#voeding

[elkedageenwoord]

beurt·balk·je

1. staafje dat je op de transportband naar de kassa legt tussen de eigen boodschappen en die van de vorige of volgende klant in, om verwarring te voorkomen

[podcastgemist]

#418a - Mag je nog Vlees eten? - JACK&JOZEF - Real.Raw.Everyday.

De waarheid is complexer dan we willen toegeven. Ik luisterde naar een gesprek waarin iemand zei: "De schijf van vijf, dat is gewoon een overhypte mythe." En dat raakte me. Want we worden constant blootgesteld aan regels, adviezen, richtlijnen... die allemaal beloven de beste keuze te zijn.

Maar wat als die "waarheid" niet zo zwart-wit is? Wat als we moeten leren loslaten, onze eigen intuïtie volgen, en niet blind vertrouwen op 'de regels' die ons worden opgelegd? Het echte probleem? We leven in een wereld waar de regels continu veranderen. Wat gisteren goed was, is vandaag achterhaald. Vertrouwen wordt schaarser. En toch, blijven we zoeken naar die ene ware waarheid.

Is het niet tijd dat we niet altijd alles klakkeloos geloven? Dat we leren luisteren naar onze eigen stem, onze ervaringen, en niet alleen naar de slachtoffertjes van 'de wetenschap'? Misschien is dat het pad naar echte vrijheid, niet de juiste regels vinden, maar jezelf toestaan te twijfelen, te leren en opnieuw te kiezen.

Hoe ga jij om met de complexiteit van richtlijnen?

[keepthatdogalive]

Voeding - mineralen

Structurele functie: - Fosfaat (P) - Calcium (Ca)

Katalytische functie: - Magnesium (Mg) - Selenium (Se) - Koper (Cu) - Zink (Zn)

Fysiologische processen: - Natrium (Na) - Chloor (Cl) - Kalium (K)

Regulatoire functie: - Jodium (I)

Overige mineralen: - Ijzer (Fe) - Kobalt (Co)

Mineralen met een structurele functie

Calcium

-> spiercontractie -> bloedstolling -> overdracht zenuwimpulsen

Homeostase (zie ook vitamine D)

Als calcium minder wordt dan wordt er PTH geproduceerd, PTH zorgt voor: - resorptie van calcium uit bot - reabsorptie van calcium uit de urine - activering van vitamine D -> verhoogde calcium absorptie vanuit de dunne darm + resorptie van calcium uit bot

Fosfaat

-> energie metabolisme

Excretie

Overmaat wordt uitgescheiden via urine door de nieren

In HKs wordt een gedeelte van de fosfaat gebruikt voor speekselsecretie en vindt er dus ook fosfaatsecretie plaats via de feces

Mineralen met katalytische functie

Magnesium

enzym activator: -> fosfaat transferases -> pyruvaat carboxylase, pyruvaat oxidase, en andere reacties in Krebs-cylus -> PTH

Absorptie

Magnesium wordt bij monogastrische dieren geabsorbeerd in de dunne darm en bij HKs in de pens. In de pens is de absorptie afhankelijk van het potentiaalverschil over de penswand, in een dieet met veel kalium (K) kan dit leiden tot een deficiëntie van magnesium.

Selenium

-> onderdeel van gluthathion peroxidase (beschermt cellen tegen oxidatieve schade) -> omzetting van T4 naar T3 (de actieve vorm)

Vitamine E/Se deficiëntie

Koper

-> verschillende enzymen

Koperstapeling en Molybdeen/Zwavel

Koperstapeling kan optreden bij een rantsoen met te veel koper erin + raspredispositie voor koperstapeling, dit kan behandelt worden door het rantsoen te veranderen of aan het rantsoen sulfide en molybdeen toe te voegen.

Sulfide (S2-) kan samen met koper CuS vormen. Dit is een onoplosbaar zout en kan dus niet opgenomen worden.

Molybdeen vormt samen met sulfide (S2-) thiomolybdaten, dit vormt complexen met eiwitten en deze complexen hebben een hoge affiniteit voor koper, dit verminderdt de beschikbaarheid van koper voor absorptie - molybdeen remt dus niet de koperopname zonder sulfide

Sulfaat (SO42-) vormt met koper juist CuSO4 en dit is juist wateroplosbaar, daarnaast kan sulfaat ook niet met molybdeen thiomolbdaat vormen. -> in monogastrische dieren verhindert sulfaat in de voeding dus niet de opname van koper -> in HKs (met pens) vindt er omzetting van sulfaat naar sulfide plaats, waardoor de opname van koper wel verhindert kan worden

Zink

Mineralen belangrijk voor fysiologische processen

Natrium

Chloor

Kalium

Mineralen met een regulatoire functie

Jodium

-> productie van TH3 (actief) en TH4 (inactief)

Hypothyreoïdie / Hyperthyreoïdie

Een deficiëntie van jodium in het dieet kan leiden tot een hypothyreoïdie, waardoor er te weinig thyreoïd hormoon wordt geproduceerd.

Een hyperthyreoïdie, waar de schildklier te veel TH maakt, kan behandeld worden met een jodium-arm dieet

Overige mineralen

Ijzer

-> hemoglobine, myoglobine, ferritine, transferrine, lactotransferrine -> cytochromen in de elektronen transport keten

Anemie

Een tekort aan ijzer kan leiden tot anemie, varkens hebben een beperkte opslag aan ijzer en zeugen krijgen eigenlijk te weinig ijzer (geen mogelijkheid om te wroeten). Biggen hebben daarom eigenlijk systematisch ijzertekort. Pasgeboren biggen krijgen standaard een ijzerinjectie om hiervoor te compenseren.

Cobalt

-> bestandsonderdeel van vitamine B12

[keepthatdogalive]

Voeding - wateroplosbare vitamines

Thiamine (vitamine B1)

Functie

Belagrijk coenzym voor oxidatieve decarboxylase van pyruvaat -> acetyl-CoA, wat dan vervolgens of de krebs-cyclus of de lipide-synthese in gaat

Tekort aan thiamine of voer met thiaminase (breekt thiamine af) leidt tot een opstapeling van lactaat en pyruvaat, en verlaagd ATP (energietekort) met verschillende neurologische en verlammingsverschijnselen

Oorsprong diervoeders

Thiaminase is aanwezig in verschillende vissoorten, dus bij een exclusief visdieet is het belangrijk om een variatie aan vissen te geven om thiaminase intoxicatie te voorkomen

Nicotinamide / Niacin (vitamine B3)

Functie

Nicotinamide is een onderdeel van NAD+ en NADH en dus belangrijk voor energietransfer reacties. Een tekort kan leiden tot: slechte groei, annorexia, en diarree

Diëten hoog in mais bevatten weinig tryptofaan en nicotinamide en daarom is er een groter risico op een deefficientie

Oorsprong diervoeders

Tryptofaan -> nicotinamide - efficientie van deze omzetting is wel laag

Biotin (vitamine B7/B8/H)

Functie

Biotine is een coenzym voor pyruvaat carboxylase voor pyruvaat -> oxaloacetaat, acetyl-CoA carboxylase voor de vetzuursynthese, en propionyl coenzyme A carboxylase voor proprionaat ->-> succinyl-CoA (HKs)

Een tekort aan biotin of teveel avidine (bindt aan biotine waardoor het niet opgenomen kan worden) zorgt voor huidproblemen (huid, hoeven, veren, in die richting)

Oorsprong diervoeders

Geproduceerd door microben - relevant voor HKs, paarden en konijnen

plantaardig (vooral mais) en dierlijke materiaal

Avidine zit in rauwe eieren

Foliumzuur (vitamine B9/B11)

Functie

Foliumzuur wordt omgezet tot tetrahydrofoliumzuur wat een coenzym is voor de mobilisatie en gebruik van enkelvoudige koolstof groepen en gebruikt wordt in de synthese van RNA, DNA en neurotransmitters.

Een tekort kan leiden tot: anemie, annorexia, en diarree

Oorsprong diervoeders

gist, tarwezemelen en diermeen

Standaard toegevoegd aan voedermiddelen voor monogastrische dieren

Vitamine C (Ascorbinezuur)

Functie

Vitamine C is een cofactor enzym voor de synthese van collageen, dat belangrijk is voor bindweefsel, tekort aan vitamine C kan leiden tot scheurbuik

Oorsprong diervoeders

Vitamine C in fruit/groenten

glucose -> vitamine C - cavia's, primaten en bulbul (vogel) kunnen vitamine C niet syntheseren uit glucose en dus is vitamine C een essentieel aminozuur voor hun

Riboflavin (vitamine B2)

Functie

Riboflavin functioneert in enzymen in oxidatie/reductie katalysatoren en dus belangrijk voor het volledige celmetabolism

Choline-chloride / Choline (vitamine B4)

Functie

Choline is onderdeel van celstructuren, is belangrijk voor de vetmetabolisme in de lever en is afhankelijk van hoeveelheid methionine (en andere methyl-donoren).

Tekort kan leiden tot: verminderde groei, beenzwakte, leververvetting, nierbloedingen, slechte broeduitkomsten.

Panthotheenzuur (vitamine B5)

Functie

Panthotheenzuur is onderdeel van co-enzym A, bealngrijk voor energiemetabolism, synthese/degradatie vetzuren en cholesterolsynthese

Pyridoxine (vitamine B6)

Functie

Pyridoxine is een co-enzym factor voor een sclera van eiwitten gerelateerd aan de aminozuurstofwisseling

Cobalamin (vitamine B12)

Functie

Cobalamine is belangrijk voor nucleïnezuur synthese en bloedvorming

[keepthatdogalive]

voeding - vetoplosbare vitaminen

Vitamine A (Retinol)

Functie

groei/productie, een tekort kan leiden tot: nachtblindheid, keratonisatie van zachte weefsels, verstoorde botvorming, verminderde vruchtbaarheid

Oorsprong diervoeders

Caroteen in plantaardig materiaal -> retinol - katten kunnen deze omzetting niet maken

Vitamine A in dierlijk materiaal (o.a. eigeel, melkvet, lever, visolie)

Opslag/elimatie

Vitamine A heeft een trage eliminatie, dus grote risico op intoxicatie

Vitamine D

Functie

Vitamine D is belangrijk voor de calcium homeostase, belangrijke hormonen binnenin deze homeostase zijn: - PTH (verhoogt plasma Ca) - calcitonine (verlaagt plasma Ca)

PTH zorgt voor resorptie van calcium uit het bot, verhoogt de reabsorptie van calcium uit de (voor)urine, en activeert vitamine D

Vitamine D verhoogt de absorptie van calcium (en fosfaat) uit het MDK en versterkt de resorptie van calcium uit het bot

Calcitonine vermindert de reabsorptie van calcium uit de (voor)urine, dus meer excretie van calcium, en zorgt voor verminderde resorptie van calcium uit het bot

Een tekort aan vitamine D kan leiden tot: rachitis, osteomalacie (verschillende termen bij verschillende diersoorten die allemaal neerkomen op het feit dat de botten zacht/rubberachtig worden), zwakke eierschalen

(bij een tekort aan vitamine D en calcium in het dieet kan je dus beter het calcium eerst suplementeren, want vit D zou botproblemen kunnen verergeren)

Oorsprong diervoeders

ergosterol in plantaardig materiaal -> vitamine D2 (onder invloed van UV op de bladeren)

Cholesterol in dierlijk materiaal -> vitamine D3 (onder invloed van UV op de huid) - dit is in mindere mate mogelijk in honden en katten

D2 -> D3 (D3 is namelijk actiever dan D2) - dit is in mindere mate mogelijk in katten en kippen

Opslag/eliminatie

D2/D3 wordt eerst in de lever omgezet en daarna in de nieren, waarna het in actieve vorm het bloed in gaat

Vitamine E (α-tocopherol)

Functie

Vitamine E is een belangrijke antioxidant vergelijkbaar met selenium, een tekort zal niet snel lijden tot probleem tenzij er ook een selenium deeficientie is.

Oorsprong diervoeders

Voedermidelen die rijk zijn aan meervoudige onverzadigde vetzuren

Opslag/eliminatie

In de lever en in vetweefsel wordt vitamine E opgeslagen, intoxicatie komt weinig voor

Vitamine K (Menadion

Functie

Vitamine K is belangrijk voor bloedstolling, een vitamine K deeficientie kan leiden tot problemen met de bloedstolling

Oorsprong diervoeders

Vlees en groene bladeren zijn een belangrijke bron voor vitamine K

Bacterieën produceren vitamine K, maar deze worden alleen opgenomen in de dunne darm dus is dit alleen relevant voor HKs of bij caecotrofie

Opslag/eliminatie

Wordt veel gebruikt met beperkte opslag, ongeveer goed voor 1 á 2 weken

[keepthatdogalive]

Voeding - Van soest analyse + NSP protocol

Van soest analyse

Afkortingen

NDS = Neutral Detergent Solubles (Koolhydraten – NDF) NDF = Neutral Detergent Fiber ( = Hemicellulose + cellulose + lignine) ADF = Acid Detergent Fiber ( = Cellulose + Lignine) ADL = Acid Detergent Lignin (= Lignine

gebruiken

voor een betere indeling van de koolhydraten in een voeding, vooral bij herkauwers

Wat kan je analyseren

Hemicellulose = NDF - ADF (technisch gezien zie je hemicellulose ook in NDS, maar hier hoeven we even geen rekening mee te houden)

Cellulose = ADF - ADL

lignine = ADL

NSP protocol

Afkortingen

SP = Non-Starch Polysaccharides (Niet-zetmeel-koolhydraten)

Gebruiken

Wanneer je de verteerbaarheid van koolhydraten in monogastrische dieren wilt bepalen, vooral bij varkens

Wat kan je analyseren

zetmeel + suikers -> enzymatisch afbreekbaar

SP = koolhydraten naast zetmeel en suikers -> fermenatie

Samenkoppeling met elkaar en weende analyse

NFE = nitrogen free extract / overige koolhydraten CF = crude fiber / vezel content NDS = neutral detergent solubles / koolhydraten zonder de neutral detergent fiber NDF = neutral detergent fiber (aka hemicellulose, cellulose en lignine) ADF = acid detergent fiber (aka cellulose en lignine) ADL = acid detergent lignin Starch+sugars = zetmeel en suikers NSP = non-starch polymers / suikerpolymeren die bestaan uit meer dan alleen glucose

[keepthatdogalive]

Voeding - Weende analyse

Afkortingen (NL/Eng)

DS / DM = Droge stof / Dry matter As / Ash = Anorganische stof / inorganic matter RE / CP = Ruw eiwit / crude protein RVET / EE = Ruw vet / Ether extract RC / CF = Ruwe celstof / Crude fiber OK / NFE = Overige koolhydraten / Nitrogen free extract OS / OM = Organische stof / Organic matter \

Gebruiken

Voor de basisvoedingswaardes van diervoeders

Wat kan je analyseren

Voeder = DM + vochtgehalte 1. Wegen van voeder 2. in de oven op 103 °C 3. Overblijfsel is DM en gewichtsverlies is vochtgehalte

DM = Ash + OM 1. wegen van DM 2. in de verbrandingsoven op 550 °C 3. Overblijfsel is Ash

ASH = inorganisch materiaal

OM = NFE + CF + RVET + CP

CP = stikstofgehalte * 6,25 (een eiwit bevat 16% stikstof) 1. voeder wordt opgewarmd en de NH2 groep van AZ worden ammonium 2. NaOH wordt toegevoegd 3. Ammonium wordt omgezet tot Ammonia en dat verdampt en wordt gevangen in een zure oplossing die een hogere pH krijgt 4. de zure oplossing wordt teruggebracht naar start pH, hoeveel zuur hiervoor nodig is staat gelijk aan de hoeveelheid stikstof toegevoegd aan de oplossing

RVET = vetten en vet oplosbare componenten 1. voeder wegen 2. voeder en lipofiele oplossing worden verhit, de vetten blijven achter in de oplossing waardoor het overblijfsel van de voeder dus vetfrij is 3. overblijfsel wordt gewogen, gewichtsverlies is RVET

CF = organische onderdelen van een plant (slecht verteerbaar) 1. voeder wegen 2. voeder wordt gehydrolyseerd door te koken met zwavelzuur en te filtreren (zure oplossing passeert de filter) 3. voeder wordt opnieuw gehydrolyseerd door te koken maar dan met NaOH en opnieuw te filtreren (alkalische oplossing passeert de filter) 4. overblijfsel wordt gewogen, overblijfsel is CF

NFE = 100% - vochtgehalte - Ash - CP - RVET - CF = overige koolhydraten, dus zonder de CF (beter verteerbaar)

Overzicht

Zand: verbrandt niet en eindigt daarom in Ash Urea: geen eiwit maar heeft wel N en eindigt daarom in CP ammonia: eindigt in beide vochtgehalte en CP hemicellulose/cellulose: eindigen allebei in CF, maar ook in NFE vit K/E: zijn vetoplosbaar en eindigen daarom in RVET vit B/C en propionzuur: behoren allemaal niet tot de andere groepen en blijven dus over waardoor ze bij de NFE worden gerekend

NPN = Non-protein Nitrogen = bv. urea, ammonia, vrije aminozuren en nucleinezuur belanden - hierdoor kan het "eiwit"-gehalte vals verhoogd worden niet door er meer eiwit in te stoppen, maar om er meer NPN in te stoppen.

Samenkoppeling met van soest en NSP protocol analyse methodes

[sleepmentor]

Spijsverteringsproblemen: Oorzaken, oplossingen en de beste voedingsmiddelen voor verlichting

Veel mensen kampen dagelijks met spijsverteringsproblemen zoals een opgeblazen gevoel, brandend maagzuur, constipatie of buikpijn. Deze klachten zijn vaak onschuldig, maar kunnen storend zijn en wijzen op een onevenwichtige levensstijl. Gelukkig kun je veel doen om je spijsvertering op natuurlijke wijze te ondersteunen.

👉 De meest voorkomende oorzaken:

🍔 Ongezonde voeding: te vet, te zoet of te veel bewerkte producten.

😟 Stress en spanning: beïnvloeden direct je maag- en darmfunctie.

🚶 Weinig beweging: vertraagt de darmwerking.

💧 Te weinig drinken: maakt de spijsvertering trager.

🍞 Voedselintoleranties zoals lactose of gluten.

👉 Effectieve oplossingen:

Eet kleine, evenwichtige maaltijden en kauw rustig.

Drink voldoende water en kruidenthee (zoals munt of gember).

Vermijd overmatig koffie-, alcohol- en vetgebruik.

Beweeg regelmatig — zelfs een korte wandeling na het eten helpt al.

👉 De beste voedingsmiddelen voor verlichting: 🥑 Avocado, yoghurt, banaan, havermout, venkel en kurkuma zijn zacht voor de maag en bevorderen een gezonde darmwerking.

✨ Een goede spijsvertering begint met bewuste keuzes: eet rustig, leef actief en luister naar je lichaam. Zo geef je je darmen de rust en balans die ze verdienen. Lees nu.👉 Lees het volledige artikel