko dzieci.

Źródło: https://demonyslowianskie.pl/zmij/

[slavicbestiary]

Co założyć na grilla

Przyjęcie na świeżym powietrzu, czyli popularne garden party jest okazją do zaprezentowania wyczucia stylu przez każdą kobietę, której wygląd i właściwa otoczka modowa leży na sercu. Jeśli jesteś organizatorką zlotu lub zaproszono cię na sąsiedzkiego grilla, warto przemyśleć kreacje i dodatki, tak by nie być jedną z wielu. Dla dobrego samopoczucia każdej eleganckiej kobiety potrzeba niewiele, ale musi to być w dobrym gatunku i właściwie skomponowane. I wszystko tak naprawdę zależy od konkretnej osoby. Jedni czują się dobrze w bawełnie i uzewnętrzniają na koszulkach słowiańskich swoje zamiłowania lub hobby. Widuje się miłośników podróży z widoczkami na koszulkach z różnych zakątków świata. Zapaleńców hołdujących starym pojazdom odpowiada logo znanej starej marki. Zapatrzonych w świat muzyki idol może wypełnić całość przedniej części T-shirtu. Znawcy ezoteryki lub starych wierzeń chętnie ubiorą się w strój, na którym widnieje imię boga lub odniesienia do znanych mitologii. Tak więc koszulki słowiańskie będą dla nich najlepszym anturażem.

Wracając jednak do sedna, co włożyć na proszoną bibkę do znajomych lub sąsiadów w letni piątkowy wieczór. À propos tradycji. Przyszła ona do nas zza oceanu. Tam w Ameryce przyjęcia w ogrodzie cieszyły się popularnością od wielu dziesięcioleci. W naszym kraju trafiły na podatny grunt. Lubimy się bawić i lubimy spotykać ludzi. Trzeba to łączyć i bawić się, kiedy na to pora. Jeśli pogoda dopisze na przyjęcie w ogródku, najlepsza może się okazać letnia i zwiewna sukienka koktajlowa. Dla podkreślenia delikatności rysów jej właścicielki należy wybrać pastelowy kolor nieburzący harmonii z karencją skóry. Lekkość wieczornego nastroju niech podkreśli jeszcze bardziej ażur koronki, z której zrobione będą plecy. Z uwagi na porę roku ważna jest też długość. Na letnie przyjęcie w ogrodzie nie jest konieczna długa suknia, która będzie się zawadzać o niezbyt dokładnie skoszoną trawę. Suknia niech się skończy niewiele poniżej kolana. Tam noga ma najmniejszy obwód i proporcje nawet zaburzone da się trzymać w ryzach.

[slavicbestiary]

Łaźnia była jego domem

W Słowiańskiej kulturze, jak zresztą w innych okolicznych i tych oddalony, funkcjonowały demony opiekujące się miejscami czystości. Czystości stosowanej dosłownie i przenośnie. Kultywowanej pod postacią obrzędów mających na celu wprowadzenie jednostki na wyższy poziom wtajemniczenia lub ogólnie, przyjęcia do społeczności. Czystość odzyskiwały ciała, umysły i dusze. Ludzie czuli ulgę i odprężenie. Za łaźnie w mitologii słowiańskiej odpowiedzialny był Bannik, należący do grona Ubożąt, duchów zaangażowanych w przysparzanie dostatku domowi i obejściu. Gospodarze i gospodynie cenili sobie bardzo usługi krępego i brodatego demona. Wraz z innymi Ubożętami mógł liczyć na okruchy z ludzkiego stołu. Czwartki były dniami szczególnej pamięci o Banniku i reszcie gromady. Znaczenie słowa Bannik jest przejrzyste, jeśli się weźmie pod uwagę dawną nazwę łaźni, zwaną banią. Tam było królestwo dobrotliwego demona o wyglądzie poczciwego i jowialnego staruszka. Tylko czasem dla ostrzeżenia, danemu komuś nierozważnemu, wsunął w miotełkę brzozowych witek, grubszy i sękaty kijek. Więcej demonów słowiańskich: http://pagan.blox.pl

[slavicbestiary]

Pani z białej zamieci

Ze słomy na przedwiośniu majstrowano w pocie czoła kukłę szkaradną, by ja po obchodzie wsi spalić publicznie, a w końcu utopić biedaczkę. Materiał, jak na rolników przystało, był cenny i z ziemi pochodził. Słoma była tym, co świadczyło o ostatnim urodzaju.

Marzanna zaklęta w kukle zwiastowała nadejście wiosny. Nie możliwe było powitanie nowej, nadchodzącej niespiesznie pory roku bez rytuału pożegnania zimy. Zimy, która zasiedziała się trochę. Obyczaj dziwnym trafem ostał się z pożogi chrześcijańskiej dyscypliny. Przedarła się Marzanna przez kordon mnichów i zakonników. Przez zasieki ze świętych świec i kadzidła. Emisariusze nowej wiary nie szczędzili trudu, by zdyskredytować stary panteon bożyszczy. Większość naznaczono diabelskim znakiem. Marzannie się oberwało z pewnością, ale przetrwała w zmiennej postaci, jak wszystkie bogi i demony, które nie wiadomo, bohaterowie, czy kolaboranci dostali przepustkę do chłopskich chat. I z chat kmiecych co roku była wypędzana i spławiana rzeka w stronę morza, by zabrała ze sobą zimę i zrobiła miejsce jarej wiośnie i jej kochankowi na białym rumaku. Jak gość, który się zasiedział ponad miarę i w znaczący sposób przy wtórze szerokich ziewnięć gospodarza, zrzucono jego palto z wieszaka na podłogę i z nieudolnymi przeprosinami podawano w pseudogoscinnym geście.

Marzanna w swych początkach była dumną i piękną kobietą. Kobietą w trzystu procentach. Doświadczoną i mądrą. Istnieją poszlaki, że była opiekunką dziecięcego dorastania i być może postrzyżyn. A proces umierania wiązano z odejściem bezpowrotnym dziecięcej beztroski i czasem na intensywną naukę i dorastanie u boku nieugiętych nauczycieli.

Gdy się nad tym głębiej zastanowić nie traktowano Marzanny jako zwiastunki nieurodzaju i porażki. Była apologetką czasu spokoju i odpoczynku. Jednak odpoczynek był bierny. Zahibernowana przyroda stała w zawieszeniu, jakby lewitując w okowach pola siłowego. Natura regenerowała siły. I zbierała siły na nadchodzący czas wiosennego szaleństwa zakochania i letniego rodzicielstwa.

Choć obchodzono się z nią grubiańsko, ona wracała co roku późną jesienią, a ludzie uważali panią za srogą, ale sprzyjającą ludzkiemu rodzajowi.

Marzanna to także Gaik obchodzony z okazji odejścia srogiej pani. Święto, choć z chrześcijańskimi koneksjami ma jak najbardziej pogański i słowiański charakter. Stroik z zielonych gałęzi obnoszony był od chaty do chaty po całej wsi, by zwiastować nowe. Korowód gaikowy składał się z młodych i niezamężnych dziewcząt, które w ogólnej wesołości celebrowały święto. Więcej o Marzannie, Jarych Godach i Jarowicie: https://blog.slowianskibestiariusz.pl/

[slavicbestiary]

Ziółka zbiera i leczy ludzi

Zanim trafiła w błoto, miała poczesne miejsce w panteonie słowiańskich bogów. Niestety nie zachowały się informacje na temat zasięgu bóstwa, odprawianych obrzędów i atrybutów, które ją otaczały i służyły podkreśleniu jej umiejętności i przymiotów. Baba Jaga mogła być opiekunką końca dzieciństwa i protektorką dzieci przechodzących kolejne stopnie inicjacji. Skąd to wiadomo? Niestety to tylko domysły. Wywodzi się je na podstawie dedukcji z okruchów informacji. czasem odrobina spekulacji i wiele postawionych tez bez dowodów. Niestety to wszystko, czym dysponuje współczesna nauka. W kulturze wielu ludów występuje postać starej babki zielarki i położnej. Obecna Baba Jaga przedstawia postać o dwóch biegunach. Na jednym znajdują się jej umiejętności, poszukiwane i akceptowane, na drugim krańcu leżą emocje. Emocje odbiorców. Nacechowane pejoratywnie. Zła sława Baby Jagi prawdopodobnie pochodzi od marketingu, jaki uprawiali duchowni chrześcijańscy. Niestety przekonanie ugruntowało się dość mocno na przestrzeni wieków. Nie pomogła znachorce ocena ze strony oficjalne nauki. Lekarze zawsze uważali zielarzy za konkurencję i nie szczędzili cierpkich słów i oskarżeń. Wielu lekarzy, już od Średniowiecza było zakonnikami. Tylko wykształcenie teologiczne dawało bowiem możliwość awansu społecznego.

Etymologia złożonego imienia następująco tłumaczy znaczenie poszczególnych członów. Pierwszym nazywano kobiety zajmujące się medycyną. Znające działanie leków roślinnych. Potrafiły też zająć się ciężarnymi i przygotować je do porodu, a także odebrać przychodzące na świat dziecko. Czas po połogu był czasem próby i umiejętności znachorki były cenione szczególnie. Śmiertelność wśród dzieci była ogromna. Dobra znachorka mogła swoimi umiejętnościami uszczęśliwić niejedną rodzinę. Dlatego szkoda, że spotkał ja tak okrutny los i doznał tyle niewdzięczności. Drugi człon oznacza cierpienie i grozę.

Dziś jest obiektem pobłażania i protekcjonalnego traktowania wszystkowiedzących autorów bajek. Straszy dzieci, nie pouczając ich i nie ucząc niczego poza strachem. https://slavicfaith.wordpress.com/

[slavicbestiary]

Skotij, znaczy bydlęcy Bogowie wyrastali, jak rośliny z ziarna, które kiełkowało w ludzkich głowach. Zaprzątało myśli powracając sekwencją zdarzeń. Zdarzeń codziennych lub incydentalnych, ale powtarzających się w kolejnych pokoleniach. Dawało to podstawy do utrwalenia tradycji ustnej. Tradycji przekazywanej z dziada na ojca i dalej na syna i wnuki. Jak niekończące się koło wschodów i zachodów słońca. Tak właśnie powstawała postać boga. Z obserwowanych codziennie sił przyrody, którym z czasem nadano osobowość, biorącą się z podobieństwa do ludzi. Do nas samych. Do dziś tak właśnie powstają mity. Legendy miejskie związane z konkretnym miejscem. Kiedy bóg okrzepł i mit stał się powtarzalny, zmiany były nieznaczne. Dopiero gdy ludzie zmieniali styl życia lub kulturę dotknęła katastrofa albo inna nacja zapożyczyła postać, bóstwo zmieniało się wpływem nowego otoczenia. I bywało, że radykalnie. Tak właśnie działo się na przestrzeni wieków z Wlesem. Wyrósł prawdopodobnie z obyczajów grzebania zmarłych. Potrzebna była ludziom, do wytłumaczenia tego, co niepojęte, otoczka mistyczna. Zjawiska przyrodnicze i niepoznane dostawały osobowość. Kiedy już stanęły na nogi, często dodawano im obowiązków.Weles, u kresu swej boskiej drogi był panem świata, który jest dla wszystkich ludzi i istot ostatecznością. Końcem drogi. Stał się panem świata podziemnego. Królował w krainie umarłych. Słowiańskie ludy na określenie zaświatów używali słowa Nawia. Weles przyjmował tam dusze umarłych. Wierzono, że miejsce to leży het, het daleko za wielkim, nieogarniętym wzrokiem morzem. Wcześniej znano go jako sprawcę dobrobytu. Największym dobrem w czasach, gdy ludzie osiedli i poczęli uprawiać ziemię były plony tej ziemi i stada, którymi mierzono zamożność. Welesowi przypadła w udziale opieka nad bydłem. Otrzymał przydomek skot, co w dialektach słowiańskich oznaczało rogaciznę. Szczególnie popularny stał się wśród ludów pasterskich. Od jego przychylności zależał los rodzin hodowców bydła. Na rozległych stepach wymawiano jego imię z czcią. I składano ofiary.Były rejony, gdzie tradycja obdarzyła go połowicą. Wierzono, że Weles posiada żonę o imieniu Welewitka. Tak było na Kaszubach.Atrybutem boga nicości i dostatku, były przedmioty w kolorze czarnym. Zaskakujące zestawienie, zdawać by się mogło nie do pogodzenia, ale mity często były pełne sprzeczności.Weles, w tradycji słowiańskiej zawsze stał w opozycji do głównego boga panteonu, Peruna. Nie jako jego wróg, tylko przeciwieństwo i uzupełnienie. Ich zmagania nie miały wymiaru walki wręcz, lecz raczej zmiany warty.Trudno się wypowiadać o wyglądzie zmieniającego się boga. Jako pan podziemi był mroczną postacią, lecz będąca odzwierciedleniem ludzkiej fizjonomii. Fizjonomii w najlepszym wydaniu. Nic mu nie brakowało, więc ponury Weles miał wszystko, co powinien mieć idol. W dodatku w wydaniu „meilleur du meilleur”. Jego „najlepszość” była typu ostatecznego jak to, co nas czeka u kresu życia. Pan zaświatów był też protektorem czarowników i wszystkich parających się czarną i białą magią. Będąc patronem zaklęć, idealnie nadawał się do zawierania traktatów. Na niego przysięgano, umawiając się w ważnych i mniej ważnych sprawach. Cała ludność cywilna klęła się na niego. Tylko woje przysięgali na Peruna. Karą za niedotrzymanie danego słowa unitariuszowi było wyzłocenie. Nazywano tak objawy dość popularnej choroby. Była wynikiem złych warunków higienicznych, które często zdarzały się w domach, gdy ludzie zamieszkali w stałych osadach i zwierzęta domowe i hodowlane trzymali dla bezpieczeństwa pod jednym dachem z resztą dobytku.Etymologicznie należy sięgnąć do korzeni. Podstaw szukać należy w tradycji indoeuropejskiej. Tam znajdują się pozostałości słów należących do pierwotnej wspólnoty, która rozniosła je po całej Eurazji. I do dziś tkwią w językach, często zapomniane. Wel lub wal istnieje jako rdzeń wielu wyrazów związanych z ostatecznym końcem. Nazywa się tym słowem krainy wiecznego zakwaterowania.Chrześcijaństwo przyjęło bożka i choć nie było to ciepłe przyjęcie, dostał miejsce w nowym panteonie. Wcielono go w nowe postacie świętych. Imiona były różne, ale uniwersalność i potrzeba zagospodarowania przestrzeni poza czasem nie ulegała wątpliwości. Ludzie umierają i nie zmieni się to na razie.Zasięgiem swym obejmował Weles całą połać ziemi, gdzie ludzie praktykowali jeden obyczaj. Gdzie czcili tych samych bogów. Od Łaby po Moskwę i od Bałtyku po Bałkany.

[slavicbestiary]

Porwę cię albo przestraszę

Ludzie od zawsze lubili się bać. No, może nie od zawsze. Może od chwili kiedy przypływ adrenaliny sprawił im przyjemność. Nagły skok chemii we krwi, spowodowany jakimś błahym wydarzeniem i rozluźnienie spowodowane odwołaniem alarmu wywołało efekt ekstazy i utrwaliło wzorzec zachowania u przyszłych pokoleń. Właśnie dlatego uwielbiamy się straszyć. A jeszcze bardziej uwielbiamy być straszeni. W mitologiach rolę pompy adrenalinowej grały demony. Demony słowiańskie jak wszystkie inne poczwary doskonale sprawdzały się przez wieki w tej roli. Usłużnie, na rozkaż zwierzchności, jako twory podległe bogom, wykonywały swą pracę dostawców mocnych wrażeń. Można było je spotkać, na swoje nieszczęście, wszędzie. Były

demony słowiańskie operujące w lesie. Były takie co wolały przebywać w domu. Inne trzymały się pól uprawnych i tam czyhały na swoje ofiary. Na demony słowiańskie było spore zapotrzebowanie. Ich zadania nie ograniczały się tylko do straszenia. Odgrywały rolę dydaktyczna. Może trochę zbyt mocno straszono nimi młodsze pokolenia, ale czyniono tak dla przestrogi. Dydaktycznie. Demony słowiańskie były też, niestety, kozłami ofiarnymi. Na nie spadały winy za wszystko, co najgorsze. Krowa padła, winna Zmora. Człowiek się utopił. Utopiec dostał kreskę. Demony słowiańskie nie protestował. Kto by ich tam słuchał. Miały być straszne i były. Miały straszyć dzieci. Oczywiste. Straszyły. Szkodzić miały i przeszkadzać ludziom żyć w spokoju. Człowiek docenia wygody, kiedy trochę niewygód zakosztuje. Trwałby taki stan do dziś. Jednak wszystko się zmieniło. Przyszło nowe.

[slavicbestiary]

Kidnaping po słowiańsku

Dziwna jest ścieżka, jaką przychodzą do nas strachy i często nie zauważamy, kiedy odchodzą. W dzieciństwie zupełnie błędnie dzieci straszone są przez rodziców różnej maści potworami. Lęgną się i zakorzeniają w młodym umyśle nieracjonalne strachy, wpływające na decyzje człowieka, nie koniecznie pozytywnie. Niektóre naiwne i nieszkodliwe, inne urastają do monstrualnych rozmiarów i zakłócają wykorzystywanie racjonalnych danych.

Straszne rozterki przechodzą przyszłe matki, bojące się o własne zdrowie i przyszłość nienarodzonych dzieci. Nietrudno zrozumieć łączące się z okresem około połogowym zabobony. Kobiety ciężarne noszą w sobie, dosłownie, przyszłość dzieci.

Z mitologią Słowian rozpowszechniła się wiara w demona zwanego Mamuna lub dziwożona. Zagrażał przyszłym matkom w czasie, gdy były najbardziej narażone na ciosy. Kobiety obawiały się, że Mamuna podmieni im dopiero co urodzone maleństwo. Przeświadczenie mogło być przyczyną histerycznych zachowań położnic. Kobiety zawsze miały do tego prawo i otoczenie podchodziło do wszelkich zabiegów zabezpieczających, z wielkim zrozumieniem i pomocą.

Dzieci, które okazywały się w późniejszym życiu niedorozwinięte, uważane były za ofiary Mamuny. Demon Mamuna rodził się z duszy świadomie spędzonego płodu tudzież, zamordowanego a nieślubnego dziecka.

Mamuna przedstawiana była zwykle, jako stara kobieta. Często w całości pokryta włosami bądź futrem. Innym razem tworzyła zespół zwierzo-człowieczy. Jak każdy demon w ciele brak było proporcji, tak ulubionej przez ludzkie oko, będącej świadectwem zdrowia, dobroci i płodności. W sztuce nazywa się złotym podziałem. Demonom jednak niedane jest się nim cieszyć. Mamuna zamieszkiwała jaskinie i ziemianki na brzegach, zwykle rzek, gdzie wieczorowa porą prała ubiory. Do prania zamiast kijanek, co dziś wydaje się prześmieszne, używała własnych piersi. Nie zapominajmy jednak, że Mamuny były staruchami z obwisłym biustem i taki widok dawniej nie był czymś niezwykłym lub śmiesznym.

Najpewniejszym zabezpieczeniem przed Mamuną było wiązanie dziecku na przegubie dłoni czerwonej wstążki, chroniącej przed urokiem. Starsze pociech otrzymywały w prezencie czerwone czapeczki o tym samym działaniu. Nitka, w kolorze krwi, zawiązana na kołysce skutecznie odstraszała Mamunę i nie pozwalała jej porwać noworodka. Los porwanych dzieci był nieznany. Na czyje zlecenie Mamuna uprowadzała maleństwo i czy przeżywało gwałt, czy też kończyło marnie? W niektórych regionach wierzono, że porwane dzieci zamieniane są następnie przez porywaczki w swoje następczynie. Nie mówiło się o tym głośno, by nie kusić złego losu.

Mamuna z zemsty za uczynione jej zło za życia mści się w akcie ślepej frustracji na wszystkich położnicach i ich rodzinach. Dziecko poczęte z nieprawego łoża może zamienić w szkaradę już w łonie matki. Napisane na podstawie: https://blog.slowianskibestiariusz.pl/

[slavicbestiary]

W nocy.

Cichy dom. Dlaczego jest tak cicho? Tylko skrzypią zręby drewnianych belek. Wiatr napiera na ściany. Swoją drogą to dziwne. Wieje tak silny wiatr, że topole w obejściu chylą się raz za razem pod naporem wichury. Strzeliste drzewa wyginają się jak leszczynowe pręty wędek. Wiatr przewala się górą, a dookoła mgła, tylko widać najbliższe drzewa. Za nimi pustka. W prawie pustym pokoju, przed wygasłym kominkiem siedzi kobieta. Młoda, długowłosa i zmartwiona. Widać to w jej postawie, w rzadkich i oszczędnych gestach.

Nocnica – kołacze się po głowie. O co chodzi? Nie może zrozumieć. Do kogo? Słyszała kiedyś o Nocnicy. Jednak teraz nie pamięta.

W domu słychać płacz dziecka. Z oddali jakby przez grubą rurę. Dziecko musi być małe...maleńkie. Dotyka piersi z niedowierzaniem. I nic. To niemożliwe. Znowu ta Nocnica. Uparte słowo. Wciąż powraca. O czym to ja…? Wstaje. Od pewnego czasu źle sypia. Nocnica!!! Właściwie w ogóle nie sypia. Snuje się po domu. Józek miał przyjść. Spóźnia się. Mieli ustalić jak na sali weselnej usadzić gości. Czemu wciąż jest ciemno? I ta mgła za oknem. W powietrzu słychać męski głos. Nie rozumie słów, tylko Nocnica dolatuje wyraźnie. Nocnica!!! Czas mija, bywa, że go nie ma i wszystko wtedy jest nierzeczywiste. Jak déjà vu. Płynie przez hall w stronę szerokich schodów na piętro, skąd jak myśli dobiega płacz dziecięcia. Spogląda w wielkie kryształowe lustro. Korytarz za nią jest ciemny, ale w krysztale zwierciadła widać każdy szczegół. Znów chwila niepamięci... Stoi przed łóżkiem, w którym ktoś śpi? Nie śpi. Ciska się przez sen. Znowu lustro. Patrzy w nie z przerażeniem. W odbiciu mężczyzna, który przez sen próbuje zrzucić poduszkę z twarzy. Patrzy na swoje ręce trzymające... poduszkę.

W lustrze nie widać jej odbicia. Nocnica!!! – znowu powraca. Na podstawie artykułu o zmorze i nocnicy - https://blog.slowianskibestiariusz.pl/bestiariusz/demony-wampiryczne/zmora-nocnica/

[slavicbestiary]

Coś takiego, gdy przydarzy się zwykłemu człowiekowi zwala się na przypadek. Gdy na dodatek człowiek jest przesądny, jest jeszcze łatwiej. Wszystko można złożyć na karb zabobonów i przesądów wyniesionych z domu. Kiedy jednak precedens dotyczy funkcjonariusza, najbardziej zaskoczony jest zainteresowany. Wszystko, jednak jest czym innym niż wygląda.

Jednak nie uprzedzajmy faktów.

Kto widział, jak Wilkołak przemyka się wśród drzew nocą? Księżyc świeci jak latarnia halogenowa; nietrudno o błąd. Wiara w wilkołaki plus niepewność ludzkich zmysłów równa się pomyłka.

Historia przydarzyła się oficerowi służb; jak co wieczór, kiedy bywał w domu, wyprowadzał psa an spacer. Nie spodziewał się, że Wilkołak stanie się live motywem następnych kilkunastu tygodni. Jako dziecko, jak każdy oglądał filmy o zombi i wilkołakach. Dziecięce zauroczenie i pragnienie przygody miało się ziścić. Wszystkie okoliczności sprzyjały przebiegowi scenariusza, wg którego rozegrały się sceny. Opodal kępy przekwitłych jaśminów pies zatrzymał się; sierść na grzbiecie lekko mu się zjeżyła. Stojąc pod wiatr węszył, czując ślad zapach, który go zaniepokoił. W chwilę potem zaczął machać ogonem i jednym skokiem zanurzył się w chaszczach. smycz zrobiła się luźna i opadła na ziemię. Saturnin natychmiast podążył za pupilkiem. Pies wcześniej kilka razy uciekał czymś przestraszony. Wolał nie ryzykować nocnych poszukiwań.

Przeciągły skowyt zaskoczył mężczyznę. To nie mógł być jego Bryś. W gęstwinie gałęzi leżał skulony na ziemi jakiś olbrzymi, wręcz monstrualny kształt. Jak kupa kamieni. Nie przypominał niczego znanego. Pies stał przed nim wyczekująco. Uciekaj mały – przeleciało przez myśl.

Wilkołak? Tak wyglądał obraz z pamięci. Przecież to niemożliwe. Wilkołaki to przecież bajki. Bajki z dzieciństwa.

Stwór poderwał się… i w nogi. Lewa noga zgięta w pół wykonywała w powietrzu dziwne ewolucje. Zadziałał instynkt, oficer jak ogar, gdy zobaczy uciekającego zająca, skoczył za biegnącym. Wilkołak próbował zmylić pogoń; pies przeszkadzał mu w tym jakby nigdy nic innego w życiu nie robił. Po kilku unikach poczwara poddała się padając na trawnik jak futro z wielkiego odyńca pod kominkiem. Jedno kopnięcie w zdrowa łydkę okazało się nieskuteczne, choć słychać było trzask pękającej kości. Wilkołaka strach poderwał na nogi – złamane nogi. Saturnin chwycił go za kołnierz, odwrócił przodem do siebie...i ze zdziwieniem rozdziawił gębę. Wilkołakiem okazał się Niutek, kolega z pracy.

„Chcieliśmy Cię trochę rozerwać smutasie”. „Wam!”, czyli jest ich tu więcej.

Wilkołak okazał się pomysłem na urodziny. Koledzy z pracy mają beznadziejne poczucie humoru. Wilkołaka wymyślili, jak się później okazało, podczas wspólnego wyjścia na piwo.

Saturnin vel Wilkołak. I tak już zostało.

[slavicbestiary]

Zmora i religia słowian

Słowiańska religia jest współcześnie bardzo trudna do spójnego i pełnego odtworzenia, ale z pewnością stanowiła ona system politeistyczny z szerokim panteonem bóstw oraz różnych istot nadprzyrodzonych, zwykle związanych z siłami przyrody. Ze względu na swoją pierwotność, w religii naszych przodków można odnaleźć wiele prób odpowiedzi na zachodzące wokół zjawiska przyrody. Co ciekawe, pomimo późniejszego procesu chrystianizacji poszczególnych ziem zamieszkałych przez Słowian, a więc i odrzucenia wierzeń pogańskich na rzecz chrześcijaństwa, duża ich część utrzymała się w folklorze. Trwałością wykazały się chociażby mityczne postacie, bogowie słowiańscy i demony, które jeszcze przez długi okres były obecne w tradycji, kulturze, z czasem po prostu również ulegając chrystianizacji. Idealny przykład tego zjawiska może stanowić demon określany mianem zmory albo mary sennej. Sama etymologia słowa "mara", przy uwzględnianiu różnych odmian zależnych od regionu, wskazywała na jego powiązanie ze śmiercią. Zmora miała być duszą zmarłej osoby, która nie może zaznać spokoju i nawiedza we śnie swoje ofiary żywiąc się ich krwią. Przykładem ludowego powiązania tradycji z nową religią był fakt, że zmorą mogła zostać osoba, której przekręcono imię podczas chrztu. Demon nawiedzał śpiącą ofiarę w postaci wysokiej, długonogiej kobiety o półprzeźroczystym ciele, które można było dostrzec tylko w świetle księżyca. Najskuteczniejszym sposobem obrony przed marą senną była zmiana pozycji ciała podczas snu. 

  Mianem Słowian określa się plemiona stanowiące odrębną gałąź ludów indoeuropejskich o wspólnym pochodzeniu, podobnym języku, zwyczajach, a także wierzeniach i związanych z nimi ceremoniach religijnych. Tradycyjnie badacze dzielą Słowian na trzy podstawowe grupy, w których wydziela się następnie mniejsze grupy etniczne, są nimi: Słowianie zachodni, wschodni oraz południowi. Jednak pomimo odróżniających je od siebie niuansów można wskazywać na wspólne podstawy wielu elementów kultury, w tym także religii.

[endofija-deactivated20170909]

Mandala

Mandala, czyli dziedzina sztuki wywodząca się z buddyzmu, uznawana za rodzaj medytacji. Podczas jej tworzenia można się wyciszyć i oczyścić umysł.

Powstał właśnie nowy blog dla tych, co nie boją się nowych wyzwań i chcą poprawić zarówno swoje samopoczucie jak i wygląd zewnętrzny. Na pierwszy ogień joga - zwykłe ćwiczenia czy droga do samospełnienia? (wyjaśnienie dla początkujących)

[slavicbestiary]

Rusałka zwana też brzeginią lub brzeginką to demon słowiański potrafiący załaskotać na śmierć. Zamieszkiwała głównie sitowia pobliskich rzek i jezior. Wiadomym jest, że Rusałka wabiła swe ofiary (najczęściej młodych mężczyzn) swym urokiem i śpiewem bądź chichotem. Urokowi rusałki niesposób było się oprzeć, ponieważ jej ciało przedstawiało wszelkie doskonałości i było uważane za ideał. Wielu sądzi, że jest to tylko iluzja, lecz nikt kto ją spotkał nie uszedł z życiem.