serhatnigiz @serhatnigiz - Tumblr Blog

Temsiliyetist Devlet Modeli Üzerine Kısa Değinmeler

Proletaryan-temsiliyetist-memuriyetizm asla kapitalizmi aşamadı, aşamazdı da! Peki neden? Çünkü tarih boyunca tüm temsiliyetist devlet modelleri özü itibariyle sınıflı toplumsal sistemlere ait modellerdir. Bu durumun kökenlerini bazı temel saikler üzerinden maddeler halinde açmak gerekirse:

1. Lenin Çarlık Rusya’sında zayıf Rus burjuvazisini “sollayıp” önüne geçerek Bolşevik Devrimi’ni başardığında, ilk işi Çarlık döneminden kalma bürokratik memur kadrolarını kovmak oldu. Ama maalesef Lenin ve Bolşeviklerin devlet aygıtını yönetecek devrimci kadroları olmadığından dolayı iktidardan kovulan bürokratik kadrolar tekrar göreve çağrıldı. İç savaş koşullarında Sovyet organlarının tasfiye edilmesi, savaş sovyetlerinin faal hale getirilmesi, tabandan tavana doğru işçi ve halk denetiminin çok cılız kalması, partinin devlete öncelik vermesi vs. gibi nedenlerden kaynaklı olarak hem devlet hem de parti zaman içerisinde temsiliyetist-memuriyetist bürokratik kadrolar tarafından ele geçirildi. Bu gidişatın farkında olan Lenin ölümünden kısa süre önce yayınladığı özeleştiri makalelerinde genç Sovyet devleti için “dejenere işçi devleti” tanımını yapmıştır. Dahası Lenin iktidardan kovduğu ama tekrar göreve getirmek zorunda kaldığı temsiliyetist-memuriyetist bürokratik kadrolar için “getirin yağlı urganları önce bizim boynumuza geçirin!” diyebilecek kadar da cesur ve alçak gönüllü bir lider olduğunu kanıtlamıştır.

2. Lenin’den sonra iktidara gelen Stalin bile bu temsiliyetist-memuriyetist bürokratik devlet kadrolarından ve kastlarından o kadar bunalmıştır ki, Sovyetler Birliği Komünist Partisi’ne (SBKP) “kendisini görevden azletmeleri için birkaç kere yazılı talep de” bulunmuştur. Stalin’in bu azledilme istekleri temsiliyetist-memuriyetist devlet kadrolarının ve kastlarının işine gelmediği için devamlı ret edilmiştir. Deyim yerindeyse bu temsiliyetist-memuriyetist kastlar ölene kadar Stalin’in ölüsünü sürmüşlerdir. Stalin’in her şeye hakim, mutlak ve dokunulmaz lider imajı bilakis proletaryan-temsiliyetist-memuriyetizmin özenle inşa ettiği bir algıdır. Zaten bu algı tarihsel temsiliyetist lider kültünün algısıdır. Bu algı anti-komünist burjuvayan-kapitalist-temsiliyetist-memuriyetizmin de işine geldiği için tüm “Soğuk Savaş” dönemi boyunca bu imaj iki taraf eliyle de büyütülerek devasa bir kişi kültü haline getirilmiştir. Bu kültü yaratan tek başına Stalin değil, Stalin üzerinden kendi temsiliyetist-memuriyetist kast aygıtlarını ve kurumlarını her fırsatta güçlendirmeyi tercih eden bürokratik amir/memur sınıflarıdır. 1991’de SSCB’nin fişini çekenlerde yine bu amir/memur sınıflarıdır.

3. Lenin, Stalin ve hatta Sovyetlerde “bürokratik karşı devrimden” bahseden Troçki bile temsiliyetist-memuriyetist bürokratizme karşı çözümsüz kalmış liderlerdir. Mao ise Sovyet Rusya’ya bakarak temsiliyetist-memuriyetist bürokratizmi yüzeysel olarak idrak edip, bu tehlikeye karşı soyut bir “Proleter Kültür Devrimi” (PKD) programı ileri sürmüş olsa da, (ve hatta bu süreçte Mao kendi partisinde yalnız kalarak kendi partisine bile söz geçiremez bir hale gelmişken) nihayetinde Mao’nun PKD’sı da temsiliyetizm sorunu karşısında çözümsüz kalmıştır. Mao başlattığı PKD sürecinin sonucunda devlet aygıtı ve toplum içerisindeki kaostan dolayı Çin Halk Kurtuluş Ordusu’na kontrolü yeniden sağlayabilmesi için tam yetki vermek zorunda kalmıştır. Başka bir deyişle, Mao’nun kendisinin başlattığı ama başından beri temsiliyetist-memuriyetist kliklere aykırı olan bu PKD devrimi bilakis Mao’nun kendisi tarafından bastırılmak zorunda kalmıştır. Mao mecburen temsiliyetizm-memuriyetizm karşısında geri adım atmıştır. Bu “geri adım” sayesinde ve bu geri adımın politik yansımaları nedeniyle günümüz Çin’i glokal-emperyalist dünyada kapitalist-sömürgeci bir güç haline gelebilmiştir.

4. Ne yazık ki Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği, Çin Halk Cumhuriyeti vs. temsiliyetist-memuriyetist bürokratizm tarafından kuşatılarak içerden ele geçirilmiş ve zamanla ayrıcalıklı devletlü memur kastlarına dayanan aygıtlara dönüşmekten de kurtulamamışlardır. İşin trajik olan kısmı ise büyük bedeller ve acılar çekilerek devrimler ile kurulan bu yapılar kapitalist temsiliyetist-memuriyetist bürokratizme kendi niyetlerinden ve iradesinden bağımsız olarak teslim olmak zorunda kalmışlardır. Zira tarihin her döneminde olduğu gibi temsiliyetizm yine temsiliyetizm yaratarak kendi kendisini yaratmaktan, kendi kendisini üretmekten başka da bir sonuç doğurmamıştır. Bir alt temsiliyetist modelden (global-feodalizmden) bir üst temsiliyetist modele (minoktokratik-kapitalizme) geçen bu sistemler tarihsel serüvenlerinin doruğuna çıkarak artık glokal-emperyalizm çağıyla birlikte sönümlenme ve aşağıya doğru inme evresine girmişlerdir. İster burjuvayan-temsiliyetist sistemler olsun ister proletaryan-temsiliyetist sistemler olsun temsiliyetizmin tarihsel yürüyüşü sona doğru yaklaşmış, tükenme dönemine girmiş bulunmaktadır. Dünya ölçeğinde devletlere ve temsiliyetist-memuriyetist kurum ve kuruluşlara olan güvenin tarihin en düşük seviyesinde olması elbette ki rastlantı değil, aksine yapısal bir bozulma ve çürüme sürecinin halkasıdır.

5. Sovyet Rusya’nın ve Mao’nun Çin’inin içinde bulunduğu temsiliyetist-bürokratik durumlar Tito’yu Yugoslavya özelinde daha da bağımsız bir revizyonist politikaya iterken, başta Maocu çizgi ile aynı kulvarda yürüyen Enver Hoca’yı da bu durum daha “özgün” bir politika yapmaya zorlamıştır. Her ne kadar Arnavutluk Komünist Partisi ve Hocacı çizgi temsiliyetist-bürokratik duruma karşı ilk bakışta daha idmanlı ve uyanık gibi gözükse de, ne Titocu çizgi ne de Hocacı çizgi temsiliyetizm-memuriyetizm tehlikesine karşı son kertede bir çözüm getirememiştir. Enver Hoca nerdeyse yarısı bataklık olan Arnavutluğu modern bir ülke yoluna sokmuşsa da, pek çok doğal kaynaktan yoksun bu ülke ne kadar modernleşme yolunda ilerlemeler kaydetmiş olsa da, Enver hoca ve benzerleri tüm diğer proletaryanist devrimci liderlerin başına geldiği gibi “tarihsel temsiliyetizm” karşısında yenilmekten kurtulamamışlardır.

6. İlkel devletten modern kapitalist devlete kadar gelişerek tarihsel bir doku haline gelmiş temsiliyetist-memuriyetist devlet yapısına karşı ne yapılması gerektiğine yönelik, temsiliyetizmin-memuriyetizmin nasıl etkisizleştirileceğine yönelik, tek bir fikir, tek bir cümle bile ileri sürmeyenlerin ne bilimsellikle ne de komünizm felsefesi ile zerre kadar alakası yoktur. Temsiliyetizme karşı nasıl bir bürokratik devrimci mücadele yürütüleceğine dair tek bir fikir, tek bir cümle bile kurmaktan ısrarla kaçınanlar asla sürdürülebilir bir komünizm yolunun inşasına dönük adımlarda atamazlar, bugüne kadar da atamamışlardır. Onca devrimci liderin, örgütün, partinin vs. çözümsüz kaldığı, yenilip başarısız olduğu bir konuda bilimsel düşünce üretimi yoksa orada devrimci teoriden de bahsedilemez. Sovyetlerin, Çin’in, Yugoslavya’nın, Arnavutluğun burada sayamayacağımız kadar deneyimin geçmiş dönemde yapmış olduğu güzel işlerin arkasına sığınıp “miras yedi bebeler” gibi miras kavgası yapanların bilimsel komünizmin yolunda yürüdüğü de söylenemez.

7. Proletaryan-temsiliyetizm yolunun bunca yenilgi ve başarısızlığa rağmen (kısmi başarılardan bağımsız olarak) hala komünizm yolu olduğundan emin misiniz? Bunca deney ve birikime rağmen, Lenin’in Stalin’in Troçki’nin Mao’nun Tito’nun Enver Hoca’nın vs. onca özeleştirilerine karşın siz hala temsiliyetizm ile sosyalizme ve komünizme gidilebileceğine inanıyor musunuz? Sosyalizmin bir avuç proletaryanist temsiliyetist öncü devrimci memuriyetizm tarafından insanlığa sunulan bir lütuf olduğunu neye göre iddia edebiliyorsunuz? Yasama, yargı ve yürütmeye dayalı üç bacaklı temsiliyetist devlet modelinin özünde sosyalist bir devlet modeli olmadığını hala idrak edemiyor musunuz? Temsiliyetist yasama, yargı ve yürütme kurumlarını alttan ve üstten kuşatmış 4 bacaklı toplumsal denetim devletlerinin sosyalist devlet modeli olduğunu, bunca deney ve birikime rağmen göremeyenlere ancak “yuh size!” denebilir.

8. Glokal-emperyalizm çağında Marx dönemindeki D-3 proletaryası (nitel değişmiş kullanıcı-sınıf emeği) yok, Lenin ve Stalin dönemindeki D-4 proletaryası (nitel gelişmiş kullanıcı-sınıf emeği) yok, D-5 proletaryası (nitel dönüşmüş kullanıcı-sınıf emeği) üretim bandının başını tutuyor. D-5 proletaryasının tepesinde ise E-2 (nitel gelişmiş icatçı-sınıf emeği) protekyası var. Teknik üretim bandının başında elektronik emekçi sınıflar var. Ne yazık ki temsiliyetist sollar hala D-2, D-3 ve D-4 proletaryasının elde etmiş olduğu kısmi başarılar ile kendilerini avutuyorlar. Çağa uygun bir düşünsel konseptleri yok, hala temsiliyetist-memuriyetist bürokratizm duvarına toslayarak felç olmuş, hurdaya çıkmış proletaryanizm arabasının şaha kalkarak fırtına gibi eseceği yanılsamasına kapılmışlar ki, bu durum devrimci mücadelenin geleceği ve selameti açısından üzücü bir durum. Ne yazık ki bu kesimler fırtınaya karşı kürek çeken çaresiz denizcilere benzemektedir. Eski arabasının hurdalıkta çürüdüğünün farkında olmayan bu bakış açısı, arabası sınıf mücadelesi tarafından trafikten çoktan men edilmiş olmasına rağmen, bunu bile idrak etmekten uzak olan bir zihniyettir. Nostaljik anlatılar ve idealist hayallerden beslenen bu zihniyet ile protekya devrimcilerinin uzlaşması mümkünde değildir. İdeolojik devrim olmadan örgütsel ve politik bir devrimin gerçekleşmesini beklemek ham bir hayalcilikten başka da bir şey değildir.

9. Emekoloji’nin “sınıflar devleti yarattı” şeklindeki yanılsamalı burjuva tarih tezini eleştirmesine proletaryalist-temsiliyetist sollar fazlasıyla içerliyor. Halbuki Marx ve Engels kendi aralarındaki yazışmalarda/mektuplaşmalarda yol ve yöntem sorununu çözemediklerini ve bu sorunun çözümünü gelecek kuşaklara miras ve ödev olarak bıraktıklarını itiraf etmişlerdir. Proletaryalist-temsiliyetist sollarının işine gelmediği için Marx ve Engels’e dair bu gerçeklerden asla söz edilmez. Bunun yerine proletaryanist-ardılizm Marx ve Engels’i kutsayarak ve onların hiçte böyle bir iddiası yok iken, Marx ve Engels’in ön-fikirlerini bitmiş ve tamamlanmış bir proje gibi sunarlar. Marx ve Engels tarihi açıklamak için yola çıktı. Bunun için yoğun bir bilimsel faaliyetin içine girdiler. Lakin bilimsel yol ve yöntemi inşa edemeden çalışmaları yarım kaldı. Bunu da açık ve seçik olarak yazdılar. Marx ve Engels’in asıl gayesi insanlığın toplumsal ve bireysel kurtuluşu noktasında nasıl bir yol ve yöntem izlenmesi gerektiğine dair bilimsel bir perspektif inşa etme gayesi idi. Çalışmalarının, emeklerinin nihai amacı da buydu. Lakin Marx ve Engels’ten sonra Marx’tan ve Engels’ten çok Marksçı kesilenler bugün olduğu gibi Marx ve Engels döneminde de vardı. Dönem değişse de aynı temsiliyetist zihniyet bugün olduğu gibi dünde vardı. Çünkü bu düşüncenin varlık zemini başından beri temsiliyetist-memuriyetist bürokratizm eğilimden beslenmektedir. Sadece 20. Yüzyıl’da kurulan sayısız örgüt, parti, sendika vs. gibi yapılara bakıldığında her türden temsiliyetist-memuriyetist bürokratik insan tiplemesi gırla bulunabilir. Bu insan tiplemesinden yaratıcı ve üretken devrimci insan profili çıkmasını beklemek bir erkeğin çocuk doğurmasını beklemek kadar saçmadır!

10. Marx ve Engels’in arkasına saklanarak düşünceyi tutuculaştıran, sabit ve donuk hale getiren temsiliyetist-proletaryanist düşünce yapısı, Marx ve Engels kendi düşüncelerinin değişmez olduğunu iddia etmediği halde, Marksizm’i ve sonrasında Leninizm’i bir doğma haline getirmekten ne yazık ki kurtulamamıştır. Temsiliyetizmin önce dini, sonra devleti ve sonrasında da toplumsal sınıfları yarattığı gerçeğini bir türlü kavrayamayan proletaryanizm pek çok konuda olduğu gibi devlet ve “üst yapı” sorununda da çuvallamaktan geri kalmadı. Devrimlerle iktidarın ele geçirildiği tüm ülkelerde proletaryanizm temsiliyetizm karşısında tek kurşun atmadan teslim bayrağını çekmek zorunda kaldı. Hem de bunu kendi arzusu ve kendi iradesinden bağımsız olarak kendiliğinden bir karşı devrim hareketine dönüşerek yaptı. Bir yerde devlet varsa, o devleti işler hale getirecek bir memur kastı elbette olacaktır. Toplumsal sınıfların oluşabilmesi için ilk önce temsiliyetist-memuriyetist kastların oluşması gerekir. Devlet oluşamaz ise orada ezen/egemen sınıflarda oluşamaz. Son kertede; tarihte (zorunlu ve doğalojik komünal toplum hariç) önce devlet ortaya çıkmıştır, daha sonrasında ise sınıflar ve sosyal katmanlar temsiliyetist-memuriyetist kastlar sayesinde varlık bulmuştur. Bunda anlaşılmayacak ne var!

11. Ne yazık ki “değişim, değişim deyip değişmemek için her haltı yiyen!” proletaryanist-temsiliyetist sollar bu tavırları ile Marx sonrası Marx’tan başka hiç kimsenin bilim yapamayacağını iddia etmiş oluyorlar. Bu yaklaşıma sahip olanlar Marx’ın düşünsel felsefesini hiç kavrayamamış olanlardır. Marx kesinlikle aşılmaz değildir. Marx’ın böyle bir iddiası da yoktur. Tam tersine Marx gelecek kuşakların kendisini aşacağını savunmuş ve öyle ummuştur! Ama ne yazık ki piyasaya “Marksist din adamları” çıkıp Marksizm’i bir din gibi sunarak ve kendilerini bu dinin nebisi (temsilcisi) ilan ederek Marx’ın eleştirel teorik ve felsefi mirasını da reddi inkara yönelmişlerdir. Lakin emekolojistler bu teomarksologlara ya da neomarksologlara karşı şerbetli ve idmanlı oldukları için, bu kesimler emekoloji’nin yol ve yöntemi ile açık ideolojik tartışmaya girmekten bilerek kaçınarak sözüm ona kendilerini “koruduklarını” sanma yanılsaması içine girselerde, emekolojik ideolojik devrimin gelişmesi ve ilerlemesi durdurulamaz bir süreçtir.

12. Lafa gelince “değişmeyen tek şey değişimdir” deyip, sonrasında Marksizm’de bir çakıl taşını bile değiştirmemek için direnen gerici ve tutuculara karşı antrenmanlıyız. Dahası, neomarksizm ya da postmarksizm ayağına yatıp Marx ve Engels’in teorik ve felsefi mirasına/emeğine kan doğrayıp “geçmiş bağlarımızdan özgürleşiyoruz” oyunu çevirip burjuvazinin kanatları altına sığınan, yelken açan liberal tasfiyeciliğe karşıda antrenmanlıyız. Devleti bir işletme, amir memuru bir burjuva olarak göremeyenler, ne sınıflı toplum sistemlerini ne de kapitalizmi anlayamazlar. Anlayamadıkları bir toplumsal sistemi “yıkıp” yerine yeni bir toplumsal sistem de kuramazlar. Zira bu zihniyetin yeni bir sistemin hangi kurumlar ve felsefe üzerine kurulması gerektiğine dair en küçük fikri dahi yoktur, bulunmamaktadır. Dahası, bu zihniyetin yeni sistemin hangi sınıf dinamikleri üzerine kurulması gerektiğine dair de her hangi bir somut fikri yoktur. Temsiliyetist-proletaryanist bürokratizmin elinde sadece “soyut bir komünizm ideali ve ütopyası” var. O’da ne yazık ki idealist bir “şey”, ötesi değil.

13. Devletin sınıfları yarattığı gerçeğini görmek bu kadar mı zor? Devlet taban ve tavan fiyatlarını, faizleri belirleyerek, toplumsal artı-değerden artı-değer çekerek, temsiliyetist-memuriyetist sermaye yaratmıyor mu? Devlet ihaleler ve diğer düzenlemeler yoluyla kamusal sermayeyi özel sermayeye çevirmiyor mu? Devlet genişletilmiş “yeniden kamusal üretim” yapmıyor mu? Devlet, kamusal üretimi ve kamusal artı-değeri, üretim, dolaşım ve tüketim değerlerinden ayrı ayrı artı-değer biçimlerini de katarak sermaye yaratmıyor mu? Sermayeyi genişletmiyor mu? Her defasında bu yolla kamusal sermaye büyümüyor mu? Marx ve Engels döneminde dünyanın ezici çoğunluğunda feodalizm hakim idi, sadece birkaç ülkede “ulusal” düzeyde kapitalizm adacıkları vardı. Marx’ın Kapital’deki analizini o dönem için en gelişmiş kapitalizm olan “İngiliz kapitalizmi” ile başlatması da kuşkusuz bir rastlantı değildi. Günümüz dünyasında ise tüm dünya kapitalist, feodal sistemle yönetilen tek bir yer kalmadı. Bu süreçte devlet denilen aygıt 100 bin kat daha gelişmiş bir kapitalist işletmeye dönüştü. Şayet devlet olmasa burjuva sistem bir ay bile dayanamaz, çöker gider!

14. Gerçek bir “Marksist” (ki bilakis Marx’ın kendisi “ben Marksist” değilim demişti) önce Marx gibi dünyayı soyutlar! Emme basma tulumba gibi papağan gibi sürekli aynı beylik lafları tekrarlamaz. Marx’ın radikal felsefesinden de mi hiçbir şey öğrenmediniz? Ayıp size! Böylelerini Marksist saymak bir kere Marx’a hakarettir. Marksizm’i (ön-emekoloji’yi) idrak edememiş ve özümsememiş hiç kimse ne bugünle ne de gelecekle bağ kurabilir, dahası ön-emekoloji’yi doğru şekillerde idrak edememiş ve özümsememiş kimseler ne yeni kavramlar ne yeni kategoriler ne de yeni ayraçlar üretebilir, bunlardan olsa olsa en fazla din adamı çıkabilir bunlardan devrimci bir profilin çıkması ise kesinlikle mümkün değildir. Somuta yaklaşmak ve somuta somut çözümler üretebilmek ancak bilimsel yol ve yöntemler ile mümkündür. İdeolojide, örgütsel duruşta, kişisel yaşamda örnek bir insan olabilmenin yolu somutu somut ile soyutlayarak somutlaştırmak ile mümkündür. Ancak bu şekilde ütopist soyutluk ve kendi gerçekliğine “yabancılaşma” sorunsalı aşılabilir!

9.11.2025

Serhat Nigiz

UKKTH'ciliğin Çağımızdaki Hazin Sonu

Apocu silahlı-reformizmin bugün geldiği yer ve savunduğu pozisyonlar başından beri KÖH (Kürt özgürlük hareketi) içerisinde yuvalanmış liberalizmin kaçınılmaz bir sonucu idi.

Son süreçteki en kritik hamle ise, Demirtaş’ın sosyal-liberalizminin ihanetçi Apocu çizgiden dışlanması ve özellikle legal alandaki göstermelik parti(lerin) kontrolünün tamamen PDY-Erdoğan-Bahçeli hamiliğine terk edilmesi oldu.

Bunlar beklenen şeyler idi; kimilerinin iddia ettiği gibi de sır değil idi.

Devletlü kastlar ve hakim sınıflar eliyle kendine zemin bulan tasfiyeci çizgi UKKTH’ci çizgiyi (Ulusların kendi kaderini tayin hakkını) savunma bahanesiyle EKKTH’ci çizgiye (Emeğin kendi kaderini tayin hakkına) ihanet ederek, EKKTH’yi UKKTH’nin peşine taktı.

Kuyrukçu ve işbirlikçi UKKTH politikası EKKTH’ci çizgiye büyük bir darbe vurdu. Bu durum EKKTH’ci çizginin ayağa kalkamamasının nedeninin Apocu-liberalizmde aranmasının ne kadar yanlış bir yol ve yöntem olduğunu da ortaya koydu. Apocu-liberalizme yedeklenen çizgide Apocu-çizgiye yedeklenmeyip görece bu çizginin dışında kalan kesimlerde farkında olmadan aynı bakış açısında ortaklaşarak aynı yanlış zemin üzerinde hareket etmekten de kurtulamadı.

EKKTH çizgisinin gerilemesinde eğer bir “suçlu” varsa, bu minimal emperyalist çağda EKKTH’ye kısıtlı öncülük veren koşulların değiştiğini fark edemeyenlerde aranmalıdır. Bu “suçlular” glokal-emperyalizmin bağrında doğan bu yeni dünyanın tarihsel koşullarını kavramaktan aciz olanlardır. Yanlış teorinin ortaya doğru bir pratik çıkarması zaten mümkün değildir.

Apocu çizgiye yedeklenen ya da yedeklenmeyen solların koro halinde UKKTH’ci çizginin peşine takılıp EKKTH’ci çizgiden uzaklaşmasının maliyeti çok büyük olmuştur. Başka bir deyişle, bugün apocu-liberal-ihanetin eleştirisi, UKKTH uğruna EKKTH’ye ihanet edenlerin eleştirisine dönüştürülmeden yapılan her eleştiri, devrimci sınırlar içinde kalınarak yapılan bir eleştiri ve öz-eleştiri olmayacaktır.

Bugün protekya-proletarya sınıf ittifakının çıkarları ve emekçi sınıfların iktidarı için toplumsal denetim devletlerinin kurulması uğruna mücadele bayrağını yeniden ayağa kaldırmadıkça, temsiliyetist prangalara karşı mücadele verilmedikçe, EKKTH çizgisinin yeniden ayağa kaldırılması da mümkün değildir.

Sovyetlerde ve paralel deneyimlerde de görüldüğü gibi, devrimlerle alınan iktidarların temsiliyetizme kurban edilerek tüm dünyada yenilgiye uğraması temsiliyetist-proletaryanist yolun komünizmin yolu olmadığını acı deneylerle göstermiştir.

EKKTH’ciliğe bağlı olmayan her türden UKKTH’ciliğin başta emekçi sınıflar olmak üzere kendi ulusuna ihanet içinde olduğunun en yakın örneği Apocu-liberalizmin içine düştüğü fosseptik çukurudur.

Glokal-emperyalizm ve protekya devrimleri çağında UKKTH’cilik EKKTH’ciliğin içerisinde “alt bir kol olup” bağımsız ve ayrı örgütlenemez. Ayrı ve bağımsız örgütlenmekte ısrar eden her türden UKKTH’cilik ise eninde sonunda proletaryan-temsiliyetizm gibi ihanete uğramaktan kurtulamaz, kurtulamamıştır.

Kaldı ki; tüm sınıflı toplumlar gibi kapitalizm de temsiliyetist ve memuriyetist tarihsel devlet geleneği üzerine oturmaktadır. Bu yüzden emekçi sınıfların çıkarlarına öncelik verecek olan bir devlet aygıtı temsiliyetizme değil, toplumsal denetim kurumlarına bağlı bir devlet yapılanması olmak zorundadır. Sosyalizm ve özgürlük yolunu açabilecek yegane hat denetimist yoldur.

Tarih boyunca parayı basan, tapuyu basan devlet olmuştur. Tarih boyunca değeri ve pazarı belirleyen de devlet olmuştur. Egemen sınıfın niteliğini, sermayenin oluşumunu ve sömürünün karakterini belirleyen de yine temsiliyetist ve memuriyetist devlet aparatları ve kurumlarıdır. Temsiliyetizme karşı denetimizm yolu sosyalizmin yoludur. Bütün bu ağır şartlar ve koşullara rağmen devrimci kalabilmenin tek yolu da budur!

Toplumsal denetimden korkan bir devrimcilik, bir devrimcilik midir? Sömürülen ve baskı altında olan emekçi kitlelerin denetimine boyun eğenler devrimcidir/sosyalisttir/komünisttir! Gerisi tırışkadır.

Özgürlük ve sosyal kurtuluş bir avuç iyimser öncünün lütfu ve fedakarlığı ile gelmeyecek! Aksine özgürlük ve sosyal kurtuluş toplumun, ezilenlerin, sömürülenlerin denetim mücadelesi ve temsiliyetist devletlerin tasfiye ile gelecek! Dolayısıyla, tüm dünyada temsiliyetizmi tasfiye etme mücadelesi yürütmeden hiç kimse ya da siyaset devrimci kalamaz, dahası sürdürülebilir, kalıcı ve kurumsal bir devrimci hat ve perspektif inşa edilemez.

Devrimci Protek Düşünce hareketi

17.10.2025

Büyüyen Meşruiyet Krizi Üzerine Değinmeler

2019/20445, 2023/90154, 2023/48439 nolu Anayasa Mahkemesi kararları ile bu “tek adam rejimi” ve 16 Nisan 2017’de “Anayasa” referandumundan beri gerçekleşen seçimler kabul edilemez bulundu!

Uzun lafın kısası, “hukuki” açıdan hükümet düştü, meclis ve yürütme düştü.

Gerçek bu iken sahte “muhalefet” partileri; CHP, DEM, IYIP ve onların yancısı diğer küçük partiler ne halt yiyor?

CHP genel başkanı Özgür Özer çıkıyor “2025 Kasım’ın da seçim geliyor”, “Sandığı vatandaş getirecek!” diye basına beyanat veriyor. Peki, Özer ve diğer temsiliyetist sahtekar partiler neden gerçekleri topluma açıklamıyorlar? Yoksa bugüne kadar iktidara sadece koltuk değneği olmanın ötesine geçemedikleri için mi?

Devlet Bahçeli’nin meşruiyet krizini yok sayma demeçlerinin arka planında AYM kararları var. Bahçeli’nin bu gerçeği gizleyebilmek için “anlaşmalı” bir biçimde CHP’yi “hedef alması” da bu temsiliyetist oyunun bir parçası.

Dahası, CHP ve kuyruklarının için boş sokak fetişizmi çağrıları yapması, hak arama mücadelesinin devleti, kurumları ve memuru denetleme mücadelesi olduğu gerçeğinin yok sayılması, sahte muhalefetin kendi beceriksizliğinin üstünü kapatma çabasından başka da bir şey değil. Sokaklarda iki slogan atıp iki halay çekip siyasal mastürbasyonla durumu kurtarmaya çalışanlar hakikatleri ve gerçekleri bilinçli bir şekilde toplumdan gizlemeye çalışanlardır.

Seçime itirazın ne anlama geldiğini anlamamakta ısrar edenler, kuşkusuz seçim itirazının seçimin güvenliğini yok edeceğini dolayısıyla da bu durumun iktidarın meşruiyetini de bitireceğini asla anlayamazlar. Bu “iktidar zaten seçim yaptırmak istemiyor” diyerek kafasına göre hareket edenler sözüm ona siyaset yaptığını sananlar ne halk kitlelerini anlayabilirler ne de eyleme geçirebilirler!

Kaldı ki, bugüne kadar “demokrasi” diye sunulan seçim, sandık, sepet vs. işlerinden toplumun çoğunluğunun yararına hiçbir şey çıkmamıştır. Devletin, kurumların ve memurun denetlenmediği temsiliyetist bir yapı içinde toplumsal faydanın oluşması da nitekim mümkün değildir.

Demokrasi kelimesini ağzından düşürmeyen temsiliyetist güçlerin iddia ettiğinin aksine seçilmenlerin seçim sistemi seçmenleri bağlamamaktadır. Zira bugüne kadar seçimler toplumsal yarar için değil, temsiliyetist seçilmen terörizminin menfi ve dar çıkarları için yapılmıştır. Bu güçlü itiraz karşısında Yüksek Seçim Kurumu’nun (YSK) “aslında seçimleri ben yapmıyorum, yürütme yapıyor” kararı vermesi ya da Anayasa Mahkemesi’nin “seçimlerin, seçmenin ve seçilmenin teminatı yok” kararı vermesi hiçbir şekilde tesadüf değildir. Bu kararlar iktidarın değil, toplumun, emekçi sınıfların ve ezilenlerin işine yaramaktadır. Temsiliyetizmin kendisi kendisinin ne mal olduğunu iyi bilmektedir. Bu gerçek ancak devleti, kurumlarını ve memuru denetleme mücadelesinin sıcak pratiği içinde deneyimlenebilir ve anlaşılabilir.

Acaba bu kararlar seçimlerin tamamen ortadan kalkması anlamına mı geliyor yoksa bundan sonra yapılacak tüm seçimlerin vatandaşın denetim kurumlarının onayından geçerek yapılması gerektiği anlamına mı geliyor? Bu kararlar ne Erdoğan’ın işine yarıyor, ne iktidarın işine yarıyor, ne de PDY-MHP-Bahçeli kliğinin işine yarıyor. Bahçeli’nin AYM kararlarını toplumdan gizleyerek sözüm ona CHP’ye saldırarak hedef şaşırtmaya çalışması dikkat dağıtma taktiğinden başka da bir şey değildir.

İşin tuhaf tarafı bu kararlar sahte muhalefetinde işine yaramamaktadır. Çünkü bu arkadaşlar ne yazık ki temsiliyetist seçilmen terörizmine alışmışlar da ondan! Toplumun seçimleri, seçmeni ve seçilmeni denetlemesini istemiyorlar da ondan! Seçilmen terörizminin zihniyetine alışmışlar da ondan!

Maalesef temsiliyetist kastlar kendilerini zorla seçtirecekler, toplumun haklarına ve emeğine çökecekler, hesap vermeden yiyip içip har vurup harman savuracaklar, toplumu borç batağında yatırıp kaldıracaklar, kısacası bu ayrıcalıklı sınıflar temsiliyetist terörist devlet sisteminden beslenmeye, ceplerini doldurmaya alışmışlar! Ve bu düzenin bozulmasını istemiyorlar. Dahası; her seferinde bunu bile isteye devleti zarara uğratarak yapıyorlar. Bu yolla da haksız kazanç elde ediyorlar. Bu da sermaye yaratmalarına olanak sağlıyor. Lakin bu sermaye kamu yararına olan bir sermaye de değil, tersine özel sermaye. Dolayısıyla, toplanan sermaye haksız kazanç oluyor. Yağma, talan, baskı, şiddet, terör yoluyla toplumun zenginliklerine el konuluyor ve kişilerin kendi özel sermayesine mülküne dönüştürülüyor. Temsiliyetist terörist sistemler olmasa kapitalizm bir ay bile ayakta kalamaz!

Erdoğan, Bahçeli, devletlü memur kastları vs. o kadar çaresiz durumdalar ki kurtuluş olarak son çareyi Abdullah Öcalan’a sarılmakta buldular. Gerçekte “terörsüz Türkiye” söylemi cezası bitmiş Abdullah Öcalan’ı dışarı çıkarma ya da serbest bırakma meselesi değildir. Dahası terörsüz Türkiye palavrası kendisini 10 yıl önce fes edip silahları çoktan gömmüş PKK’nin devletle işbirliği halinde gerçekleştirdiği silah yakma parodisi de değildir. Terörsüz Türkiye meselesinin altında temsiliyetist teröristlerin Türkiye devletinden elini ayağını çekmesi meselesi yatmaktadır. Yoksa “faşist” AYM neden bu kararları almak zorunda kalsın!

Dünyada hiçbir vatandaş/birey devleti, kurumlarını ve memuru denetleme cesareti gösterememiş ki AYM ne yaptın, AİHM ne yapsın!

Hadi “sıradan” vatandaşı/bireyi geçtik dünya üzerindeki onca devrimci demokratın aklına devleti, kurumlarını ve memuru denetlemek gelmediyse o aklın ne kadar eleştirel devrimci bir akıl olduğunu da sorgulamak gerekmez mi?

T.C. Devleti emperyalist patronlarından bol bol azar yiyip dursun, emperyalist abiler ablalar denetimist irade karşısında ne yapsın? Kelin ilacı olsa önce kendi kafasına sürermiş. Hileli seçimlerden sen iyi anlarsın Erdoğan diyen Trump kendi hileli seçimlerinden sanki Amerika’da meşruiyet mi kazanmış ki, Erdoğan gibi meşruiyetsizlikte usta olan bir adama akıl versin! O’na can simidi olsun!

Halk, devleti de, emperyalizmi de, kapitalizmi de denetleyemez diyenler varsa bunlar karşı devrimci ve gerici halk düşmanlarından başka da bir şey değildir, aksine azim ve iradeyle denetleyebilir diyenler var ise, işte onlar halkın ve emeğin yanında olandır. Halk kitlelerine gerçeği ve hakikati anlatabilecek ve eyleme geçirebilecek olanlarda asıl onlardır!

Toplumsal Bürokratik Denetimist Düşünce hareketi

05.10.2025

Son Dönemdeki Algı Yanılsamaları Üzerine Bazı Tespitler

Ne oldu da memur kastları “Terörsüz Türkiye” yalanının arkasına gizlenmek zorunda kaldı?

Milletten ısrarla neyi gizliyorlar?

2014/2313 Anayasa Mahkemesi (AYM) kararının 4. Maddesi “devlet şiddetinin varlığını kabul” ediyor. Aynı AYM kararının 5. Maddesinde ise “statünün/üniter yapının bozulduğundan/yıkıldığından” bahsediliyor. Başlangıçta ticaret ve mülkiyet hakları ile sınırlı bir kooperatif davası zaman içerisinde devlet şiddetinin ve üniter yapının sorgulandığı evrensel bir hak mücadelesine dönüştü.

AYM kararları sonrası devletlü memur kastları ile apocu memur kastları arasında yıllardır süre giden “gizli ortaklık” çok daha net bir şekilde görünür hale geldi. Öyle ki bu görünürlük “PKK’nın silah bırakması” tiyatrosu da dahil olmak üzere, sözde barış ve “demokratik toplum” söylemleri eşliğinde AKP-MHP-PKK ittifakının resmen ilan edilmesi süreciyle de yeni bir aşamaya ulaştı.

Apocu kast devletlü kast ile birlikte yıllardır sosyalizm mücadelesini zehirleyerek toplumsal devrimci dinamiğin tasfiyesinde önemli bir rol oynamıştı. Bu sayede de “Kürt” ittihatçı siyaseti memur kastları hiyerarşisi içindeki yerini garantilemiş oldu. Apocu kast silahlı-tasfiyeci liberalizm çizgisinden silahsız-tasfiyeci liberalizm çizgisine dönüşerek “doğal miladını” tamamlamış bulunur. Lakin bu durum apocu kastın devletlü kastlar için kullanım miladının tamamen tükendiği/bittiği anlamına da gelmiyor. Zira Irak’ta Suriye’de İran’da Türkiye’de apocu kast hem içerdeki memur kastları hem de ulus-üstü kapitalist güçler açısından hala kullanışlı bir aparat olarak görülmektedir. Apocu kastın “jeopolitik güç” adını verdiği şey Kürtler üzerinde kurmuş olduğu nispi bölgesel hegemonyanın/kayyumun her zaman “hizmete hazır” halde bekletiliyor olmasıdır. Bu hizmetin formları ve içerikleri ise kuşkusuz daha kapsamlı bir yazının konusudur.

Kürtlerin hakları için mücadele ettiğini iddia eden Apocu kast, denetimistlerin uzun çabaları ve savaşımları ile elde ettiği AYM tavsiye kararlarının başarısının yanına dahi yaklaşamamıştır. Lakin apocu kast tavsiye kararlarından nemalanmasının ve kar elde etmesinin mümkün olmadığını anladıkça, bu durum AKP-MHP kast siyasetine olan bağımlılıklarını da misliyle arttırmıştır. Yani denize düşen yılan sarılır misali bu temsiliyetist memuriyetist kastlar iktidarlarını ve koltuklarını korumak için can havliyle birbirlerine sarılarak AKP-MHP-PKK “KOMÜNALİST YOLDAŞLIK” ittifakını kurmuşlardır. Bürokratik masa başlarında çay, kahve ve pisküvit eşliğinde alınan bu kararlar ne Türk milleti ne de Kürt milleti adına alınmış kararlardır. Bütün bu kararlar birilerinin kendi iktidarlarını ve koltuklarını korumaya almak, dokunulmaz kılmak için aldığı sahte kararlardır.

Diyarbakır/Amed 2. Ağır Ceza Mahkemesi’nin Ape Musa kararı gibi 6 adet Kürt kimliğinin tanınması için Türk tipi yürütme yargısının ip atma kararlarını hibe etmekten/iç etmekten geri kalmayan bu ihanetçi Apocu kastının-yapısının Kürt kimliğinin kazanılmasında uzaktan yakından hiçbir katkısı ve olumlu emeği yoktur.

Apocu “Kürt” ittihatçı kastın-yapının izlediği siyaset ve yaptığı ihanetler ortadadır. Minimal ulusçuluğun kapandığı bir dönemde glokal ulusçu politikaya karşı alternatif bir politika oluşturması gereken yerde, siyaseten “Kürt” ittihatçı siyasetine soyunarak “Türk” ittihatçılığının yedeğine düşen apocu şebeke; Türkçü kimliğin ve Türkçü terörün mahkeme edildiği koşullarda çoktan mefta olmuş bir apoculuk geleneğinin Bahçeli terörizmi tarafından yeniden pazarlanmasına imkan sunmuş, kürtçü-türkçülük altında türkçülüğün terör davasında yaptığı hokkabazlıklara da yol arkadaşı olmuştur. [1] Lakin apocu şebeke tarafından Kürtçü-türkçülük altında başarısız olmuş kürtçülüğü kurtarma hokkabazlıklarında; Bahçeli, Erdoğan ve Öcalan’ın “kader birliği” yapıyor olması milleti kandırmak için yeterli gelmeyecektir. Bunlardan her türlü tutarsızlık ve kuyruklu yalan beklemek ise eşyanın tabiatı gereğidir.

Her seçimde “seçimle ve sandıkla” aldıkları belediyeleri kayyumlarla AKP’ye Erdoğan’a bırakan bu ihanetçi şebeke, yaptığı bu gizli pazarlıklardan kaç para nemalanmıştır? Bu ihanetçi şebeke bu zamana kadar kendi insanlarını bile aptal yerine koymuştur. Kendi insanlarını çantada keklik olarak gören bu yapı “nasıl olsa biz bundan sonrada bunları kekleriz” diye düşünüp kendi şark kurnazlığına çok güvense de artık bu şark kurnazlığına inanacak ne saf bir Kürt genci ne de saf bir Türk genci bulmaları da mümkün değildir. Bu şebekenin köhnemiş kimlik siyaseti ve temsiliyetist-memuriyetist siyaset kuyrukçuluğu geldiğimiz bu çağda tamamen iflas etmiştir. Bu ihanetçi şebekenin geldiği son nokta traji-komik bir biçimde AKP-MHP-PKK “komünalist yoldaşlık” (komedi üçlüsü) ittifakı olmuştur. Gerisini artık siz düşünün! Bu şebeke artık ne y ne z ne de günümüz kuşaklarını asla kendi kirli siyasetine ikna edemeyecektir.

AYM emsal kararlarında da anlaşılabileceği gibi Apocu şebeke Kürt kimliğinin mücadelesinin bile hakkını verememiştir. Kanıt isteyene işte kanıt var ama bazı beyinlerin ikna edilmesi mümkün değildir. Bu beyinler bürokratik denetimist devrimcilere inanmak yerine Bahçeli gibi memur terörü ile anlaşıp onlarla aynı dili konuştukları için denetimistlerin dilini bunların anlaması mümkün değildir! Zaten bu apoist beyinlerin ezberi denetimistlerin dilini anlamaya da uygun değildir.

Kısacası, Apocu ihanet şebekesi bugüne kadar devrimci barutu boşa tüketmekten başka da bir işe yaramamıştır. Öcalan’ın kendi sözleriyle söylersek, “Kürt liderleri Kürt halkına ihanet etti” derken kendisi de Kürtlere çok pis ihanet etmiştir. Bu gerçek Apocu şebeke ve devletlü kastlar tarafından ne kadar gizlenmeye çalışılsa da, gerçek bütün bu çarpıtmalara karşın her zaman ayak diretmeye devam etmektedir. İsteyen istediğine inanmakta “özgür” olsa da, temsiliyetist ve memuriyetist yalanları, bilgi kirliliğini, hokkabazlıkları, palavraları vs. teşhir edenler, bunlara karşı kararlı bir duruş ve mücadele sergileyenler ise her zaman var olacaktır, var olmaya da devam edecektir.

Dipnot

[1] MHP “üniter yapının yıkılması sorununa karşı” 2007’den bu yana Erdoğan ile anlaşıp Başkanlık sistemini (aslında bu adı konulmamış bir federasyon sistemi idi) adım adım inşa etti. Bu inşaya 15 Temmuz sahte darbesi ile başladılar. Lakin FETÖ yalanı ve politikası ise ters tepti. “FETÖCÜ” yapı hala iktidarda! 7393 sayılı yasa ile başkanlık federasyonunun altına adı konulmamış konfederal bir yapı oturtmaya çalıştılar. Seçmen (2019/20445 AYM) açısından, Seçilmen (2023/48439 AYM) açısından seçimlerin teminatı yoktur kararları verilince, 6771 nolu fedaratif başkanlık kanunu 7393 konfederalizm lehine (2023/90154 AYM) iptal edilince, ortada bir başkanlık kalmayınca, MHP yalandan ve dümenden düşman gösterdiği FETÖ’yü PKK’nın altına alıp, daha sonra da 360 derece dönerek, “Terörsüz Türkiye” politikası oluşturarak, devlet-memur terörünü “PKK’nın tasfiye edilmesi” süreci içerisinde kurtarmaya çalıştı. Kendi siyasal çizgisine taban tabana zıt politika oluşturan Bahçeli Apo’dan medet umar oldu. Bahçeli’nin ve beraberindeki güçlerin amacı devletin bekası değil, kendi memur kastlarını korumak. Hala “FETÖCÜLER” bakan ya da üst düzey yönetici! Kimseyi kandırmaya başaramadılar. AİHM FETÖ dosyası beklerken AYM ve Yargıtay tüm FETÖ dosyalarının üzerini kapattı. 15 Temmuz FETÖ darbesi değil, iktidarın darbesi, MHP’nin darbesi idi. “FETÖCÜ” denilerek atılanlara bak! Genelde CHP’liler ya da muhalif milliyetçiler ve İslamcılar devletten tasfiye edilerek yerine Bahçeli ve Erdoğan’a göbekten bağlı adamlar atandı. Bu süreç tamamlanmadı. Temsiliyetist memur kastları şu an terörle suçlanıyorlar! AYM’de ve AİHM’de yürüyen dosyalar var. Hükümet FETÖ yalanı ile darbe yaptığı için suçlanıyor. CHP, DEM ve diğer sahte muhalefet partileri de suçlanıyorlar. Temsiliyetist memur kastları 2014/2313 ve 2014/1916 nolu AYM tavsiye kararlarının yetkisini kötüye kullanıp yangından mal kaçırır gibi darbe ve terör politikası uygulamaktan dolayı suçlanıyorlar. Şuan süreç tavsiye kararlarının icra-i yaptırımı sürecinde Bahçeli ve Erdoğan diktatörlükle suçlanıyor! Bu sözlerin tek bir satırı bile asla yalan değil, fikir de değil, temsiliyetist memur zulmüne karşı hak, adalet ve özgürlük mücadelesinin, toplumsal denetim mücadelesinin somut sonuçları. Son çözümlemede, vatandaş tarafından denetlenmeyen her devlet istisnasız temsiliyetist memur terörü devletidir. Bu bir fikir değil, tarihsel dokuyu yansıtan bir tarihsel-yargıdır!

Toplumsal/Bürokratik Denetimist Düşünce Hareketi

07.18.2025

Temsiliyetizmin Gölgesi Altında Seçilmen, Sandık, Seçmen ve Seçim "Güvenliği" Üzerine Değinmeler

Seçimleri kim yapıyor?

Yüksek Seçim Kurulu mu?

Ne seçimleri YSK yapıyor, ne de oyları YSK sayıyor.

Seçimleri İç İşleri Bakanlığı'na bağlı seçim hizmetleri müdürlüğü yapıyor. Bu kurum bir yürütme kurumu olduğu için, kanunsuz mazbata verme emirlerini yerine getiren bir kurum olarak, iktidar ve ana muhalefet arasında seçim öncesinde yapılan anlaşmaları da bu kurum düzenliyor.

Seçime katılacak vekillerin kim olacağı, ne kadar oy alacakları vs. seçim öncesinde kapalı masalarda yapılan anlaşmalar ile belirleniyor.

Daha önceden ayarlanmış listeler ve mazbata talimatları ilgili kuruma veriliyor, YSK'nın eline okuması için sunulan listeler üzerinden iktidar ve muhalefet partilerinin oy oranları dümenden açıklanıyor.

Her seçimde iktidar partisi AKP ana muhalefet partisi ise CHP oluyor!

Ortada oy moy yok, ortada "milllet/seçmen iradesi" falan yok, hepsi yalan dolan fırıldak!

Muharrem İnce "açık ara öndeyim" mesajı verdikten sonra CHP genel merkezinin elektiriği kesilmişti. İnce bir anda ortadan kayboldu "seçimi kaybettiği için kahrından içiyor" numarası çevirmişlerdi.

Muharrem İnce o gece ki durum kendisine sorulduğunda "Bana değil, Kemal Kılıçdaroğlu'na sorun" demişti.

Yani anlayacağınız seçimlerde verilen oy değil, verilen talimat sayılmaktadır.

Belki de Muharrem İnce kazandığı halde kendisine zorla kaybettiren bir yapı ile karşı karşıya olduğu için derbederlikten kendisini içki şişesine gömmüşte olabilir. Orasını bilemeyiz ama şişenin içerisinde cin olmadan şeytan çarpmaya çalışanlar dümenden yere 28 Mayıs'ı yapalım ortak kararının çıkmasına vesile olan süreçte "aynı körlerin aynı sağırları ağırlamasında" olduğu gibi bilinen algı operasyonlarını yapmaktan da geri durmamışlardır.

Mazbatayı bana ver talimatını verebilmek için makam, mevki ve yetki önemli bir husustur. Kimin yetkisi daha büyük ise, o "o kadar çok mazbata" alır! Yani siz seçim tiyatroları için yazılmış repliklere çokta takılmayın. Burada ne netice ne de hatice önemlidir. Önemli olan mazbata verilmesine yönelik talimatların yerine getirilip getirilmediğidir.

Seçimi kim yaparsa, o kazanır! Seçimi hükümet yaptığı için hükümet kazanmaktadır. CHP'de muhalefetin iktidarı olur, ana muhalefetliği kazanır. Devletlü memur kastları onca seçim kanununu boşuna değiştirmedi. Hükümetin yetki ile kazanılmış gösterildiği bu yapıda mazbata talimatlarına göre seçim kanunları da değiştirilmektedir. Seçim sistemini yürürlüğe koyanlar ve kanunları kendilerine göre değiştirenler bir avuç temsiliyetist kasttan ibarettir.

Bu kastlar sırf vatandaş denetiminden kaçabilmek için "kanunla değil de, Cumhurbaşkanı Kararnamesi ile" ucube bir 14 Mayıs tezgahlamadılar mı?

Anası babası (kökeni) belli olmayan 14 Mayıs'ı ve anayasal/kanuni dayanağı olmayan Cumhurbaşkanı Kararnamesini kabul edilemez bularak, 14 Mayıs plebisiterizmini ret ederek meclise geri gönderen de Anayasa Mahkemesi değil mi?

Daha sonrasında CHP değil mi "Ekrem'e mazbata ver" dilenciliği için sokağa sandık kuran?

CHP "Sandığı sokağa adayımı koluma taktım mazbatamı da millet versin" diyerek şov yapacağına, iktidar ile sözde yalandan yere kapışıyormuş gibi gözükerek temsiliyetist sahtekarlık rolünü oynayacağına, AYM'den gelen dosyaya bakarak mecliste gereğini yapsın, millete gerçekleri anlatsın! Tabii ki öyle bir derdi ve davası varsa!

Şimdi bu güncel konular ile bağlantılı daha "tarihsel-toplumsal teorik" konulara geçelim:

Bir halkın, bir insan topluluğunun vs. bir şeyi seçebilmesi için hangi sandık koşullarının oluşması gerekir?

Hangi sandık koşullarının var olması gerektiğini tanımlamadan yapılan her türden seçim güzellemesi temsiliyetizme ve memuriyetizme hizmet eder.

Birincisi; bir halkın, bir insan topluluğunun vs. bir şeyi seçebilmesi için o seçiyi meşru kılacak doğru sandık koşullarının oluşması gerekir.

İkincisi; bir halkın, bir insan topluluğunun vs. bir şeyi ya da kişi(leri) seçebilmesi için, o sandıkta birbiriyle yarışabilecek seçilmen-temsilcilerinin oluşturulması gerekir. Dolayısıyla seçilmen-lerin belirlenmesinin koşullarının oluşturulması seçiminde ön koşuludur.

Hal böyleyken; "sandık güvenliği" ve daha sonrasında "seçilmen güvenliği" oluşmadan "seçmen güvenliği" de asla sağlanamaz.

Başka bir deyişle, sandık, seçmen ve seçilmen olguları göstermelik olarak yan yana getirildiğinde bu durum seçim güvenliğinin sağlandığı manasına da gelmez.

Kısacası; 1)-seçilmen güvenliği 2)-sandık güvenliği 3)-seçmen güvenliği 4)-seçim güvenliği olmak üzere bu dört "güvenlik" çeşidi bir araya gelmeden (birleşik ve diyalektik bir çevrimsel ağ yaratmadan) "demokrasi" denilen olgudan da söz edilemez.

Seçmenin ve seçimin güvenliği seçilenlerin ve sandığın güvenliği ile sağlanamaz. Bugüne kadar yapılan tüm seçimler böyle olmuştur.

Seçilmişlerin güvenliğini seçilmiş temsilciler sağlayabilir lakin seçmenin ve seçimin güvenliği için seçmene bağlı denetim kurumları var olmadıkça ortada seçim falan yoktur.

Seçmene bağlı denetim kurumlarının var olmadığı bir ortamda temsili isimler önceden hazırlanmış listeler eliyle kendilerini sandık ve seçim oyunlarıyla, zor yoluyla dayatırlar. Temsiliyetist parti içi seçimlerde farklı değildir.

Tarihte ilk devlet kuruldu kurulalı devletler seçilmen terörizmi temsiliyetizminin gölgesinde oluştuğu için temsiliyetist-demokratik dikta rejimlerinin meşruiyeti de sorgulanmamıştır. Dahası "demokrasi bir diktatörlüktür" diyenler bile bu gerçeği derinlemesine sorgulamaktan kaçınmışlardır. Zira bilincinde olsunlar ya da olmasınlar onlarda aslında sınıf adına yapılan temsilliyetist parti kastları diktatörlüklerinin/demokrasilerinin bayraktarlığını yapmışlardır.

Tarihsel seçim yasaları ve eski/yeni biçimleri incelenirse seçimleri yapanların seçilmenler olduğu rahatlıkla görülebilir. Dolayısıyla seçilmen temsiliyetizminin zorla dayatıldığı seçimlerin hiçbirinde (kısmen ya da nispi olarak seçim, seçmen ve sandık güvenliğinin ortaya çıktığı dönemler dışında) seçim, seçmen ve sandık güvenliği de bulunmamaktadır.

Şuracılık, mecliscilik, parlamentoculuk vs. bir çok genel ve yerel seçilmen kurullları tarihteki ilk köleci devletten modern kapitalist devlete kadar (buna proletaryan "sosyalist" devletleri de ekleyebiliriz) tümü temsiliyetist kurullar/konseyler/konsüller vs. olarak gelişmiştir.

Dahası; halkın istediğinde geri alma hakkını düzenleyen kurullar tarihin hiçbir döneminde temsiliyetizmden bağımsız oluşturulmamıştır. Dolayısıyla, bu kurullar halkın istemlerine göre değil, temsiliyetist kurumların ve memur kastlarının yönetim tarzına ve ihtiyaçlarına göre oluşturulmuşlardır.

Sonuç olarak; halkın kendi kendisini yönetmesi için kendisinin seçtiği varsayılan seçilmenlerin seçimen meclislerinin temsiliyetist-memuriyetist kuralları nedeniyle 1)-sandık 2)-seçmen 3)-seçim güvenliği tarihte hiçbir zaman oluşmamıştır.

İster modern kapitalist devlet olsun, ister antik köleci devlet olsun, salt seçilmenlerin temsiliyetizminin güvenliğine göre düzenlenmiş sözde seçimlerin bir aldatmacadan başka hiçbir anlamı da yoktur.

Temsiliyetist sandık terörizmi kendisini zor ve şiddet yoluyla üreten bir kölelik düzenidir. Oy vermekle yükümlü modern-köleler sandık prangası yoluyla kendi efendileri olan seçilmenleri "seçerek" farkında bile olmaksızın temel haklarını ve iradelerini bu sisteme devretmektedirler. Bu da beraberinde temsiliyetizme bağlı bir teslimiyeti de (sınıfsal sömürüyü de) beraberinde getirmektedir.

Temsiliyetist seçilmen diktatörlüğünün temsiliyetist devlete tekabül eden bütün bu uygulamaları proletaryan temsiliyetizmden türeyen proletaryan efendiler/kast devletlerine kadar uzanmıştır. Ne yazık ki proletaryanist devletlerde aynı yolu izlemekten geri durmamıştır. Lakin proletaryanizm burjuvazi gibi yönetme hırsını ve arzusunu aşabilecek bir perspektife (sosyalist ufka) sahip olmadığı için, kendisinin kapitalizm karşısında yelkenleri suya indirip güvenli liberal tasfiyeci limanlara sığınması da çokta uzun sürmemiştir.

Tarihin başından, ilk devletin ortaya çıkışından beri, temsiliyetizm zorunluluğu bir siyasallık olarak okunduğu için, yani temsiliyetizm zaruri ve kaçınılmaz bir şeymiş gibi algılandığından dolayı, temsiliyetist olmayan bir siyasette asla tahayyül edilememiştir. Böyle bir hayal kurulamadığı içindir ki, temsiliyetist olmayan bir "siyaset bilimi" teorisi de geliştirilememiştir. Uçundan kıyısından, yandan yundan geliştirmeye çalışanlarda bütünlük bir tarih görüşü ve yöntem ortaya koyamamışlardır, ta ki denetimist düşünce hareketine kadar.

Toplumsal denetim kurumları temsiliyetizmin ve seçilmen despotizminin kurumları değildir.

Seçimin, sandığın ve seçmenin güvenliğinin/haklarının tesis edilmesi, şuracılıktan, mecliscilikten, parlamentoculuktan, dahası temsiliyetizmden geçmemektedir.

Hem teorik hem de yaşanmış pratik deneyimler ışığında proletaryan demokratizm denen devlet ve seçim modelleri tarihsel burjuva temsiliyetizmine karşı tepkisel olarak doğan çarpık çurpuk bir temsiliyetizm modeli olarak kalmıştır. Hatta burjuva temsiliyetizmi karşısında alternatif bir temsiliyetizm modeli dahi olamamıştır. Daha çok onun sağında solunda duran sanayi emeğinin pradigması ile sınırlı "kendiliğindenci" bir deneyim olarak kalmıştır. Buna sosyalizm demek de mümkün değildir.

Proletaryan temsiliyetist devlet modeli burjuva temsiliyetist devlet modelinden öz de ayrılamadığı içindir ki, temsiliyetizm ve memuriyetizm karşısında, onun pratik bürokratik işleyişi karşısında başarılı olamamıştır. Kısacası, proletaryanizm "devlet", "hukuk", "üst yapı" sorunlarında tümüyle çuvallamıştır.

Halkın geri alma özgürlüğünü temsiliyetist kurumlara bırakmak/halkın geri alma özgürlüğünü temsiliyetist kurumlara devretmek/vermek pratikte geri alma hakkını hiçe saymak değil midir? Toplumsal denetim kurumları olmadan adına seçim ya da sandık güvenliği diyin (ya da bu sistemin adına "sosyalizm" diyin) bu sadece koca bir yalandan ibarettir!

23.05.2025

Serhat Nigiz

Bahçeli, DEM ve Öcalan Arasında Ateşlenen "Kürt Aşkı" Üzerine

Ne neyin "tersine hareket" eder?

Toplumların değişim, gelişim ve dönüşüm "yasaları" hangi istikamette ilerler?

Günümüz dünyasında gloktokratik-ulusçuluk "bölgesel çitlerin" ve "konsensüs çitlerinin" temel çıkarlarını koruduğu için, tabiatı gereği glokal-ulusçuluk minoktokratik-emperyalizmin çıkarlarının tersine hareket etmektedir.

Hal böyle olunca Devlet Bahçeli'nin "kürt aşkına" hem minimal milliyetçi güçlerin hem de ittihatçı sol güçlerin anlam verememesi bu "tersine hareketin" anlaşılamamış olmasından kaynaklanmaktadır.

Gelişmelere bağlı olarak sağ siyasetteki yarılma kendi izdüşümünü sol siyasetteki yarılma (ve kafa karışıklığı) ile tamamlamaktadır.

Kendini sosyalist/komünist sanan bazı çevreler ile minimal Kürtçü çevrelerde DEM ve Abdullah Öcalan'ın Bahçeli'ye yedeklenme politikasına bir anlam yükleyememektedir.

Yakın dünya tarihine ve özel olarak İspanya'daki Katalan sorununa bakılırsa; DEM'in, Abdullah Öcalan'ın ve Bahçeli'nin neden böyle bir aşk rüzgarına kapıldıkları daha da iyi idrak edilecektir.

Nasıl ki AİHM, Avrupa Konseyi ve A.P. aracılığıyla, İspanyol AYM'sinin üniter yapıyı kısmen/de facto izole eden kararlarına karşı katalon minoktokrasisi bu tarihi kararları nasıl hoyratça kullanıp meclisteki 30 vekili AİHM kararı ile tutuklattıysa, hem Türkçü tayfa hem de Kürtçü tayfa, Avrupa parlamentosunun ve AİHM'in hışmından kurtulabilmek ve kendilerini tutuklatmamak için pür dikkat bu aşk politikasını inşa etme yoluna gitmişlerdir.

Kaldı ki; memur terörürünün yuvalarının başında yer alan sicili bozuk Türk AYM'sinin, adam gibi toplumsal denetim yapan birileri çıkınca, ite kaka da olsa İspanya AYM'sinden bile daha "ilerici" kararlar almak zorunda kaldığını da ayrıca belirtmekte fayda vardır. Bu da AYM'nin isteğiyle değil, vatandaşın yazılı bürokrasi yoluyla AYM'yi denetlemekte ki ısrarı ile olmuştur. Bu da dünya tarihinde bir ilktir!

Hem Türkçü taraf hem de Kürtçü taraf AYM'nin dünyada emsal olma özelliğine haiz olmuş kararlarını hoyratça rencide edip, çarçur ederek harmanda su dövmeye devam etmektedir. İşte DEM, Öcalan ve Bahçeli arasındaki aşk üçgeni bu "kararlara" dayanmaktadır.

Keza "Tüklük şerhi" üzerinden Türkiye Cumhuriyeti devletinin mahkeme edilmesi hem Türkçü terörizmin hem de Kürtçü terörizmin "anlaşmalı boşanmasını" sağlayan koşulları da beraberinde oluşturmuştur.

Mecliste kameralar önünde Bahçeli'nin DEM'lilere el uzatmasıyla başlayan zoraki anlaşmalı boşanma hamleleri, eğer sonuç vermez ise, AİHM'nin faturayı her iki tarafa da keseceğinden hiç kimsenin şüphesi olmamalıdır.

Sazcı Selo'nun çığırttığı türkü eşliğinde; DEM, Öcalan ve Bahçeli arasında yaşanan son fırtınalı grup aşkı, boşanma kararı vermeye hazırlanan AİHM'in son olarak taraflara sunduğu uzlaşma planıyla başlamış olan bir süreç olup, bugüne kadar millete gerçekler asla anlatılmadığı için, barış ve demokrasi nutukları ile süslenmiş olan bu süreç, millete anlatılmayan gerçeklerin çok küçük bir bölümüdür! Böyle biline!

Toplumsal/bürokratik Denetimist Düşünce Hareketi

06.03.2025

"Bize göre komünizm, ne yaratılması gereken bir durum, ne de gerçeğin ona uydurulmak zorunda olacağı bir idealdir. Biz, bugünkü duruma son v

"Terörsüz Türkiye" Palavrası Neye Hizmet Ediyor?

Temsiliyetist memur şiddetinin ve terörünün ne olduğunu anlayabilmek için önce FETÖ palavrasının ne olduğunu anlamak gerekir.

Devlet FETÖ’nün “devlet içine yuvalanmış bir memur kastı” olduğunu iddia etmişti. Arzu eden iddianameyi inceleyebilir. Halbuki aynı iddianameyi hazırlatan akıl 15 Temmuz’da yürütme emir ve talimatları ile darbe yapan aklında ta kendisi idi. Yani yalandan darbe yaparken de yine onlar iktidardaydılar!

Gerçekleri asla millete açıklamazlar. Çünkü o vakit tüm kurgu bozulur.

Memur kastlarının ve devletin terörle suçlandığını, bu konuda AYM’de ve AİHM’de dava olduğunu, bu davaya Avrupa Konseyi’nin ve Avrupa Parlamentosu’nda dahil olduğunu asla millete açıklamazlar. Çünkü işlerine gelmez. Millet bilsin istemezler.

Terör davası yüzünden temsiliyetist memur kastlarının kendilerini kurtarmak pahasına (memur terörizminin yardımcısı) Abdullah Öcalan’a ve PKK’ya sarıldıklarını görmemek için ya saf ya da aptal olmak gerekir.

"Tek adam diktası" kurmaya kalkmaları da, tüm devlet kurumlarının altını oymaları da, işte bu terör suçundan kaçıp ceza yememek için! Terörle suçlandıkları bir dönemde “terörsüz Türkiye” sloganı atmaları da asıl bundan!

Devletin kurumsal işleyişini rayından çıkaran bu kafanın sadece Türkleri de değil, Abdullah Öcalan ve “derin” PKK üzerinden nasıl Kürtleri de kandırdığını anlamamak için ya saf ya da aptal olmak gerekir.

Bu ülkede milliyetçi geçinenler milleti, dinci geçinenler dini, türkçü geçinenler türkün emeğini, kürtçü geçinenler kürdün emeğini sömürerek kendi düzenlerine köle üretirler. İnsanların bu düzene ses çıkartmaması için topluma ulaşabileceğiniz tüm potansiyel iletişim kanallarının ise önü tıkalıdır. İşte mikrofon faşizmi asıl bu işi yaramaktadır.

Sen sağcısın, sen solcusun, sen türksün, sen kürtsün, sen alevisin, sen sünnisin denilerek, insanlar binbir çeşit kimliklere bölünerek bu millet temsiliyetist memur şiddetinin ve terörünün kölesi haline getirilmiştir.

Milleti, emekçileri daha fazla sömürebilmek için her yolu deniyorlar.

Sağcı, solcu, Kürt, Türk, Alevi, Sünni, Cumhuriyetçi, İslamcı, Laik, LGBT vs. her ne kadar kimlik varsa memur kastları bu kimlikleri birbirine kırdırarak, birbirine düşman ederek sömürü çarkını işletmenin peşine düşmüş durumdalar.

Topluma, insana, gençlere dayatılan tek şey pislik bir bireysellik ve bencillik “kültürü”, vahşi bir kapitalizm!

Yeter ki millet devletlü memur şiddetinin ve terörünün kölesi olsun, tek dertleri dikensiz bir gül bahçesi yaratmak. Savaş, barış, terör vs. kendi çıkarları söz konusu olduğunda bunların hepsi temsiliyetizmden sorulur. Vatandaşa hiç sıra gelmez!

Peki devlet kurumlarına ne demeli?

Millete yasama kurumu diye yutturulan parlamentonun gerçekte bir yürütme kurumu olduğunu görmemek için ya saf ya da aptal olmak gerekir. Bu parlamento da yer alan temsiliyetist siyasetçilerin ise “seçme ve kullanışlı aparatlardan” ibaret olduğunu görmemek için kör olmak gerekir.

Peki bu "yargıya" ne demeli?

Gerçekte bir yürütme kurumu olan yargı üzerinden milletin sürekli kandırıldığını anlamamak için ya saf ya da aptal olmak gerekir. Kendisine kanun, yasa, hukuk süsü vermiş bu kurumların gerçekte yürütmenin infaz müdürlükleri olduğunu görmemek için enayi olmak gerekir.

Peki bunca yapılan seçim? Göstermelik sandık, sepet ve demokrasi oyunları!

Memur kastları değil mi gerçekte yürütme kurumları olan Yüksek Seçim Kurulu ve İç İşleri Bakanlığı üzerinden sandığa istediği adamı/seçilmeni sokan! Aynı sandıktan istediği adamı/seçilmeni/tavşanı çıkaran!

Aynı memur kastları değil mi oy alsın ya da almasın sandıktan istedikleri adayı/seçilmeni çıkararak, sahte ve plebisiter seçimler düzenleyip “millet iradesine sahip çıkıyor!” yalanıyla demokrasicilik oynayan!

Sanki ortada bir demokrasi varmış gibi yürütme emir ve talimatlarını “millet iradesi” adı altında bu halka yutturanlar aynı devletlü kastlar değil mi?

Demokrasi varmış gibi yapanlar, hukuk varmış gibi yapanlar, adalet varmış gibi yapanlar, gerçekte ise her şart altında milletin temel haklarına çökenler aynı memur kastları değil mi?

Terörsüz bir Türkiye’nin var olabilmesi ancak temsiliyetist memur şiddetine ve terörüne son verilmesi ile mümkündür. Bunun içinde devlet memurlarının dokunulmazlıklarının kaldırılması ve devletin vatandaşın dokunabileceği ve denetleyebileceği bir hale getirilmesi gerekir.

Aksi takdirde; millet ile memur kastları arasındaki savaş kaçınılmazdır!

Bir ülkede devletin kurumlarının ve memurun teminatı (millet nezlinde güvencesi) yok ise, o ülkede temsiliyetist memur şiddeti ve terörü hüküm sürüyor demektir.

Bu fiziksel ve ruhsal şiddete ve teröre son verebilmenin ve memur kastlarını ehlileştirebilmenin tek yolu vardır; o yolda toplumsal denetim kurumları yolundan geçmektedir.

Milletin bürokratik toplumsal denetimist savaşımı er ya da geç bir avuç memur kastının temsiliyetist despotizmini yıkıp geçecektir.

Millet ile inatlaşan temel haklar mücadelesi karşısında yenilmeye mahkumdur!

Durmak yok, denetime devam!

1.19.2025

Serhat Nigiz

Vaziyete Dair Kısa Bir Değinme

İster Türkçü-temsiliyetizm olsun ister Kürtçü-temsiliyetizm olsun ya da Kürtçü-Türkçü ya da Türkçü-Kürtçü temsiliyetizm biçimleri olsun bu coğrafyada tüm temsiliyetist-kimlikçi siyasetler iflasın eşiğine gelmiş durumdadır.

Daha düne kadar Abdullah Öcalan’a “bebek katili” ve “terörist” diyen Devlet Bahçeli’nin aynı Öcalan’ı “çözümün adresi” olarak göstermesine bu millet alışamamışken, ne olup bittiğine kimsenin anlam verememesi de milletin nasıl aptal yerine konduğunun göstergesidir.

Lakin bu durum perdenin önünde millete gösterilen ile perdenin arkasında ise başka bir oyunun başka bir planın uygulanmaya çalışıldığı gerçeğini de değiştirmemektedir. Zira millete anlatılan hikaye ile gerçekte olan birbirinden çok farklıdır.

Gerçekte ise AKP, MHP, CHP, DEM vs. iktidarı ve muhalefeti yani temsiliyetist partiler hepsi vatandaşa karşı terörle suçlanmaktadır! Terör damgası yemekten kurtulmak için iktidar ve muhalefet partileri birbirlerine sıkı sıkı sarılmış olsalar da, ne yaparlarsa yapsınlar terör damgasından kurtulamamaktadırlar. Bu gerçeğin somut delilleri ise mikrofon faşizmine rağmen er ya da geç ortaya çıkacaktır.

AYM de bu konuyla ilgili bir dava var. Temsiliyetist-kimlikçi siyasi partilere terörizm ile ilgili dava açıldı. Dava her ne kadar “gizlilik” içinde yürütülse de Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’de (AİHM) yargılama sürecine müdahil olarak davayı mercek altına almış vaziyettedir. Türkiye’nin de taraf olduğu AİHS sözleşmesindeki “kimlik şehri” nedeniyle hem devlet hem de temsiliyetist-terörist partiler köşeye sıkışmış durumdadır.

Her ne kadar İstanbul Sözleşmesi’nden “çıkarak” konuyu manipüle etmeye çalışsalar da, temsiliyetist-terörist partiler sert kayaya çarptılar. İktidarın verdiği refleksler iktidarı daha da çok muhalefete CHP’ye ve DEM’e mahkum etti.

Abdullah Öcalan’ı terörle suçlayan Devlet Bahçeli profili mi? Yoksa “teröre kucak açan” Devlet Bahçeli profili mi? Sizce hangisi gerçek? Hangisi yalan?

Dolayısıyla, bu “çözüm” hikayesi ya da hamlesi dünün hikayesi olmayıp 2021 yılından gelen bir dizi tersine patinajın devamı olarak da okunmalıdır.

2025’in sonuna doğru Abdullah Öcalan’ın salıverilmesinin kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.

Ne yapıp edip terörü bitirdik imajını verebilmek için, bu şekilde terörizmle suçlandıkları mahkemelerden kurtulmanın derdine düştüler.

Selahattin Demirtaş onca rüşvete rağmen bu oyuna ısrarla girmeyerek terörizm davasında taahhüt ettiği konumu koruyarak Bahçeli, Erdoğan ve yancılarının oyunlarını bozmuştu. Tutuklanarak içeri atılmasının da asıl sebebi buydu.

Burunları koku almaz Pervin ve Sırrı ikilisi Bahçeli ve Erdoğan adına Abdullah Öcalan ile görüşerek bildik senaryoyu devreye soktular!

Temsiliyetist partilerin süresi daraldığı için DEM’lilerin Bahçeli ve Erdoğan’ı ikna etmesi gerekiyor ki bu çabalardan bir sonuç çıkarabilsinler. Eğer sonuç çıkaramazlarsa hem içerde hem de dışarda Bahçeli ve Erdoğan’ın kurduğu bu ne idiğü belirsiz sistem en başta kendi başlarına çorap örecektir.

Diğer yandan CHP lideri Özer’in Erdoğan vari ters patinaj hamlelerini devreye sokması ise iktidar cephesini sıkıştıracak gibi gözükmektedir.

İktidar iktidarda iken yalnızlaşarak içten içe çöktüğünü gizlemeye çalışsa da, temsiliyetist-kimlikçi siyasetin iflasından dolayı iktidar ve devlet erki hamle yapamaz hale gelmiştir. Tutunacakları bir dal olarak Öcalan’a yapışmaları da bundandır.

İktidar kamu yararını ve kamu güvenliğini yaptığı temsiliyetist-terörist faaliyetler yüzünden kaybetmekle yüz yüze kalmıştır. Kamu yönetimini yanlış yönlendirdikleri için takdir yetkilerini bireysel çıkarları için kötüye kullanmakla suçlanmaktadırlar!

Bir an önce Abdullah Öcalan ile sevişip kaynaşmış gözükmek (“Türk ve Kürt kardeşliği”) için kolları sıvadılar. Yoksa terör damgası yemekten kurtulamıyorlar!

Suriye’de Rusya ve İran yancılığı yapan Türkiye bir yandan Suriye federe devletini kurarken, diğer yandan ise Kürtlere federal oluşum sağlayıp bir an önce Suriye’den çekilme derdine düşmüştür. Türkiye Suriye’de izlediği dış politikadan dolayı terörizm ile suçlanmak istememektedir. Yoksa neden Türkiye Esad hükümetine monte edilmiş İslamcı soslu liberal bir HTŞ hükümetini desteklesin ki?

Rusya İran’la birlikte yıllardır süren Baas politikasından vazgeçerek Esad’ı görevden alıp liberal HTŞ’ye görev verdi. SGD/YPG ve liberal DAİŞ’i destekleyen Batı ise şaşkınlığını İsrail’in Suriye’nin güneyini işgal etmesi ile atmaya çalışsa da, Türkiye’nin Rusya ve İran’ın Suriye politikasına yancı olacağı ise kimin aklına gelirdi ki!

Hal böyleyken; klasik sol ya da sağ reflekslerden tamamen kurtulup davulun iç sesine kulak vermek gerekiyor ki, davulun dışardan bize verilen sesinin hakikati ve gerçeği görmemizi istemeyenlerin çıkardığı sahte bir ses olduğunu da anlayabilelim!

Bürokratik Denetimist Düşünce hareketi (BDDH)

1.3.2025

Bazı Saik'ler Üzerine Hatırlatma

Ulus-üstü bölgesel tekno-tekellerin (ve onlara eklemlenmiş sanayi-tekellerinin) hakimiyetine dayalı gloktokratik-emperyalizm çağında minoktokratik UKKTH’ci siyaset geçerli bir program değildir. Aksine minoktokratik UKKTH’cilik EKKTH’nin (emeğin kendi kaderini tayin hakkının) engellenmesinin mini bir programı haline dönüşmüştür.

Dolayısıyla, sözde kendisine “komünist” diyenler minoktokratik UKKTH’cilik sebebiyle nesnel olarak komünizme ihanet etmekten de kurtulamamışlardır.

Yıllardır bu ihaneti, korkudan değil, takiyecilikten ve makyevelizmden dolayı yaptıkları ise artık tescillenmiş bir durumdur.

Türk ve Kürt komünistlerinin emekleri ve ödedikleri bedeller üzerine inşa edilmiş olan anti-komünist Kürt siyaseti, hedef şaşırtma görevi üstlenerek, Türkiye’deki ve Kürdistan’daki devrimci kitle tabanının sisteme zorla entegre edilmesi politikasında önemli bir payanda ayağı olmuştur.

Birde bunun üzerine liberal tasfiyeci çizgi legal alanda güçlenerek komünizm davasına daha da çok nasıl ihanet ederiz yarışı içine girmiş, bu süreçte sistem tarafından önü açılan (güncel bağlamda) “DEM çizgisi”, tıpkı “CHP çizgisi” gibi sistemi ayakta tutan bir basınç pompası işlevi rolü üstlenmiştir.

Bu sayede Kürt ve Türk komünistlerinin kitle içerisindeki hatırı sayılır gücü ve özellikle 80 öncesindeki popülaritesi yerle bir edilerek sosyalizm mücadelesi önemli bir ölçüde sekteye uğratılmıştır.

Yedek lastik politikası ihanetçi kesimlerin yıllardır süre giden temel politikası ola gelmiştir.

“Ya Türkçüsün ya Kürtçüsün” denilerek ya da “biri olmaz ise diğer taraftasın” denilerek komünistler zorla kimlik siyasetine angaje edilmeye çalışılmıştır. Başka bir deyişle, komünistler kimlik siyasetinin payandası haline getirilmek istenmiştir. Bu payanda haline getirme politikası “düşman kardeşler” olan Kürtçü-temsiliyetizm ve Türkçü-temsiliyetizm eliyle gerçekleştirilmiştir.

Eskimiş minoktokratik dünyadan günümüze bir kambur olarak kalan UKKTH programı karşısında yeni nesil protekyan komünistler somut dünyanın somut tahlilini ve bilimsel analizini yaparak bu programın tümüyle terk edilmesi gerektiğini dile getirmişlerdir. Proletaryalistler ise değişen dünya karşısında somut durumun somut tahlilini yapamamanın bedelini başta “ulusal sorun” olmak üzere her türden kimlik siyasetine payanda olarak ödemekten de ne yazık ki kurtulamamışlardır.

Kaldı ki; komünistler hiçbir zaman bireysel terörizmi ya da bireysel terör eylemlerini savunmamışlardır. Dolayısıyla, komünistler bireysel terör eylemlerini de devrimci eylemler olarak hiçbir zaman lanse etmemişlerdir.

“Devrim zor yoluyla olur” tespitinden hareketle, komünistler asla zor kavramını bireysel terörizme endekslenmiş bir şekilde kullanmamışlardır. Burada ki zor kelimesi “kitlelerin/halkın/milletin zoru” manasında kullanılmaktadır. Kitlelerin zor yoluyla sistemi devirme tercihini “zor” kavramına oturtan komünistler, hiçbir zaman bireysel terörizm eylemlerini zor kelimesini deforme ederek destekleme politikası da gütmemişlerdir.

Marx ve Engels’in “anarşistlere” karşı çıkmasının en temel nedeninin bu bireysel terörizm eylemleri olduğunu bilmeyen yoktur. Örneğin, Çin’de Mao; asla bireysel terörizm eylemlerini desteklemeyerek, “kızıl yürüyüş” taktiği ve stratejisi ile birlikte kitlelerin devrim yapmasının önünü açarak, kitlelerin devrim ve zor yoluyla yeni bir sistem inşa etmesinin zeminlerini yaratarak, en azından zorun kitlelere dayanması gerektiğini gözler önüne sermiş, bir kere daha bu gerçeği herkese gösterebilmiştir.

Hal böyleyken; “Kürt hareketi” en başından itibaren devrimci bir programa sahip değil iken, komünistlerin bir taktik sorunu olarak gördüğü UKKTH'yi sistemle birlikte çok güzel kullanarak, bu barutu tükenmiş eski püskü komünistlere kakalayabilmesi ve yutturabilmesi, çağ dışı kalmış proletaryanist-görüşlerin ve kimlikçi-tiplemelerin aşılamamış olmasından kaynaklanmıştır.

Bu ihanetçi çizgi “devrimci zor” kavramını “düellocu mahalle kabadayılığına” ve kitlelerden kopuş “kinci-intikamcı terörizme” dönüştürerek, sistemle birlikte kitlelerin devrimci zor tercihini seçme olasılığını gerçekte tasfiye etmiştir. Böylelikle sistem bu zaaflardan yararlanarak kendisini daha otokratik ve totokratik bir konuma getirebilmiştir. Bu sayede “terör”, “terörizm”, “terör örgütü” gibi (egemenlerin ağzından düşürmediği) söylemler sistemin ve temsiliyetist-siyasetin asıl besin kaynağı haline de gelebilmiştir.

Bunda bilinçli ya da bilinçsiz olarak rolü, suçu ve günahı olanlar bugün artık konuşsalar da bir anlamı yoktur. Keza gerçekler apaçık ortadadır.

Konuşmak isteyenler de öncelikli olarak bilimsel özeleştirilerini komünistlere yakışır şekilde yapsınlar, bir şey bilmiyorlarsa da, “biz kandırıldık” diye düşünüyorlarsa da, adam gibi bilimsel eleştiri yapanların yanında durmasını da bilsinler!

Ya sistemin yanındasındır ya sistemin karşısındasındır!

Hem Kürtçü-temsiliyetizmin yanında olup hem de sistemin yanında olamazsın!

Hayat sana başka seçenek sunmaz!

Sen kendi seçeneğini yarattıkça, komünizm kimlikçi siyaset üzerinden değil, kimliksizlik siyaseti üzerinden daha da güçlü bir politika olarak var olacaktır.

Protekya komünistlerinin gözünde Kürt-glokalizmi tıpkı Türk-glokalizmi gibi glokal-emperyalist politikaların payandasıdır. Türk-glokalizmi de Kürt-glokalizmi de daha ötesi olamaz. Türk-glokalizmine ve Kürt-glokalizmine payanda olmak glokal-emperyalizme de payanda olmak demektir.

Bu ölçekte ihanetçi-tasfiyeci çizgi komünizmin anti-kapitalist ve anti-emperyalist olma programını çoktan terk etmiş durumdadır. Bu çizgiye payanda olunacak diye yeni yeni şeyler uydurmaya yeni yeni “teorik ve ideolojik icatlar” yapmaya da gerek yoktur.

Hakikat tektir. Doğru sonuç yalnızca doğru zeminden ve pratikten çıkabilir!

24.11.2024

Serhat Nigiz

Teknik Mülahazalar Üzerine Kısa Bir Değinme

Eşitlik makineye indirgenemez.

Başka bir deyişle, salt kendinde makine salt kendi için özgürlük doğuramaz.

Keza salt makineye indirgenmiş emek zorunlu beden ve zihin emeğine dayalı emeği de özgürleştiremez.

Dolayısıyla, zorunlu emekten özgür emek etkinliğine geçiş, ancak insanın üretip var etmiş olduğu emek faaliyetlerinin bir bütün olarak emek araçları tarafından üstlenilmesi neticesinde gerçekleştirilebilir.

Bu noktadan hareketle, robotik-emek etkinliği insanın özgür emek etkinliğini belirlemeye aday bir emek etkinliği olup, özgür bir geleceğin kapılarını da aralamaya aday bir emek etkinliği olarak gözükmektedir.

Lakin kimilerinin sandığı gibi robotik-emek etkinliği salt sömürünün devamı gibi gözükse de, sanayi emeğinin tüketime girmesi ile birlikte robotik-emeğin gelecekte sömürüye karşı bir etkinlik aracına da dönüşmeyeceğini kimse garanti edemez.

Öte yandan, içinde bulunduğumuz dünya, robotik-emeğin üretim alanlarına girme sürecinin çok başlarında olduğumuz bir dünyadır. Tam manasıyla E3 (nicel teknik/elektronik emek türü) robotik-emek bile hali hazırda daha yerli yerine oturtulmuş değildir. Ki nitel teknik/elektronik emeğin değişim (E4), gelişim (E5), dönüşüm (E6) biçimlerini ve somut araçlarını bugünden bire bir tahmin etmeye kalkmak doğmamış çocuğa don biçmeye de benzetilebilir.

Robotik-emeğin bu nicel hali bile herkesten çok proletarya saflarında endişe ve kaygı uyandırmaya başlamıştır.

İşini ve mesleğini kaybetme kaygısı salt proletarya saflarında değil, aynı zamanda temsiliyetist-memuriyetist devletlü-memur kastlarının da temel korkusu olmaya aday bir korku olarak belirmiştir.

Eski tarz minoktokratik ve yarı-gloktokratik burjuvaların korkularını ise söylemeye bile gerek yoktur. En çokta herkesten çok eski tarz sanayi-sermayedarlarının çok korktuğu da malum durumdur.

Daha tam manasıyla robotik sürecin üretim sürecinin bütününü işgal ettiği bir döneme gelinmemiş olsa da, robotik-emeğin üretim sürecinin başında olduğu bir dünyaya uyanma şansı tarihte hiç bu kadar gerçek olmamıştır.

Teknik/elektronik emeğin sınıfı olan protekyanın hala nicel biçimlerini tamamlama mücadelesi verdiği bir dönemde bu tespitleri yapan emekolojistler, geleceğin eşit ve özgür toplumunun nasıl inşa edileceğine de tanıklık etmektedirler.

Kimileri protekyanın tekno-artı-değerini eski tip sanayi-artı-değeri ile karıştırsalar da, kimileri bu süreci saçma sapan ve bilim dışı kavramlar ile karşılamaya çalışsalar da, şimdilik tekno-emek teknoburgların özel mülkü imiş gibi gözükse de, robotik-emeğin asıl sınıfsal sözcüsünün protekya olduğu E3 ve E4 teknik-emek tarzının üretim ve tüketim alanlarına çıktığı bir dünyada daha da belirgin hale gelecektir.

Robotik-emeğin üretici güçleri teknoburglara ait olmadığı için, robotik-emek ancak robotik-emeğin üretiminin yaygınlaştığı ve robotik-emek ürünlerinin tüm dünyada dolaştığı global bir dünyada anlaşılabilir. Bu gerçekleşmediği sürece, insan salt içinden geçmekte olduğu tarihsel kesitten bakarak robotik-emeğin geleceğini anlama şansına da sahip değildir.

Şimdilik teknoburglar protekyanın tekno-artı-değeri olan robotik-teknolojiyi gasp ederek kendi özel mülkü haline getiriyormuş gibi gözükse de, yarının dünyası teknoburglara değil, protekya aittir. Keza protekya yarının dünyasının asıl üretici gücünün kendisi olduğuna herkesi somut bir biçimde ikna etmeye yetecek olan yegane icatçı/kaşif sınıftır.

19.11.2024

Serhat Nigiz

Lokinstokratik-Temsiliyetizm Karşısında Toplum Hangi Yolla Kazanır?

Temsiliyetist sistemler dini ve devleti yarattıkça (dini devletleştirip, devleti dinleştirdikçe) ve bu sayede tarihsel olarak belirli bir gelişme evresine girdikçe, içine girilen bu aşama zamanla kendi kendisini çürüten üst bir temsiliyetist yapıya dönüşmekten de kurtulamamıştır. Bu yapının adı lokinstokrasi’dir. Yani hırsızlık ve sahtekarlık rejimi!

Temsiliyetist sistemlerin lokinstokratik aşamaya geçmesi ile birlikte artık başka bir sisteme geçişin alt yapısı da oluşmaya başlamış demektir. Bu yeni öncü sistem lokinstokratik-temsiliyetizme karşı toplumsal-denetimizmin mayalanması anlamına da gelmektedir.

Kuşkusuz bu yol temsiliyetist algılar ve pratiklerle oluşmuş bildiğimiz yoldan çok daha çetrefilli ve zor bir yoldur.

Örneğin, tüm dünyada modern anlamda “seçimler” tarihte ilk defa “sıradan bir vatandaş” tarafından mahkeme edile bildi. Hem ulusal “Türk yargısı” (Bunu yürütme-yargısı olarak okuyun!) hem de “uluslararası” AİHS kapsamında AİHM yargısı şaşkınlık içinde kaldı.

Bilindiği üzere seçimlere karşı mahkemeleşme yolu, seçilmenlerin seçimleri mahkeme etmesine bağlı bir yol gibi gözüküyordu. En azından böyle varsayılmış idi. Toplumsal denetimist bir emekçi vatandaş seçimleri mahkeme ederek seçimlerin nasıl bir sahtekarlık olduğunu, lokinstokratik-temsiliyetist rejimin bürokratik ve idari meşruiyetini nasıl kaybetmiş olduğunu, 2019/20445 Anayasa Mahkemesi (AYM) kararıyla ortaya koyabilmiştir. Böylece “seçimlerde seçmenin teminatının olmadığı” AYM’in de onayıyla karara bağlanmıştır.

Devletlü memur kastları istedikleri kadar yalan söylebilirler, ne olursa olsun sahtekarlık resmi bürokratik yazışmalara döküldüğünde gerçekler eninde sonunda denetimist mücadele yoluyla açığa çıkarılabilmektedir.

Aynı emekçi vatandaş 14 Mayıs seçim kayyum darbesini de 2023/90154 AYM kararıyla açığa çıkarmıştır. Böylece hem 10 Mart seçim CK’sı hem de 7393 ve 7418 sayılı kanunlar için “kabul edilemez kararı” çıkartabilmiştir.

Başka bir deyişle, lokinstokratik-temsiliyetizme karşı bürokratik denetimist yol ile yeni bir mücadele hattı ve pratiği ortaya konabilmiştir.

Modern çağda hiçbir “sıradan vatandaş” denetimistlere kadar kanunları ya da anayasaları iptal etme mücadelesi vermemiştir. Dünyanın her hangi bir ülkesinde, her hangi bir devletin AYM’sine gidip “Vatandaş kanun iptaline gelemez yasasınızı gösterin. Gösteremezseniz ben bu müracaatı yapmış sayıyorum.” diyerek müracaat edin! O devletin AYM’si ne yapacak ki, böyle bir müracaata cevap veremez. İşte o zaman hukuksal süreyi tamamladıktan sonra (genelde 1 yıldır) ikaz dilekçesi ile bireysel başvuruya kanun iptali müracaatlarınızı alabilirsiniz!

Aynı şekilde dünya da hiçbir devletin meclisi “vatandaş önerge veremez” yasası olmadığı için bu müracaata cevap veremez. Meclis müracaatını idari mahkemeye götürüp meclisi de idari mahkeme aracılığıyla davalı hale getirip AYM’ye götürün, hiçbir AYM ve hiçbir devlet bu müracaatlara cevap veremez! En son kanun iptalleri müracaatlarını bireysele alırsanız, o AYM’ler ve AİHM’ler bu kanunları iptal kararı vermektedir.

Sadece dikkat etmeniz gereken şey, müracaatlarınızı toplumsal denetimizm saikleriyle yapmanızdır.

Bütün bu örnekler dünyada ve Türkiye’de lokinstokratik-temsiliyetizmin ve memuriyetizmin yenilmez olmadığını göstermektedir. Elbette bir kurtuluş yolu var ama bu yol uzun, meşakkatli ve zor bir yol olsa da, sonuç olarak şimdiye kadar ki mücadele deneyimlerinden de anlaşılabileceği gibi bu yol sonuç alınabilen bir yoldur.

Örneğin, 2023 yılında 1 milyondan fazla Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı YSK’ya bu emsal seçim kararıyla birlikte müracaat edip seçimlere itiraz etme hamlesi yapmıştı. Halbuki aynı vatandaşlar ilk önce yasamaya müracaat edip oradan dilekçe sayı numarası alıp YSK’ya müracaat etmeleri gerekirken “eksik müracaat” ettikleri için mahkemeleşemediler. Önümüzdeki seçimlerde vatandaşların önce meclis sonra YSK kapılarını zorlayarak seçimlere toplu itirazlar yapacağı anlaşılmaktadır.

Toplumsal denetimistlerin nasıl bir yol ürettikleri tam olarak bilinmediği için bu yeni açılan yollar eksik kullanılmaktadır.

Toplumsal denetimistler ellerindeki imkanlar oranında bu gerçekleri açıklamaya çalışsalar da, yürütmenin kamu personeli olan çok bilmiş avukatlar denetimistlerin hamlelerini zerre kadar anlamamaktadır. Dahası, kağıt üzerinde diploma sahibi olan sözde hukuk profesörlerinin (istisnalar dışında bunların çoğunluğu sisteme çalışan maaşperest insanlardır) durumu da avukatlardan pekte aşağı kalır değildir. Ne yazık ki denetimistlerin elinde basın, yayın, gazete, tv yok ki, lokinstokratik-temsiliyetist sahtekarlığın yaptığı dezenformasyonu, deformasyonu ve algı yönetimini tersine çevirip gerçekleri anlata bilsinler!

Mesela, neden kanun iptali müracaatı yapmadan önce yasamaya önerge dilekçesi verilmelidir? Ya da neden seçimler için YSK’dan önce yasamaya müracaat dilekçesi verilmelidir? İşte bunları bilmeden, anlamadan yapılan müracaatlar toplumsal denetimizmin kapsamına girmemektedir. Bu şekilde yapılan müracaatlar fevri müracaatlar olarak kalmaktadır. Yasa koyucu güçler yasa çıkarırken gerekçe koymuyorlarsa ya da yasaları mülga ederken gerekçe koymayarak asıl sahtekarlığı burada yapıyorlarsa, toplumsal denetimistlerin müracaatlarını temsiliyetist lokinstokratlardan ayıran en önemli özellik, bu müracaatların yapısal ve kurumsal devlet felsefesinin saikleri ile yapılmakta olmasıdır.

Başka bir deyişle, lokinstokratik temsiliyetistler gerekçesiz sahtekarlık yaparken, denetimistler ise onların sahtekarlıklarının gerekçelerini “yapısal ve kurumsal felsefe” ile birlikte ortaya koyarak denetim faaliyeti yapmaktadırlar. Tarihsel akıl ve bilime göre açıklanmayan toplumsal denetimist müracaat ve eylem olamaz. Bu yol zor bir yolsa da, bu yol sayesinde tüm toplum kazanır, lokinstokratik-temsiliyetizm ise kaybeder!

Toplumsal Denetimist Düşünce Hareketi (TDDH)

14.11.2024

Önce Devlet mi? Önce Millet mi?

"Önce devlet mi? Önce millet mi?" polemiği, iktidarı ve muhalefeti ile birlikte tüm temsiliyetist-memuriyetist partileri parçalamaya yeter bir husustur.

1) Cumhurbaşkanı 6671 sayılı yasaya CK'yı bir an önce alarak kendisini kurtarma derdine düşmüşken,

2) Yasama ilk 3'üncü madde de değişiklik yaparak "devletin önüne milleti geçirerek" bir an önce kendini kurtarma derdine düşmüşken,

3) Yürütme 6'ıncı maddenin "egemenlik kayıtsız şartsız milletindir" hükmünü ilk 3'ün içine alarak bir an önce kendini kurtarma derdine düşmüşken,

4) Herkesten dayak yemeğe alışmış gariban yargı da bir an önce kendini yürütmenin bir kolu olarak ilan etme derdine düşmüşken,

5) 10 Mart 2023 seçim-CK'sını kaldıran AYM'de, bir an önce "demokrasinin (seçmen ve seçilmenin seçimlerde) teminatı yoktur" kararını alma derdine düşmüşken,

6) Denetimist uzman bir vatandaş da tüm bu kurumları mahkeme edip "Devletin teminatı yoktur" kararını alma derdine düşmüşken,

(Son durum bu iken)

Ne yeni-anayasaymış! Ne anayasa değişikliği imiş, şimdi anladınız mı?

Temsiliyetist-memuriyetist sahtekar partiler, milletin denetimine teslim olmaz da, iktidarı ve muhalefetiyle yeni anayasa falan çıkartmaya kalkarlarsa,

7) 2014/2313 ve 2014/1916 nolu AYM tavsiye kararlarının "takdir yetkisini kötüye kullanmaktan" yeni diye çıkarttığınız anayasanızla birlikte, AYM ve AİHM de görülecek olan "tavsiye kararlarının icrası mahkemesine hesap vereceksiniz".

Siz temsiliyetist-lokinstokratik [1] siyasi güçler hakkınızı, sahtekarlıkla yaptığınız, gerçekte memur despotizminin devamı olan anayasanızla kurduğunuz tek adam krallığınızla, kaybettiniz! Milletten gerçeği sakladınız! Ve hala da gerçekleri saklamaya devam ediyorsunuz! Ama bu işten çıkışınız yok! Maskeniz düştü sakladığınız keliniz görüldü! Milletin denetimine teslim olun! Yoksa millet "devletin/hukukun/demokrasinin teminatı yoktur" kararlarını aldığında, sizi zorla teslim almasını bilir! Siz devletlü memur kastları milletten üstün değilsiniz! Demedi demeyiniz!

Duyanlar duymayanlara anlatsın!

Dipnot

[1] Loki kelimesi İskandinav mitolojisinde kötülük ve kurnazlık tanrısı olarak geçmektedir. Bu tanrı "şekil değiştirme" yeteneğine sahiptir. Loki ayrıca "cinsiyet değiştirme" yeteneğine de sahiptir. Hikayeye göre Loki bir aygırı baştan çıkarmak için kısrağa dönüşmüş ve bu dönüşümden Sleipnir isminde 8 bacaklı bir at doğmuştur. Loki bu adı "Tanrıların tanrısı" olan Odin'e hediye etmiştir. Loki "oyun oynamayı" seven bir tanrıdır. Loki'nin kurduğu tuzak sonucunda kör Tanrı Hodr'ı kaldırabilmiş ve bu sayede Odin'in oğlu Balder'in öldürülmesini sağlamıştır. Buna öfkelenen Odin Loki'yi dünyanın derinliklerindeki bir mağaraya hapsetmiştir. Kısacası, Lokinstokrasi demek dolandırıcıları, sahtekarları, kurnazları, hırsızları vs. içine alan temsiliyetist bir yönetim şeklidir. Lokinstokrasi; aristokrasiden/kleptokrasiye oligarşiden/sezarizme kadar bütün yan kavramları içine alan üst bir kavramsal belirlenimdir. Bu kavram Anayasa Hukuk Felsefecisi denetimist-davacı Cumhurbaşkanı adayı Solmaz Kulak'tan alınmadır.

Bürokratik Hukuki Denetimist Düşünce Hareketi

15.10.2024

Koltuk Değnekçiliğinin Sefaleti

1-) Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi, yani 6771 sayılı yasa yürütme "federalizmi" değil mi?

2-) 7393 sayılı yasa yasamada "konfederalizm" değil mi?

3-) Peki "yürütmede federalizm" ile "yasamada konfederalizmin" birlikte olduğu "Türk tipi" sistem, sizce Türk tipi sistem mi?

Birileri hala "Türki-Kürdi" ya da "Kürdi-Türki" makamından gazel okumaya devam etsinler!

Sistemin dışarda sıkışması bir yana, sistem içerde sıkıştı kitlendi. Asıl sorun içerde. Yapıda yangın var.

Birileri hala "Türki-Kürdi" ya da "Kürdi-Türki" ağızla yapısal sorunları siyasi kimlik üzerinden okumaya devam etsinler!

Ya Dem'lilere ne demeli? 2019 yerel seçimleri öncesinde Meral Tanış değil miydi "dosyanı ve davanı al, AİHM'e çık!" diyebilecek kadar ileri giden? Üstüne vazife olmayan işler müdürü Tanış!

23 Haziran sonrasında "kör istedi bir göz/biz özerkliğe de razı idik/bunlar otonomi/Devlet Bahçeli verdi/iki göz" diyende Abdullah Öcalan'ın kendisi değil miydi?

Ortalıkta ben anlıyorum diye gezenler aslında anlamayanlar. Anlayanlarda işlerine gelmediği için olsa gerek, üç maymunu oynayanlar.

Siyasal kimlik fetişistleri her zaman yaptıkları gibi kapitalizme payanda olmaya devam ede dursunlar. "Türki-Kürdi" ya da "Kürdi-Türki" fark etmiyor, siyasal kimlikçilik tıpkı foseptik çukurunu andırıyor. İçinde ne ararsan bulursun.

Hükümet düşmüş motoru su kaynatmış, adamlar kendi çıkardıkları anayasadan kovulmuş, devleti yöneten asıl adam Devlet Bahçeli Dem'lilerin elini sıkıyor, Özgür Özer ve saz ekibi ilah Erdoğan'ı ayakta alkışlıyor, sözde muhalefet, DEM'miş CHP'imiş hiç fark etmiyor, her zaman yaptıkları gibi hükümete koltuk değnekçiliği yapmak için sıraya girmişler!

Kısacası, kendilerine verilen rolün hakkını vermeye çalışıyorlar.

Toplumsal Denetimist Düşünce Hareketi

4.10.2024

Tarihsel Din ve İnanç Temsiliyetizminden Hareketle Kızılbaş-Aleviliğe Dair Genel Bir Değerlendirme

Antik Sümer tabletlerinde “Al” ya da “la” kadın “ay tanrıçası” olarak geçmektedir. Sümerlerde üç büyük tapınaktan birinin adı “kerim” tapınağıdır. Başka bir deyişle, “Al kerim” ya da “la kerim” tapınakları ay tanrıçasının tapınaklarıdır. Sümer tanrılarının zaman içinde Mısır’ın “çok tanrılı” Amon dinine ve “tek tanrılı” Aton dinine geçtiği bilinmektedir. Aynı şekilde bu tanrıların Mısır üzerinden Yahudilik, Hristiyanlık ve İslamiyet gibi tek tanrılı semavi dinlere geçtiği de bilinmektedir.

İslam’da “la” ya da “al” (Arapça’da “a“ harfi olmadığı için “el” olarak çevrilmiştir) “el-la-h” (“h” yaratıcılık simgesidir) “el-lah”, “yaratıcı tanrıçanın Ay’a yansıyan nuru” (ışığı) anlamına gelmektedir. “La ilahe” (kadın tanrıca) ve “İllallah” (erkek tanrılar) ilişkisi ise; kadın tanrıca etrafına dizilmiş erkek tanrıları sembolize etmektedir. Zira erkek tanrıların baş tanrısı da “al” ve “la” tanrıçasıdır.

Dolayısıyla; “Al-i lik” bu tanrıçanın en yüksek tanrı olduğunu sembolize eden kavramlardan biri ola gelmiştir. Misal, Osmanlı Hanedanlığın da bile “Al-i Osman”, “yüksek Osman” anlamında kullanılmaktaydı. Başka bir deyişle, bu kavram “tanrının en yüksek makamına” ve onun yeryüzündeki “gölgesine” işaret etmektedir.

Alevilik kendisini ister Sümerlere ister Hititlere dayandırmaya çalışsın, hatta Alevilik kendisinin “gerçek İslam” olduğunu iddia etsin ya da Alevilik kendisinin “İslam öncesi bir inanç veyahut din” olduğunu iddia etsin, neticede Alevilikte tıpkı İslam gibi, bir dinsel temsil sistemi olarak Sümer dinine, Mısır dinine, İbraniliğe, gök-tengriciliğe, güneş tanrısına (“Ra” ya “Tug-ra” ya) kadar uzanan geniş bir din ve inanç spektrumunun bir parçası ola gelmiştir. Aleviliğin ya da benzeri inançların tek bir kökenden ya da orijinden geldiği söylenemez. Başka bir deyişle, Alevilikte diğer dinler gibi birçok kaynak ve ölçekten ayrı ayrı süzülerek günümüze kadar gelmiş olan bir inanç sisteminin devamıdır.

Yukardaki tanımlara ek olarak şunu da belirtmek gerekir ki; “Aya yansıyan nur/güneşin nuru/ışığıdır”. Güneş tanrısı gerçekte bir erkek tanrısıdır. Yine de evrenin merkezinde toplanmış bu erkek güneş tanrılarının merkezinde ise baş tanrı olarak daima baş kadın tanrıca bulunmaktadır. İşte çok farklı inanç ve dinlerde kendisini gösteren “la” dan “ra” ya, “ra” dan “la” ya yansıyan bu nur/ışık baş kadın tanrıçanın nuru/ışığıdır. Tüm kültürlerde göstermelikte olsa kadın cinsinin ve bu cinsin icatçı-doğurganlık rolünün “kutsanmasının” kökeninde de yine din ve inanç merkezli bu bakış açısı vardır. Her ne kadar farkında dahi olunmasa da! İnsan başta tapınmaya “kadına” tapınmayla başlamıştır. Keza insan olarak erkeğinde kadınında asıl kaynağı “doğuran” ve “yaratan” kadından başkası değildir.

Son yıllarda “Al-i liğe” işaret eden ve “Alev” kavramı ile “ışık” kavramını birleştiren kimi yorumcular Aleviliğin en eski inançlardan/dinlerden biri olduğunu ileri sürmektedir. Aynı yorumcular Aleviliğin kökenlerini Sümer öncesi “Mu medeniyetine” kadar götürmektedir. Mu Aristoteles öncesi eski Greklerin (deniz kolonileri döneminde) Akdeniz’de battığını iddia ettiği medeniyettir. Gerçekte ise İslam’da dahil olmak üzere tüm dinlerin/inançların kökeninde alev/ateş/ışık dini/inancı zaten vardır. Haliyle Aleviliğin İslam öncesi dönemine yapılan göndermelerin tümü Alevilik ile ilkel “eşitlikçi” komünal sistem arasında bir bağ kurma çabasına dayanmaktadır. Lakin kurulmak istenen bağın ilkel komünal dönemden günümüze kadar “süreklilik içinde kopuş olmadan” devam eden bir inanç/din olduğu iddiası ise abartılı ve ütopik bir yaklaşımdır. Dahası bu iddianın somut delilleri ve antropolojik bulguları da ele geçmemiştir.

Her şeyden önce dünya üzerinde var olmuş olan tüm dinler ve inançlar (ve onların ürettiği semboller ve sembolik diller) temsiliyetizmin gölgesinde belirmişlerdir. Örneğin, Alevilikte gözlemlenen Ali ve Ali’nin etrafındaki 12 İmanlar sembollüde temsiliyetist bir semboldür. İsa ve 12 havariler sembollüde temsiliyetist bir semboldür. Dahası; “al” ve “la” ile başlayıp devam eden tüm inanç ve din sembolleri temsiliyetist sembollerdir. Ve bu semboller bugünde farklı dinler ve inançlar tarafından kullanılmaya devam etmektedir. Dolayısıyla, bu sembollerin tek bir din ve inanç kaynaklı olduğunu sanmak bu türden tezler ortaya koymaya çalışanları da derin bir yanılgıya sürüklemektedir. Keza mistik, dinsel ve inançsal temsiliyetizm formlarının kültürel yansımaları tarihsel ve kozmopolit bir içeriğe de sahiptir.

Alevilikte tüm din ve inanç sistemleri gibi kendisine hangi yorumu ve sembolü seçerse seçsin içinden çıktığı tarihsel ve toplumsal koşulların bir ürünüdür. Bu da Aleviliğin her zaman değil, zaman zaman devrimci bir toplumsal nesnellik örüntüsüne sahip olduğunu göstermektedir. Haliyle bu örüntü her din her inanç ve her mezhep gibi devlet ve egemen iktidar örüntüsü altında biçimlenen bir örüntüdür. Başka bir deyişle, temsiliyetist yorum ve sembollere sahip olan tüm inanç ve din sistemleri temsiliyetizmin bir başka görüngüsü olan devlet, devletlü-sınıflar ve egemen iktidar ilişkilerine dayanan tarihsel ve toplumsal örüntülerle birlikte oluşa gelmişlerdir. Haliyle bu gerçeğin üzerinden atlanarak din ve inanç sistemlerine dair hakikatler de ortaya konulamaz. [1].

Tüm inanç ve din sistemlerinin kökeninde mutlaka temsiliyetizm yatmaktadır. Dolayısıyla; dinsel ve inançsal temsiliyetizm, gerçekte toplumsal “alt yapı”nın “üst yapı”daki tezahüründen bağımsız olmadığı gibi, toplumsal alt yapıdaki icatçı-kullanıcı emek araçlarından, devletlerden, devletlü sınıflardan ve zümrelerden de asla bağımsız olamamıştır.

Aleviliğin çok eski bir inanç ve din olduğu ile ilgili pek çok şey söylene dursun, tarihte birkaç dönem hariç (Karmatiler, İsmaililer vs.), Alevilik her daim dışlanmış bir din ve inanç sistemi ola gelmiştir. Aleviliğin “ötekileştirilmediği” böylesi bir dönem olmuşsa da; İslam öncesi Aleviliğe ilişkin çok fazla kayıt olmadığından dolayı, İslam öncesi Aleviliğe dair yapılan yorumların önemli bir bölümünün de ayakları yere basmamaktadır. Her “Alevilik çeşidi”, her çağa, her coğrafyaya göre kendine haz bir çizgiye sahip olmuştur. Alevilik yeri geldiğinde ezilenlerin destansı miti haline gelmiş (örneğin, Hallacı Mansur, Pir Sultan Abdal vs.); yeri geldiğinde ise yönetimsel bir erke dönüşmüştür (örneğin, Osmanlı’nın başlangıcındaki ahilik, Yeniçerilerdeki ocak geleneği, İsmaililer devleti vs.). Başka bir deyişle, Alevilikte tıpkı diğer dinler ve inançlar gibi kendi çağının temsiliyetizm biçimlerinin belirli bir tezahürü ola gelmiştir.

Öte yandan, Alevilik Horasan/Yesevilik/Hacı Bektaşi Veli, Anadolu ve Ortadoğu/Irak/Bağdat/Basra/Vefailik/Batinilik gibi geniş bir coğrafyayı kapsayan inançsal ve dinsel bir temsil figürüdür de. Bu sebeple eski Türk inancı ve dini olan gök-tengricilikten hareketle Aleviliğin gerçekte bir Türk dini ve inancı olduğunu iddia eden akımlarda aynı derece de sorunludur. Gök-tengri inancının ve dininin kökeninde yer alan “güneş giysili insanlar” mitinden kalkarak (Sakalar, İskitler vs.) Aleviliğin salt Türklere ait bir din ve inanç olduğunu varsaymak ile tıpkı gök-tengrici pro-türklüğün Amerikan yerlilerini de kapsadığını varsaymak arasında pek bir fark bulunmamaktadır. Şayet bu yorumcular gibi hareket edecek ve mantık kuracak olursak; tüm Kızılderilerin Türk olduğunu iddia edebileceğimiz gibi, Aleviliğinde tümden bir Türk inancı ve dini olduğunu da iddia edebiliriz! Maalesef bu Türkçü yorumcuların Aleviliğe dair çok eski kaynakların günümüze ulaşmamasının getirdiği hırçınlıkla Asya’ya, Afrika’ya ve hatta Amerika’ya kadar uzanan gök-tengriciliğe (paganizme) Aleviliği de katmasına şaşırmamak gerekir. Gerçi bu yorumcuların tümü, göktengrici kökenli toplulukları ırksal manada Türk ilan ederek, kendi kafalarında yaratmış oldukları Pantürkizm ütopyasına sahte bir “bilimsel zemin” yaratmanın da peşindedir.

Diğer yandan, “alev-ateş-ışık” “mu-sümer-hitit” hattında ilerleyen yorumcularda Aleviliğin ilkel komüninal bir din ve inanç olduğunu iddia etmektedir. Biraz çekingence de olsa bu iddiayı destekleyen yorumcuların Aleviliği ilkel komünal bir inanç ve din olarak görmelerindeki temel kaygı ise kuşkusuz siyasi ve ideolojiktir. Bu da bir noktaya kadar mazur görülebilir. Zira salt duyusal olan bu ihtiyaç, emeğin ansal ve soyut düzleminin bir varlık nedeni de olabilir. Dolayısıyla; emeğin ansal ve soyut düzleminde kaldığı oranda bu duyusal ihtiyaç bir sorun da yaratmaz. Lakin bu ihtiyaç somut davranışın belirlenmesine vesile olursa, bu seferde klan ve soy kültüne doğru ilerleyerek, yeni tip bir dinsel ırkçılığın türevine de dönüşebilir. Dolayısıyla; bu temsiliyetist kimlikçi eğilimde zaman içinde Türkçü aleviciliğin ya da Kürtçü aleviciliğin içine düştüğü durum gibi bir hal de alabilir. Ki dönem dönem Alevilik bu şekilde haller aldıkça siyasal atmosfer çok sıcak çatışmalara da gebe olabilmektedir.

Tarihsel dinlerin ve inançların analizinden hareketle Aleviliğe dair kimi tespitler yaptıktan sonra, Aleviliğe ilişkin günümüz Türkiye’sinde devam eden tartışma başlıklarına da kısaca değinmek gerekir. Kuşkusuz bu değinmeler yine Aleviliğin İslam öncesi ve İslam’la birlikte içine girdiği yeni evreye ilişkin olmak zorundadır.

Alevilik denilince toplum içerisinde akla gelen ilk sorular şunlardır: Alevilik İslam’ın içinde mi, dışında mı, özünde mi, yoksa kenarında mı köşesinde mi? Yazı içerisinde de belirtilmiş olduğu gibi özellikle “yurt dışındaki Alevilerin” bir bölümü ateşli bir biçimde “Alevilik İslam’ın dışındadır” tezini savunmaktadır. Bu tezi savunanlara göre Aleviliğin kökenleri 3000 yıl öncesine Sümerlere, Hititlere, Luvilere vs. kadar uzanmaktadır. Bu tez Aleviliğin İslamiyet öncesine dair kimi doğrulara işaret etse de, yazı içerisinde de belirtilmiş olduğu gibi bu tez eksik bir tezdir. Aleviliğe ister inanç diyelim, ister din diyelim, ister mezhep diyelim hepsi bir yola çıkar. Tüm inançlar, tüm dinler, tüm mezhepler, bir yol olma iddiasındadır. Bu yolda yürüyüp yürümemeye (talip olmaya) o inanca, o dine, o mezhebe, (o yola) mensup olan kişiler karar verir. Dolayısıyla; o yol, o yolda yürüyenin de bir dizi kurala ve kaideye uymasını buyurur. Misal, Aleviler arasında sıkça kullanılan "eline beline diline hakim ol!" sözü bu kurallara ve kaidelere verilebilecek olan ahlaki bir örnektir. Kuşkusuz Alevilik sadece bundan ibarette değildir. Ayrıntıya girilecek olursa; semah, cem ayini, deyişler, söylenceler vs. gibi Alevi ritüellerinin tarihsel, sınıfsal ve kültürel uzamlarına dair de pek çok şey söylenebilir.

Alevilik İslam içinde mi, dışında mı tartışmasına dönersek; Alevilerin diğer kesimi ise “Alevilik İslam’ın içindedir”, Alevilik İslamiyet’in içinde Hz. Ali’nin ve Ehlibeyt’in yolunu takip etmektir tezini savunmaktadır. Hak-Muhammed-Ali yoluyla kastedilen de budur. Başka bir deyişle, bu 12 imamların yoludur. Şimdi bu durum da kim haklı? Gerçekte her iki tarafta tarihsel olarak kısmen haklıdır. Dolayısıyla; Alevilik İslam’dan önce var olduğu gibi, İslam içinde de varlığını sürdürmeye devam eden bir inanç, din ve kültür dünyasıdır.

Alevi İslam Hak-Muhammed-Ali’yi merkezine alan bir inançtır, dindir. Kaldı ki; Aleviliğin Sünni İslamla da bir bağı yoktur. Osmanlı’nın müslümanlaşması sürecinde İslamla tanışan bu kitleler İslam’ın içinde konumlanarak ali taraftarlarına dönüşmüşler ve merkezi Sünnilik karşısında muhalif bir konumda yer almışlardır. İslam tarihinde merkezde kim varsa; Emeviler, Abbasiler, Osmanlılar vs. o zamanda "ali taraftarları" bu merkezlere karşı muhalif konumdaydılar. İslam tarihinde Hz. Muhammed’in damadı olan Ali yaşadığı dönemde kim merkezde ise Ebubekir’e, Ömer’e, Osman’a vs. hepsine muhalefet etmiştir. Kısacası, Alevilerin "Aliciliği" yine merkeze muhaliflikleriyle paralellik içindedir. Hz. Muhammed öldükten sonra Hz. Ali hep muhalif konumdadır, ta ki öldürülene kadar! Dolayısıyla; İslam tarihinde kim ki muhaliftir (Sünni bile olsa) muhakkak Ali’yi kendine bayrak edinmiştir. Keza bu “alici muhalefet” dönemin dinsel temsiliyetist iktidar mücadeleleri ile yakından bağlantılıdır. Lakin bu muhalefet devlet odaklı iktidar temsiliyetizmine dayanan bir muhalefetten çok, dini ve ruhani bir muhalefet olma özelliğine de sahiptir. Biz ati Hz. Ali’nin “muhalifliğinin” tüm detayları ise bu yazının konusu değildir.

Anadolu’da Ali’nin tarafını tutanlar Kızılbaş-Alevilerdir. Bunun İran’daki Şii Alicilikle ya da Suriye’deki Arap Aliciliği ile bağı yoktur. Bağ varsa bile bu bağ mutlak değil, kısmi bir bağdır. Alevi Aliciliği Anadolu’ya özgü bir Aliciliktir. Nasıl ki İslamiyet öncesi Alevilik kavramı alevden ya da ışıktan yana olanlar (medusilik, zerdüştlük, alev-ışık dinleri vs.) gibi bir anlama geliyorsa, İslamiyet’in içine giren Alevilik kavramı da bu sefer “alinin tarafını tutanlar” manasına gelmektedir. Ya da bunu soyutlama diliyle söylememiz gerekir ise, İslamiyet içinde “merkeze karşı muhalefet eden Ali’cilere” Alevi adı verilir. Dolayısıyla; bir din ve inanç olmanın da ötesinde Alevilik gerçekte son derece muhalif bir akımdır da; bu muhalifliği onun daima sapkın (heretik) olarak damgalanmasına da neden olmuştur.

Alevilik İslam’dan önce hatta Hristiyanlıktan öncede Anadolu’da vardı. Ancak İslam’ın içinde bir anlamda “İslam’ın özünü” yani Muhammedi İslam’ı savunan ve Emevilere, Abbasilere, Osmanlılara muhalif durmuş olanlarda yine Kızılbaş-Alevi topluluklarının içinden çıkmıştır. Sonuç olarak; İslamiyet öncesi İslamiyet dışı bir Alevilik olduğu gibi, İslamiyet sonrası İslamiyet içi bir Alevilikte vardır. İslam gelmeden çok önce antik dönemde saz çalan, deyiş söyleyen, semah yapan “alev-ışık toplulukları” vardır ama bu İslamiyet öncesi Ali’siz Aleviliktir. Hatta bu Alevilik (adı Alevilik olmasa da) Yahudilikten ve Hristiyanlıktan bile öncedir. Bu dönemde “alev-ışık dini” olarak “arkaik-Alevilik” fetiş doğa inanışlarının ve ritüellerinin özelliklerini göstermektedir.

Kısacası, Alevilik ilkçağlardan başlayarak bugüne kadar devam eden bir sürecin sonucunda oluşmuş olan çok boyutlu bir kimliktir. Dahası; geçmişten süzülüp gelen “totem Aleviliğini”, “fetiş Aleviliğini”, “pagan Aleviliğini” günümüzün modern kavram setleriyle yorumlayarak, Alevi tarihini bu şekilde okuyanların olduğunu da biliyoruz. Bütün bu tartışmalara tanıklık ediyoruz. Her ne kadar bu Alevilik formlarının İslam Aleviliği ile bağı yokmuş gibi gözükse de, temsiliyetist din ve inanç biçimlerinin totemden pagandan süzüle süzüle semaviye kadar çıktığına ve iç içe geçerek dinsel ve inançsal bir armoniye dönüştüğüne şahit olsak da, her semavi dinin içerisinde tüm din ve inanç biçimlerinin olduğunu da bildiğimizden dolayı, Aleviliği ilkel komünalizme kadar götürmeye çalışmanın bir din olduğuna da tanıklık etmekteyiz.

İster alici Alevilik ister alisiz Alevilik tüm din ve inanç sistemlerinin kaynağında temsiliyetist tarihsel ve toplumsal algılar yatmaktadır. Bu yüzden Hindistan’daki Hindulardan tutunda Anadolu’daki Aleviler arasında temsiliyetizm açısından çokta bir fark yoktur. Dolayısıyla, insanlar kendi varlıklarını dinsel ve mistik varoluş çerçevesi içinde her ne kadar ifade etmiş olsalar da, temsiliyetist dinin ve mistizmin gölgesinde var olduklarının farkında dahi değildirler. Özetle, Aleviliğin bir din ve inanç olarak geldiği son nokta budur. İslam’ın hem içindeki hem de dışındaki en muhalif ekollerden biri kuşkusuz Aleviliktir. Aleviliğe dönük düşmanlığın arka planında yatan nedenlerden biri de budur. Bu nedenledir ki, İslam tarihinde “merkezde” kim yer alıyorsa son çözümlemede Alevilikten pekte haz etmemiştir. Bu yüzden Alevilik daima “dinsiz” bir akım olarak görülmüştür. Başka bir yandan da Alevilik; merkezi bir din ve inanç sistemi olmaktan çok “iktidarsızlık perspektifi” ile hareket eden nesnel ve ruhsal bir geleneğe de sahip olmuştur. Bu geleneğin çok katmanlı yapısı ise bu değinmenin konusu dışında kalmaktadır. İşin kötü tarafı bu “çok katmanlı yapı” bugün dahi yeterince incelenmiş değildir.

Öte yandan, her kim “Alevilik İslam dışıdır” derse, kuşkusuz bu yaklaşımda bir yorum olarak Alevilik dışı kabul edilemez. Herkes din ve vicdan özgürlüğüne sahip olmalıdır. Hiç kimse bir inanca inanmak ya da inanmamak zorunda bırakılamaz. İnanç ve din konuları tüzerk değil, özerk olmak zorundadır. Örneğin bir devletin resmi dini olamaz. Dahası, din devlet olamaz. Tersi de devlette din olamaz. Maalesef tüm devlet ve din-inanç sistemleri bu gerçeği birbirine karıştırmaya devam etmektedir. Zira inanç ve din alanı kişilerin tercihidir ve sadece onları bağlamaktadır. Bu yüzden bir kimse bir başkasını her hangi bir inanca ya da dine zorlayamayacağı gibi, kendisi de başkaları tarafından her hangi bir dine ya da inanca zorlanmamalıdır. İnanç ve din meselesi karşısındaki gerçek özgürlükçü ve devrimci tutum bunu gerektirmektedir.

Dipnot

[1] 15. Yüzyıldan sonra Osmanlı egemenliği altındaki Alevilik feodal döneme özgü devrimci bir isyan hareketidir de. Zira Sünni Osmanlının baskısı karşısında Aleviliği benimsemiş Türkmen, Kürt, Zaza halklarının oluşturduğu bu hareket aynı zamanda devrimci bir isyan hareketi olma özelliğine de sahiptir. Dolayısıyla; resmi tarih yazımına karşı çıkmak adına Aleviliğin salt din ve inanç kavramları üzerinden tartışılması, Kızılbaş-Aleviliğin bu yönünün gizlenmesinden başka da bir sonuç doğurmamaktadır. Haliyle bu tutum Aleviliği sürekli töhmet altında bırakmaya çalışan hakim sınıf ideolojilerinin de ekmeğine yağ sürmektedir. Tarihsel açıdan egemenlerin ve özellikle de Türkiye’deki devletçi ve statükocu kesimlerin Alevi düşmanlığının temelinde Aleviliği sadece Sünni İslam anlayışına dönük bir tehlike olarak görmeleri yatmamaktadır. Zira tarih boyunca egemenlerin yaptığı en başarılı işlerden biri de ezilenlere kendi tarihlerini unutturabilmiş olmalarıdır. Kaldı ki; bu düşmanlığın asıl nedeni Aleviliğin tarihsel dokusunun muhalif ve isyancı olmasıdır. Aleviler hem İslamiyet öncesi (ki o zaman kendilerine Alevi demiyorlardı) hem de İslamiyet sonrası dönemde yerleşik düzenle ve baskın otorite ile mücadele halinde olmuşlardır. Ve genellikle de ezilenden ve azınlık olandan yana tavır koymuşlardır. Dolayısıyla; Alevilik bir din ve inanç olduğu kadar, tarihsel dokusu itibariyle de içinde Türk, Kürt, Zaza, Arap vs. farklı etnik grupların da yer aldığı sosyal bir hareket olarak (özellikle de Anadolu coğrafyasında) doğmuş ve gelişmiştir. Dolayısıyla; Alevilik pek tabii bu coğrafyanın içinden çıkan “en yerli ve milli” hareketlerin başında gelmektedir. Aynı zamanda Alevilik yer yer ezilen feodal alt sınıfların sözcüsü olma özelliğini de kazanmıştır. Bu da Aleviliğin daha çok araştırılmasını ve arkasında bıraktığı sosyal ve kültürel izlerin daha da dikkatli bir şekilde (ayrıştırılarak ve süzülerek) incelenmesini zaruri kılmaktadır.

22.09.2024

Serhat Nigiz

Komünizm Felsefesinde "Özne Sorunu" ve Althusser Üzerine Değinmeler

20. Yüzyılda proletaryanın sosyalizmde “özne olamayacağına” dair kuşkuların ve şüphelerin artmasında belirleyici olan etkenlerin başını hiç kuşkusuz Sovyet proletaryan sosyalizm deneyimlerinin yarattığı hayal kırıklığı çekerken; diğer yandan benzer bir zaman aralığı içinde yaşamış olan Gramsci, Althusser, Adorno vs. gibi önde gelen Marksist yazarların “proletaryanın sosyalizmde özne olamama” sorununu farklı boyutlarda sorgulamış olması da, bu şüphe ve kuşkuyu güçlendiren diğer bir etken olmuştur. Elbette ki birey olarak bu isimlerin etkisi tarihsel-toplumsal şartların ve emeğin yapısal dönüşümünün neden olduğu etkilerden daha fazla da değildir. Bu bireylerin etkisi daha çok sorunun “bilince çıkarılması” ve gündeme taşınması noktasında göreli bir bilimsel-ideolojik etkiye sahip olmuştur.

Proletaryanın sosyalizmde öncü bir misyon oynayamayacağına dair gerçekler Sovyet deneyimi ile birlikte daha da net bir şekilde ortaya çıkınca, başta Avrupa olmak üzere tüm dünyadaki marksistler ve leninistler arasında bu konu hem teorik hem de yazınsal alanda mercek altına alınmaya başlanmıştır. Althusser bu durumu en yüksek perdeden ifade eden Marksistlerden biri olmuştur. Lakin Althusser’in kendisi Fransız Komünist Partisi (PCF) üyesi olduğu için, kendi partisini pek çok konuda içerden de eleştiren bir isim olduğu için, Althusser “özne sorununa” dair eleştirilerini ekseriyetle dönemin politik dengelerini de göz ardı etmeden dile getirmiştir. Hatta Althusser geleneksel marksist ekollerden gelecek eleştirilerinde bilincinde olduğu için, ilk başlarda yakın dostlarının bile anlamakta güçlük çektiği özgün bir dil ve üslup yoluyla meramını anlatmaya çalışmış, bu sebeple de şabloncu bakış açısının gözünde “post-marksist” damgası yemekten de kurtulamamıştır.

Proletaryanın sosyalizme özne olamayacağı tezi, her ne kadar doğru olsa da (Elbette ki Althusser’in ortaya koyduğu sınırlı teorik-politik çerçeve ile değil), bu durumun alternatifi olan yeni bir sosyalist tez emekoloji bilimi doğana kadar da ortaya çıkmamıştır.

Bilindiği gibi Marx “Fransız ütopik sosyalizmini” (hatta o dönemin D-2 proletaryasını savunanları da) eleştiriye tabi tutmuştu. Marx D-2 proletaryasını savunanları “alt yapısız/ekonomi-politik birikimden muaf” bir proletarya savunusu yapmakla (subjektif bir proletarya savunusu) yapmakla eleştiriyordu. Fransız ütopizminin bir avuç subjektif proletarya savunucusu hariç, Fransız ütopizmi genelde komünizme subjektif bir iddia üzerinden “öznesiz” bir komünalizm ile gidilebileceğini iddia ediyordu. Marx eleştirilerini daha çok bu ideolojik hat üzerine yöneltmişti. Marx Ricardo’nın emek-değer kuramının bir bölümünü kabul ederken, kabul etmediği kısma ise “artı-emek-zaman üzerinden artı-emek-değer teorisi” eleştirisini getirmişti. Başka bir deyişle, Marx Ricardo’nun kuramının yanlış bölümlerini devre dışı bırakarak ve bu kuramı yeniden soyutlayarak kendi artı-değer teorisini ortaya çıkarmıştır. Diğer yandan, Marx hem Fransız ütopik proletaryalistlerini hem de öznesiz-nesnesiz komünalist ütopistleri eleştiriye tabi tutarak, kendi döneminde komünizm felsefesinde yeni bir çığır açmıştır.

Erken kapitalizm çağında Marx, proletaryanın sanayi-artı-değerini bilimsel standartlarda ortaya koymak suretiyle, emeğin o tarihsel geçiş sürecindeki en ileri sınıf biçimine dayanan bir komünizm politikasının temellerini de oluşturmuş oldu. Başka bir deyişle, emeğin o tarihsel kesitteki güncel komünizminin geçici, dönemsel ve konjektürel ilkeleri bu dönemde Marx tarafından (ve Engels’in katkılarıyla) oluşturuldu.

Sosyalizmin kurucu sınıfı olan protekyanın (teknik/elektronik emekçiler sınıfının) ortaya çıkmadığı koşullarda proletaryanın (sanayi emekçilerinin) sosyalizmin öznesi olması fikri, tarihsel ve toplumsal olarak zorunlu bir görev idi. Zira bu görev burjuvazi (sömürücü sınıflar) tarafından yapılamayacağına göre, Marx için geçici, dönemsel ve konjektürel tek seçecek olarak geriye proletarya seçeneği kalıyordu. Marx’ın oluşturduğu geçici, dönemsel ve konjektürel komünist programın taktik ve stratejik özü buydu; yoksa bu programının özünü oluşturan şey proletaryanist dogmatizm değildi! Ya da bu programının özü proletarya adına proletaryaya rağmen proletarya için proletaryalist devletlü memur kastlarının “sosyalizminin” yüceltilmesi de değildi!

Dünyanın hala büyük oranda feodal olduğu bir evrede (zira bu dönemde kapitalizm bile bir avuç “adacıktan” oluşuyordu) Marx’ın bu tutumu son derece anlaşılabilir bir tutumdur. Bu nedenledir ki; Marx’ın geçici, dönemsel ve konjektürel bir ilke olarak proletaryayı belirli bir tarihsel kesitte “kurucu özne” olarak tarif etmesi komünizm felsefesinin zorunlu bir aşamasına tekabül etmektedir. Lakin bu durumun zaman, mekan ve koşul ilişkisinden bağımsız olarak “evrensel ve değişmez bir ilke” haline getirilmesi ise Marx sonrası Marksistlerin bir yanılsaması ola gelmiştir. Gramsci, Althusser, Adorno gibi marksist düşünürlerin bu sorunu tespit etmeleri fakat sorunun çözümüne dair tutarlı bir yol ve yöntem önerememiş olmaları, ta ki emekoloji biliminin doğuşuna kadar devam etmiştir.

Bilindiği üzere Marx, Paris Komünü devriminden sonra, komünistler arasında savunula gelmiş olan “proletarya diktatörlüğü” tezini geliştirerek, kapitalizmin o günkü koşullarında komünizme geçebilecek olan yegane gücün proletarya diktatörlüğü olduğu tespitini yapmıştır. Bu konuda geleceğe yönelik çok dikkatli konuşan Marx, gelecekle ilgili tavsiyelerini de özenle seçerek yazmaya gayret etmiştir. Dolayısıyla, proletarya diktatörlüğü konusunda çok fazla materyal bulunmaması da bu ihtiyatlı Marx tavrından kaynaklanmıştır. Kuşkusuz Marx’ın bu tavrının önemi proletaryan sosyalizm deneyimleri sonrasında ortaya çıkan olumsuz tablo açısından da doğrulanmış olan bir tavırdır. Başka bir deyişle, Marx yaşadığı çağda sosyalist toplumun gelecekte neye benzeyeceğine dair kimi ön tespitler yapmış olsa da, sanayi emeğinin ve sanayi emek araçlarının nesnel tarihsel ve toplumsal bilincinin (ve dahası proletaryanın kendinde kullanıcı-sınıf bilincinin) sosyalizmin inşası için yeterli olmadığının da kısmen farkında olması nedeniyle, bu konuya ilişkin ihtiyatlı bir tavır sergilemeyi tercih etmiştir. [1]

Bilindiği üzere Blankist modelden etkilenen Lenin, öncü-parti modeliyle proletarya diktatörlüğüne geçişi hem pratikte hem de teoride geliştirerek Marksizm’e katkı yapmayı başarmıştır. Lakin Sovyet deneyimi sonrasında ortaya çıkan tablonun da ortaya koyduğu gibi, Sovyetlerden (emekçi kitlelerden) arındırılmış “Leninci” devlet modeli zamanla proletaryaya dahi yabancılaşan ayrıksı bir özne olmaktan da kurtulamamıştır. Bu da proletaryayı temsil ettiği varsayılan proletaryanist devletlü memur kastlarının icraatlarının uzun yıllar boyunca sosyalizmin ya da komünizmin inşası olarak algılanması sonucunu doğurmuştur. Ha burjuvayan-kapitalizm ha proletaryan-kapitalizm; ikisi de özü itibariyle memuriyetist-temsiliyetizmin devlet eliyle yukardan aşağıya doğru kurduğu ve kitleleri dışta tuttuğu toplumsal ve politik sistemler olarak kalmışlardır. Tıpkı burjuva sistemlerde olduğu gibi proletaryalist sistemlerde de yetki gücü çoktan aza doğru darala darala önce parti sonrasında ise devlet eliyle bir avuç memur kastına ve ayrıcalıklı bir zümrenin eline geçmiştir. Ne yazık ki Sovyet deneyimi bu açmaza somut bir çözüm üretemediği içinde yenilmekten kurtulamamıştır. [2]

Başka bir deyişle, Lenin’in “Urganları getirin önce devrim adına bizi asın!” diye uyarı yapmasının arkasındaki gerçek, kendisinin de bürokratizme karşı ne teorik ne de pratik çözüm önerisinin olmamasından kaynaklı olarak sosyalizm ile proletaryanizmin uyuşmadığının bilakis kendi ağzından da itiraf edilmiş olmasıdır. Burada aktaramayacağımız kadar tespit özellikle Lenin’in son dönem yazılarında kendisini somut bir biçimde göstermektedir. Düşünün ki aynı Lenin başında olduğu devlet için “dejenere işçi devleti” demekten de geri durmamıştır. Kuşkusuz Sovyet deneyiminin başarısızlığı tek başına Lenin’e yüklenemez. Zira Lenin kendi deneyiminin deney öncesi teorik derslerini doğru bir şekilde tespit edebildiği için 1917 öncesinde başarılı olabilmişken, aynı Lenin kendi deneyiminin deney sonrası deneysel bilgisinin teorik derslerini ise test edebilme fırsatını da bulamamıştır. Ne yazık ki Lenin’in ömrü bunu yapmaya yetmemiştir. Dolayısıyla, bugün toplumsal denetimist felsefenin ortaya koymuş olduğu pek çok görüş ve eleştiri muazzam Sovyet deneyiminin teorik ve pratik deneylerinden çıkan acı derslerinin de bir sonucudur.

Savaş komünizmi (iç savaş) döneminde Sovyetlerin de facto ortadan kalkmasıyla birlikte, proletarya diktatörlüğünün parti diktatörlüğüne, parti diktatörlüğünün de temsiliyetist-memuriyetist parti kliklerinin diktatörlüğüne dönüşmesi neticesinde, sosyalizme ilerleyebilmek için gerekli olan 4 bacaklı denetim devleti ve denetlenebilir bir bürokrasi modeli de inşa edilememiştir. Proletarya adına proletaryan efendiler diktasına dönüşen proletaryan sosyalizm modeli, son çözümlemede kapitalizmi yeniden üreten kapitalizmin devletlü bir türevinden başka da bir şey olamamıştır. Bu durumun dünya bilimsel-komünist hareketi üzerinde yaratmış olduğu yıkıcı etkiye ve sonuçlarına ise burada girmeye bile gerek yok. Bu tartışmalar günümüzde de hala canlı ve can yakıcı sorunlar olarak varlığını sürdürmektedir.

Gramsci, Althusser, Adorno vs. ismini burada sayamayacağımız kadar Marksist ve Marksizm’den etkilenmiş olan düşünür dünyanın dört bir tarafında proletaryanizmin reel sosyalizm deneyimlerini haklı olarak birçok açıdan eleştiriye tabi tutmuştur. Ne yazık ki bu eleştiriler geleneksel Marksist akımlar tarafından yüzeysel bir biçimde genellikle “reformizm”, “revizyonizm”, “ihanet” vb. kavramlar etrafında indirgemeci bir biçimde reddedildiğinden dolayı, eleştirilerin özüne dair bilimsel ve yöntemli bir bakış açısı geliştirilememiş, bu eleştiriler ya toptan Marksizm dışı ilan edilmiş ya da toptan görmezden gelinmiştir. Bu eleştirilere ilişkin sapla saman, doğru ile yanlış birbirinden ayrıştırılamadığı için Marksizm’in ve Leninizm’in “temel dokusunun” korunması adı altında proletaryanizmin reel sosyalizm pratiği içindeki yanılgılarına da bilerek ya da bilmeyerek de olsa kol kanat gerilmiştir. Bu da beklenenin aksine devrimci ve geliştirici değil, tasfiyeci ve ideolojik çözülmeyi tetikleyici bir süreci de beraberinde getirmiştir.

Althusser “dolaylı cümleler” ile yazmış olsa da, o da sosyalizm için proletaryanın bir özne olmadığının farkındaydı. Ne yazık ki Althusser’in takipçisi olduğunu iddia eden Marksist ekoller bile Althusser’in bu tespitini hasıraltı etmeyi yeğlemişlerdir. Althusser ise özne olarak görülen proletarya yerine “yapıyı” geçirmeye çalışarak “öznesiz ve ereksiz bir komünalizm” savunusu inşa etmeye çalışmıştır. Althusser kendi otobiyografisin de bu durumu “kitlelerin etkin katılımına dayanmayan bir sosyalizm inşası başarılı olamaz” diyerek formüle ediyordu. Althusser’in proletaryanın sosyalizmin öznesi olamayacağına dair tespiti ile “yapısalcı bir tarih okuması” tespiti kısımdan doğru tespitler olsa da, Althusser kendi deyimiyle ne “tarihsel yapıları” oluşturan emek türlerini ve bunların arasındaki iş bölümü diyalektiğini, ne de sosyalizmin asıl öznesi olan protekyayı ve bu sınıfın iktisadi-sosyal alt yapısını açıklayan bir bilimsel yöntem geliştirememiştir. Başka bir deyişle, Althusser’in çalışmaları kendi dönemine göre Marksizm içinde tarihsel bir kırılma yaratmış olsa da, bu çalışmalar asla tarihsel bir dönüm noktasına da dönüşememiştir. Ayrıca, bu durum uzun vadede Althusserci ekol içindeki kafa karışıklığının derinleşmesine, soyut ve amorf temelli felsefi ve politik argümanlara dayalı absürt bölünmelerinde artmasına neden olmuştur.

Tarihte ilk defa emekoloji; emek araçları karşısındaki konumlanışlarına göre emek türlerinin birleşik iş bölümü diyalektiğini ve ilişkilerini belirleyebilmekte, Marx’ın artı-emek-zamana endeksli artı-değer kuramının üzerine tarihsel ve toplumsal artı-zamanla bağlantılı tarihsel ve toplumsal artı-değer kuramının geliştirilmesi suretiyle de, sanayi-artı-değer ile tekno-artı-değer arasındaki sömürü biçim ve farklarını açıklayarak protekya sınıfının artı-değer türevlerini de izah edebilecek bir düzeye ve olgunluk seviyesine hem teorik hem de pratik açıdan ulaşabilmiştir. Emekoloji, protekya ve tekno-tüketim-değer-yasası ile bağlantılı yazıların tamamında bu konular tüm boyutlarıyla da ele alınmaya çalışılmıştır. Kuşkusuz bu çalışmalar yetersiz olsa da önemli miktarda emekolojik bir külliyat da oluşmuş bulunmaktadır.

Emekoloji; emek türlerinin birleşik diyalektiğinin “yapısal bir tarih öznesi” olduğunu iddia ederken, gerçekte Althusser’in yıllarca arayıp da ulaşamadığı sonuçlara ulaşmıştır. Althusser her ne kadar “yapısalcı marksist” olarak değerlendirilse de, emekoloji’nin emek türlerine dayanan yapısalcı tarih okumasının yanında Althusser’in yapısalcılığı yapısalcılık bile sayılamaz hale gelmiştir.

Başka bir deyişle, Althusser yapı (“Tarihsel kıtalar”) tespitinde haklı olsa da, bu yapısalcı tespitinin altını bilimsel olarak dolduramadığı için, o proletaryan Marksizm’den uzaklaşarak, geleneksel Fransız ütopizmine sarılarak “öznesiz ve ereksiz bir komünalizm süreci” tasarlamaya çalışmıştır. Althusser’in proletaryanın sosyalizme özne olamayacağına dair tespitleri son derece doğru olsa da, onun “öznesiz ve ereksiz komünalizmi” bilimsel olmayan ve anti-marksist argümanlardan ibarettir. Entelektüel yaşamının son yıllarında bir miktar kafa karışıklığından da olsa gerek, kendisini sık sık “sosyal bir anarşist” olarak tanımlama gayretleri de, zihninde tasarımını yapmaya çalıştığı “öznesiz ve ereksiz komünalizm” ütopyasının ve imgesinin bir tezahüründen başka da bir şey değildir. Dahası, Althusser’in siyasi söylemlerinde yer yer sosyal anarşizme “yan kapı açma” gayretleri ve kitlelerin “kendiliğinden” öznesiz ve nesnesiz hareketine mavi bocuk dağıtması da yine aynı ideolojik-psikolojik bunalımın bir sonucudur.

Her ne kadar bilimsel çözüm ve yöntemden uzak olsa da, Althusser’in yapmış olduğu tespitler komünizm felsefesini geliştirici radikal “sapmalar” olarak değerlendirilmelidir. Keza Bernstein ve Kautsky gibi çürütücü komünizm sapmalarına kıyasla “Althussercilik” daha tercih edilebilir bir sapma olarak tarihe geçmiştir. Keza çürütücü komünizmin aksine Althusserci komünizm teorik ve bilimsel çıtayı düşürmek bir yana, tersine o çıtayı ve komünist ufku daima ileriye doğru taşımaya çalışmıştır. Althusser tüm hayatı boyunca bu hedefin peşinde koşmuştur. Belki de Athusser’in popüler tabirle “delirmesindeki” ya da ruh sağlının bozulmasının da ki başlıca etkenlerden birinin içine düştüğü “kuramsal-psikanalitik bunalım” olduğunu söylemek pekte abartılı olmayacaktır. Ki bu kişilik özelliği tarih boyunca pek çok filozofun ve düşünürün de ortak sorunu ola gelmiştir.

Althusser’in “ideolojik-kopuş”, “ontolojik-kopuş” ve “tarihsel kıtalar” olarak kavramsallaştırdığı ama altını dolduramadığı yol ve yöntem sorununda, emekoloji ilk defa; tarihsel emek biçimlerinin “birleşik tarih kıtlarının” toplumsal sistemlerde ve toplumsal sınıflarda oynadığı role ilişkin hem ideolojik hem de ontolojik kopuş sağlayan protekyanın oynadığı hem özne hem de nesne rolüne dikkat çekerek, tam da Althusser’in hep arzuladığı ama hiçbir zaman dolduramadığı boşluğu da bilimsel olarak doldurmuştur. İdeolojik-kopuş ve ontolojik-kopuş protekya sınıfı üzerinden bir komünizm okuması olarak gerçekleşmiştir. Aynı zamanda bu kopuş süreci toplumsal denetimist felsefenin gelişmesine de katkı sunmuştur. Ne yazık ki Althusser’in ömrü bu gerçekleri görmeye de yetmemiştir.

Emek türlerinin “tarihsel kıtaları”, toplumsal alt emek türlerini belirledikçe, emeğin bilim emek evresi olan komünizm ereğine ulaşılıncaya kadar, emek araçlarındaki bireysel icatçılık toplumsal kullanıcılık içerisinde, toplumsal kullanıcılık da toplumsal icatçılık içerisinde sönümlenmedikçe, komünizm çağının başlamayacağına olan düşüncemiz de tamdır!

Dipnotlar

[1] “Ücretli emek köleliğinin” ortadan kalkması ancak temsiliyetist-memuriyetist devletlü kast düzeninin ortadan kalması ile mümkündür. Keza pazar ilişkilerinden, vergi kanunlarından tutunda tekellerin karına kadar üst yapıyı belirleyen asıl etken devlettir. Pazar üzerinde devlet rol oynuyorsa; meta üzerinde de, artı-değer sömürüsü üzerinde de, devlet sürekli rol oynuyor demektir. Tek tek kapitalistler devleti yönetmemekte, kapitalistler için devleti, devletlü memur kastları yönetmektedir. Geleneksel Marksizm’de bu var mı? Yok! İnanmak istemeyenler Marx’ı mezarından çıkarıp kendisine sorabilirler. 2 asır önceki dünyada bunu görememiş ve tespit edememiş olması Marx’ın da kabahati değildir. Marx ve Engels döneminde modern kapitalist devlet analizi de son derece zayıf idi. Zira baskın olan devlet biçimi hala monarşist ve yarı-parlamentocu feodal bir devletti. Feodalizm tüm dünyada baskın olan ana emek biçimiydi. Ön-burjuva devlet ve kurumları üzerine çalışma ve araştırma yapma fırsatları da pek olmadı. Haliyle bu konuda bütünlüklü bir kuramda geliştiremediler. Onlar (C5/C6 x D2/D3 tarım/sanayi iş bölümü ilişkilerini) görebildikleri ve tespit edebildikleri oranda var olanı yorumlamakla yetindiler. Bu yorumlarda o döneme göre en ileri yorumlardı. Fakat bu yorumlar modern temsiliyetist-memuriyetist devletin ve devletlü kastların bilimsel ve devrimci bir eleştirisine de dönüşemedi, dönüşmezdi de. Çünkü onlarda kendi çağlarının ve somut verili koşullarının ürünleri idi. Şayet devletlü memur kastlarının ve devletin sınıfları yarattığı gerçeğinin modern anlamda denetimist bir eleştirisi yapılabilmiş olsaydı; Marksizm 20. Yüzyılda özellikle de devlet sorununda bu derece çuvallamazdı! Dahası, devlet sorunuyla da bağlantılı olarak Marksizm; temsiliyetizm, memuriyetizm ve bürokratizm sorunlarında da bu derece duvara toslamazdı! Ortada bir çözüm projesi olmadığı için sadece Bolşevikler de değil, tüm marksistler kapitalizm karşısında gerilemekten ve git gide kapitalizmin türevi olan sistemlere teslim olmaktan da kurtulamamışlardır. Gerçekte olan bu iken, hakikati olduğu gibi söylememenin kendisi de asla “marksist” bir yaklaşım ve yöntem olamaz.

[2] Yaygın ön kabullerde de görüldüğü gibi; devlet “sınıflar üstü” ya da “sınıflar altı” diye tanımlanamaz. Peki bu nasıl mümkün olabilir? Bilakis devletin kendisi bir sınıflılıktır. Devlet toplumsal bir organizasyondur. Devlet kendi dokusuna uygun sınıfları ve toplumu üretir. Devleti modern anlamda memur sınıfları yönetir. Sınıf mı diyorsunuz? Sınıfı da devlet yaratıyor. Örneğin; devletlü memur kastları değil mi, şirketlerin, burjuvaların, vergi borçlarını silen! En büyük fabrika devlettir. Devlet sermaye yaratıyor. Devlet kar yaratıyor. Devlet burjuva sınıfı yaratıyor. İşte proletaryan sosyalizm deneyiminde olduğu gibi sözde proletarya adına hareket ettiğini söyleyen bir devlette (proletaryan efendiler sınıfı da) bal gibi de kapitalizm yaratıyor! Yalnızca Sovyetler Birliği deneyiminin varlığı bile bunun en somut kanıtıdır. “Devlet nasıl sınıf yaratır” diyorsanız ve hala bunun mümkün olmadığına inanmak istiyorsanız öncelikli olarak Sovyet deneyiminin derslerini iyi analiz etmenizi tavsiye ederiz. Althusser kendisi ile yapılan röportajda “Marx devletten anlamaz” derken laf olsun diye konuşmuyordu. Althusser bunun söylerken, Marx’ın devletin tarihsel ve toplumsal dokusuna dair hiçbir şey bilmediğini de söylemek istemiyordu. Althusser teorik olarak ulaşmak istediği sonuca ulaşamamış olsa da, o da sezgisel bir biçimde “tarihsel kıtalarla” bağlantılı olan temsil/kurban ritüeli ve temsiliyetizm türlerinin tarihsel emek/devlet biçimleri ile olan ilişkilerini de çok zayıfta olsa görebiliyordu. Yoksa Althusser pek çok Marksist için bile “gereksiz okumalar” sınıfına giren Machiavelli okumalarını neden yapsın! Machievelli kim? Machiavelli, temsil, devlet, güç, iktidar, egemenlik vs. mekanizmaları üzerine en fazla kafa yoran ön-burjuva düşünürlerden biridir. Kuşkusuz Machiavelli bu bilgileri hakim sınıfın temsilcilerine bir nevi “hizmet” olarak sunuyordu. Çünkü Gramsci’nin de vurguladığı gibi, o da egemen sınıfın “organik bir aydını” konumundaydı. Althusser üzerine o kadar çok yorum yapılabilir ki, bunun için ayrı bir yazı yazmak gerekir. Belki ilerde böylesi bir çalışma da yapılabilir.

9.2.2024

Serhat Nigiz

1980 yılının Nisan ayında İtalya’nın başkenti Roma’da Louis Althusser yapılmış bir mülakat:

Yeni Tarz Trans-Hümaniteye Karşı Haluk Yurtsever Şahsında Eski Tarz Trans-Proletaryan-Hümaniter Sayıklamalar!

Haluk Yurtsever “Bildiğimiz insanın “aşılması” mı?” başlıklı makalesinde; 1)- Trans-hümaniteyi 2)- Toplumsal insanı 3)- İnsanın öznelliğini 4)- Robotik ve teknolojik gelişmeleri 5)- Yabancılaşma kuramını 6)- “Çağcıl” bir yaklaşımla 7)- Sanayi toplumunun ve kapitalizmin geldiği aşamayı 8)- Klasik marksist bakış açısı ile ele almaya çalışmaktadır.

Trans-hümanite: aşkın-insan/post-hümanite: insan sonrası insan.

Yabancılaşma kuramı tarih içerisinde antik çağdan bu yana hem felsefi hem de diğer bilimler için işlenen bir kuram olma özelliğine sahiptir. Marx’ın yabancılaşma kuramına kattığı anlam dışında genel olarak bu kuram, din alanında kullanılan, idealist bir şekilde “insanın tanrının bir kulu olma özelliğinden yabancılaşması” olarak kabul edilmiş metafizik bir kavramdır. Dolayısıyla, bu kavram ortaya çıkışı itibariyle de din felsefesi ve teoloji ile bağlantılı bir kavramdır. İster materyalist olsun ister metafizik olsun birçok filozof bu kurama kendince bir takım anlamlar vermiştir. Marx ise bu kuramı kendisinden önceki filozoflardan farklı olarak; modern çağda emek ürünü olan somut metada cisimleşmiş artı-değere soyut emeğin yabancılaşması olarak ele almıştır.

Marx, köleci ve feodal toplumlardaki yabancılaşma biçimlerine ilke olarak karşı olmasa da (toprağa bağlı soyut emeğin artı-nemada yabancılaşması olan feodalizm gibi) eski sınıflı toplumlardaki yabancılaşma formlarını ilkel bir yabancılaşma biçimi olarak değerlendirmiştir. Köleci artı-değer ya da feodal artı-değer biçimindeki ilkel yabancılaşma (aynı zamanda Marx bu duruma “ilkel sermaye” ismini de veriyordu) tek tek birey olan insanın soyut emeğinin metada cisimleşmesinin tam olarak gerçekleşmemesinden dolayı, yani toplumsal feodal üretimde tek tek selflerin artı-değeri nema-değer üzerinden hesaplanabildiği, emek-değer üzerinden hesaplanamadığı için, Marx bu duruma “ilkel yabancılaşma” demiştir. Başka bir deyişle, feodalizmde üretim, toprağı ekip biçen tek tek selflere bağlı değil idi; tam tersine selflerin bütününe bağlı bir üretim söz konusu idi. Aynı durum köleci sistem içinde geçerli idi. Kısacası, Marx’ın bahsettiği “yabancılaşma kuramı” tam da böyle bir yabancılaşma kuramıdır.

Fakat Yurtsever’in bahsettiği “yabancılaşma kuramı”; Marx’ın bahsettiği “feodal üretim ile kapitalist üretim” tekniklerini birbirinden ayıran, daha doğrusu feodal nema-artı-değeri ile kapitalist sanayi-artı-değeri iki ayrı artı-değer türü üzerinden ayırabilen bir yabancılaşma kuramından çok, daha başka bir şeydir. Dolayısıyla, Yurtsever makalesinde kapitalist sanayi-artı-değer ile robotik tekno-artı-değer arasındaki yabancılaşmayı karşılaştırır iken, anti-bilimsel bir temelde de hata yapmaktadır.

Yurtsever’e göre trans-hümanite’den (yazar kısmen konu dışı bıraktığı için burada post-hümanite kavramına girmeyeceğiz), yani “aşkın insandan” kastedilen şey; sanayi emeği insanının burjuva hümanitisinden ziyade (yazar kısmen bu konuyu da konu dışı bıraktığı için burada girmeyeceğiz), proletaryan-hümaniteye dayanan aşkın toplumsal insan modelidir. Başka bir deyişle, Yurtsever’in aşkın proletaryalist modeli aşkın bir toplumsal insan varsayımına da dayanmaktadır. Bu sebepledir ki, Yurtseverci aşkın proletaryan-hümanite gerçekte nesnel zemini olmayan “toplumsal bir hayalet”ten başka da bir şey değildir. Keza nesnel emek araçlarının toplumsal kullanıcısı sınıfı olan proletaryaya “dışardan” proletaryalist yoldan icatçı/burjuva bilinç “yüklenerek” proletaryan aşkın bir öznenin (aynı zamanda nesnenin/toplumsal varlığın) oluşturulamayacağı da deneyimle kanıtlanmıştır.

Yurtsever’in proletaryan-hümanite’den kastettiği şey “proletaryan-toplumsal varlık”, “proletaryan toplumsal birey”, “proletaryan toplumsal bilinç” gibi hususlardır. Yurtsever’e göre, proletaryan toplumsal bireyin somut metada cisimleşen soyut sanayi emek aracı kullanıcılığının ödenmemiş artı-değere olan yabancılaşması robotik üretimle birlikte daha da üst bir boyuta çıkmış bulunmaktadır. Yurtsever farkında olmasa da, onun temel iddiası budur.

Bu iddia tamamen yanlış bir iddiadır. Keza proletaryan sanayi artı-değerden daha çok protekyan tekno artı-değere dayanmakta olan robotik üretim, somut tekno metada cisimleşmiş soyut protekyan emek gücüne dayanmakta olduğundan dolayı, sanayi emek gücüne yabancılaşma ile tekno emek gücüne yabancılaşma biçimleri Yurtsever tarafından bir ve aynı şeymiş gibi, birbirine karıştırılarak okuyucuya sunulmaktadır. Dolayısıyla, Yurtsever’in karşılaştırma yöntemi Marx’ın köleci sistem ile feodal sistem arasındaki yabancılaşma farklarına dikkat çeken “üretim teknikleri” kuramının bile gerisine düşmektedir. Özetle, Yurtsever Marx’ın teorik mirasını geliştirmek bir yana, tam tersine var olanı dahi okuyucularına doğru bir biçimde aktaramamaktadır.

Yurtsever-ci teorik zemin; protekyan emek gücünün ödenmemiş teknik artı-değer kümeleri ile proletaryan emek gücünün ödenmemiş sanayi artı-değer kümelerinin birbirinden apayrı artı-değer kümeleri olduğunu kavrayamamakta, proletaryan sanayi yabancılaşması ile protekyan teknik yabancılaşmayı da birbirinden ayıramamakta, dolayısıyla masaya da biraz ondan biraz bundan tarzında çeşni türü entelektüel bir çorba koymaktadır. Yurtsever’in yazısının bütününe bakıldığında okuyucuya dönük onca bilgi bombardımanına rağmen yol ve yöntem sorununa ilişkin kayda değer tek bir cümle dahi edilmediği görülecektir.

Burjuva-hümaniteden ve proleter-hümaniteden bahseden Yurtsever; teknoburg-hümanite ile protekyan-hümaniteyi de birbirine karıştırmaktadır. Yurtsever trans-hümanitenin neden olduğunu varsaydığı yabancılaşma eğiliminin adresinin (E1/E2) teknoburg-hümanitesi olduğunu da idrak edememektedir. Öte yandan, Yurtsever’in proletaryan-hümanite ile ilgili de hiçbir şey söylememesi (daha doğrusu “söylemeden söylemesi”) de ilginç bir durum oluşturmaktadır. Şayet Yurtsever, protekyan-hümaniteye, aşkın protekyan hümaniteye, post protekyan hümaniteye karşı tek bir eleştiri getirmiş olsaydı; Marx’tan alıntıladığı pasajların hiç birinden alıntı bile yapamazdı. Yurtsever’in eleştirdiği gerçek adres teknoburglardır. Keza tekno azami kara dayalı gloktokratik-teknokratik emperyalist-kapitalist çağda yabancılaşma kuramı tekno tüketim-değerine ve görece teknoburgların yönlendirmelerine göre belirlenmektedir.

Kaldı ki; yabancılaşmada kötü bir şey değildir. Hatta yabancılaşma ne iyi ne de kötü bir şeydir. Proletaryan yabancılaşmaya göre protekyan yabancılaşma daha ilerde bir yabancılaşma biçimidir! Keza protekyan üretim tekniklerine bağlı olarak gelişen yabancılaşma sanayi emeğine dayalı proletaryan yabancılaşma biçimlerini atıl ve gereksiz kıldıkça, sanayi emeğine dayanan yabancılaşma biçimlerine bağlı olan kapitalizmin de ölüm döşeğine düşmesi kaçınılmazdır. Dolayısıyla, protekyan yabancılaşmanım her geçen gün daha da yaygınlık kazanmasıyla birlikte proletaryan yabancılaşmanın da o oranda zayıflayarak tükenmeye yüz tutacağı da aşikardır. Robotik üretim tekno-karı büyüttükçe sanayi-karda azalacağından dolayı, bu durum protekyan toplumsal varlığın, bilincin, kültürün, dilin ve bireyin o oranda gelişmesine de katkı sunacaktır.

Proletaryan Sovyet deneyimleri, proletaryan sosyalizmin kapitalizmin temsiliyetist bir türevi olduğunu pratikte kanıtlar kanıtlamaz; toplumsal varlığı da yeni toplumsal sınıflar belirlediğinden dolayı, yeni toplumsal varlığı ve yeni bireyi belirleyen sınıfında protekya olduğu gerçeği günümüz dünyasında daha da gözle görülür bir hale gelmiştir.

Sanayi emeğinin gloktokratik yabancılaşmasının trans-hümanitesi mi? Yoksa teknik emeğin protekyan yabancılaşmasının trans-hümanitesi mi? Yurtsever’in kendisine sorması gereken asıl soru budur. Hal böyleyken; Yurtsever’in salt sanayi emeğinin kuramsal kafası, kavramları ve düşünce sistematiği ile bu soruya doğru bir cevap verebilmesi de mümkün değildir.

Teknoburgların canlı insan emeğini ve varlığını robotik makinenin bir kölesi haline getirmek için bunca servet dökmesine rağmen (ARGE projeleri vs.), bir avuç olmasına karşın protekyanın tümel emek araçları karşısındaki tikel yabancılaşmasının katalizör görevi görmesi bile, tarihsel hakikat açısından şimdiden takdire şayan bir durum değildir de nedir! Bu “yabancılaşmış” yeni emek biçiminin kendisi devrimci bir emek biçimi değildir de nedir!

16.08.2024

Emekoloji Araştırmaları Kolektifi

Haluk Yurtsever, Bildiğimiz insanın 'aşılması' mı? 30.08.2024

Uygarlığımızın en önemli sorunu, binlerce yılın kümülatif birikiminin ürünü olan bilimsel-teknolojik akılla toplumsal akıl, toplumsal bireyl

Trending Blogs

Recently Viewed Blogs

serhatnigiz