if i look back, i am lost
NASA
Show & Tell
let's talk about Bridgerton tea, my ask is open
Color Me Curious
No title available
𓃗
KIROKAZE
No title available
No title available
No title available
EXPECTATIONS
gracie abrams
roma★
RMH
Noah Kahan
Cookie Run:Kingdom Official!
Cosmic Funnies
🩵 avery cochrane 🩵
Monterey Bay Aquarium
seen from Ecuador
seen from Brazil
seen from Brazil
seen from Brazil
seen from Malaysia
seen from Thailand
seen from Colombia
seen from Syria
seen from United States
seen from Venezuela
seen from Venezuela
seen from Brazil
seen from United Kingdom
seen from Vietnam
seen from Colombia
seen from Brazil
seen from Morocco
seen from Jordan
seen from Azerbaijan
seen from United States
@rcvandenboogaard
De Gaulle: een groot man, zijn tijd vooruit (verbeterd)
Er zijn de laatste tijd tal van redenen om terug te denken aan Charles de Gaulle, de Franse generaal en staatsman die, tegen schijn en tegenwerking in, maar liefst twee keer Frankrijk van de ondergang heeft gered. De eerste keer was na de Duitse inval in 1940, toen hij koppig volhardde in het geloof aan een vrij Frankrijk, ondanks de scepsis of tegenwerking van bondgenoten als Groot-Brittannië.…
View On WordPress
Een Volksfront tegen het fascisme
Nu ook in Frankrijk een verkiezingsoverwinning van een fascistoïde, extreem-rechtse partij dreigt, gaan de gedachten onwillekeurig terug naar een eerdere gelegenheid waarbij republikeinse, linkse krachten tegen zo’n overwinning front hebben gemaakt. Het Front Populaire van 1936, een verkiezingsverbond van Socialisten, Radicalen en Communisten, was zo’n methode van verdediging van de democratie.…
View On WordPress
De schrik van ieder feestje
De schrik van ieder feestje. Zo voel ik mij soms, wanneer avonden- of zelfs dagenlang gezelschap om mij heen dat ene onderwerp weet te vermijden dat mij al jarenlang sterk bezig houdt: de volstrekt niet denkbeeldige mogelijkheid dat Europa over niet al te lange tijd weer verwikkeld zal zijn in een grote oorlog. Geboren zijnde in 1951 behoor ik tot de weinige West-Europeanen die oorlog niet aan…
View On WordPress
De masculiene orde verdedigd in 1835
Op 3 juni 1835 bracht Pierre Rivière, een Normandische boerenzoon, zijn moeder, een broer en een zus door wurging om het leven. Het was moord met voorbedachten rade. Pierre had zelfs overwogen om – met de bescheiden taalkennis die hem ten dienste stond – zijn overwegingen vooraf op schrift te stellen, zodat de doodstraf waarop hij recht meende te hebben, hem niet kon ontgaan. Maar tenslotte…
View On WordPress
In de Groene: Nina Litvinova kon het niet meer aanzien
https://www.groene.nl/artikel/nina-litvinova-9-augustus-1945-12-mei-2026-2026-06-03
View On WordPress
Etty Hillesum in het heden
Wie zijn fiets door de gemeente Amsterdam al eens losgeknipt en afgevoerd zag, kent de locatie: het schier onafzienbare fietsdepot op een industrieterrein in het westen van de stad, waar je je rijwiel kunt afhalen, tegen een betaling van een boete. Dat depot is een van de locaties van de televisieserie ‘Etty’, gebaseerd op leven en werk van Etty Hillesum, van de Israëlische regisseur Hagai Levi.…
View On WordPress
In de Groene: een gevoel van malaise
De maatschappelijke druk is zo groot, dat Russen het risico nemen openlijk kritiek te leveren. De glans is af van Poetins presidentschap. Mijn analyse op de site van De Groene Amsterdammer: https://www.groene.nl/artikel/een-gevoel-van-malaise
View On WordPress
De Commune van Parijs: niet zo rood als gedacht
Eigenlijk is het de schuld van Karl Marx (1818-1883) dat de Commune van Parijs uit 1871 vooral een rode, linkse- of extreem-linkse mythe is geworden. Hoewel er sinds een paar jaar ook wel extreem-rechtsen, zoals de notoire antisemiet Alain Soral, op 28 maart bloemen leggen bij de ‘Mur des fédérés’ op het kerkhof Père Lachaise, waar in 1871 166 gewapende strijders van de Commune zonder vorm van…
View On WordPress
Alledaagse oorlog
De Tweede wereldoorlog blijft, in al zijn aspecten, velen bezig houden. Ik las laatst dat het elke dag zeer druk is bij het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging in Den Haag, waar je dossiers kunt inzien van Nederlanders die er na de Bevrijding van 1945 van werden verdacht – niet zelden ten onrechte trouwens – met de Bezetter gecollaboreerd te hebben. Kennelijk zijn er veel Nederlanders die…
View On WordPress
Een pleidooi voor mannelijke onschuld
Omdat het er deze week naar uitzag dat de Derde wereldoorlog zou uitbreken – toegegeven, kleine overdrijving – dacht ik: deze week maar eens een luchtig blogje. En ik weet weinig luchtigers te bedenken dat het werk van de Franse auteur en journalist Frédéric Beigbeder. Die is al vele jaren mijn ‘guilty pleasure’ (‘plaisir coupable’ klinkt op de een of andere manier toch minder). Dus toen ik uit…
View On WordPress
In de Groene: 'Buitenlands agent' als geuzennaam
Deel I van Julia Loktevs documentaire My Undesirable Friends, over vrouwelijke journalisten onder Poetins autoritaire regime, duurt vijfenhalf uur. Geen minuut te veel. Nu te zien op streaming-platform MUBI. Bespreking deze week in De Groene Amsterdammer.
View On WordPress
Lessen uit de geschiedenis
Een nieuwe term lijkt zijn intrede te hebben gedaan in beschouwingen over internationale politiek: ‘War of choice’. Misschien vergis ik me wel en is de uitdrukking al ouder. Maar in ieder geval past die prima bij de oorlog die de Amerikaanse president Donald Trump tegen Iran is begonnen: een oorlog zonder duidelijke onmiddellijke noodzaak, een keuze – om niet te zeggen een gril. Het valt de…
View On WordPress
Een nieuwe term lijkt zijn intrede te hebben gedaan in beschouwingen over internationale politiek: 'War of choice'. Misschien vergis ik me wel en is de uitdrukking al ouder. Maar in ieder geval past die prima bij de oorlog die de Amerikaanse president Donald Trump tegen Iran is begonnen: een oorlog zonder duidelijke onmiddellijke noodzaak, een keuze - om niet te zeggen een gril.
Het valt de historicus Odd Arne Westad niet kwalijk te nemen dat hij deze oorlog niet voorzien had in zijn net verschenen 'The coming storm', waarin hij verschillende scenario's doorneemt voor wat hij ziet als een dreigende, verwoestende mogelijkheid: een oorlog tussen de grootmachten.
De Noor Westad (1960), thans hoogleraar aan de Amerikaanse Yale University, is vooral bekend van het in 2017 verschenen 'The Cold War: a world history', dat inmiddels de status van een standaardwerk over de Koude oorlog heeft verworven. In 'The coming storm' begeeft hij zich op het - enigszins glibberige - pad van voorspellingen over de grote oorlog die mogelijk op komst is en die, vreest de historicus, nog grotere verwoestingen zal aanrichten dan de twee eerdere wereldoorlogen.
De huidige internationale situatie wordt dezer dagen nogal eens vergeleken met die in de jaren dertig van de vorige eeuw: opkomst van autoritaire leiders, ondergang van de democratie, bal der ressentimenten. Maar voor Westad is een eerder moment in de geschiedenis veel meer van toepassing: 1914, het jaar waarin de Eerste wereldoorlog uitbrak.
Dat was tot veler verrassing want oorlog werd destijds al voor minder waarschijnlijk gehouden, gezien de gestage ontwikkeling van steeds vreselijker vernietigingswapens. Bovendien was het al heel lang vrede geweest, betoogt Westad.
Dat laatste lijkt me eigenlijk de zwakste schakel in de historische vergelijking van de Noorse historicus, die van mening blijkt dat het Europees construct van het Congres van Wenen in 1816 eigenlijk min of meer behouden is gebleven tot 1914. Natuurlijk kun je zeggen dat de Pruisisch-Oostenrijkse oorlog van 1866, of de Frans-Duitse van 1870 als het ware oorlogen 'binnen het systeem' waren, dat wil zeggen beperkte conflicten tussen de grootmachten van die tijd, wier onderlinge verhoudingen door middel van deze oorlogen als het ware gecorrigeerd werden.
Maar dat de Krim-oorlog in de jaren vijftig, waarbij meerdere van die grootmachten betrokken waren, en die vaak is gezien als een voorbode van de Eerste wereldoorlog - ook al door de toepassing van voor de tijd geavanceerde technologie (de telegraaf bijvoorbeeld) - in Westads betoog in het geheel niet voorkomt, is wellicht minder sterk.
Maar dat alles doet weinig af aan de analogie van de huidige situatie met die in 1914. De voorgaande jaren waren gekenmerkt door grote technische veranderingen, en ook toenemende welvaart, die echter zo rond 1900 leek te stokken. Tegelijkertijd was er veel wantrouwen tussen de verschillende naties, wat er toe leidde dat menige grootmacht er goed aan meende te doen in een vroeg stadium te mobiliseren. Wat dan weer het wantrouwen bij de andere grootmachten voedde.
De voornaamste grootmacht was Groot-Brittannië, dat beschikte over een wereldomspannend imperium, maar daarom juist beducht was voor concurrenten die het land naar de kroon zouden kunnen steken. De Verenigde Staten van nu, zeg maar.
En er was Duitsland, een macht in opkomst die als verenigd keizerrijk pas sinds 1870 bestond, en van mening was dat de andere grootmachten haar geen plaatsje onder de zon gunden - het huidige China in de vergelijking.
Bosnië, waar de moordaanslag op een Oostenrijkse prins plaatsvond die in 1914 de vlam in de pan deed slaan, wordt in die vergelijking dan het equivalent van bijvoorbeeld Taiwan.
Nog terwijl de miljoenen levens verslindende oorlog van 14-18 voortduurde, leefde bij velen het besef dat zo'n allesverwoestend conflict geen zin had, en dat er veel mee gewonnen zou zijn als oorlog als middel van buitenlandse politiek zou worden afgeschaft. 'La der des ders' was een van de leuzen waarmee Franse dienstplichtigen naar het front trokken - voor een oorlog die geacht werd de aller- allerlaatste te zijn.
Het liep anders, zoals bekend. Er kwamen organen van internationale conflictbeheersing zoals de Volkenbond, maar de ambities en frustraties die in de marge van de Eerste wereldoorlog waren ontstaan, konden niet verhinderen dat er nog een Tweede volgen zou.
Pas daarna volgde weer een langdurige periode van relatieve vrede, waarin lokale conflicten beperkt bleven en de grote tegenstelling van de Koude oorlog, en de toen gevoelde onmogelijkheid van een kernoorlog in zekere zin een bevriezende werking had. Hoe onvolkomen en in vele opzichten onbevredigend die situatie ook geweest moge zijn, zij was ongetwijfeld te verkiezen boven die van dit ogenblik, waarin soms alle remmen los lijken.
Terwijl ik dit schrijf, lees ik dat de Amerikaanse presidenten in een met onfatsoenlijke krachttermen doorspekte boodschap de bevolking van Iran met grootscheepse vernietiging van bruggen en energie-centrales dreigt - in strijd met het oorlogsrecht overigens. En dat allemaal in een oorlog waaraan elke strategie lijkt te ontbreken, en die nog onvoorspelbare gevolgen heeft voor internationale politiek en mondiale economie.
Bij zoveel redeloosheid helpen ook de erudiete lessen van een eminent historicus niet meer, vrees ik. Odd Arne Westad deed er misschien beter aan terug te keren naar de Koude oorlog, waarvan hij als geen ander verstand heeft.
*****
Odd Arne Westad: The coming storm. Power, conflict and warnings from history. Allen Lane 2026.
Ook beschikbaar in Nederlandse vertaling van Jan Wynsen: De naderende storm. Uitgeverij Nieuwezijds b.v. 2026
*****
Afbeelding: Belgische troepen op weg naar het front in 1914. Prentbriefkaart, Erfgoed Lan van Rode).
MEER LEZEN VAN MIJN BLOG 'WE'LL ALWAYS HAVE PARIS'? DAT KAN OP wellalwayshaveparissite.com Vanaf nu is dit blog ook te vinden op Substack: https://raymondvandenboogaard.substack.com
Een kijkje nemen achter het front
Vermoedelijk ben ik een van de weinige Nederlanders die kan zeggen dat hij de Loebjanka, het Moskouse hoofdkwartier van de KGB (nu FSB) in Moskou, van binnen heeft gezien en het toch kan navertellen. Het was, als ik mij niet vergis, begin 1990. Ik was al drie jaar weg als Moskou-correspondent voor NRC Handelsblad en het NOS-journaal, maar viel een maandje in voor een collega. De Sovjet-Unie…
View On WordPress
Voorbij de liberale democratie
Het populisme kan de redding van de democratie betekenen. Dat is althans de opvatting van de Duitse historicus Jörg Baberowski (1961, hoogleraar Oost-Europese geschiedenis aan de Humboldt-universiteit in Berlijn) in zijn zojuist verschenen ‘Am Volk vorbei’. Baberowski’s stelling komt er kort gezegd op neer dat de democratie, historisch gezien, niet samenvalt met de liberale democratie, of het…
View On WordPress
Kafka in Amsterdam-Oost
Op een zonnige dag in augustus 2024 stonden er in een drukke straat in Amsterdam-Oost opeens borden voor een tijdelijk parkeerverbod. Enkele dagen later werd duidelijk waarvoor: een kloeke container van zeeformaat was geplaatst, met daarop de naam van een aannemersbedrijf. Maar waarom stond hij daar? In de panden waarvoor hij geplaatst was, zouden voor zover bekend niet op korte termijn…
View On WordPress
Ressentiment als filosofie
Als je niet beter wist, zou je haast zeggen dat er in Rusland een filosoof-koning aan het hoofd staat. President Vladimir Poetin deelt op hoogtijdagen luxe-edities uit van werk van wijsgeren als Ivan Iljin (1883-1954), wiens stoffelijk overschot dankzij de goede zorgen van Poetin zelfs is teruggehaald uit Zwitserse ballingschap. Iljin behoort, samen met de eveneens in ballingschap gestorven…
View On WordPress